Kết cấu cốt truyện trong "Trăm năm cô đơn"

Trờng đại học vinh
Khoa Ngữ văn
--------------

Trần Thị Thu Thuý

Kết cấu cốt truyện trong
"Trăm năm cô đơn"

khoá luận tốt nghiệp đại học
ngành cử nhân khoa học ngữ văn

Vinh, 05/ 2007

Trần Thị Thu Thúy. Lớp 44B4 - Ngữ văn


Kết cấu cốt truyện trong "Trăm năm cô đơn"

Trờng đại học vinh
Khoa Ngữ văn
--------------

Trần Thị Thu Thuý

Kết cấu cốt truyện trong
"Trăm năm cô đơn"

khoá luận tốt nghiệp đại học


Kết cấu cốt truyện trong "Trăm năm cô đơn"

A - Phần mở đầu
1 - Lý do chọn đề tài
1.1. ở Việt Nam, quá trình giới thiệu, dịch thuật văn học nớc ngoài bằng
tiếng Việt đợc bắt đầu từ những năm 20 của thế kỷ XX. Thiên hớng chung của
thời kỳ này là dịch và giới thiệu một số hiện tợng nổi bật trong các nền văn học
có quan hệ ít nhiều với văn học Việt Nam, mà chủ yếu là văn học Trung Quốc và
văn học Pháp. Cho đến nay, việc dịch và nghiên cứu văn học nớc ngoài ở nớc ta
đã có một lịch sử tồn tại, phát triển trên dới 80 năm. So với nhiều nớc khác trên
thế giới, đây cha phải là một khoảng thời gian dài và trên thực tế việc nghiên cứu
và giới thiệu còn bị phụ thuộc vào những quan hệ chính trị và những liên hệ
truyền thống. Chính vì vậy mà các thành tựu chỉ tập trung vào ba nền văn học là
văn học Trung Quốc, văn học Nga, văn học Pháp. Ngày nay, trong xu thế hội
nhập và phát triển việc dịch thuật, giới thiệu và nghiên cứu văn học nớc ngoài
ngày càng đợc chú ý. Vị thế và tầm quan trọng của nó ngày càng đợc khẳng
định. Một trong những mục đích, ý nghĩa hàng đầu của nó là nhằm mở rộng tầm
nhìn, tiếp thu những tinh hoa của văn hoá, văn học nhân loại. Trên cơ sở đó nó
giúp chúng ta có cái nhìn thoả đáng và chính xác hơn về trình độ và đặc điểm
của nền văn học dân tộc nói chung và các hiện tợng văn học cụ thể nói riêng.
Hơn nữa, việc nghiên cứu văn học nớc ngoài còn góp phần định hớng quá trình
phát triển văn học dân tộc. Ngoài mục đích, ý nghĩa trên việc nghiên cứu ấy còn
nhằm mở rộng giao lu tiếp xúc, đa văn học dân tộc hội nhập vào tiến trình văn
học nhân loại.
1.2. Mỹ La Tinh nói riêng và Châu Mỹ nói chung là khu vực mới đợc
khám phá bởi đoàn thám hiểm của Grittôp Côlômbô vào năm 1492. Việc phát
hiện ra khu vực này là một sự kiện rất quan trọng và theo ngời Tây Ban Nha thì
điều này đã làm cho trái đất đợc tròn hơn trong suy nghĩ và trên thực tế. Mỹ
La Tinh là khu vực đa sắc tộc và đa văn hoá. Sở dĩ có hiện tợng này vì trên mảnh

ngọn cờ tiêu biểu của chủ nghĩa hiên thực huyền ảo Mỹ Latinh. Cho đến
Trăm năm cô đơn vẫn là cuốn tiểu thuyết lớn nhất của Marquez. Ngay
ra đời (1967), tác phẩm này đã gây d luận xôn xao trên văn đàn

nay,
từ khi

Mỹ Latinh

và lập tức đợc cả thế giới hâm mộ. Năm 1982, Marquez đợc viện hàn lâm Thuỵ

Trần Thị Thu Thúy. Lớp 44B4 - Ngữ văn


Kết cấu cốt truyện trong "Trăm năm cô đơn"

