Khoá luận tốt nghiệp

Luận văn này đợc hoàn thành với sự cố gắng của bản thân và sự giúp đỡ
nhiệt tình của các thầy cô giáo trong khoa Ngữ Văn Trờng Đại Học Vinh,
đặc biệt là sự quan tâm giúp đỡ trực tiếp của thầy giáo hớng dẫn. Thầy giáo
Hồ Hồng Quang và thầy giáo phản biện Ngô Thái Lễ.
Qua đây, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đến thầy giáo hớng dẫn, thầy giáo
phản biện và các thầy cô trong khoa Ngữ Văn Trờng Đại Học Vinh.
Vì thời gian và nguồn t liệu có hạn, hơn nữa lần đầu tiên làm quen với
việc nghiên cứu khoa học nên luận văn còn có những thiếu sót nhất định. Kính
mong đợc sự quan tâm, chỉ giáo của các thầy cô giáo trong hội đồng

Nguyễn Thị Hơng Giang - K40E1 - Ngữ Văn

- Trang

1


Khoá luận tốt nghiệp

Mục lục
Mở đầu

Trang

I. Lý do chọn đề tài.........................................................................................3
II. Lịch sử vấn đề nghiên cứu..........................................................................3
III. Đối tợng.....................................................................................................4
IV. Phơng pháp nghiên cứu............................................................................4
V. Kết cấu.......................................................................................................5

- Trang

2


Khoá luận tốt nghiệp

Mở đầu

I. Lý do chọn đề tài.
1. Nền thơ ca những năm chống Mĩ cứu nớc đã đạt đến thành tựu xuất sắc
nhất của nền thơ ca cách mạng 1945 - 1975. Có thể nói khi cả nớc ra trận thì
các thế hệ nhà thơ đều có mặt và nỗ lực vợt lên mình, để cho ra đời những tác
phẩm mang đậm dấu ấn một thời có giá trị cho đến mai sau.
2. Tuy là tuyển tập 3 năm chống Mĩ (1965 - 1967) nhng tập thơ đã chứa
đựng đợc khá đầy đủ những tính chất cơ bản của cả nền thơ chống Mĩ cứu nớc. Đặc biệt là hai thuộc tính hiện thực và lãng mạn, hai yếu tố không thể tách
tời trong văn học cách mạng mọi thời kì.
3. Lý do nghề nghiệp:
Văn học cách mạng nói chung và thơ ca cách mạng đặc biệt là thơ ca những
năm chống Mĩ nói riêng, đợc tìm hiểu và giảng dạy nhiều ở trờng phổ thông.
Với t cách là một ngời giáo viên tơng lai khi tìm hiểu nghiên cứu vấn đề này,
luận văn hi vọng có chút đóng góp vào hoạt động dạy - học ở trờng phổ thông
nói chung và quá trình trau dồi chuyên môn của bản thân nói riêng.

II. Lịch sử vấn đề nghiên cứu
1. Lịch trình tìm hiểu nghiên cứu cảm hứng lãng mạn của cảm hứng hiện
thực trong thơ kháng chiến chống Mĩ đã có hơn

1
thế kỉ. Tìm hiểu về thơ

Mĩ giai đoạn đầu.
Tuy nhiên những đánh giá của các tác giả đó mới chỉ dừng ở việc nghiên
cứu những nhận định ban đầu chung chung cha có công trình nào nghiên cứu
cụ thể và tỉ mỉ về thơ chống Mĩ những năm đầu 65 - 67.
3. Là độc giả yêu thích thơ chống Mĩ đặc biệt là thơ chống Mĩ những
năm đầu, chúng tôi muốn không chỉ cảm nhận thơ chống Mĩ giai đoạn 65 - 67
ở mức độ "ban đầu" mà còn mong muốn nghiên cứu sâu tập thơ này để học
tập, nhìn nhận những đóng góp của nhà thơ giai đoạn này với cuộc kháng
chiến trờng kì của dân tộc và với nền thơ hiện đại Việt Nam.

