DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
THPT
CNH, HĐH
TDTT
THCS
PHHS
HSG
QG

Trung học phổ thông
Công nghiệp hóa; Hiện đại hóa
Thể dục thể thao
Trung học cơ sở
Phụ huynh học sinh
Học sinh giỏi
Quốc gia

MỤC LỤC

1


I. Cơ sở công nhận sáng kiến……….………………………………………
II. Tác giả sáng kiến..………..……………………………………………...
III. Tên sáng kiến, lĩnh vực áp dụng..…………….………………………..
3.1. Tên sáng kiến…………………………………………………………..
3.2. Lĩnh vực áp dụng…………………………………………………........
IV. Nội dung sáng kiến……………………………………………………..
4.1. Giải pháp cũ thường làm..…………………………………………….
4.1.1. Lựa chọn đối tượng ôn luyện……………………………………
4.1.2. Phân công giáo viên ôn luyện..………………..…………………

11
13
14
15
15
16
18
18
19

1
1
1
2
3
3
4
5

SÁNG KIẾN
ĐỔI MỚI QUẢN LÍ GIÁO DỤC
2


I. Cơ sở công nhận sáng kiến:
Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Ninh Bình
II. Tác giả sáng kiến:
Họ và tên: Lê Thị Lan Anh
Chức vụ: Phó hiệu trưởng
Học vị: Thạc sĩ Quản lí giáo dục

bàn đến học sinh 5 năm về trước không giỏi bằng học sinh bây giờ, bởi đó là phép
toán so sánh khập khiễng), thế nhưng kết quả của phong trào học sinh giỏi chưa
tương xứng với bề dày lịch sử của nhà trường.
Với một thời gian dài quản lí, tìm hiểu tôi mới thấy các giải pháp cũ thường làm
trong công tác chỉ đạo bồi dưỡng học sinh giỏi bên cạnh có những ưu điểm thì cũng
còn nhiều điểm tồn tại cần phải cải tiến đột phá. Cụ thể những giải pháp cũ thường
làm là:
4.1.1. Lựa chọn đối tượng ôn luyện:
Đối tượng học sinh trong các đội tuyển học sinh giỏi được lựa chọn là những
em nổi trội nhất ở các môn trong toàn khối lớp. Sau đó học sinh làm việc cùng các
giáo viên được phân công ôn luyện.
* Ưu điểm:
- Vẫn chọn được cơ bản đúng đối tượng mong muốn cho từng môn học.
* Tồn tại:
- Học sinh lựa chọn chưa được trải qua các kỳ thi sát hạch, các kì thi định hướng
của nhà trường(ví dụ như kì thi học sinh giỏi cấp trường…), hoàn toàn phụ thuộc
vào tính chủ quan của người tuyển chọn, nên không thể tránh khỏi đôi lúc có tính
cục bộ.
- Do các em bản thân ở rải rác các lớp trong toàn khối, nên kiến thức nền tảng trang
bị cho các em ở mỗi lớp với mỗi thầy giáo, cô giáo dạy sẽ khác nhau về cách tiếp
cận, điều này sẽ khó cho giáo viên ôn luyện khi làm việc với các em, vì phải mất
4


một khoảng thời gian không nhỏ để tìm hiểu từng học sinh một, sau đó mới ra được
phương pháp làm việc chung.
4.1.2. Phân công giáo viên ôn luyện:
Đội ngũ giáo viên ôn luyện các đội tuyển học sinh giỏi là những giáo viên giỏi
có nhiều năm kinh nghiệm dạy học và thường chỉ cố định cho một nhóm giáo viên
đó ở các năm mà không có sự thay đổi.