Điển trao tặng giải Nobel cũng do tác phẩm này. Do đó, việc tìm hiểu về
Marquez và cuốn tiểu thuyết Trăm năm cô đơn là một việc làm rất thú vị.
1.4.Trong nghệ thuật tự sự nói chung và thể loại tiểu thuyết nói riêng thì
kết cấu là một vấn đề hết sức quan trọng.Việc đi sâu vào khám phá kết cấu cốt
truyện đã giúp chúng ta khẳng định giá tri t tởng cũng nh nghệ thuật của tác
phẩm và qua đó khẳng định tài năng của nhà văn. Hơn thế nữa, "Trăm năm cô
đơn" là tác phẩm thành công trên rất nhiều phơng diện nhng có thể nói thành
công nhất của tác phẩm này chính là kết cấu, trong đó có kết cấu cốt truyện.
Chính vì thế mà khi nghiên cứu cuốn tiểu thuyết này chúng tôi đã bắt đầu từ
việc tìm hiểu kết cấu cốt truyện của tác phẩm. kết quả nghiên cứu đề tài thiết
thực phục vụ cho việc đọc, học tập và nghiên cứu về cuốn tiểu thuyết Trăm năm
cô đơn nói riêng và tác phẩm của Marquez nói chung. Đó cũng là mong
muốn của ngời chọn đề tài này.
2. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

Để thực hiện nhiệm vụ của đề tài đợc xác định trên đây chúng tôi đã sử
dụng những phơng pháp sau:
4.1.Phơng pháp khảo sát, thống kê, phân loại
Tiến hành làm luận văn chúng tôi bắt đầu từ việc khảo sát, thống kê, phân
loại những biểu hiện của kết cấu trong Trăm năm cô đơn nh là một phơng diện
tổ chức tác phẩm.
4.2.Phơng pháp phân tích
Trên cơ sở phân loại những biểu hiện của kết cấu chúng tôi đi vào phân
tích theo đặc trng thể loại, mà ở đây là thể loại tiểu thuyết.
4.3.Phơng pháp so sánh
Đặt kết cấu cốt truỵen Trăm năm cô đơn trong mối liên hệ với kết cấu
côt truyện của một vài tác phẩm văn học khác để thấy đợc nét độc đáo của nó so
với các kết cấu cốt truyện thờng gặp.
4.4.Phơng pháp tổng hợp
Từ những thao tác trên chúng tôi đi đến tổng hợp để có thể thấy đợc một
cách toàn diện những đặc điểm của kết cấu cốt truyện Trăm năm cô đơn và
những nét độc đáo của nó.

Trần Thị Thu Thúy. Lớp 44B4 - Ngữ văn


Kết cấu cốt truyện trong "Trăm năm cô đơn"

5. Lịch sử vấn đề
Marquez là một nhà văn không chỉ rất nổi tiếng của Mỹ latinh mà còn là
một trong những nhà văn lớn của thế giới. Những tác phẩm của ông vẫn đang
làm say mê trái tim hàng triệu độc giả trên khắp hành tinh này. Tại Việt Nam,
những tác phẩm của ông ngày càng đợc biết đến nhiều hơn qua các bản dịch của
các dịch giả nh Nguyễn Trung Đức, Phạm Đình Lợi, Nguyễn Quốc Dũng, Phan
Quang Minh, Lê Xuân Quỳnh, NGuyễn Mạnh Tứ, Đoàn Định Ca, mà công


để có thể có đợc cái nhìn toàn diện về cuốn tiểu thuyết. Bởi vậy việc chúng tôi
quyết định đi vào tìm hiểu đề tài này là một việc làm cần thiết và mang ý nghĩa
thiết thực. Và chúng tôi có thể khẳng định đay là khoá luận tốt nghiệp đầu tiên
của trờng đại học Vinh làm về cuốn tiểu thuyết Trăm năm cô đơn. Chính vì tính
chất tiên phong của nó nên chắc chắn khoá luận sẽ còn mắc phải nhiều lỗi và có
thể có những kiến giả cha đợc thấu đáo, rất mong đợc sự thông cảm và góp ý của
mọi ngời.
Tuy đến nay vẫn cha có một công trình nghiên cứu lớn, một koá luạn tốt
nghiệp nào của trờng đại học Vinh làm về đề tài này nhng trên đã có một số bài
giới thiệu về tác phẩm dù còn ở mức độ khái quát. Trong đó phải kể đến

bài

giới thiệu về tác phẩm và tác giả Marquez của Nguyễn Trung Đức trong lời nói
đầu của bản dịch cuốn tiểu thuyết hay bài giảng về tác phẩm của

