trờng đại học vinh
khoa ngữ văn
----------------hoàng cẩm nhung

Nghệ thuật miêu tả tâm lý nhân vật
Trong truyện kiều - nguyễn du

Khoá luận tốt nghiệp

Khoá:
1998 - 2002
Bộ môn: Văn học Việt Nam
Hệ:
S phạm chính quy
Vinh 2002

-1-

_________________________
Luận Văn Tốt Nghiệp Hoàng Cẩm Nhung - 39A2 Khoa ngữ văn - đh
vinh


Mục lục

Trang
Lời nói đầu
Phần mở đầu
Phần nội dung
Chơng 1. Vấn đề nghệ thuật miêu tả tâm lý nhân vật trong tiến
trình nghiên cứu truyện Kiều

35

2.2.2. Nhân vật Hoạn Th

40

2.2.3. Nhân vật Hồ Tôn Hiến

45

2.3. Tác giả miêu tả nhân vật ở cả hai tuyến

47

Phần kết luận

60

Tài liệu tham khảo

61

Lời nói đầu

-2-

_________________________
Luận Văn Tốt Nghiệp Hoàng Cẩm Nhung - 39A2 Khoa ngữ văn - đh
vinh




Nguyễn Du bắt nguồn từ Kim Vân Kiều truyện của Thanh Tâm Tài Nhân Một cuốn tiểu thuyết chơng hồi thờ Minh - Thanh. Song, viết Truyện Kiều
Nguyễn Du không phải là dịch lại và cũng không phải là phỏng tác mà
Nguyễn Du dã sáng tạo nên một công trình nghệ thuật tuyệt vời.
Một trong những thành công ở Truyện Kiều của Nguyễn Du là việc
miêu tả tâm lý nhân vật. Vấn đề nghệ thuật miêu tả tâm lý nhân vật trong
Truyện Kiều của Nguyễn Du đã đợc tìm hiểu nhiều, nhng các nhà nghiên cứu
tìm hiểu một cách không có hệ thống, không tập trung. Nhìn chung trong các
chuyên luận, trong giáo trình vẫn còn là một khoảng trống để chúng tôi đi vào
nghiên cứu tìm hiểu.
Nghiên cứu tâm lý nhân vật trong Truyện Kiều của Nguyễn Du sẽ giúp
hiểu sâu tác phẩm. Việc nghiên cứu không chỉ ở vấn đề thực tiễn mà còn cả
vấn đề lý thuyết.

2. Phạm vi giới hạn đề tài.
Đây là một vấn đề rộng, trong Truyện Kiều có nhiều nhân vật có nhân
vật chính diện, có nhân vật phản diện, nhân vật chính, nhân vật phụ, nhân vật
vô danh, nhân vật có tên tuổi cụ thể. Cho nên chúng tôi tập trung vào một số
nhân vật nh Thuý Kiều, Kim Trọng, Từ Hải, Hoạn Th, Mã Giám Sinh và Hồ
Tôn Hiến. Trong số những nhân vật này thì Thuý Kiều là nhân vật tập trung
nhất.
Miêu tả nhân vật không chỉ miêu tả tâm lý mà còn miêu tả ngoại hình
và những yếu tố khác, song miêu tả tâm lý là quan trọng nhất. Cho nên, trong
quá trình tìm hiểu chủ yếu là tâm lý nhng cũng có để ý đến ngoại hình. Với
các nhân vật chính diện, trung tâm để làm nổi bật nghệ thuật miêu tả tâm lý
nhân vật ta cần chú ý các thao tác: Nghệ thuật miêu tả tâm trạng, mối quan

-4-


bắt gặp đó là một cô Thuý Kiều cảm xúc và trầm t, một con ngời không hành
động một cách máy móc theo những xô đẩy của tình huống bên ngoài mà trực
tiếp chịu sự tác động của cảm nghĩ bên trong.
Nguyễn Du chú trọng miêu tả tâm lý con ngời ở những chặng đờng có ý
nghĩa bớc ngoặt đối với vận mệnh nhân vật ở những trờng hợp kịch tính cao
của tình huống, của sự bộc lộ tính cách nh sau cuộc gặp gỡ đầu tiên mối tình