- Thực hiện đúng quy định tài chính.
* Tồn tại:
- Chưa khích lệ được học sinh trong quá trình ôn tập, dẫn đến việc lựa chọn đội
tuyển, đặc biệt là những đội tuyển liên quan đến các môn khoa học xã hội hết sức
khó khăn(do xu hướng học sinh và cha mẹ học sinh định hướng các em học thiên
lệch về các môn khoa học tự nhiên).
- Không kích thích được trách nhiệm của giáo viên trong vấn đề ôn luyện phải ra
được hiệu quả(tức là không có mục đích ôn luyện thì phải cố gắng hết sức để có
giải). Bởi vì, nếu chỉ chi trả thù lao dạy cho giáo viên dựa trên số tiết giáo viên dạy
được qua bảng chấm công thì nhà quản lí mới giám sát được giáo viên dạy về mặt
chuyên cần mà chưa giám sát và khích lệ thường xuyên về chất lượng của từng tiết
dạy đó.
Trên đây là những giải pháp cơ bản nhất trong công tác chỉ đạo bồi dưỡng học
sinh giỏi ở trường THPT Kim Sơn A những năm trước đây. Mỗi một giải pháp tuy
nó đều chứa đựng những ưu việt chúng ta cần phải quan tâm để kế thừa, nhưng
cũng phải nhìn nhận thực tế những tồn tại của từng giải pháp làm kìm hãm và
không phát huy được hết năng lực của đội ngũ giáo viên cốt cán, cũng như chưa
khích lệ học sinh tham gia các đội tuyển. Từ đó dẫn đến hiệu quả của phong trào ôn
luyện chưa xứng tầm với bề dày lịch sử của nhà trường.
4.2. Giải pháp mới cải tiến:

6


4.2.1. Cơ sở lí luận và thực tiễn có tính định hướng cho việc nghiên cứu,
tìm giải pháp mới và cải tiến giải pháp cũ
Dân tộc Việt Nam vốn có truyền thống “tôn sư trọng đạo”. Truyền thống ấy
xuất phát từ truyền thống hiếu học có từ lâu đời. Bởi ngàn xưa, ông cha chúng ta đã
thấy rõ tầm quan trọng của sự học. Học để thành tài, để vinh hiển dòng họ và để
giúp ích đất nước. Ngày nay, dưới ánh sáng các nghị quyết của Đảng, Giáo dục và

bản thân trong những môn học yêu thích. Đồng thời qua việc bồi dưỡng học sinh
giỏi cũng giúp cho giáo viên có điều kiện để nâng cao trình độ chuyên môn, rèn
luyện kỹ năng sư phạm.
Hiện nay, trong một năm học ở các trường THPT diễn ra rất nhiều kỳ thi liên
quan đến vấn đề bồi dưỡng học sinh giỏi từ cấp tỉnh trở lên, có thể kể ra như sau:
- Thi học sinh giỏi văn hóa;
- Thi Violympic Toán trên Internet;
- Thi học sinh giỏi giải Toán trên máy tính cầm tay;
- Thi Violympic Tiếng Anh trên Internet;
- Hội thi TDTT, Giáo dục quốc phòng;
- Cuộc thi vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tiễn…
Như vậy, chúng ta có thể thấy với công việc giảng dạy và học tập của học sinh theo
quy định chương trình đã lấy đi công sức và thời gian không ít của thầy và trò,
cộng với việc ôn luyện và tham gia các kì thi nói trên với mục tiêu phải đem lại
hiệu quả đã trở thành một “bài toán khó” trong công tác chỉ đạo, quản lí cho lãnh
đạo các nhà trường. Vì lẽ đó, trong 5 năm vừa qua kế thừa, cải tiến, sáng tạo và áp
dụng một số giải pháp sau tại trường THPT Kim Sơn A, tôi thấy rõ được tính ưu
việt của nó đã đem lại hiệu quả lớn trong công tác chỉ đạo.
4.2.2. Cách thức tiến hành, thời gian tạo ra giải pháp, tính mới của giải
pháp
4.2.2.1 Cách thức tiến hành:
8