Th.s

Nguyễn Đình Ba trong chơng trình dạy học cho sinh viên khoa ngữ văn thuộc trờng đại học Vinh. Trong lời giới thiệu của mình, cố dịch giả Nguyễn Trung Đức
đã đa ra một số kiến giải về các vấn đề nh cốt truyện và đề tài, kết cấu và thời
gian nghệ thuật, nhân vật và thông điệp. Còn trong bài giảng của mình, Th.s
Nguyễn Đình Ba lại đề cập đến vấn đề cốt truyện của tác phẩm và khẳng địn sự
thành công của Marquez trong việc sử dụng bút pháp hiện thực huyền ảo, một
bút pháp mang đậm chất Mỹ Latinh. Nh vậy, một điều dễ nhận thấy là những bài
giới thiệu này mới chỉ dừng lại ở những nhận xét mang tính giới thiệu về nội
dung và một số phơng diện của hình thức nghệ thuật của tác phẩm. Và cho đến
nay vẫn cha có một công trình nghiên cứu nào đề cập một cách thấu đáo đến các
vấn đề của cuốn tiểu thuyết nói chung và vấn đề kết cấu cốt truyện của tác phẩm
nói riêng. Nhng mặc dù ở những bài giới thiệu này, các vấn đề mà các tác giả đa

quan trong của nó nên các khái niệm trên từ lâu đã nhận đợc sự chú ý quan tâm
đặc biệt của giới nghiên cứu văn học.Tuy nhiên, đến nay vẫn cha có đợc một ý
kiến thống nhất cho các vấn đề này.
1.1.1.Kết cấu
Kết cấu ở đây đợc hiểu nh là toàn bộ các quan hệ bên trong giữa các thành
phần tạo nên một chỉnh thể. Khái niệm kết cấu đợc sử dụng đầu tiên trong lĩnh
vực xây dựng, máy móc: kết cấu hạ tầng, kết cấu máy mócsau đó lan sang
nhiều lĩnh vực khác của đời sống, trong đó có văn học. Do mục đích của đề tài
nên ở đây chúng tôi chỉ đi sâu vào tìm hiểu về kết cấu trong một tác phẩm văn
học. Đã có nhiều định nghĩa, quan niệm khác nhau về vấn đề kết cấu của tác
phẩm văn học nhng ở đây chúng tôi chỉ có thể dẫn ra một số quan niệm.
Theo từ điển bách khoa của Viện hàn lâm khoa học Liên Xô, xuất bản
năm 1987 thì Kết cấu là sự sắp đặt và phân bố các yếu tố, các hình thức tác
phẩm nghệ thuật, nói đúng hơn là sự tổ chức tác phẩm văn học trong một nội
dung và thể loại xác địnhkết cấu cố kết các yếu tố hình thức và chi phối ý
nghĩa của chúng. Các quy tắc kết cấu đó là tổng số những tri thức mỹ học phản
ánh những mối liên hệ bên trong của thực tại. Kết cấu có một nội dung và ý
nghĩa tự thân. Các phơng thức và phơng tiện kết cấu làm cải biến và đào sâu ý
nghĩa của sự mô tả. Kết cấu đa lại cho tác phẩm sự hoàn chỉnh nhất quán và sự
hoàn mỹ trật tự (164,198 ).

Trần Thị Thu Thúy. Lớp 44B4 - Ngữ văn


Kết cấu cốt truyện trong "Trăm năm cô đơn"

Trong 150 Từ điển thuật ngữ văn học của NXB đại học Quốc Gia Hà
Nội do Lại Nguyên Ân biên soạn cũng có bàn đến khái niệm kết cấu. Theo ông
kết cấu là sự sắp xếp, phân bố các thành phần hình thức nghệ thuật tức là sự cấu
tạo tác phẩm tuỳ theo nội dung và đề tài. Kết cấu gồm các yếu tố hình thức và


