Sáng kiến kinh nghiệm: “Làm quen chữ viết cho trẻ 5-6 tuổi qua việc đọc và viết”

I.

LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
Bác Hồ kính yêu của chúng ta có câu: “Con người dù lớn hay

nhỏ muốn sinh tồn cần ăn, ngủ và làm việc. Con người muốn nhận
thức cần có kiến thức; để tiếp nhận kiến thức cần phải học. Kiến thức
đi vào tâm hồn con người từ đôi mắt, qua suy nghĩ và đọng lại ở trí
nhớ. Muốn được như vậy con người phải biết chữ để tiếp thu những
sáng kiến, những tri thức của người đi trước”.
Tuổi Mầm Non là bậc thang đầu tiên, làm nền móng cho những
bậc thang tiếp theo của cuộc đời. Lứa tuổi này rất quan trọng vì có tốc
độ phát triển nhanh nhất so với tất cả các lứa tuổi khác. Nhiều nhà
khoa học đã nói đến sự cần thiết và vai trò của trường Mẫu Giáo trong
việcphát triển cũng như cho trẻ vào lớp 1. Ở lứa tuổi này, hứng thú
học tập chủ yếu được hình thành bằng chơi: “Học mà chơi, chơi mà
học”.
Trong thời kì đổi mới hiện nay, việc Công nghiệp hoá - hiện đại
hoá phải đặt trên nền tảng dân trí. Chính vì điều này, đa số phụ huynh
đều muốn con mình thông minh, học giỏi. “Giỏi” trong tư tưởng của
Người thực hiện:

Trịnh Thanh Huệ


Sáng kiến kinh nghiệm: “Làm quen chữ viết cho trẻ 5-6 tuổi qua việc đọc và viết”

phụ huynh là con mình càng biết đọc, biết viết nhiều là giỏi; và vì thế
khi đưa trẻ vào trường, phụ huynh chỉ mong con mình biết càng nhiều

II.

NHỮNG CĂN CỨ ĐỂ CHỌN ĐỀ TÀI
Trẻ Mầm Non chưa đọc, chưa viết được. Bạn đọc nhỏ tuổi này

tiếp nhận việc đọc và viết gián tiếp thông qua việc phát âm và tô chữ
dưới sự hướng dẫn của giáo viên.
Dạy trẻ làm quen với chữ viết là cho trẻ làm quen với việc đọc,
viết trong môi trường chữ viết và môi trường ngôn ngữ nói phong phú.
Làm thế nào để việc dạy ngôn ngữ cho trẻ không mang tính riêng lẻ
mà được tích hợp thông qua các hoạt động nhằm thúc đẩy tất cả các
nhu cầu của trẻ bằng cách giúp trẻ phát triển trí tuệ, tình cảm, thể chất
Người thực hiện:

Trịnh Thanh Huệ


Sáng kiến kinh nghiệm: “Làm quen chữ viết cho trẻ 5-6 tuổi qua việc đọc và viết”

và hiểu biết về xã hội? Để vấn đề này đạt được hiệu quả, bản thân tôi
sưu tầm tài liệu học tập, học hỏi nơi chị em đồng nghiệp để nâng cao
kiến thức, nắm bắt phương pháp dạy đạt hiệu quả.
III. CƠ SỞ THỰC TIỄN
Xuất phát từ mục tiêu chung của giáo dục Mầm Non là hình
thành ở trẻ những cơ sở đầu tiên của nhân cách con người mới XHCN.
Từ mục đích giáo dục phát triển toàn diện cho trẻ, căn cứ vào những
mục đích chung của hoạt động làm quen chữ viết.
- Căn cứ vào đặc điểm tâm sinh lý của trẻ.
- Căn cứ vào cơ sở vật chất của trường lớp, vì vậy, việc tổ chức
hoạt động làm quen chữ viết có vai trò quan trọng, đòi hỏi

ra phương pháp tốt nhất, phù hợp với tiết học. Đồng thời tìm
kiếm hình ảnh sinh động,
Người thực hiện:

Trịnh Thanh Huệ


Sáng kiến kinh nghiệm: “Làm quen chữ viết cho trẻ 5-6 tuổi qua việc đọc và viết”

hấp dẫn để ứng dụng việc sử dụng công nghệ thông tin trong tiết
học đạt hiệu quả giúp trẻ lĩnh hội tốt kiến thức. Bên cạnh đó, tôi
còn lồng ghép
phương pháp “học mà chơi, chơi mà học” vào bài dạy làm cho
hoạt động thêm sinh động để trẻ không cảm thấy nhàm chán.
Dạy trẻ làm quen chữ viết qua hình ảnh trên PowerPoint, thiết
kế bài dạy sao cho hình ảnh đẹp mắt, thật sinh động phù hợp với
chủ đề, chủ điểm.
Để tiết học thêm sinh động, tôi giúp trẻ củng cố kiến thức
dưới dạng trò chơi.
Ví dụ trong trò chơi: “đố bạn”. mục đích của trò chơi là giúp
trẻ bộc lộ khả năng hiểu biết và vốn từ khi tham gia trò chơi,
giúp trẻ phân biệt được sự khác nhau rõ nét giữa chữ cái “i” và
chữ cái “t”. Luật chơi như sau:
Chia lớp làm 2 nhóm:
- 1 nhóm đọc câu đố
- 1 nhóm suy nghĩ trả lời.

