Trờng đại học vinh
Khoa chính trị
---------------
Nguyễn Nh Quyết
Cải cách hành chính
ở huyện sóc sơn - thành phố hà
nội
lý luận và thực tiễn
Khoá luận tốt nghiệp đại học
ngành: chính trị luật
1
Vinh - 2011
Trờng đại học vinh
Khoa chính trị
---------------
Cải cách hành chính
ở huyện sóc sơn - thành phố hà
nội
lý luận và thực tiễn
ngành: chính trị luật
Giảng viên hớng dẫn:
mạnh khoẻ, gia đình hạnh phúc và công tác tốt.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Vinh, tháng 05 năm 2011
Sinh viên
Nguyễn Như Quyết
3
MỤC LỤC
Trang
A. MỞ ĐẦU
1
1. Tính cấp thiết của đề tài.............................................................................
2. Vài nét về tình hình nghiên cứu đề tài......................................................
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài...........................................
4. Phạm vi nghiên cứu của đề tài..................................................................
5. Phương pháp nghiên cứu của đề tài..........................................................
6. Bố cục của đề tài........................................................................................
B. NỘI DUNG
1
2
3
5
5
5
6
2.1.5. Kinh tế - xã hội................................................................................... 43
2.2. Tình hình thực hiện nhiệm vụ cải cách hành chính năm 2001 - 2010
và Phương hướng, nhiệm vụ giai đoạn tiếp theo.......................................... 44
2.2.1. Công tác lãnh đạo, chỉ đạo.................................................................. 44
2.2.2. Tình hình thực hiện nhiệm vụ cải cách hành chính............................. 49
2.3. Kết quả cải cách hành chính đối với kinh tế xã hội, an ninh quốc
phòng của huyện thời gian qua..................................................................... 58
2.3.1. Kinh tế của huyện đã vượt qua khó khăn, phục hồi và đạt tốc độ
tăng trưởng cao............................................................................................ 58
2.3.2. Tổ chức thành công các hoạt động kỷ niệm 1000 năm Thăng Long Hà Nội, văn hóa xã hội có chuyển biến tích cực; An sinh xã hội được đảm
bảo tốt hơn.................................................................................................... 61
2.3.3. Công tác quản lý quy hoạch, quản lý đất đai, đô thị, TTXD, GPMB
tiếp tục được quan tâm, chú trọng................................................................. 62
2.3.4. An ninh chính trị được giữ vững, trật tự an toàn xã hội ổn định;
quốc phòng, quân sự địa phương được củng cố........................................... 64
2.3.5. Công tác tiếp dân, giải quyết đơn thư khiếu nại tố cáo và công tác
phòng chống tham nhũng, lãng phí được tập trung chỉ đạo và có chuyển
biến tích cực.................................................................................................. 64
2.4. Đánh giá kết quả thực hiện cải cách hành chính.................................... 65
2.5. Phương hướng và nhiệm vụ công tác cải cách hành chính giai đoạn
2011 - 2015................................................................................................... 69
2.5.1. Phương hướng.....................................................................................
2.5.2. Một số kiến nghị..................................................................................
C. KẾT LUẬN..............................................................................................
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO...................................................