cốt truyện, tổ chức điểm nhìn nghệ thuật của tác giả, tạo ra cho tác phẩm một sự
thống nhất toàn vẹn. Mỗi một tác phẩm văn học có thể đợc coi là một sinh
mệnh, một cơ thể sống thể hiện nhận thức, tài năng, phong cách của từng nhà
văn.
Từ cách hiểu về khái niệm kết cấu trên có thể thấy đây là một thuật ngữ
rộng bao gồm toàn bộ tổ chức của tác phẩm, nó liên quan đến nhiều phơng diện:
ý đồ sáng tạo của tác giả, điểm nhìn, vai trò của ngời trần thuật, thể loại, phong
cách ngôn ngữ của tác phẩm, cốt truyện. Nhng trong bài nghiên cứu này chúng
tôi chỉ đi khảo sát một phơng diện của kết cấu là kết cấu cốt truyện, một vấn đề
mấu chốt của tác phẩm. Nhng trớc khi đi vào giới thuyết khái niệm kết cấu cốt
truyện chúng tôi đa ra một số cách hiểu về cốt truyện.
1.1.2. Cốt truyện
Cốt truyện cũng là một vấn đề sớm đợc giới nghiên cứu văn học sớm lu
tâm tìm hiểu. Đã có rất nhiều cách lí giải khác nhau về khái niệm này. Theo G.N
Pospelov trong Dẫn luận nghiên cứu văn học (tập 2) và Lại Nguyên Ân trong
150 từ điển thuật ngữ văn học thì cốt truyện có thể hiểu nôm na nh là cái lõi,
cái sờn, bộ xơng, cơ sở của truyện chứ cha phải là truyện (tr.113). Và nó
đợc xem là tiến trình sự kiện hành động trong đời sống nhân vật đã diễn ra
trong không gian và thời gian (tr.35). Theo đó, cốt truyện đợc xem nh là một
phơng diện của lĩnh vực hình thức nghệ thuật, trở thành lớp biến cố của hình
thức tác phẩm. Cả G.N Pospelov và Lại Nguyên Ân đều chia cốt truyện làm hai
loại: cốt truyện biên niên và cốt truyện đồng tâm. Nhập môn văn học do
Hoàng Ngọc Hiến dịch lại không nhằm xây dựng một khái niệm cốt truyện hoàn
chỉnh mà đặt nó trong mối quan hệ với tính cách nhân vật và chủ đề t tởng của
tác phẩm. Giáo trình Dẫn luận thi pháp học của Trần Đình Sử đã chia cốt
truyện thành hai loại là cốt truyện tự nhiên và cốt truyện nghệ thuật. Bên cạnh đó
còn có cách lí giải về cốt truyện của nhóm tác giả Lê Bá Hán-Nguyễn Khắc PhiTrần Đình Sử trong Từ điển thuật ngữ văn học. Theo nhóm tác giả này thì cốt
truỵên là Hệ thống sự kiện cụ thể, đợc tổ chức theo yêu cầu t tởng và nghệ thuật


chính của tác phẩm. Suy cho cùng, cơ sở chung của mọi cốt truyện là những
xung đột xã hội đợc khúc xạ qua các xung đột nhân cách nhng sẽ là sai lầm nếu
đông nhất xung đột xã hội với cốt truyện văn học. Xung đột xã hội làm cơ sở
khách quan, là đối tợng nhận thức, phản ánh, trong khi đó cốt truyện lại là sản
phẩm sáng tạo độc đáo của chủ quan nhà văn..
Dù đa dạng cốt truyện đều trải qua một tiến trình vận động có hình thành,
phát triển và kết thúc. Tuy nhiên không phải bất kì cốt truyện nào cũng bao hàm

Trần Thị Thu Thúy. Lớp 44B4 - Ngữ văn


Kết cấu cốt truyện trong "Trăm năm cô đơn"

đầy đủ các thành phần nh vậy. Vì vậy, vấn đề ở đây không phải là xác định hình
thức mỗi thành phần mà là thâm nhập sâu vào nội dung cụ thể của tác phẩm,
khảo sát các chặng đờng phát triển có ý nghĩa quyết định đối với số phận nhân
vật, đặc biệt là nhân vật chính. Cấu trúc cốt truyện phụ thuộc vào quan hệ thẩm
mĩ của tác giả với hiện thực.
Tóm lại, cốt truyện có vai trò vô cùng quan trọng trong tác phẩm tự sự và
kịch. Nó là một nhân tố tạo nên sức lôi cuốn và hấp dẫn ngời đọc.
1.1.3.Kết cấu cốt truyện
Từ việc xác định các khái niệm kết cấu, cốt truyện tác phẩm văn học
làm cơ sở, chung tôi sẽ giới thuyết lại khái niệm kết cấu cốt truyện. Khái niệm
này tuy không đợc xác định đầy đủ với t cách là một khái niệm đứng độc lập
trong từ điển nhng nó đã đợc bàn đến với vai trò là một bộ phận của kết cấu tác
phẩm. Trong 150 Từ điển thuật ngữ văn học đã nói đến kết cấu cốt truyện nh
là một bộ phận cấu thành làm nên toàn bộ hệ thống kết cấu tác phẩm. Còn trong
Dẫn luận nghiên cứu văn họcdo P.N.Pôspêlôv chủ biên đã đa ra khái niệm kết
cấu cốt truyện (mục 9, chơng IX), khái niệm đợc giải thích nh sau: ngoài các
mối liên hệ bên ngoài có tính chất thời gian và nhân quả giữa các sự kiện miêu tả