- Kế thừa những ưu điểm của giải pháp cũ, tiếp cận với các kinh nghiệm tốt đã
có trong thực tế.
- Vận dụng chỉ đạo tại trường THPT Kim Sơn A.
- Thông qua kết quả trong phong trào học sinh giỏi của nhà trường theo từng
năm, tiến hành rút kinh nghiệm, điều chỉnh bổ sung để thực hiện cho năm tới
4.2.2.2 Thời gian tạo ra các giải pháp:

Đây là giải pháp có tính quyết định cao. Vì công tác bồi dưỡng nhân tài là một
quá trình lâu dài và liên tục thì mới đem lại hiệu quả cao nhất, nên việc phát hiện,
định hướng ngay từ đầu cấp học là vô cùng quan trọng. Chính vì vậy, để có được
nguồn nhân lực cho các kì thi học sinh giỏi thì từng năm học lớp 10 và lớp 11 nhà
trường đều tổ chức kì thi học sinh giỏi cấp trường qua các bước sau:
Bước 1: Căn cứ vào cơ sở học sinh đăng kí thi các môn dựa trên:
+ Nguyện vọng của học sinh: Thông qua sở thích và năng lực học sinh;
+ Điều kiện để được dự thi của nhà trường( Phụ lục 1)
Bước 2: Kết quả của kì thi là một kênh thông tin quan trọng cho các thầy giáo, cô
giáo dạy học sinh lựa chọn, định hướng, bồi dưỡng học sinh hàng ngày trên lớp qua
những nội dung nâng cao của bài giảng. Đây là lực lượng nòng cốt để chúng ta bồi
dưỡng thường xuyên trên lớp và khảo sát loại dần ở từng giai đoạn cho đến giai
đoạn cuối cùng ra đội tuyển chính thức.
- Nuôi dưỡng đội ngũ học sinh lựa chọn: Đây là giải pháp quan trọng, bởi
không thể có ngay được một đội tuyển học sinh giỏi mà ta không bồi dưỡng các em
thường xuyên. Khi đã tuyển chọn rồi thì chúng ta phải cố gắng giữ lực lượng ổn
định về mặt kiến thức, cũng như tư tưởng của học sinh và thậm trí là cả phụ huynh
học sinh nữa(sở dĩ tôi nói như thế là vì, hiện nay học sinh của chúng ta có xu hướng
tập chung học để cố gắng thi đỗ vào trường đại học mình dự định và các em nghĩ
việc vào một đội tuyển học sinh giỏi rất dễ bị ảnh hưởng đến mục đích chung của
mình và ngay chính bố mẹ các em cũng cùng chung suy nghĩ, nên thực tế có những
10


lúc giáo viên của chúng ta vừa ôn luyện kiến thức cho các em vừa phải làm công
tác cho cả học sinh và phụ huynh học sinh để cho các em yên tâm ôn luyện). Vì
vậy, nhà trường cần phải có biện pháp nuôi dưỡng thật tốt để cho các em và cha mẹ
các em nhận thức rõ, được vào các đội tuyển học sinh giỏi của nhà trường là niềm
vinh dự, tự hào của các em và gia đình các em; các em cũng phải hiểu rõ được trách
nhiệm của mình là cần phải đóng góp công sức để cùng các thầy giáo, cô giáo trong