III. Đối tợng
Thơ chống Mĩ cứu nớc có từ 1954 rõ nhất là thời kì 1954 - 1975 với các
tác giả nh: Giang Nam, Thanh Hải, Ngọc Anh luận văn của chúng tôi chỉ
nghiên cứu thơ chống Mĩ trong những năm đầu sau ngày chống chiến tranh
phá hoại thời gian khoảng 3, 4 năm. Với thời gian cho phép chúng tôi chỉ
nghiên cứu trong một tuyển tập Thơ chống Mỹ cứu nớc 1965 - 1967

IV. Phơng pháp nghiên cứu.
Luận văn xuất phát từ quan điểm thi pháp học và phong cách học, vận
dụng nhiều phơng pháp nghiên cứu khác nhau nh: Khảo sát, thống kê, phân
tích, so sánh hệ thống. để tìm hiểu nghiên cứu vấn đề.

Nguyễn Thị Hơng Giang - K40E1 - Ngữ Văn

- Trang

4


Khoá luận tốt nghiệp

1. Thơ những năm đầu xây dựng hoà bình, chủ nghĩa xã hội (1955 -1964)

Thơ viết về đất nớc mở ra nhiều hớng khai thác sáng tạo mới mẻ. Đất nớc
đang từng ngày đổi mới trong những năm tháng xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Tin cậy, mơ ớc, chan hoà với cuộc đời mới, cảm hứng đẹp về chủ nghĩa xã hội
nh tình yêu đầu đến với thơ ca. Đây là giai đoạn mà thơ có đợc mùa giặt bội
thu. Huy Cận về vùng mỏ trong bốn tháng và đã có những tập thơ đáng khích
lệ: Trời mỗi ngày lại sáng, Đất nở hoa, Bài thỏ cuộc đời. Tố Hữu viết Gió
lộng với cảm hứng Gió lộng đờng khơi rộng đất trời. Chế Lan Viên viết
ánh sáng và phù sa, với lý tởng ánh sáng của lý tởng và phù sa của cuộc đời
bồi đắp. Xuân Diệu với Riêng chung, Nguyễn Đình Thi với Bài thơ Hắc
Hải và Hoàng Trung Thông với Những cánh buồm... Những bài thơ hay ở
thời kỳ này năm trong mạch thơ ca ngợi đất nớc giàu đẹp sau những năm
chiến tranh vất vả gian nan. Song niền vui cha trọn vẹn đất nớc cha thống
nhất, Miền Nam còn trong tình trạng nớc sôi lửa bỏng dới ách bọn Mỹ Ngụy.
Cảm nhận sâu sắc nỗi đau đó với bao xúc động, nhớ thơng quê Nam vời vẽi xa
cách. Tế Hanh có tập thơ Gửi miền Bắc, Tiếng sóng, Hai nửa yêu thơng... Từ trong lòng miền Nam Thanh Hải, Giang Nam vẫn nhen nhóm
ngọn lửa thơ và đã có những bài thơ hay nh Mồ anh hoa nở, Quê hơng và
Bóng cây Khơ Nia... Nắc đến thơ chống Mỹ giai đoạn này không thể không
nhắc tới những sáng tác tuyệt vời đó.
- Mồ anh hoa nở - Thanh Hải