-6-

_________________________
Luận Văn Tốt Nghiệp Hoàng Cẩm Nhung - 39A2 Khoa ngữ văn - đh
vinh


đầu đột ngột xâm chiếm trái tim khao khát hạnh phúc của Thuý Kiều xuất
hiện đồng thời với nỗi cảm thơng thân thế ngời thiếu nữ bất hạnh không quen
biết đó là nét biểu hiện tâm hồn phong phú, một trong những tính cách cơ bản
của Thuý Kiều. Hay đoạn ở lầu xanh lần thứ nhất đó là sự dằng xé kịch liệt
trong tâm hồn một con ngời có bản ngã trong sạch, vốn sống cuộc đời Êm
đềm trớng rũ màn che; Tờng đông ong bớm đi về mặc ai mà nay phải dấn
thân vào cuộc đời nhỏ nhơ bẩn. Rồi đêm Trao duyên, lần Hồ Tôn Hiến dụ
hàng, ... Đều là những đoạn ngôn ngữ độc thoại biểu hiện thành công tâm hồn
tính cách nhân vật trung tâm. Đó là nhân vật trung tâm, nhân vật chính diện.
Còn với Hoạn Th một trong số các nhân vật phản diện tâm lý nhân vật đợc
Nguyễn Du thể hiện qua việc mụ nổi cơn ghen vì đây là một tình huống tâm lý
tiêu biểu, một trờng hợp tâm lý khó chế ngự nhất đối với ngời phụ nữ sống dới
chế độ phong kiến. Con ngời thật cuả mụ đợc bộc lộ rõ qua đoạn độc thoại của
mụ khi mụ trả thù đối với tình địch và ngời chồng phụ bạc. Chính từ những
đoạn độc thoại mà Mã Giám Sinh bộc lộ hết bản chất xấu xa thấp kém khi hắn
suy tính nớc trớc bẻ hoa và Cũng đà vừa vốn, còn sau thì lời. Và với mời

đối phó để tồn tại. Với hai không gian đó Nguyễn Du đã biểu hiện hết các
cung bậc tình cảm chân thật của con ngời đơng thời và còn có thể nói của con
ngời nói chung.
Song khi nói đến không gian nghệ thuật trong Truyện Kiều thì ta còn có
thể nói tới không gian vũ trụ, yếu tố quy định ngôn ngữ không gian trong tác
phẩm. Truyện Kiều tuy sử dụng những địa danh cụ thể của nớc ngoài trong cốt
truyện vay mợn nhng tác giả của nó đã sáng tạo ra một không gian nội cảm,
biến không gian nghệ thuật thành một hình tợng có tầm khái quát nhân loại
còn ở thời gian nghệ thuật tác giả cho rằng Nguyễn Du đã sáng tạo trong tác
phẩm một thời gian con ngời. Ông không nhìn nhận cuộc sống theo con mắt
tiên tri dửng dng, lạnh lùng của Tam hợp đạo cô. Ông nhìn nhân vật từ phía
nhân vật, từ phía những mục đích, khát vọng, xu hớng hành động của chúng.
Và do vậy ông đi vào đợc với nhịp thời gian của cuộc sống thực tại. Trong