DANH TỪ VIẾT TẮT
5
CNTT:
Công nghệ thông tin
ĐH:
Đại học
GCN:
Giấy chứng nhận
GDĐT:
Giáo dục đào tạo
GDTX:
Giáo dục thường xuyên
GPMB:
Giải phóng mặt bằng
HĐND:
Hội đồng nhân dân
HSHC:
TABMIS:
Hệ thống Thông tin Quản lý Ngân sách và Kho bạc
TBXH:
Thương binh xã hội
TC:
Trung cấp
TCĐLVN:
Tổng cục đo lường Việt Nam
TCKH:
Tổ chức kế hoạch
TCVN:
Tiêu chuẩn Việt Nam
TH:
Trung học
6
Tổ chức thương mại thế giới
XHCN:
Xã hội chủ nghĩa
7
A. MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Ngày nay cải cách hành chính đang là vấn đề mang tính toàn cầu. Tất
cả các nước đang phát triển cũng như các nước phát triển đều xem cải cách
hành chính như một động lực mạnh mẽ thúc đẩy nền kinh tế phát triển, phát
triển dân chủ và các mặt khác của đời sống xã hội. Hơn nữa, cải cách hành
chính có một vai trò cực kì to lớn, đồng thời góp phần vào công cuộc xây
dựng đất nước tiến lên theo định hướng xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Công cuộc đổi mới toàn diện đất nước được bắt đầu từ năm 1986, tính
đến nay đã hơn 20 năm. Trong khoảng thời gian đó, đồng thời với việc đổi
mới về kinh tế xã hội thì cải cách hành chính cũng được tiến hành. Cuộc cải
cách hành chính được thực hiện từng bước thận trọng và đã thu được nhiều
kết quả rất đáng khích lệ. Cải cách hành chính đang thể hiện rõ vai trò quan
trọng của mình trong việc đẩy nhanh sự phát triển của đất nước.
Việt Nam đang trong giai đoạn thực hiện công nghiệp hóa - hiện đại
hóa đất nước và là nước xuất khẩu gạo đứng thứ hai, thứ ba trên thế giới, công
nghiệp và dịch vụ đang phát triển. Đầu tư nước ngoài vào Việt Nam có xu
hướng tăng, nhiều vấn đề xã hội đang được giải quyết một cách tốt nhất. Tuy
nhiên ở Việt Nam đang còn rất nhiều vấn đề kinh tế xã hội đã tồn tại từ lâu và
mới nảy sinh cần được giải quyết tích cực và có hiệu quả. Bên cạnh đó bối
2. Vài nét về tình hình nghiên cứu đề tài
Chương trình cải cách hành chính Nhà nước là một chương trình được
Đảng và Nhà nước ta đặt ra và thực hiện trong giai đoạn 2001- 2010 nhằm cải
cách lại bộ máy hành chính để phù hợp với quá trình phát triển của đất nước.
Trước đó Nhà nước ta đã có chương trình cải cách hành chính giai đoạn 19912000 nó đã đạt được những thành công nhất định.
Đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về thực trạng cải cách hành
chính ở nước ta:
2
"Cải cách nền hành chính Việt Nam, thực trạng và giải pháp" - Tiến sĩ
Lê Minh Nghĩa.
"Cải cách hành chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông- năm
năm một chặng đường phát triển" - Nguyễn Đặng Hùng.
"Cải cách hành chính và xây dựng nhà nước pháp quyền ở Việt Nam hiện
nay" - PGS.TS Đinh Ngọc Vượng - Viện Nhà Nước và Pháp Luật Việt Nam.
"Cải cách thủ tục hành chính để chống cửa quyền nhũng nhiễu"
Nguyễn An Ly - Sở Tư Pháp Bắc Ninh.
"Một góc nhìn về cải cách hành chính " - TS.Nguyễn Sỹ Dũng.
Hơn nữa, cùng với sự đổi mới của đất nước Thành Phố Hà Nội đã tiến
hành cải cách tổ chức hành chính Nhà nước ở địa phương. Công tác đó đã
được cấp Đảng uỷ thành phố triển khai thực hiện cho từng quận, huyện, thị
xã, và các đơn vị hành chính sự nghiệp.
Thực hiện nhiệm vụ đó, Huyện uỷ Sóc Sơn đã đẩy mạnh công tác cải
cách tổ chức hành chính Nhà nước ở địa phương như: Đổi mới các phương
thức hoạt động, kiện toàn bộ máy hành chính và các vấn đề khác cũng đi vào
ổn định. Đã được thành phố, trung ương ghi nhận và khen ngợi. Cũng chính
vì lẽ đó mà trong giai đoạn tới (2006 - 2010) đang thực hiện, Sóc Sơn quyết
tâm hoàn thành những mục tiêu đã đề ra, hướng tới mục tiêu xây dựng một tổ
chức hành chính trong sạch vững mạnh, trở thành lá cờ đầu của thành phố
hành chính Nhà nước giai đoạn 2001- 2010 để nắm bắt được những vấn đề cơ
bản và quan trọng nhất.