Nguyễn Thị Hơng Giang - K40E1 - Ngữ Văn

- Trang

6


Khoá luận tốt nghiệp


Nguyễn Thị Hơng Giang - K40E1 - Ngữ Văn

- Trang

7


Khoá luận tốt nghiệp

So sánh khổ thơ đầu từ: Kẻ thù giết anh và phơi xác anh đầu ngõ xóm,
đến doạ dẫm quần chúng không cho chôn cất rồi đến đám tang ngời chiến sĩ
dài bất tận dòng ngời đi viếng nói lên rằng: hiện tại kẻ thù hống hách và thắng
thế nhng ngay lúc đó chúng đã bất lực, thất bại trớc sức mạnh của lý tởng
cộng sản, tấm lòng ngời dân đối với cách mạng.
Mồ anh trên đồi cao
Hoa hồng nở và nở
Hơng thơm bay và bay
Lũ chúng nó qua đây
Mắt diều không dám ngó
Hình ảnh bông hồng và ngôi mộ đợc tác giả miêu tả rất đẹp. Bông hồng
đợc trở thành một biểu tợng tơi đẹp cho lý tởng cộng sản. Hình ảnh Bông
hồng đỏ và đỏ, hơng thơm bay và bay. Đỏ dùng kèm vối liên từ và cho ta
thấy màu đỏ nh đang lan rộng, nở ra hình ảnh đó biểu lộ sự bất diệt của lý tởng cộng sản khi nó đã đi sâu vào lòng quần chúng nhân dân.
Bóng cây Kơ Nia - Ngọc Anh
Ngọc Anh (1959 - 1995). Bóng cây kơ nia mang đặc điểm của Tây
Nguyên cả bài thơ chứa đựng một tình cảm hồn nhiên, trong sáng, đằm thắm
thiết tha và khỏe mạnh. Tình cảm của bài thơ này gắn với công việc lao động,
công việc làm nơng, làm rẫy của ngời dân Tây Nguyên gắn với thiên nhiên đất
nớc dồi dào và một lý tởng xã hội cao đẹp. Hình ảnh cây Kơ nia quán xuyến

đội ngũ đông đảo. Một đội ngũ bao gồm các nhà thơ đã sáng tác trớc cách
mạng tháng 8, các nhà thơ ra đời và lớn lên trong cuộc kháng chiến chống
thực dân Pháp. Các nhà thơ trẻ xuất hiện trong những năm hoà bình nh:
Nguyễn Bao, Xuân Quỳnh, Bằng Việt, Ngô Văn Phú, Võ Văn Trực, Ca Lê
Hiến,... báo hiệu nhiều hứa hẹn nhng cha đợc khẳng định. Lớp trẻ này thực sự
nổi lên và có đóng góp tích cực khi đất nớc bớc vào thời kỳ mới: Thời kì
chống Mỹ cứu nớc và xây dựng chủ nghĩa xã hội (1964 - 1975).
2. Thời kì chống Mỹ cứu nớc (1964 - 1975)
Nhân dân cả nớc bớc vào kháng chiến chống Mỹ cứu nớc vĩ đại. Với lòng
yêu nớc và truyền thống đấu tranh anh dũng, bất khuất, nhân dân ta đã đảm
nhận một nhiệm vụ lịch sử hết sức vẻ vang. Ngày 5 tháng 8 năm 1964 chiến
tích của nhân dân miền Bắc bắn rơi hàng loạt máy bay hiện đại Mỹ đã làm nức
lòng mọi ngời. Tiếp theo nhhững tin vui chiến thắng dòn dã: ở Vĩnh Linh, Hà
Nội,... ở Bình Giã, An Lão, Núi Thành, Đồng Xoài, Vạn Tờng, ấp Bắc, ... đến
những ngày tổng tiến công nổi dậy hàng loạt ở miền Nam, tết Mậu Thân năm
1968, những ngày ác liệt lập nên một chiến công Điên Biên Phủ trên không
của Hà Nội làm thế giới kinh ngạc và cuối cùng là Chiến dịch Hồ Chí Minh
lịch sử đại thắng, giải phóng hoàn toàn miền Nam, kết thúc oanh liệt cuộc
kháng chiến chống Mỹ của nhân dân ta. Với tinh thần của lời kêu gọi Văn
học, văn nghệ là một mặt trận anh chị em là chiến sĩ trên mặt trận ấy. Thơ
những năm chống Mỹ nhất là giai đoạn 1964 - 1975 đạt đợc nhiều thành tựu
đáng kể. Có thể nói thơ cha bao giờ lại phát triển cao, rực rỡ nh thời kì này. Đây
là cao trào phát triển mới về số lợng cũng nh về chất, có tính quần chúng sâu
sắc trong cả nớc. Khi cả nớc ra trận thì các nhà thơ đều có mặt và vợt lên mình.
Tố Hữu có Ra trận, Máu và hoa, Chế Lan Viên có Hoa ngày thờng,
Chim báo bão và Những bài thơ đánh giặc, Huy Cận viêt Những năm sáu
mơi và Từ chiến trờng gần đến chiến trờng xa; Xuân Diệu viết "Tôi giàu đôi
mắt", Nguyễn Đình Thi viết "Dòng sông trong xanh" Đặc biệt là sự xuất hiện
của một thế hệ trẻ tài năng và sung sức nh: Nguyễn Khoa Điềm với "Đất ngoại
ô" và "Mặt đờng khát vọng"; Phạm Tiến Duật với "Vầng trăng - Quầng lửa",