-8-

_________________________
Luận Văn Tốt Nghiệp Hoàng Cẩm Nhung - 39A2 Khoa ngữ văn - đh
vinh


Truyện Kiều của Nguyễn Du có xuất hiện thời gian sự kiện và thời gian trần
thuật. Thời gian sự kiện trong Truyện Kiều: Một hành động vừa xong, hành
động khác ập tới, một hành động cha xong, hành động khác ập tới, nhân vật
cha kịp hiểu gì, hành động khác đã ập tới. Ta thấy rằng dờng nh Nguyễn Du
thích bố trí sự kiện của nhân vật vào mùa xuân và mùa thu, mùa hè thì rút
ngắn còn mùa đông thì bỏ qua. Tác giả bố trí sự kiện vào mùa xuân và mùa
thu bởi mùa xuân và mùa thu có những bức tranh và phong cảnh mới có ý
nghĩa. Còn nh xuất hiện nhiều mùa thu là vì phải chia tay đau khổ trong mùa
thu lá rụng, hiu hắt thì mới thật là ảm đạm.

200 năm ngày sinh Nguyễn Du, chỉ đề cập đến vấn đề của nhân vật đã có phần
ít so sánh giữa Truyện Kiều và Kim Vân Kiều truyện. Theo ông, Truyện
Kiều có hai loại ngôn ngữ tơng ứng với hai loại ngời là loại ngôn ngữ ớc lệ
(nhân vật chính diện) và ngôn ngữ mang tính hiện thực (nhân vật phản diện).
Công trình này mới chỉ đề cập đến một vấn đề để góp phần thể hiện tâm lý
nhân vật, do sự bó hẹp của đề tài nên cha đi vào các vấn đề khác.
Giáo s Phan Ngọc trong công trình khoa học: Tìm hiểu phong cách
Nguyển Du trong Truyện Kiều, đã khảo sát toàn bộ nghệ thuật Truyện Kiều
trên cơ sở đối chiếu với Kim Vân Kiều truyện của Thanh Tâm Tài Nhân. Công
trình này đã khẳng định đợc Truyện Kiềulà một sáng tạo nghệ thuật mới mẻ
với những nguyên tắc sáng tạo riêng cha từng có trong nghệ thuật truyền
thông Trung Quốc cũng nh Việt Nam.
Trong công trình khoa học này với 60 trang viết đã chỉ ra những điểm
để chứng minh rằng: Truyện Kiều là một tiểu thuyết phân tích tâm lý. Theo
tác giả, nó là tiểu thuyết phân tích tâm lý hiện đại, cũng không phải tiểu
thuyết tâm lý hay tiểu thuyết phân tích tâm lý ngày xa. Điều ông tập trung tất
cả là các biện pháp phải giúp ông phân tích tâm lý nhân vật. Nó là sự phân
tích khoa học thực sự. ở phơng pháp phân tích này, những mâu thuẩn trong
tâm lý, quá trình phát triển biện chứng của tâm hồn là phản ánh quá trình
khách quan của xã hội, của lứa tuổi, kinh nghiệm sống của nhân vật. Và cũng
chính từ phơng pháp phân tích hiện đại này đã làm cho bất cứ nhân vật nào

- 10 -

_________________________
Luận Văn Tốt Nghiệp Hoàng Cẩm Nhung - 39A2 Khoa ngữ văn - đh
vinh


cũng đều đợc thảo luận, phân tích.

vinh


vật thì cha có một công trình nào nghiên cứu độc lập cả.
Nhìn chung thì ai cũng thừa nhận Nguyễn Du có biệt tài miêu tả tâm lý
nhân vật và đã góp phần tạo thành công trong Truyện Kiều,nhng các tác giả
chỉ dừng lại miêu tả phân tích mà cha nâng lên tầm khái quát vấn đề.
Do không đặt mối quan hệ so sánh giữa Truyện Kiều với Kim Vân Kiều
Truyện một cách cụ thể cho nên đã có nhiều tác giả giải thích còn chung
chung, còn phiến diện.
Nhng dù sao các nhà nghiên cứu cũng thấy đợc một số thành tựu nh vậy
đã tạo điều kiện cho chúng tôi đi sâu vào nghiên cứu. Với đề tài nà chúng tôi
không mong muốn gì hơn là góp phần tìm ra những cái hay cái đẹp trong
Truyện Kiều.