phần cốt truyện theo đúng trật tự trớc sau và theo sự vận động đi lên của thời
gian nghệ thuật. Đây là kiểu kết cấu truyền thống, nó có nhiều u điểm nh rõ
ràng, khách quan và có khả năng truyền tải những nội dung chìm sâu vào mạch
ngầm văn bản nhng dễ gây nhàm chán.
Kết cấu cốt truyện đảo ngợc là sự xáo trộn, đảo lộn vị trí các sự kiện, các
thành phần cốt truyện trong quá trình tổ chức sắp xếp. Nói cách khác, nó đa ra
kết quả trớc rồi mới lần tìm nguyên nhân. Xây dựng, tổ chức cốt truyện theo
hình thức này thờng tạo ra sự hứng thú cho ngời đọc và giúp độc giả có cái nhìn
toàn diện, bản chất nhất với hiện thực đợc phản ánh trong tác phẩm.
Kết cấu cốt truyện lồng ghép là trong quá trình tổ chức, sắp xếp cốt truyện
tác giả thờng sử dụng thủ thuật lồng ghép các cốt truyện khác nhau về dung lợng, vai trò, vị trí trong một truyện có kết cấu bền vững. Loại kết cấu này có u
điểm là nội dung, t tởng, ý đồ nghệ thuật của nhà văn đợc nhân vật phát hiện
ngay trong tác phẩm và từ đó tác giả thực hiện có hiệu quả mục đích giáo huấn,
giáo dục của mình. Tác phẩm Trăm năm cô đơn của Marquez cũng đợc kết
cấu theo lối này.

Trần Thị Thu Thúy. Lớp 44B4 - Ngữ văn


Kết cấu cốt truyện trong "Trăm năm cô đơn"

Việc tìm hiểu, xác định lại những khái niệm kết cấu, cốt truyện, kết
cấu cốt truyện cũng nh những tính chất cùng đặc điểm, vai trò của chúng trong
tác phẩm văn học sẽ là những tiền đề lí luận để tìm hiểu kết cấu cốt truyện
Trăm năm cô đơn của Marquez và hiệu quả nghệ thuật của nó đối với tác
phẩm. Việc tìm hiểu kết cấu cốt truyện Trăm năm cô đơn cũng la một cách
tiếp cận tác phẩm từ con đờng thi pháp học.
1.1.4. Đề tài và chủ đề
Đề tài và chủ đề là những khái niệm chủ yếu thể hiện phơng diện khách
quan của nội dung tác phẩm văn học. Đọc bất kì tác phẩm nào chúng ta cũng bắt