Người thực hiện:

Trịnh Thanh Huệ

Rộn ràng lòng bé
Vui rước hè về”
Vận dụng những bài đồng dao: “Dung dăng dung dẻ”,
“Gánh gánh gồng gồng” để luyện chữ “d”, chữ “g”…
Bên cạnh đó, để cháu phát âm đúng, chuẩn, tôi hướng dẫn
cho cháu cách mở miệng đúng “khẩu độ”

Ví dụ: Chữ O cháu phải tròn miệng, chữ “l” phải cong
lưỡi, chữ “m” thì mím nhẹ môi…
Từ cách mở miệng như thế, dù chưa được học ghép từ,
nhưng khi đọc từ “Bo”, cháu sẽ biết trong đó có chữ “O”, vì phải
tròn miệng khi đọc từ “Bo”.
Để gây ấn tượng về đường nét chữ cái, tôi cho các cháu tạo
chữ bằng các bộ phận trên cơ thể.

Người thực hiện:

Trịnh Thanh Huệ


Sáng kiến kinh nghiệm: “Làm quen chữ viết cho trẻ 5-6 tuổi qua việc đọc và viết”

Ví dụ: khi học chữ l, m, n trẻ có thể dùng 1 ngón trỏ để tạo
chữ l, hoặc 2 ngón (trỏ và giữa) để tạo chữ n, và 3 ngón (trỏ,
giữa, áp út) để tạo chữ m.
Hoặc để củng cố chữ cái, tôi cho các cháu tìm chữ trong
bài thơ.
Ngoài ra, điều cần thiết là phải hướng dẫn trẻ cách cầm
sách đúng hướng, cách mở sách, lật trang, xem tranh, nhận biết
phần mở đầu, kết thúc của cuốn sách. Hướng dẫn trẻ nhận biết

3. Thông qua hoạt động mọi lúc, mọi nơi
Để tạo môi trường ngôn ngữ nói phong phú, tôi xây dựng
những nhóm nhỏ trong lớp có cháu giỏi cháu yếu, để các cháu
giúp đỡ nhau học tập bằng vốn từ và ngôn ngữ dễ hiểu hơn.

Người thực hiện:

Trịnh Thanh Huệ


Sáng kiến kinh nghiệm: “Làm quen chữ viết cho trẻ 5-6 tuổi qua việc đọc và viết”

Tổ chức cho các cháu cùng cô làm sách, album hình kèm
từ theo chủ điểm, tranh truyện, thơ chữ to, tranh xen kẽ từ và
hình ảnh (từ hoạ báo hoặc các cháu vẽ)
4. Hoạt động ngoài trời
Tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian có đọc đồng dao
như trò chơi: “Rồng rắn lên mây”, trong lúc chơi, trẻ đọc từ:
“rồng rắn”, “lúc lắc”…, trẻ phải cong lưỡi vì có chữ “l”, “r”,
chơi trò chơi: “Bật qua rãnh”, “nhảy lò cò”, “nhảy ô”, hoặc trò
chơi: “tìm về nhà” hay như trò chơi: “đọc từ đoán chữ”
Thi đua tạo chữ cái bằng cách viết trên không hoặctrên cát,
viết phấn trên sân trường, vừa viết vừa đọc nét của chữ.
5. Hoạt động góc
Trong hoạt động góc, các cháu được ôn luyện đọc, viết chữ
cái và từ. Như ở góc học tập, các cháu chơi sao chép chữ cái, ráp
chữ, tìm và viết chữ còn thiếu vào ô trống...
Góc nghệ thuật, cháu đọc tên chủ điểm, đọc từ kèm hình
ảnh khi thực hiện trên tranh, đọc thơ đố chữ. Nặn, vẽ các đường
nét chữ cái, đọc vè, tạo dáng chữ...



Sáng kiến kinh nghiệm: “Làm quen chữ viết cho trẻ 5-6 tuổi qua việc đọc và viết”

Ngôn ngữ nói của trẻ đã phát triển, trẻ đọc rõ, mạch lạc hơn, biết
diễn đạt ý tưởng của mình.
2. Đối với giáo viên
Giáo viên chủ động, linh hoạt trong quá trình tổ chức hoạt
động cho trẻ làm quen chữ viết để đạt kết quả cao.
VI. BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Qua quá trình cho trẻ làm quen chữ viết và kết quả đạt
được, tôi rút ra bài học kinh nghiệm như sau:
- Tạo môi trường chữ viết trong và ngoài lớp học.

- Nắm được đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi, nhu cầu ham thích
học chữ và khả năng tiếp thu của trẻ.
- Phải kiên nhẫn giúp trẻ phát âm đúng, giúp cháu mạnh dạn
hơn trong hoạt động.
- Thường xuyên cho trẻ làm quen chữ viết ở mọi lúc mọi nơi,
với các hoạt động khác như: ráp từ, sao chép chữ, thi nói

Người thực hiện:

Trịnh Thanh Huệ


Sáng kiến kinh nghiệm: “Làm quen chữ viết cho trẻ 5-6 tuổi qua việc đọc và viết”

nhanh, kể chuyện, đọc thơ, vè, các trò chơi dân gian, giải câu
đố... để giúp trẻ tham gia.

Xin chân thành cảm ơn!
Ngày 15 tháng 01 năm
2010
Người viết.

Trịnh Thanh Huệ

Người thực hiện:

Trịnh Thanh Huệ