Thứ hai, trực tiếp tìm hiểu thực trạng cải cách hành chính trong thực tế,
qua đó đánh giá được hoạt động, rút ra được ưu, nhược điểm, những mặt đạt
được và những yếu kém tồn tại.
Cuối cùng, đề xuất ý kiến để nâng cao chất lượng cải cách hành chính
cho địa phương.
4
4. Phạm vi nghiên cứu của đề tài
Về không gian: Đề tài nghiên cứu những lý luận chung về cải cách hành
chính và thực hiện, nghiên cứu hoạt động thực tiễn chương trình cải cách tổ
chức hành chính Nhà nước ở địa phương và những kết quả đạt được trong quá
trình thực hiện chương trình đó ở Huyện Sóc Sơn - Thành Phố Hà Nội.
Về thời gian: Việc thực hiện cải cách giai đoạn 2001 - 2010.
5. Phương pháp nghiên cứu của đề tài
Trong quá trình thực hiện đề tài này, tôi có sử dụng một số phương
pháp như:
Phương pháp luận: Lấy phương pháp luận của chủ nghĩa Mác -Lênin
làm nền tảng như phép biện chứng duy vật, lịch sử cụ thể.
Phương pháp cụ thể: Phân tích tổng hợp các lí thuyết, khái quát hoá
trừu tượng hoá khoa học, phương pháp điều tra xã hội học.
6. Bố cục của đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận và phần tài liệu tham khảo đề tài gồm
hai chương:
Chương 1: Lý luận chung về cải cách hành chính
Chương 2: Thực trạng và một số kiến nghị cải cách hành chính tại Huyện
Sóc Sơn - Thành Phố Hà Nội
nước hoặc được Nhà nước uỷ quyền thực thi quyền hành pháp.
6
1.1.2. Những đặc trưng cơ bản của hành chính Nhà nước
Thứ nhất, tính lệ thuộc vào chính trị và phục vụ chính trị. Nền hành
chính phục vụ chính trị và thực hiện những nhiệm vụ của quyền lực chính trị,
có ảnh hưởng lớn đến hiệu lực và hiệu quả của hệ thống chính trị. Tuy vậy nó
cũng có tính độc lập tương đối về nghiệp vụ và khoa học - kỹ thuật hành
chính. Nó mang đầy đủ bản chất của Nhà nước ta, một nền hành chính phục
vụ nhân dân, chống chủ nghĩa quan liêu, đồng thời cũng áp dụng những thành
tựu, kinh nghiệm tiên tiến, khoa học công nghệ hành chính hiện đại của thế
giới. Nền hành chính là một bộ phận hợp thành của hệ thống Nhà nước nói
riêng và của hệ thống chính trị nói chung dưới sự lãnh đạo của Đảng. Với
chức năng, nhiệm vụ cơ bản của Nhà nước ta, nền hành chính Nhà nước trực
tiếp thực hiện đường lối, chính sách của Đảng, luật pháp và nghị quyết của
Quốc hội. Chính sách và pháp luật đúng là điều kiện tiên quyết, song phải có
một nền hành chính mạnh, có hiệu lực thì chính sách và pháp luật mới đi vào
cuộc sống. Hơn thế, các cơ quan hành chính trực tiếp xử lý công việc hàng
ngày của Nhà nước, thường xuyên tiếp xúc với dân, giải quyết các yêu cầu
của dân, là cầu nối quan trọng giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân...
Thứ hai, tính dưới luật và lệ thuộc vào pháp luật: với tư cách là công cụ
quản lý của công quyền, nền hành chính được tổ chức và hoạt động theo pháp
luật, bằng pháp luật. Hành chính có quyền hoạt động quản lý theo sáng kiến
của mình nhưng khi hành động thì phải lệ thuộc vào pháp luật.
Thứ ba, tính hệ thống theo thứ bậc chặt chẽ: nền hành chính là một hệ
thống thông suốt từ trên xuống dưới, cấp dưới chịu chỉ thị, phục tùng và chịu
sự kiểm tra của cấp trên theo nguyên tắc quyền lực phục tùng.