trên các báo địa phơng. Sống trên gác xép của một toà nhà bốn tầng, nhiều bữa
phải ăn cơm của các cô gái điếm nghèo cùng trọ trong ngôi nhà ấy, Garcia
Marquez viết cuốn tiểu thuyết nhan đề Ngôi nhà. Tác phẩm bao gồm những
chuyện về ngôi nhà có ma, ngôi nhà của chính ông bà ngoại mình. Đó chính là
câu chuyện ông biết qua miệng của ngời bà ngoại có biệt tài kể chuyện. Và đây
là câu chuyện về cuộc nội chiến giữa phái Bảo hoàng và phái Tự do qua miệng
ngơig ông ngoại, một cựu chiến binh của phái Tự do. Những chuyện này gắn bó
với tuổi thơ của nhà văn. Nhng rồi ông phải bỏ dở cuốn sách có lẽ vì còn quá trẻ.
Sau đó, Marquez lần lợt cho ra mắt bạn đọc những tác phẩm nh : Đôi mắt chó
săn ( tập truyện, 1955 ), Lá rụng ( tiểu thuyết, 1955 ), Ngài đại tá chờ th
( truyện, 1957 ), Giờ xấu ( tiểu thuyết, 1962 ) và Đám cới của bà mẹ vĩ đại
( tập truyện, 1962 ). Chúng ta thấy nhiều nhân vật xuất hiện trở đi trở lại trong
các tác phẩm này và có liên quan đến nhau vì cùng ở làng Macônđô hoặc có dịp
đi qua đây. Hơn thế nữa, chúng ta còn thấy nhiều nhân vật đó lại có mặt trong
Trăm năm cô đơn. Nh vậy có thể nói rằng qua những tác phẩm này Marquez đã
rèn luyện, thử thách ngòi bút của mình, đã tìm ra cái giọng riêng độc đáo của
mình trớc khi đi vào viết cuốn sách mà ông đã từng ấp ủ nhiều năm là Trăm
năm cô đơn.
Marquez đã thuộc lòng câu chuyện trong Trăm năm cô đơn đến nỗi có
thể kể xuôi rồi kể ngợc cho các bạn mình nghe. Vào một ngày tốt lành năm 1965
nhà văn bảo Mecxeđet Baccha, vợ ông rằng : từ nay em lo việc nhà cửađể anh
chuyên viết sách. Ông dành mời tám tháng, ngày nào cũng nh ngày nào, sáng
bắt đầu từ tám giờ, chiều kết thúc lúc ba giờ, cặm cụi viết. Khi đợc hai trăm

Trần Thị Thu Thúy. Lớp 44B4 - Ngữ văn


Kết cấu cốt truyện trong "Trăm năm cô đơn"

trang, ông đọc tiểu thuyết Thế kỉ ánh sáng của nhà văn Alêhô Capentiê và

Trần Thị Thu Thúy. Lớp 44B4 - Ngữ văn


Kết cấu cốt truyện trong "Trăm năm cô đơn"

Thomas Man với những ớc mơ kết hợp một phơng Bắc đạo hạnh với một phơng
Nam đam mê đã đợc nhà văn này tán dơng. Marquez muốn sáng tạo ra một thiên
truyện độc đáo dựa trên một hiện thực Mỹ Latinh và bằng một phơng pháp riêng
của Mỹ Latinh, đó là phơng pháp hiện thực huyền ảo. Ông muốn viết về nỗi cô
đơn của mảnh đất, của con ngời Mỹ Latinh bằng cách riêng của Mỹ Latinh. Và
trên thực tế với Trăm năm cô đơn ông đã làm đợc điều này. Tác phẩm chính là
một trận động đất trong văn học ( P.Neruda).
Trăm năm cô đơn là câu chuyện về dòng họ Buyênđia tồn tại bảy thế hệ,
ngời đầu tiên bị trói vào gốc cây và ngời cuối cùng đang bị kiến ăn, một dòng họ
tự lu đày vào cõi cô đơn để chạy trốn tội loạn luân. Cái tội loạn luân này khởi sự
từ việc tên cớp biển Phranxit Đrăc tấn công Riôcha khiến các cụ tổ của Ucsula
Igoaran phải chuyển đến lập nghiệp ở một làng hẻo lánh. Tại đây các cụ tổ của
Hôsê Accađiô Buyênđia đã lập nghiệp bằng nghề trồng thuốc lá. Qua ba thế kỉ,
hai dòng họ đã có quan hệ thâm gia, cháu chắt họ lấy lẫn nhau dẫn tới thảm hoạ
đẻ ra đứa con có đuôi lợn. Chính cái gơng tày liếp này khiến cha mẹ Hôsê
Accađiô Buyênđia và Ucsula Igoaran tìm mọi cách ngăn cản nhng họ vẫn cứ lấy
nhau. Khi đã là vợ chồng rồi và dẫu rằng Hôsê Accađiô Buyênđia tuyên bố Dù
có đẻ ra kì đà anh cũng cóc cần, Usula Igoaran vẫn sợ đẻ ra đứa con có đuôi
lợn. Vì vậy nên khi ngủ bao giờ cô cũng mặc chiếc quần trinh tiết do mẹ cô may
cho. Sự việc kéo dài hơn một năm khiến cho dân làng ngạc nhiên và đồn là anh
chồng là kẻ bất lực. Một hôm, bị thua Hôsê Acađiô Buyênđia trong cuộc chọi
gà , Pruđênxiô Aghila không kìm đợc lòng đã lỡm bạn : Tao mừng cho mày để
xem con gà này có làm phúc cho vợ mày không.. Vì lời nói lỡm ấy mà anh ta
đã phải trả bằng cả mạng sống của mình. Nhng cũng không vì thế mà ngời chiến
thắng đợc sống thanh thản, trái lại lúc nào cũng bị lơng tâm dằn vặt đến nỗi phải