là nòng cốt cho chọn đội tuyển học sinh giỏi thì việc phân công giáo viên vừa ôn
luyện và vừa giảng dạy ở lớp có nhóm đối tượng học sinh đó sẽ giúp cho giáo viên
và học sinh có cơ hội thường xuyên làm việc với nhau hàng giờ trên lớp học và
kiến thức chuyên sâu của các thầy giáo, cô giáo bồi dưỡng cho các em được trang
bị dần dần, sẽ mang tính bền vững cao hơn là dạy dồn một lúc. Chỉ đến khi vào giai
đoạn cuối của thời gian ôn luyện thì thầy và trò với tách ra để tập trung cao độ hơn
và đi vào luyện dạng đề thi.
+ Đẩy mạnh hoạt động tổ chuyên môn như thường xuyên tổ chức các hoạt động hội
giảng, báo cáo chuyên đề nhằm nâng cao trình độ cho giáo viên, khuyến khích giáo
viên tích cực đổi mới phương pháp dạy học, tích cực tự học, tự rèn luyện, tự đúc rút
kinh nghiệm để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm nhằm phát huy
tích cực, chủ động, sáng tạo cho học sinh. Đây là giải pháp nhằm tránh tính cục bộ
của cá nhân giáo viên(sự cục bộ sẽ giúp kìm hãm sự phát triển của giáo viên, dẫn
đến kìm hãm sự phát triển của nhóm chuyên môn). Giải pháp này sẽ giúp tất cả
giáo viên phải cố gắng, phải lao động và tất cả giáo viên có cơ hội như nhau để thử
sức vào các nhóm đối tượng học sinh khác nhau, cũng như cơ hội để tham gia ôn
luyện các đội tuyển.
+ Thường xuyên tổ chức kiểm tra kiến thức chuyên môn của tất cả giáo viên trong
tổ, từ đó tạo động lực cho giáo viên có hướng tự học, tự nghiên cứu, đồng thời
thông qua hoạt động này giúp cho các tổ chuyên môn tạo nguồn để dự thi giáo viên
có giờ dạy giỏi các cấp và là cơ sở để giao nhiệm vụ ôn luyên đội tuyển.
12


Như chúng ta đã biết, đối với những giáo viên được phân công giảng dạy, ôn
luyện học sinh giỏi thì mất rất nhiều thời gian và trí tuệ. Chính vì vậy, nhà trường
phải thường xuyên khơi dậy niềm tự hào của giáo viên khi được nhận trách nhiệm
dạy ôn luyên đội tuyển và xác định đây là nhiệm vụ vô cùng quan trọng vì kết quả
của nó sẽ phản ánh vị thế của nhà trường so với các trường bạn, phản ánh uy tín
của giáo viên trong nhà trường, trong phụ huynh học sinh. Tuy vậy đối với giáo

cũng hết sức linh hoạt, không thể bị bó buộc bởi một thời khóa biểu cố định nào.
b) Về công tác quản lí
- Việc phân công giảng dạy hàng năm trùng với việc phân công ôn luyện là giải
pháp quản lí hữu hiệu nhất, vô hình chung việc ôn luyện học sinh giỏi được diễn ra
thường xuyên, liên tục hàng ngày ở trên lớp cho đến khi có kế hoạch tổ chức thi.
- Tổ chức các kì thi học sinh giỏi cấp trường là giải pháp quản lí giúp cho giáo viên
có cơ sở tìm nguồn và định hướng sớm cho học sinh.
- Trong giai đoạn ôn luyện “cấp tốc” Ban giám hiệu nhà trường thường xuyên cập
nhật thông tin để có biện pháp điều chỉnh kịp thời:
+ Đối với giáo viên ôn luyện: Cần tìm hiểu xem họ gặp khó khăn gì và mong muốn
gì để tạo điều kiện thuận lợi cho thầy giáo, cô giáo tập trung sâu vào làm việc.
+ Đối với học sinh: Thông qua giáo viên chủ nhiệm và qua trao đổi trực tiếp với
học sinh để thăm dò ý kiến, nguyện vọng của các em, cùng với những khó khăn các
em đang gặp phải để giúp các em vượt qua.
+ Đối với phụ huynh học sinh: Thông qua hội nghị PHHS tuyên truyền sâu rộng để
cha mẹ hiểu rằng khi các em được vào đội tuyển và đạt được thành tích ở một môn
nào đó cũng đều quan trọng vì đó là một trong những yếu tố định hướng cho con
em họ sau này.
c) Về công tác tài chính