Thứ tư, tính liên tục, tương đối ổn định và thích ứng: nhiệm vụ hành
cách, tâm lý con người. Nhân dân lao động là cội nguồn của quyền lực, của
dân chủ, của tự do. Vì thế nguyện vọng của nhân dân về một Nhà nước pháp
quyền XHCN là lý do cơ bản nhất, bức xúc nhất, chính đáng nhất để cải cách
nền hành chính Nhà nước.
8
Cải cách hành chính là một chủ trương được đề ra trong văn kiện Đại
hội lần thứ VIII của Đảng. Trong những năm đầu tiến hành cải cách, Chính
phủ đã tổ chức nghiên cứu, xây dựng chương trình và chỉ đạo một số công tác
về cải cách hành chính như tiến hành sửa đổi các thủ tục hành chính, chấn
chỉnh tổ chức bộ máy và quy chế hoạt động của hệ thống hành chính, điều
chỉnh ngân sách tài chính công.
Năm 1995, Hội nghị lần thứ 8, Ban chấp hành Trung ương khoá VIII
đã nêu rõ về việc tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước Cộng hoà xã hội
chủ nghĩa Việt Nam mà trọng tâm là cải cách một bước nền hành chính. Tiếp
đến là các Nghị quyết Trung ương 3, 7 (khoá VIII), Đại hội IX và X tiếp tục
khẳng định cải cách hành chính Nhà nước là nhiệm vụ trọng tâm của xây
dựng Nhà nước pháp quyền XHCN của dân, do dân và vì dân, của chiến lược
phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập kinh tế quốc tế.
Từ những quan niệm chung về nền hành chính như vậy có thể đánh giá
được một nền hành chính, nhờ đó có mục tiêu, phương hướng cải cách nền
hành chính đúng với chủ trương của Đảng và chương trình của Chính phủ.
Đồng thời cũng phải xuất phát từ những thực trạng của nền hành chính mà
tiến hành cải cách hành chính Nhà nước.
Một số những vấn đề trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả của cải
cách hành chính:
Thứ nhất, cần nhận thức một cách chính xác, rõ ràng về mục tiêu cải
cách hành chính đó là vì dân. Đây cũng là thể hiện bản chất của Nhà nước ta
là Nhà nước của dân, do dân, vì dân. Hiện nay nước ta có khoảng 80% dân số
nghiên cứu hành chính trên thế giới đưa ra dựa trên các điều kiện về chế độ
chính trị kinh tế - xã hội của mọi quốc gia, cũng như phụ thuộc vào quan điểm
và mục tiêu nghiên cứu, do đó hầu hết các định nghĩa này là khác nhau. Tuy
nhiên, qua xem xét phân tích trên nhiều góc độ định nghĩa của khái niệm có
thể thấy các khái niệm về cải cách hành chính được nêu ra có một số điểm
thống nhất sau:
10
Cải cách hành chính là một sự thay đổi có khoa học theo mục tiêu nhất
định được xác định bởi cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.
Cải cách hành chính không làm thay đổi bản chất của hệ thống hành
chính mà chỉ làm cho hệ thống này trở nên hiệu quả hơn, phục vụ nhân dân
được tốt hơn so với trước, chất lượng các thể chế quản lý Nhà nước đồng bộ,
khả thi đi vào cuộc sống hơn, cơ chế hoạt động, chức năng nhiệm vụ của bộ
máy, chất lượng đội ngũ cán bộ công chức làm việc trong các cơ quan Nhà
nước sau khi tiến hành cải cách hành chính đạt kết quả hiệu lực hơn, đáp ứng
yêu cầu quản lý kinh tế - xã hội của một quốc gia.
Cải cách hành chính tuỳ theo điều kiện của từng thời kì, giai đoạn của
lịch sử, yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của mọi quốc gia, có thể được đặt
ra trọng tâm, trọng điểm khác nhau hướng tới thực hiện một hoặc một số nội
dung hành chính, đó là tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ, công chức, thể chế
pháp lý hoặc tài chính công.