11


Khoá luận tốt nghiệp

Chơng 2: Tính chất hiện thực và lãng mạn trong
thơ chống Mỹ những năm đầu từ 1965 - 1967
1. Tính chất hiện thực
1.1. Hiện thực đau thơng
1.1.1 Tội ác của kẻ thù
Tháng 8 - 1964 Mỹ dùng không quân đánh ra miền Bắc mở đầu cho cuộc
chiến tranh. Miền Bắc trở thành một chiến trờng đối mặt với kẻ thù và giáng
trả quyết liệt những cuộc tấn công của Mỹ. Hình ảnh quân thù đợc vẽ với một
lòng khinh miệt, ngời viết luôn nhớ rằng mình là kẻ đã tiêu diệt chúng và đang
nóng lòng tiêu diệt chúng nhiều hơn. Tội ác của kẻ thù đợc nhiều tác giả miêu
tả vạch trần với lòng căm phẫn vô biên, trong 158 bài thơ của tập thơ chống
Mỹ cứu nớc những năm đầu từ 1965 - 1967 có khoảng hơn 100 bài trực tiếp
nói về tội ác, nói về kẻ thù. Nói đến tội ác của kẻ thù các tác giả thờng miêu tả
đi kèm với nó là những mất mát, đau thơng của cá nhân, đau thơng của nhân
dân, của dân tộc. Tội ác của kẻ thù hiện lên rõ nét và tàn bạo qua một số tác
phẩm nh: "Bão táp", "Đánh duổi quân ăn cớp" (Sóng Hồng), "Hãy nhớ lấy lời
tôi" (Tố Hữu) "Ngày mùa thu đa con đi học" (Nguyên Hồng) "Sao không về
vàng ơi" (Trần Đăng Khoa) "Giờ tra" (Huy Cận) Tất cả những hình ảnh man
rợ, độc ác trong bản chất của kẻ thù đợc vạch trần một cách chân thực nhất.
Trong bài "Đánh đuổi quân ăn cớp" Sóng Hồng tái hiện:
Có một bầy kẻ cớp
Đột nhập vào dân lành
Múa vuốt lại nhe răng
Vênh râu và trợn mắt

"Lũ tanh hôi", "Loài hổ báo đó" đã làm bao chuyện đồi bại khiến máu
loang đỏ lòm mặt đất khắp nơi nhân dân oán hận gặp lại sự chống trả quyết
liệt của nhân dân nhng "Giống gian tham chết thì chết, nết không chừa" vẫn
ngoan cố, dở mánh khoé:
Quân khát máu đã bắt đầu bối rối
Nuốt không trôi, tên tớng cớp gọi loa vang
"Hỡi chủ nhà
Hãy hạ vũ khí ra hàng
Bao ngời khoẻ hãy dồn về một phía
Dành nửa nhà ngơi cho bọn ta chiếm cứ
Cho tay sai ta cai quản, trị vì
Rồi ngơi xem ta sẽ mau lẹ rút quân đi
Lấy danh dự ta thề không sai trái