Chơng 2

- 12 -

_________________________
Luận Văn Tốt Nghiệp Hoàng Cẩm Nhung - 39A2 Khoa ngữ văn - đh
vinh


Nghệ thuật miêu tả tâm lý nhân vật
trong Truyện Kiều - Nguyễn Du

Khi xây dựng nhân vật ThanhTâm Tài Nhân đã thông qua những mu
mô, tính toán, hành động, cử chỉ lời nói, thông qua những sự kiện mà nhân vật
phải trải qua. Còn Nguyễn Du khi viết Truyện Kiều là một tác phẩm truyện

Bích ;Thuý Kiều tiễn biệt Thúc Sinh ;) qua những đoạn thơ miêu tả thiên
nhiên. Và lồng vào đó Nguyễn Du còn thông qua việc miêu tả ngoại hình
Thúy Kiều và những lần đánh đàn của nàng.
Miêu tả tâm lý nhân vật là biên pháp nghệ thuật chủ đạo của Nguyên
Du trong

Truyện Kiều nhằm xây dựng nên những nhân vật sống động,

điển hình là nhân vật Thuý Kiều.
Thuý Kiều có một đời sống nội tâm vô cùng phong phú là một con ngời
giàu tình cảm có cốt cách đa tình.
Nh ta đã nói ở trên Truyện Kiều là một tác phẩm viết bằng thơ, t duy
của nó là t duy thơ. Nó là một kiểu thuyết minh nhng mà là Tiểu thuyết phân
tích tâm lý [1]. Điều sáng tạo của Nguyễn Du là biến nhân vật chính từ con
ngời đạo lý thành con ngời tâm lý, là đã để một số lợng câu thơ lớn cho nhân
vật của mình độc thoại nội tâm để trực tiếp biểu hiện nội tâm nhân vật. Và để
sự phân tích tâm lý đợc rõ ràng, để chng tỏ sự ảnh hởng của thi pháp tiểu
thuyết chơng hồi, Nguyễn Du đã thêm vào tác phẩm một nhân vật đó là ngời
kể chuyện mà Phan Ngọc gọi là ngôn ngữ tác giả[2]. Ngời kể chuyện đã
góp phần lớn lao trong việc biểu hiện nội tâm nhân vật. Ngôn ngữ ngời kể
chuyện (Ngôn ngữ tác giả) là một sáng tạo của Nguyển Du, nó đã gạt bỏ mọi
thi pháp chơng hồi. Muốn hiểu đợc tâm lý nhân vật chúng ta đi vào tìm hiểu
ngôn ngữ của tác giả và vai trò của nó trong việc thể hiện tâm lý nhân vật.
Khi viết Truyện Kiều Nguyễn Du vừa là ngời kể chuyện vừa là một nhà


[1], [2] Phan Ngọc-Phong cách học Nguyễn Du
[3] Trần Đình Sử Những thế giới nghệ thuật thơ