( phần hồn

). Mặc dù sống biệt lập với thế giới bên ngoài, dân Macônđô đã biết làm cho
làng mình trở thành một làng quê trù mật và yên vui. Ngời Digan, theo tiếng
chim hót và tiếng nhạc đồng quê, tìm đợc đờng đến với Macônđô. Họ mang đến
đây nghề thủ công và nghề buôn bán. Họ lập ra phố Thổ Nhĩ Kỳ. Macônđô từ
một làng quê trở thành một thị trấn. Chính phủ trung ơng phải cử tới làng một
quan thanh tra. Đó là Đông Apôlina Môscôtê. Sự có mặt của quan thanh tra đã
làm đã làm cho cuộc sống vốn thanh bình của Macônđô bỗng trở nên bị xáo
trộn. Cuộc nội chiến triền miên và khốc liệt giữa hai phái Bảo hoàng và Tự do đã
nhiều phen tàn phá Macônđô, làm cho dân chúng điêu đứng. Tơng ứng với thời

Trần Thị Thu Thúy. Lớp 44B4 - Ngữ văn


Kết cấu cốt truyện trong "Trăm năm cô đơn"

kỳ này của Macônđô là sự trởng thành của thế hệ thứ hai của dòng họ Buyênđya
mà ngời tiêu biểu là đại tá Aurêlianô Buyênđia, Ngài đã phát động ba mơi hai
cuộc chiến và phải chịu thất bại hoàn toàn, buộc phải kí hiệp đinh đình chiến
Neclanđia mà thực chất của nó là sự đầu hàng của lực lợng Tự do trớc lực lợng
Bảo hoàng. Nhờ có đờng xe lửa, Macônđô thực sự giao lu với thế giới bên ngoài.
Phim ảnh, máy phát điện, máy hát, gái điếm, khách du lịch đã tràn ngập
Macônđô. Công ty chuối (thực chất là công ty hoa quả Mỹ) cũng đến đây và lập
đồn điền chuối. Dân tứ xứ đổ về Macônđô. Cuộc sống Macônđô sầm uất lên.
Giai đoạn này của Macônđô tơng ứng với thế hệ thứ t dòng họ Buyênđia mà ngời
tiêu biểu là anh em sinh đôi Aurêlianô Sêgunđô và Hôsê Accađiô Sêgunđô.
Aurêlianô Sêgunđô to khoẻ đầy sinh lực, Hôsê Accađiô Sêgunđô vóc ngời mảnh
khảnh nhng rất thông minh, đã tham gia lãnh đạo cuộc đấu tranh của công nhân