Cải cách hành chính là quá trình cải biến có kế hoạch cụ thể để đạt
mục tiêu hoàn thiện một số nội dung của nền hành chính Nhà nước (thể chế,
cơ cấu tổ chức, chuẩn hoá đội ngũ cán bộ, công chức...) nhằm xây dựng nền
hành chính công đáp ứng yêu cầu của nền hành chính hiệu lực, hiệu quả và
hiện đại. Hay nói một cách ngắn gọn: Cải cách hành chính là sự thay đổi có
kế hoạch nền hành chính Nhà nước phù hợp với tình hình mới.
Cải cách hành chính theo cơ chế một cửa (theo Quyết định số 181/TTg)
- Việc quản lý, sử dụng cán bộ, công chức được đổi mới một bước theo
các quy định của pháp lệnh cán bộ, công chức.
Tuy nhiên, nền hành chính Nhà nước còn mang nặng dấu ấn của cơ chế
quản lý tập trung, quan liêu bao cấp, chưa đáp ứng được những yếu cầu của
cơ chế quản lý mới cũng như yêu cầu phục vụ nhân dân trong điều kiện mới,
hiệu lực, hiệu quả quản lý chưa cao.
12
- Chức năng, nhiệm vụ, quản lý Nhà nước của bộ máy hành chính trong
nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa chưa được xác định thật rõ và
phù hợp, sự phân công, phân cấp giữa các ngành và các cấp chưa thật rành mạch.
- Thể chế hành chính chưa đồng bộ, còn chồng chéo và thiếu thống
nhất, thủ tục hành chính trên nhiều lĩnh vực còn rườm rà, phức tạp, trật tự, kỷ
cương chưa nghiêm.
- Tổ chức bộ máy còn cồng kềnh, nhiều tầng nấc, phương thức quản lý
hành chính vừa tập trung quan liêu lại vừa phân tán, chưa thông suốt, chưa có
những cơ chế, chính sách tài chính thích hợp với hoạt động của các cơ quan
hành chính, đơn vị sự nghiệp, tổ chức làm dịch vụ công.
- Đội ngũ cán bộ, công chức còn nhiều điểm yếu về phẩm chất, tinh
thần trách nhiệm, năng lực chuyên môn, kỹ năng hành chính, phong cách làm
việc chậm đổi mới, tệ quan liêu, tham nhũng, sách nhiễu nhân dân tiếp tục
diễn ra nghiêm trọng trong một bộ phận cán bộ, công chức.
- Bộ máy hành chính ở các địa phương và cơ sở chưa thực sự gắn bó
với dân, không nắm chắc được những vấn đề nổi cộm trên địa bàn, lúng túng,
bị động khi xử lý các tình huống phức tạp.
Tình hình trên đây do nhiều nguyên nhân gây ra. Trước hết, nhận thức
của cán bộ, công chức về vai trò và chức năng quản lý Nhà nước, về xây dựng
bộ máy Nhà nước nói chung và bộ máy hành chính Nhà nước trong tình hình
- Phạm vi và quy mô rộng lớn của cải cách hành chính đòi hỏi phải tiến
hành một cách liên tục, với quyết tâm cao vừa làm vừa nghiên cứu, tổng kết thử
nghiệm những mô hình tổ chức và quản lý mới. Các cơ quan hành chính nhà
nước phải phấn đấu tự đổi mới, tự cải cách mình để thực hiện cho được mục tiêu
xây dựng một nền hành chính dân chủ và từng bước hiện đại hoá, thực hiện được
đầy đủ quyền làm chủ của nhân dân, tăng cường được pháp chế, kỷ cương nhà
nước trong nền kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa.
- Cải cách hành chính được đặt trong tổng thể đổi mới hệ thống chính
trị và cải cách bộ máy Nhà nước nói chung. Trên thực tế còn nhiều vấn đề
14
quan trọng có ý nghĩa quyết định đối với việc xác định nội dung và phương
thức tiến hành cải cách bộ máy nhà nước, cải cách hành chính xây dựng Nhà
nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa, cần phải tiếp tục nghiên cứu để
có kết luận rõ.