- 14 -

tính cách. Con ngời e dè, rụt rè sợng sùng, giữ ý, rụt rè từ nay đã hành động

- 15 -

_________________________
Luận Văn Tốt Nghiệp Hoàng Cẩm Nhung - 39A2 Khoa ngữ văn - đh
vinh


liều lĩnh: Thuý Kiều cất dao vào ngời và tự sát. Sự phân tích nội tâm này bằng
ngôn ngữ tác giả chuẩn bị cho quá trình diễn biến chủ quan của tâm lý nhân
vật.
Không chỉ vay mợn sự kiện hành động trong Kim Vân Kiều truyện ông
còn tự tiến hành phân tích độc lập với Kim Vân Kiều truyện và thể hiện quá
trình diễn biến tâm lý một cách tài tình và hiện đại. Thể hiện rõ ở đoạn Thúc
Sinh trở về nhà Hoạn Th, Hoạn Th đón tiếp chàng một cách thân mật rồi gọi
Thuý Kiều ra lạy mừng. Đoạn này dài 80 câu. Trong suốt 24 câu đầu cả Thuý
Kiều lẫn Thúc Sinh, Hoạn Th không ai nói câu nào nhng tâm trạng mỗi ngời
đợc bộc lộ rất rõ. Thuý Kiều bớc ra lúng túng, ngần ngại Bớc ra một bớc, một
dừng. Từ xa nàng đã thấy Thúc Sinh và hoảng hốt không tin vào đôi mắt của
mình:
Phải rằng nắng quáng đèn loà,
Rõ ràng ngồi đó chẳng là Thúc Sinh ?
Nhng sự thực là sự thực. Nàng nhận thức ngay tình trạng nguy hiểm của
mình và mu mô của Hoạn Th:
Bây giờ tình mới tỏ tình,
Thôi thôi đã mắc vào vành chẵng sai.
Tuy bên ngoài Thuý Kiều vẫn im lặng nhng trong lòng nàng nỗi căm
giận bốc lên:
Chớc đâu có chớc lạ đời,

những tâm lý khác nhau trong cùng một hoàn cảnh. [4]
Qua việc phân tích ơ trên chúng ta thấy vai trò của ngời kể chuyện rất
quan trọng trong việc miêu tả và tái hiện nội tâm nhân vật làm cho quá trình
tâm lý của nhân vật đợc phơi bày.
Do thay đổi trọng tâm trần thuật sang thế giới tấm lòng, thế giới bên
trong của nhân vật nên Nguyễn Du đã huy động tối đa các thủ pháp trữ tình để
miêu tả tình cảm, nội tâm nhân vật. Nguyễn Du đã vận dụng triệt để các mặt
nh nhân tả ngời mà trữ tình, nhân tả vật mà trữ tình, nhân tả cảnh mà trữ tình,


[4] Phan Ngọc Phong cách học Nguyễn Du

- 17 -

_________________________
Luận Văn Tốt Nghiệp Hoàng Cẩm Nhung - 39A2 Khoa ngữ văn - đh
vinh


để cực tả tấm lòng, tâm lý, ý nghĩ của nhân vật. Đó cũng là điểm mà Truyện
Kiều của Nguyễn Du không chỉ vợt qua Kim Vân Kiều truyện của Thanh Tâm
Tài Nhân mà còn vợt qua cả những truyện Nôm bình thờng. Những truyện
Nôm đó chỉ nặng về kể lể dài dòng, nhiều sự kiện mà ít trữ tình.
Trong Truyện Kiều nhân vật Thuý Kiều đợc giải bày nội tâm nhất
không phải chỉ vì nàng là nhân vật chính, nhân vật trung tâm của tác phẩm mà
nàng là một ngời đa tình, đa cảm, thông minh, có ý thức về mình nhng cuộc
đời lại gặp lắm trái ngang, có nhiều bớc ngoặt quan trọng một con ngời nh
vậy dù chỉ một chút biến đổi một bớc ngoặt cũng đủ làm cho Thuý Kiều day
dứt nội tâm, biến đổi tâm lý. Nguyễn Du đã để cho nhân vật ngồi một mình
đối diện với hiện tại, quá khứ, tơng lai mặc sức thả mình theo những biến ảo

