Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi người đồng bào dân tộc thiểu số học tốt môn Làm quen văn học
tại lớp lá 4 trường Mầm non Cư Pang

Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU
I.Đặt vấn đề
Như chúng ta đã biết “Mẫu giáo tốt, mở đầu cho nền giáo dục tốt”. Chính vì
vậy mà người giáo viên mầm non được xem là người thợ đầu tiên đặt “viên
gạch” nền móng cho việc đào tạo nhân cách cũng như tri thức con người mới Xã
Hội Chủ Nghĩa.
Văn học là một loại hình nghệ thuật, là người bạn không thể thiếu đối với
trẻ thơ nhất là lứa tuổi mầm non. Văn học nuôi dưỡng và sáng tạo nghệ thuật,
phát triển trí tưởng tượng ở trẻ. Vì vậy việc đem tác phẩm văn học đến với trẻ rất
quan trọng và cần thiết. Đối với trẻ mẫu giáo, quá trình được tiếp xúc với tác
phẩm văn học phải từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, từ đó trẻ bộc lộ khả
năng cảm thụ văn học của mình. Khả năng cảm thụ đó là sự phát triển trực tiếp
của trẻ về các lĩnh vực: Nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm xã hội và phát triển toàn
diện.
Có lẽ từ thuở còn nằm trong nôi mỗi chúng ta ai cũng một lần được nghe
những lời ru à ơi của bà, của mẹ hay được nghe những câu chuyện mà bà và mẹ
đã kể và cũng từ đó những lời ru, những câu hát, hay những câu chuyện đã theo
chúng ta suốt cả cuộc đời và để lại trong mỗi chúng ta những bài học kinh
nghiệm trong cuộc sống. Có rất nhiều nhà thơ, nhà văn đã viết những tác phẩm
hay dành cho lứa tuổi thiếu nhi và nhi đồng, đặc biệt là Bác Hồ kính yêu của
chúng ta, tuy Bác bận trăm công nghìn việc nhưng Bác đã dành rất nhiều thời
gian để sáng tác những tác phẩm văn học dành cho thiếu nhi. Thông qua tác
phẩm văn học các tác giả muốn nhắn nhủ đến chúng ta hãy dành những tình yêu
thương cho các cháu thiếu nhi không những vậy còn giáo dục các cháu những
điều hay lẽ phải trong cuộc sống hàng ngày, hình thành trong các cháu những
tình cảm, tình yêu thiên nhiên, yêu quê hương đất nước, yêu con người, con
vật...Và từ đó giúp phát triển toàn diện cho trẻ.
1

dục trẻ nói chung và hoạt động làm quen văn học nói riêng. Người giáo viên lựa
chọn nội dung, phương pháp và cách lồng ghép sao cho phù hợp, thích ứng với
đặc điểm tâm sinh lý phát triển của trẻ. Do đặc điểm trường Mầm non Cư Pang
đơn vị mà tôi công tác, nằm trong vùng đặc biệt khó khăn, học sinh là người dân
tộc thiểu số chiếm hơn 90%. Để trẻ đồng bào dân tộc thiểu số 5-6 tuổi lớp lá 4
trường mầm non Cư Pang được thuận lợi trong việc giao tiếp và tham gia vào
2

Người thực hiện: Võ Thị Hiền


Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi người đồng bào dân tộc thiểu số học tốt môn Làm quen văn học
tại lớp lá 4 trường Mầm non Cư Pang

các hoạt động ở trường lớp nói chung và hoạt động làm quen văn học nói riêng,
ngoài kế thừa các các phương pháp cũ bản thân tôi đưa ra những giải pháp để
giúp trẻ tiếp thu được kiến thức mới đồng thời tạo hứng thú cho trẻ đến trường
mạnh dạn, tự tin và tích cực hoạt động, nâng cao chất lượng nhận thức cho trẻ.
Xuất phát từ tầm quan trọng đó bản thân tôi đã mạnh dạn chọn đề tài: “Một số
biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi người đồng bào dân tộc thiểu số học tốt môn làm
quen văn học tại lớp lá 4 trường Mầm non Cư Pang”.
II. Mục đích nghiên cứu:
- Nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ; Hình thành cho trẻ đồng
bào dân tộc thiểu số những kĩ năng nói, đọc rõ ràng, kể chuyện diễn cảm; Phát
triển khả năng giao tiếp hàng ngày giữa cô và trẻ, giữa trẻ với trẻ và trẻ với mọi
người xung quanh.
- Dạy trẻ phát âm chính xác ngôn ngữ tiếng Việt; Luyện cho trẻ phát âm
đúng từ, câu. Rèn cho trẻ kĩ năng nghe, hiểu, đọc thơ, kể lại câu truyện, các sự
việc, trong cuộc sống và trong sinh hoạt hằng ngày của trẻ một cách linh hoạt.
- Giúp cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số hình thành và phát triển nhân cách,