và cuôí tác phẩm. Nh vậy Marquez đã xây dựng đợc một kết cấu đặc biệt trong
tác phẩm. Điểm đặc biệt, độc đáo của lối kết cấu này không phải là ở chỗ đã tạo
ra đợc một vòng tròn khép kín mà ở chỗ: nếu ngời đàn ông có đuôi lợn- nỗi
khiếp đảm của một tấm gơng tày liếp là điểm khởi đầu của một dòng họ, một
ngôi làng thì cậu bé có đuôi lợn- niềm hi vọng về một tình yêu sẽ cải tạo nòi
giống- lại là điểm kết thúc của chính dòng họ và ngôi làng đó. Đó là một triết lí
mang tính nghịch lí đợc thể hiện trong một chuỗi logic hợp lí của cả câu chuyện.
Nhng đó mới chỉ là lớp nghĩa bên trên của nghịch lí diễn ra trong tác phẩm còn
ẩn đằng sau nó lại là một nghịch lí mang tính triết lí nữa. Thật ra điểm mở đầu
chính là điểm kết thúccủa câu chuyện còn điểm kết thúc lại là khởi đầu cho một
câu chuyện mới. Chính sự loạn luân đã đẩy dòng họ Buênđia vào cô đơn để rồi
cuối cùng đã rơi vào loạn luân và sự tuyệt diệt là một điều tất yếu không thể
tránh khỏi, còn sự tuyệt diệt của này lại là một bài học để ngời ta có thể nhìn vào
và sống khác đi và rồi xây dựng một huyền thoại khác hẳn: Một huyền thoại
mới nơi những dòng họ bị kết án trăm năm cô đơn cuối cùng và mãi mãi có
vận may lần thứ hai để tái sinh trên mảnh đất này. [10;11]. Đó cũng là ý nghĩa
chủ đề- t tởng của tác phẩm.
Trong cái vòng tròn lớn về dòng họ Buyênđia là các vòng tròn nhỏ, những
mảnh vụn thời gian, trong đó có bảy thế hệ dòng họ này tồn tại. Mỗi vòng tròn là
một cuộc đời nhân vật. Tiêu biểu cho những vòng tròn ấy là vòng tròn- cuộc đời
cuộc đời đại tá Aurêlianô Buyênđia : khi còn trẻ sản xuất những con cá vàng- đi
chiến trận- về già lại sản xuất những con cá vàng; là vòng tròn- cuộc đời hai anh

Trần Thị Thu Thúy. Lớp 44B4 - Ngữ văn


Kết cấu cốt truyện trong "Trăm năm cô đơn"

em sinh đôi Aurêlianô Sêgunđô và Hôsê Accađiô Sêgunđô: lúc thiếu thời giống
nhau nh hình với bóng- lớn lên một ngời béo phì, sôi nổi dấn thân vào cuộc đời


Kết cấu cốt truyện trong "Trăm năm cô đơn"

mình ra khỏi đồng đội, khỏi cộng đồng xã hội, thậm chí còn đối lập với gia đình,
với đồng đội và xóm làng. Anh ta chiến đấu không vì một lí tởng nào , ngay cả
đảng Tự do của mình mà chỉ đơn giản là cho bản thân, cho niềm kiêu hãnh của
bản thân mình. Cái vòng phấn trắng mà anh ta ngồi vào chính giữa chính là biểu
hiện cao nhất của tính ích kỉ và cũng là biểu hiện của sự cô đơn. Và chính nó đã
dẫn Aurêlianô Buyênđia tới sự thất bại hoàn toàn dù đã dợc tổng thống nớc cộng
hoà trao huân chơng Công huân. Cuối cùng nhân vật này đã về đoàn tụ với gia
đình, sống trong tình thơng của Usula Igoaran. Anh ta lại tiếp tục sản xuất những
con cá vàng không nhằm mục đích kiếm lợi mà chỉ để đợc yên thân. Nghĩa là
bằng cách sống này anh ta vẵn sống chỉ để cho bản thân mình mà thôi. Đó là bi
kịch cuộc đời đại tá Aurêlianô Buyênđia.
Ngời duy nhất hiểu đợc t chất ích kỉ của đại tá là cụ Ucsula Igoaran, ngời
mẹ của ngài. Với trí minh mẫn của cụ già sống ngoài trăm tuổi, cụ đã nhận ra
tiếng khóc của đại tá từ khi trong bụng mẹ không phải là dấu hiệu của ngời có tài
nói giọng bụng hay có tài tiên tri mà chỉ đơn thuần là dấu hiệu không thể nhầm
lẫn đợc của sự bất lực trớc tình yêu. Nó là dấu hiệu của cái cô đơn. Cũng nhờ
sống lâu, nhờ trí minh mẫn, cụ diểm duyệt lại cháu con mình và nhận ra tất cả
bọn họ đều sống trái tính trái nết, đều không thể hoà đồng với gia đình, với xóm
làng và xã hội. Cụ nhận ra lối sống ích kỉ, cái lối sống trái tính trái nết ấy cũng
đáng ghê tởm nh cái đuôi con lợn đã từng ám ảnh suốt cuộc đời cụ. Và cái đuôi
con lợn cuối cùng của dòng họ Buyênđia là một sự vật chất hoá,
bản thể hoá của tác giả về lối sống ích kỉ của loại ngời đã đánh

là một sự
mất bản

chất ngời, tổng hoà các mối quan hệ xã hội, của loại ngời- thú vật. Bà cụ nhận