Tài Nhân cha xem con ngời là một hiện tợng tâm lý thực sự vì thế đã không
miêu tả đời sống nội tâm.
Có một nhà nghiên cứu ngời Nga đã nói rằng phân tích tâm lý nhân vật
là nghệ thuật phát hiện sự phong phú phức tạp, vận động của các mối liên hệ
của cá nhân con ngời với thế giới xung quanh[5]. Nếu vậy chứng tỏ Truyện
Kiều đã đạt đến trình độ phân tích tâm lý cao. Thuý Kiều hầu nh bao giờ
cũng xuất hiện trong một phức hợp tâm lý mà chỉ có quá trình độc thoại nội
tâm mới có thể diễn tả đợc sự phức tạp và chồng chéo đó.
Sau cuộc gặp gỡ đầu tiên, mối tình đầu đột ngột xâm chiếm trái tim
khao khát cuộc sống của Thuý Kiều xuất hiện đồng thời với nỗi cảm thơng
thân thế của ngời thiếu nữ bất hạnh không quen biết:
Một mình lặng ngắm bóng nga,
Rộn đờng gần với nỗi xa, bời bời.
Ngời mà đến thế thì thôi,
Đời phồn hoa cũng là đời bỏ đi.
Ngời đâu gặp gỡ làm chi,
Trăm năm biết có duyên gì hay không.
Ngổn ngang trăm mối bên lòng,
Nên câu tuyệt diệu ngụ trong tính tình.
Nh vậy, khi Thuý Kiều một mình ngồi lặng ngắm bóng nga Nguyễn
Du để cho Thuý Kiều phải đối diện một lúc cả Đạm Tiên lẫn Kim Trọng.

- 19 -

_________________________
Luận Văn Tốt Nghiệp Hoàng Cẩm Nhung - 39A2 Khoa ngữ văn - đh
vinh


Nguyễn Du để cho Kiều ngồi một mình để tự đối thoại với lòng mình, nói lên

vinh


mắt để rồi nàng nhận lấy cái gì - nhận lấy một nỗi cô đơn:
Biết bao bớm lả ong lơi,
Cuộc say đầy tháng trận cời suốt đêm.
Dập dìu lá gió cành chim,
Sớm đa Tống Ngọc, tối tìm Trờng Khanh.
Khi tỉnh rợu,lúc tàn canh,
Giật mình mình lại thơng mình xót xa.
Trong lúc đang nghĩ về số phận của mình thì Thuý Kiều của Nguyễn
Du cũng nghĩ đến cha mẹ nghĩ đến ngời yêu,nghĩ xem cái duyên đứt đoạn của
mình đã đợc nối cha và cả nghĩ đến Đạm Tiên và hội đoạn trờng. Khi để cho
nhân vật độc thọai thì đã thể hiện đợc những tâm lý phức hợp, những ý nghĩ
chồng chéo, chứng tỏ sự phong phú trong tâm hồn Thuý Kiều. Đây là một sự
sáng tạo của Nguyễn Du. Nguyễn Du đã sáng tạo ra một bức tranh nhớ nhung
để nói lên cuộc sống của nhân vật. Qua những lời độc thoại nội tâm Thuý
Kiều đã có những lúc thể hiện đợc nỗi nhớ cha mẹ, nhớ ngời yêu.Và tất cả có
đến bảy lần và là bảy lần diễn tả tâm trạng cũng là biểu hiện nội tâm của
Thuý Kiều.Trong bảy lần đó có năm lần nhớ Kim Trọng, hai lần nhớ Thúc
Sinh, lần cuối cùng Thuý Kiều nhớ cả Kim Trọng lẫn Từ Hải. Trong Kim Vân
Kiều truyện chỉ có bốn lần. Nguyễn Du thêm vào nhằm thể hiện thật rõ nội
tâm nhân vật, diễn biến tâm lý của nhân vật.
Chẳng hạn nh lần nhớ đầu tiên mà Nguyễn Du muốn nói là cả một tâm
trạng cô đơn, buồn da diết, canh cánh bên lòng lời thề thốt cũ,nặng trĩu trên
vai bổn phận của kẻ làm con:
Vi lô san sát hơi may,
Một trời thu để riêng ai một ngời.
Dặm khuya ngắt tạnh mù khơi,


Kiều diễn ra theo đúng quy luật của nó. Tâm lý của Thuý Kiều lúc này đó là
tình yêu của nàng giành cho Kim Trọng vẫn đang còn ngọn lửa tình yêu
vẫn đang còn âm ỉ cháy trong lòng. Thuý Kiều đã nhớ về quá khứ đó là những