14


Phát huy quyền tự chủ về mặt tài chính và phải thấy rõ được tầm quan trọng của
phong trào học sinh giỏi trong nhà trường để trong quá trình xây dựng quy chế chi
tiêu nội bộ cần chú trọng:
- Mức chi cho công tác ôn luyện của giáo viên.
- Mức khen thưởng cho giáo viên và học sinh khi có giải để ghi nhận thành tích của
thầy và trò.
- Huy động thêm nguồn lực từ PHHS, các tổ chức khác để khen thưởng cho học

- Công bố kịp thời những thành tích đạt được của các đội tuyển dưới buổi chào cờ,
trong các hội nghị và tuyên dương, khích lệ thầy và trò.
- Làm bảng tuyên dương học sinh giỏi, giáo viên có học sinh giỏi để ghi tên những
học sinh và giáo viên đạt được thành tích từ khi thành lập trường. Ngoài ra phải
làm cho học sinh, giáo viên thấy được vinh dự lớn lao khi bản thân các em đạt được
những thành tích trong các kì thi học sinh giỏi và giáo viên có học sinh giỏi trong
các kì thi.
- Thành lập trang webside của nhà trường, tổ chức viết bài, đăng bài về truyền
thống nhà trường và những tấm gương học sinh giỏi, giáo viên có học sinh giỏi để
khích lệ và động viên cả thầy và trò.
Ý nghĩa của các giải pháp mới:
Với các trường THPT việc nâng cao chất lượng đại trà là một trong những
nhiệm vụ trọng tâm, bên cạnh đó phong trào học sinh giỏi các cấp một mặt nó là
tiêu chí quyết định để cấp trên căn cứ xếp loại thi đua cho nhà trường, mặt khác
theo tôi đây cũng là tiêu chí để nhà trường khẳng định với nhân dân trong huyện về
chất lượng giáo dục – đào tạo. Chúng ta đều biết “sản phẩm” của ngành giáo dục là
tạo ra con người. Nếu “sản phẩm” đó ngày càng được nâng dần về chất lượng thì
đó là một nguồn nhân lực quan trọng và hữu ích cho xã hội. Chính vì vậy, mà

16


những năm gần đây các cấp quản lí giáo dục càng chú trọng hơn vào việc nâng dần
chất lượng giáo dục, đặc biệt là phong trào mũi nhọn như phong trào học sinh giỏi.
V. Hiệu quả kinh tế và xã hội dự kiến đạt được:
5.1. Hiệu quả kinh tế:
Khi áp dụng các giải pháp trên trong công tác quản lí nó đã thúc đẩy được
phong trào học sinh giỏi của trường THPT Kim Sơn A ngày một hiệu quả và kèm
theo đó là các hoạt động khác của nhà trường cũng mạnh lên. Một bài toán kinh tế
ta tính được, ví dụ như năm học 2013 -2014:

8
3

Số học sinh
1282
1282
1282
1282

Thành tiền
25.920.000
25.820.000
25.800.000
25.700.000
17


5
6
7
8

Ngữ Văn
7
1282
25.780.000
Lịch sử
4
1282
25.720.000

Năm học

Số giải HSG tỉnh,QG

Xếp thứ tự trong tỉnh

1

2009 - 2010

29

4

Nhưng trong 5 năm vừa qua áp dụng các giải pháp đó, chất lượng giáo dục của
nhà trường đã gặt hái được nhiều thành tích đáng tự hào thông qua các bảng tổng
hợp số liệu sau:
- Kết quả Phong trào Học sinh giỏi:
STT

Năm học

Số giải HSG tỉnh,QG

Xếp thứ tự trong tỉnh

1

2010 - 2011



5

2014 -2015

127

Cờ Nhất

( Giải thích_ Phụ lục 6)
- Kết quả thi Tốt nghiệp THPT:
Số học sinh

Số học sinh

Đạt tỷ lệ

dự thi

đỗ TN

đỗ TN (%)

2009 - 2010

517

516

99.81%


2013 -2014

447

446

99.78%

Tỷ lệ đỗ Đại học,

Xếp thứ tự

Xếp thứ tự

trong tỉnh

quốc gia

4

228/2700

STT

Năm học

1

- Kết quả thi Đại học, Cao đẳng:


4

2012 -2013

95,6%

2

65/2700(Top 100)

5

2013 - 2014

94.3%

2

84/2830(Top 100)

Từ kết quả trên, trường THPT Kim Sơn A hiện nay là “địa chỉ đỏ” trong sự
nghiệp giáo dục và đào tạo của huyện Kim Sơn và của cả tỉnh Ninh Bình. Chính vì
thế mà quy mô phát triển của nhà trường luôn bền vững. Điều này thể hiện qua các
bảng thống kê dưới đây:
- Về quy mô và kế hoạch phát triển:
STT

Năm học



1591

100,3%

2

2011 - 2012

33

0

1455

1457

100,1%

3

2012 - 2013

33

0

1371

1373


- Chất lượng giáo dục đạo đức:
STT

Năm học

Loại Tốt, Khá

Loại TB

1

2010 - 2011

99,26%

0,74%

2

2011 - 2012

99,34%

0,66%

3

2012 - 2013



Kém

Tỷ lệ lên lớp

1

2010 - 2011

58,7%

38,9%

2,4%

0,0%

99,4%

2

2011 - 2012

59,1%

39,6%

1,3%

0,0%


5

2014 -2015

68,13%

31,33%

0,54%

0,0%

99.46%

VI. Điều kiện và khả năng áp dụng
6.1. Điều kiện áp dụng:
- Tranh thủ sự quan tâm, tạo điều kiện của chi bộ Đảng, sự ủng hộ của cấp
trên,sự giúp đỡ của các tổ, nhóm chuyên môn để triển khai công việc kịp thời.
- Tạo được lòng tin đốivới nhân dân, đặc biệt là phụ huynh học sinh.

20


- Có chế độ động viên, khích lệ đội ngũ giáo viên bồi dưỡng học sinh giỏi và
những học sinh đạt học sinh giỏi các cấp.
- Xây dựng kế hoạch có tính khả thi, đặc biệt phải chú trọng công tác phân công
giảng dạy, ôn luyện, chế độ chi trả, chế độ khen thưởng và cần phải tạo được sự
đồng tâm trong tập thể nhà trường.
- Hiệu trưởng phải tăng cường động viên, tạo điều kiện về vật chất và tinh thần

các giải pháp. Điều quan trọng nhất là để thực hiện công tác bồi dưỡng học sinh
giỏi đạt hiệu quả một cách bền vững thì cần một tinh thần quan tâm cao của Hiệu
trưởng nhà trường trong công tác đổi mới quản lí, cụ thể là việc phân hóa đối tượng
học sinh và xây dựng đội ngũ giáo viên. Thật vậy, Hiệu trưởng nhà trường cần xây
dựng một lộ trình hợp lí, bám sát thế mạnh của đơn vị, khắc phục hạn chế, yếu
kém, làm tốt việc nâng cao chất lượng dạy và học; công tác chỉ đạo cần khoa học
và rõ ràng. Biết làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục, tạo nguồn kinh phí khích lệ
giáo viên và học sinh nhằm nâng cao hiệu quả bồi dưỡng, phát triển nhân tài, nâng
cao chất lượng mũi nhọn là yếu tố thúc đẩy có hiệu quả trong việc xây dựng thương
hiệu nhà trường.
Trên đây là một vài giải pháp trong công tác chỉ đạo bồi dưỡng học sinh giỏi ở
trường THPT Kim Sơn A mà tôi đã rút ra từ thực tiễn làm việc. Rất mong được sự
góp ý quý báu của thầy giáo, cô giáo trực tiếp giảng dạy và các thầy giáo, cô giáo
làm công tác quản lí trường học để công tác chỉ đạo bồi dưỡng học sinh giỏi ngày
một hiệu quả và bền vững hơn./
XÁC NHẬN CỦA ĐƠN VỊ

TÁC GIẢ SÁNG KIẾN
Lê Thị Lan Anh

22


23