Nguyễn Thị Hơng Giang - K40E1 - Ngữ Văn

- Trang

13


Khoá luận tốt nghiệp

Nếu cỡng lại ta sẽ san bằng, đốt trụi
Cả nhà ngơi vùi xác dới tro tàn
Lòng ta đau xót trớc bao cảnh thơng tâm
Hãy ngồi lại mau cùng ta cam kết
Ta sẽ giúp ngơi sửa sang nhà và bếp
Hởng yên vui hạnh phúc đời đời"
Từ doạ nạt, phỉnh phờ, quỷ quyệt đến hành động dã man đều thể hiện bản

Vàng ơi, là vàng ơi!
Chiến tranh đã không bỏ sót một ai và quân thù cũng không bỏ qua một
đối tợng nào từ cụ già, em nhỏ, thanh niên, phụ nữ các loại động thực vật
không từ một đối tợng nào

Nguyễn Thị Hơng Giang - K40E1 - Ngữ Văn

- Trang

16


Khoá luận tốt nghiệp

Chỉ sơ qua một số sáng tác đó thôi chúng ta cũng phần nào hiểu đợc một
cách đầy đủ những tội ác dã man của kẻ thù. Đi liền với những tội ác đó là
một niềm đau thơng mất mát không gì có thể bù đắp đợc của nhân dân, của
dân tộc. "Các văn nghệ sỹ có khát vọng viết lịch sử bằng văn học" vì thế mỗi
trang viết là mỗi tiếng đời. Nh chủ tịch Phạm Văn Đồng đã nói:" Văn học
nghệ thuật là công cụ để khám phá để sáng tạo thực tại xã hội" văn thơ thời kỳ
này tập trung phản ánh hiện thực đời sống nh những gì diễn ra hàng ngày:
nóng bỏng và khốc liệt. Mỗi nhà thơ cũng là một chiến sỹ trên các mặt trận:
chiến trờng cũng nh nông trờng, trờng học cũng nh trờng sống.
1.1.2.Hình ảnh thất bại thảm hại của kẻ thù.
Bên cạnh việc miêu tả chân thực và chính xác tội ác của kẻ thù, hình ảnh
thất bại của kẻ thù cũng đợc các nhà thơ hết sức quan tâm, nh một câu nói
quen thuộc của ngời Việt Nam "kẻ gieo gió thì ắt sẽ gặp bão" "Gieo nhân nào
sẽ gặt quả ấy". Đến Việt Nam với mục đích xấu xa và đen tối thì lẽ dĩ nhiên
chúng sẽ nhận đợc hậu quả thích đáng, bởi vì qua những năm dài dựng nớc và
giữ nớc nhiều thế hệ con ngời Việt Nam đã khẳng định bản lĩnh và dũng khí

Vận trực thăng giặc la mình nhái
Vết lửa vút lên, ta thắt đãy
Nếu nh lúc trớc chúng dùng lực lợng đông đảo để uy hiếp quân và dân ta
thì giờ đây dân ta với lợi thế là dân địa phơng với lòng quyết tâm ồ ạt đã liên
tiếp giáng trả lại chúng những đòn đích đáng với quyết tâm và chiến lợc:
Đánh tối ngày, đánh sáng đêm
Đánh vừa chận viện vừa công kiên
Với khí thế càng đánh càng hăng, hăng càng mạnh quân dân ta đã dồn
địch đến chân tờng làm chúng thiệt hại to lớn cả về sức ngời, sức của:
"Dinh luỹ Sài Gòn phải lắc l
Lính ngụy cá mè toi cả lứa"
Và:

"Diệt hàng tiểu đoàn quân chủ lực"
"Trận sau nhào gãy hết trực thăng"
..
Mỗi trận đánh là một chiến công ghi vào sổ vàng truyền thống của dân tộc.