- 22 -

_________________________
Luận Văn Tốt Nghiệp Hoàng Cẩm Nhung - 39A2 Khoa ngữ văn - đh
vinh


kỷ niệm tình yêu êm đẹp, nhớ lại những lời thề gắn bó sắt son giữa nàng với
Kim Trọng.
Chính từ những đoạn độc thoại nội tâm đã thể hiện đợc sự phát triển
tâm lý mang tính lô gích của nhân vật.
Ngoài việc miêu tả tâm lý nhân vật thông qua những lời độc thoại nội
tâm nhân vật, Nguyễn Du còn thể hiện nội tâm nhân vật thông qua các đoạn
miêu tả thiên nhiên. Thiên nhiên đã trở thành thiên nhiên của tâm trạng, thiên
nhiên trữ tình, biết đau khổ vui buồn băn khoăn day dứt cùng nhân vật. Đây
cũng là điểm khác nhau giữa thiên nhiên trong tác phẩm của truyện thơ và
thiên nhiên trong tác phẩm tiểu thuyết chơng hồi.
Thuý Kiều là nhân vật đợc Nguyển Du chú ý nhất khi sử dụng thiên
nhiên để bộc lộ tâm trạng. Nguyển Du là ngời ý thức đợc rằng thiên nhiên là
một dạng tồn tại của con ngời, gắn bó với con ngời, bởi:
Cảnh nào cảnh chẵng đeo sầu,
Ngòi buồn cảnh có vui đâu bao giờ.
Cảnh vật thiên nhiên đã trở thành một thứ thớc đo cuộc sống của Thuý
Kiều là sự tổng hợp hài hoà và kín đáo tâm lý Thuý Kiều. Trong Truyện Kiều,
Thuý Kiều cũng là nhân vật đối diện với thiên nhiên nhiều nhất, thiên nhiên
dồn tất cả cho Thuý Kiều. Ngay cả những lúc Thuý Kiều không đứng một

Trong Truyện Kiều đoạn Thuý Kiều và các em đi chơi tiết Thanh Minh
gặp Kim Trọng cho đến khi Kim Trọng dọn sang nhà trọ có 241 câu mà đã có
60 câu tả cảnh thiên nhiên để nói hộ tâm trạng của Thuý Kiều, một cách đầy
đủ, thiên nhiên đã nói hộ lòng ngời - một tâm trạng vui vẻ, nuối tiếc của Thuý
Kiều khi phải xa Kim Trọng:
Đủ điều trung khúc ân cần,
Lòng xuân phơi phới, chén xuân tàng tàng.
Ngày vui ngắn chẳng tày gang,
Trông ra ác đã ngậm gơng non đoài.
hay tâm trạng rạo rực khi đến với tình yêu:
Cửa ngoài vội rủ rèm the,

- 24 -

_________________________
Luận Văn Tốt Nghiệp Hoàng Cẩm Nhung - 39A2 Khoa ngữ văn - đh
vinh


Xăm xăm băng lối vờn khuya một mình.
Nhặt tha gơng rọi đầu cành,
Ngọn đèn trông lọt, trớng huỳnh hắt hiu.
Đoạn Kiều ở lầu Ngng Bích có 22 câu tả cảnh thiên nhiên thì cũng là 22
câu thể hiện nội tâm của Thuý Kiều. Khi đối diện với cảnh vật Thuý Kiều
sống sâu sắc với tâm trạng cá nhân và khi đó Thuý Kiều mới thể hiện một
cách đầy đủ và chính xác tâm sự của mình.
Tâm trạng Thuý Kiều thay đổi, lúc Kim Trọng hiện ra rực rỡ nên đã biến hẳn
cảnh vật. Thiên nhiên đã phản ánh rất sát sự thay đổi tâm trạng của Thuý
Kiều, Một vùng nh thể cây quỳnh cành giao. Rồi sau đó là một buổi chiều
mong nhớ Gió chiều nh giục cơn buồn.