- Sức ỳ của cơ chế tập trung, quan liêu bao cấp còn ảnh hưởng khá
nặng đến nếp nghĩ, phong cách làm việc của một bộ phận cán bộ, công chức,
trong khi đó cuộc cải cách lại được tiến hành trong điều kiện còn thiếu kiến
thức và kinh nghiệm quản lý Nhà nước trong cơ chế kinh tế mới, trước yêu
cầu xây dựng hệ thống hành chính Nhà nước dân chủ và hiện đại.
1.3.2. Nội dung của chương trình tổng thể cải cách hành chính Nhà
nước giai đoạn 2001 - 2010
1.3.2.1. Mục tiêu và ý nghĩa
• Mục tiêu:
Mục tiêu chung của chương trình tổng thể cải cách hành chính Nhà
nước giai đoạn 2001 - 2010 là: xây dựng một nền hành chính dân chủ, trong
sạch, vững mạnh, chuyên nghiệp, hiện đại hóa, hoạt động có hiệu lực, hiệu
quả theo nguyên tắc của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa dưới sự lãnh
đạo của Đảng; xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất và năng lực
phương, giữa các cấp chính quyền địa phương; định rõ chức năng, nhiệm vụ,
thẩm quyền và tổ chức bộ máy chính quyền ở đô thị và nông thôn. Các cơ
quan chuyên môn thuộc ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện được tổ chức lại
gọn nhẹ, thực hiện đúng chức năng quản lý Nhà nước theo nhiệm vụ và thẩm
quyền được xác định trong Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và ủy ban nhân
dân (sửa đổi). Xác định rõ tính chất, cơ cấu tổ chức, chế độ làm việc của
chính quyền cấp xã.
Đến năm 2010, đội ngũ cán bộ, công chức có số lượng, cơ cấu hợp lý,
chuyên nghiệp, hiện đại. Tuyệt đại bộ phận cán bộ, công chức có phẩm chất
tốt và đủ năng lực thi hành công vụ, tận tụy phục vụ sự nghiệp phát triển đất
nước và phục vụ nhân dân.
16
Đến năm 2005, tiền lương của cán bộ, công chức được cải cách cơ bản,
trở thành động lực - của nền công vụ, bảo đảm cuộc sống của cán bộ, công
chức và gia đình.
Đến năm 2005, cơ chế tài chính được đổi mới thích hợp với tính chất
của cơ quan hành chính và tổ chức sự nghiệp, dịch vụ công.
Nền hành chính Nhà nước được hiện đại hóa một bước rõ rệt. Các cơ
quan hành chính có trang thiết bị tương đối hiện đại phục vụ yêu cầu quản lý
Nhà nước kịp thời và thông suốt. Hệ thống thông tin điện tử của Chính phủ
được đưa vào hoạt động.
Cuộc cải cách hành chính đặt trong khuôn khổ các quan điểm và chủ
trương của Đảng Cộng sản Việt Nam về đổi mới hệ thống chính trị và cải
cách bộ máy Nhà nước:
- Cải cách và hoàn thiện nền hành chính Nhà nước gắn liền với xây
dựng, chỉnh đốn Đảng, đổi mới nội dung và phương thức lãnh đạo của Đảng
đối với Nhà nước nói chung và nền hành chính nói riêng, nhằm giữ vững và
phát huy bản chất của giai cấp công nhân, xây dựng Nhà nước pháp quyền
chỉ đạo các bộ, ngành Trung ương và chính quyền địa phương các cấp đẩy
mạnh cải cách hành chính.
1.3.2.2. Nội dung
* Cải cách thể chế
Xây dựng và hoàn thiện các thể chế, trước hết là thể chế kinh tế của nền
kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, thể chế về tổ chức và hoạt
động của hệ thống hành chính Nhà nước.
Trong 5 năm tới, chú trọng một số thể chế then chốt sau đây:
- Thể chế về thị trường vốn và tiền tệ, thị trường chứng khoán, thị
trường bất động sản, thị trường khoa học và công nghệ, thị trường lao động,
thị trường dịch vụ.
18
Copyright: Tài liệu đại học ©