Và đến đây chúng ta có thể thấy rằng dờng nh mỗi tội ác mà kẻ thù gây ra
cho dân tộc, làm hại nhân dân điều bị đáp lại bằng một thất bại thích đáng.
1.1.3. Đau thơng của nhân dân của dân tộc
"Thơ tức là sự thể hiện con ngời và thời đại một cách cao đẹp" (Sóng
Hồng). Hiện thực đau thơng của nhân dân của dân tộc đợc các tác giả trong thời
kỳ này khắc hoạ rất chi tiết nó gắn liền với tội ác của kẻ thù mỗi lần kẻ thù gây
tội ác là một lần dân tộc trằn mình lên để né tránh, gánh chịu và chống trả lại
chúng. Có thể nói những đau thơng của nhân dân của dân tộc trong thời kỳ này

Nguyễn Thị Hơng Giang - K40E1 - Ngữ Văn

- Trang

Em chết đi cha mẹ và ngời thân mất đi một đứa con yêu thơng. Đất nớc
mất một công dân u tú bởi sự đóng góp của em khi "Tuổi nhỏ làm việc nhỏ"
và khi đã lớn lên rất có ý nghĩa nhng:
Em chẳng còn lớn lên làm thuỷ lợi

Nguyễn Thị Hơng Giang - K40E1 - Ngữ Văn

- Trang

19


Khoá luận tốt nghiệp

Vạch em đo trền tờng đêm nay dừng lại.
Trong một bài thơ khác của Xuân Miễn: Một trận bom huỷ diệt dáng dấp
của ngời đa th đã tác động mạnh mẽ vào tâm hồn nhà thơ và giúp nhà thơ có
một tứ thơ sắc sảo nói về những đau thơng mất mát mà nhân dân phải chịu với
nhan đề "Bức th không ngời nhận". Mở đầu bài thơ tác giả miêu tả nỗi vui sớng chờ đón tin nhà, tin con cháu của một cụ già trong trại an dỡng
"Cụ Võ Đớc có th ra nhận!"
Ôi! Một lá th! Vui sớng nào hơn
Nếu nh những ngày trớc đó mỗi lần ngời đa th đến đều đợc đáp lại bằng
sự chờ đợi và sung sớng hân hoan của ngời đợc nhận th thì hôm nay vẫn tiếng
gọi quen thuộc ấy nhng khung cảnh đã trở nên tan hoang vắng lặng, xơ xác
tiêu điều vì trận bom Mỹ dội xuống:
"Cụ Võ Đớc có th ra nhận!"
Trại an dỡng tan hoang vắng lặng
Cụ Võ Đớc còn đâu
Chiều qua, giặc Mỹ lẻn vào
Bom rơi nhà cửa rào rào chuyển rung

Lại vết thơng mới nữa
Nh trớc tuyến lửa giăng
Lại giăng thêm tuyến lửa
Và đặc biệt hơn cả làng tôi và làng anh đầu có những con ngời anh hùng
bất khuất không chịu nao núng trớc kẻ thù, cứ tiếp mãi tiếp mãi bớc quân hành
dài trên đờng ra trận diệt thù:
Cha tới nửa đời ngời
Mà trăm năm đánh giặc
Mình ta một chiến hào
Chống ba thằng đế quốc
Con ngời anh hùng, trên quê hơng anh hùng tiếp nối truyền thống anh
hùng sẽ phủ nhận tất cả nỗi đau để đi lên khẳng định mình bằng chiến thắng
để làm đợc việc đó thì không có gì hơn đợc là lòng căm thù giặc tính kiên trì
và ý chí kiên cờng lòng quyết tâm sắt đá:
"Cha còn mang quân hàm
Con đã xin nhập ngũ
Một hòn đá Trờng Sơn
Cha con từng gối ngủ
Và tác giả khẳng định:

Nguyễn Thị Hơng Giang - K40E1 - Ngữ Văn

- Trang

21


Khoá luận tốt nghiệp

Nhng trên hết anh nhỉ

- Trang

22


Khoá luận tốt nghiệp

Chúng giập bao thiêng liêng thơm ngát trong ngần
Thành vô nghĩa trong khói napan đạn lửa
("Ngày mùa thu đa con lớn đi học" - Nguyên Hồng)
Có thể nói hiện thực đau thơng của nhân dân của dân tộc đợc các tác giả
lột tả hết sức chân thật và chi tiết trên nhiều góc cạnh và phơng diện của cuộc
chiến tranh.
1.2. Hiện thực anh hùng.
Dân tộc Việt Nam có một lòng nồng nàn yêu nớc đó là truyền thống quý
báu của dân tộc ta, từ xa đến nay mỗi khi tổ quốc bị xâm lăng tinh thần yêu nớc ấy lại bùng lên nh một làn sóng nó nhấn chìm tất cả lũ cớp nớc và lũ bán nớc. (Hồ Chí Minh).
Trong các trận địa mà đế quốc Mỹ mong huỷ diệt có một trận địa mà
chúng đang ra sức tấn công và tiêu diệt nhất đó là lòng quyết tâm chiến đấu
của nhân dân ta. Cùng với nhân dân, các nhà thơ đóng góp vào sự giữ vững cái
trận địa tinh thần ấy. Hiện thực anh hùng của dân tộc và con ngời Việt Nam đợc các nhà thơ nói đến rất nhiều nó tạo nên một phong thái Việt Nam rất anh
hùng, gan dạ, kiên trung, bất khuất trớc tội ác tàn sát của địch quân và dân ta
không sợ sệt lung lay mà vững trãi bớc lên trên cả hai mặt trận mặt trận chiến
đấu cũng nh lao động sản xuất và ở mặt trận nào họ cũng gặt hái đợc nhiều
thành công rực rỡ.
1.2.1. Hiện thực anh hùng trong chiến đấu.
Cuộc chiến đấu của nhân ta chống Mỹ xâm lợc đã phát huy cao độ tiềm
lực truyền thống dân tộc và tinh thần, sức mạnh của thời đại mới. Cái hiện
thực chiến đấu đợc nhìn nhận ở thời gian bốn nghìn năm lịch sử và không gian
rộng lớn với những dòng thác cách mạng đang diễn ra trên thế gian. Con ngời
Việt Nam, đến lúc này đã qui tụ đợc vào mình những t tởng tình cảm dân tộc

Kể chi tuổi tác già nua
Chống chèo xin cứ thi đua đến cùng.
Và có lẽ hình ảnh đẹp nhất, ý nghĩa nhất để lại ấn tợng nhất trong lòng
ngời đọc là hình ảnh:
Ngẩng đầu mái tóc mẹ rung
Gió lay nh sóng biến tung trắng bờ
Hình ảnh đẹp và lãng mạn đó thể hiện niềm lạc quan và vị thế của một
ngời mẹ ung dung, tự tại nh lời mẹ nói:
Cứu nớc còn chờ chi ai
Chẳng bằng con gái, con trai
Sáu mơi còn một chút tài đò đa
Tàu bay hắn bắn sớm tra
Thì tôi cứ việc sớm tra đa đò

Nguyễn Thị Hơng Giang - K40E1 - Ngữ Văn

- Trang

24


Khoá luận tốt nghiệp

Hình ảnh Mẹ Suốt đợc dựng lên nh một bức tợng: Đó là bức tợng về vẻ
đẹp của những bà mẹ Việt Nam anh hùng, giàu lòng yêu nớc, giàu đức hi sinh,
tinh thần quật khởi kiên cờng và bất khuất.
Có thể nói thơ Tố Hữu trong thời kỳ này gặt hái đợc rất nhiều thành công.
Bởi hiện thực cách mạng lúc này là mảnh đất màu mỡ cho văn học và nhất là
đối với Tố Hữu, một nhà thơ có thế giới quan cách mạng rất chuẩn xác thì gặt
hái đợc nhiều thành công là điều tất yếu. Bằng chứng đó thể hiện ở hàng loạt