giáo dục tiểu học, tạo tiền đề để trẻ lĩnh hội tri thức của các cấp học tiếp theo,
góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và phát triển bền vững các dân tộc
thiểu số đóng góp vào sự tiến bộ, phát triển của đất nước”.
Thực hiện có hiệu quả chương trình Giáo dục mầm non mới, chú trọng vào
việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ trong công tác giáo dục nhằm nâng cao chất
lượng chăm sóc, giáo dục trẻ, tạo chuyển biến mạnh mẽ về đổi mới phương
pháp giáo dục; củng cố, phát triển số lượng và chất lượng ở trường mầm non.
hoạt động làm quen văn học ở trường mầm non là một trong những hoạt động
có vai trò quan trọng đối với việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non, là
phương tiện giúp trẻ rèn luyện ngôn ngữ rõ ràng, mạch lạc, giúp tăng cường
vốn tiếng Việt cho trẻ. Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học là chúng ta đã
góp phần mở rộng nhận thức, phát triển trí tuệ, giáo dục đạo đức, giáo dục thẩm
mĩ, phát triển ngôn ngữ, phát triển ở trẻ kĩ năng đọc và kể truyện…những điều
này có vai trò rất lớn trong quá trình hình thành và phát triển nhân cách của trẻ.
Nhận thấy trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chăm sóc và giáo dục trẻ
người đồng bào dân tộc thiểu số còn gặp nhiều khó khăn. Trẻ đến lớp nhút
nhác, ngại giao tiếp, trẻ chủ yếu sử dụng tiếng mẹ đẻ để giao tiếp, vốn từ tiếng
Việt của trẻ hạn chế. Đặc biệt trong hoạt động làm quen văn học trẻ hầu như
4

Người thực hiện: Võ Thị Hiền


Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi người đồng bào dân tộc thiểu số học tốt môn Làm quen văn học
tại lớp lá 4 trường Mầm non Cư Pang

chưa hiểu được nội dung của bài thơ, câu truyện, chưa hứng thú trong hoạt
động… Vì vậy tôi đã tìm và đưa ra những giải pháp, biện pháp để khắc phục
những tồn tại và phát huy những tính mới trong đề tài.
II. Thực trạng của vấn đề

Tỉ lệ %

Số trẻ chưa đạt

Tỉ lệ %

15/25

60

10/25

40

12/25

48

13/25

52

5

Người thực hiện: Võ Thị Hiền


Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi người đồng bào dân tộc thiểu số học tốt môn Làm quen văn học
tại lớp lá 4 trường Mầm non Cư Pang


non lấy trẻ làm trung tâm.
- Toàn thể giáo viên có chuyên môn về công tác giảng dạy, luôn học hỏi,
trao dồi nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ. Giáo viên luôn nhiệt tình, đổi
mới trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ, đã tuyên truyền có hiệu quả của việc
đưa trẻ đến trường.
Khó khăn:
- 100% trẻ là con em dân tộc thiểu số, phần lớn các cháu chưa qua lớp 4
tuổi nên việc tiếp xúc với ngôn ngữ tiếng Việt còn gặp nhiều khó khăn, đa số trẻ
còn sử dụng ngôn ngữ tiếng mẹ đẻ trong giao tiếp và trong các hoạt động ở
trường.
- Đồ dùng đồ chơi tuy đã được đầu tư nhưng vẫn chưa đáp ứng cho một số
hoạt động, đặc biệt là hoạt động làm quen văn học.

6

Người thực hiện: Võ Thị Hiền


Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi người đồng bào dân tộc thiểu số học tốt môn Làm quen văn học
tại lớp lá 4 trường Mầm non Cư Pang

- Đời sống kinh tế của một số phụ huynh còn gặp nhiều khó khăn phần lớn
là làm nông trên 40% là hộ nghèo nên sự quan tâm về chăm sóc giáo dục trẻ
chưa cao.
- Việc cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học hiện nay chưa mang lại kết
quả như mong muốn, những biện pháp đã sử dụng trước đây như dạy trẻ làm
quen văn học chưa đạt hiệu quả cao. Những yếu tố khách quan khác làm cho
thực trạng của đề tài còn tồn tại nhiều hạn chế.
Qua thực trạng cấp bách của vấn đề và theo hướng dẫn thực hành quan
điểm lấy trẻ làm trung tâm thì rõ ràng nhiệm vụ đặt ra đối với người giáo viên đó

sàng cho hoạt động học tập ở trường, thích theo bố mẹ đi rẫy… bên cạnh đó môi
trường giao tiếp xã hội của trẻ dân tộc thiểu số còn hạn hẹp, có những trẻ chưa
được học qua chương trình mẫu giáo 3 tuổi, 4 tuổi. Trẻ dân tộc thiểu số tuy còn
nhỏ nhưng đã phải tham gia vào các hoạt động tại gia đình như cõng em, chăn
gia súc, nấu cơm…vì vậy cô giáo phải gần gũi với trẻ, tìm hiểu hoàn cảnh gia
đình của trẻ luôn lắng nghe tâm tư nguyện vọng của trẻ, luôn bên cạnh trẻ động
viên hỗ trợ, cảm hóa trẻ bằng sự tận tình chăm sóc của mình. Cô luôn tạo cho trẻ
một niềm tin để từ đó trẻ luôn có lòng tin yêu vào cô từ đó giúp cô giáo phát huy
được tác dụng trong nhiệm vụ chăm sóc và giáo dục trẻ.
- Quan sát trẻ là phương pháp không thể thiếu trong quá trình tìm hiểu tâm
sinh lý của trẻ, giúp cô giáo nhận biết được qua nét mặt, lời nói, cử chỉ…của trẻ.
Trong quá trình quan sát trẻ cô cần xác định rõ mục đích, nội dung, kế hoach
quan sát, cô tiến hành quan sát trẻ một cách có hệ thống, có sự ghi chép cụ thể rõ
ràng và rút ra được những nhận định của bản thân đối với trẻ sau khi quan sát
trẻ.
- Đặc điểm tâm sinh lý của trẻ hoàn toàn khác nhau, mỗi trẻ có những đặc
điểm riêng, bên cạnh những trẻ nhút nhát có những trẻ mạnh dạn, bên cạnh
những trẻ nhanh có những trẻ chậm, Vì vậy để hiểu trẻ hơn cô giáo thường
xuyên trò chuyện với trẻ, sử dụng các câu hỏi dễ hiểu để trẻ trả lời, các bài tập
để kiểm tra tâm lý của trẻ dưới hình thức trò chơi. Sau khi nắm rõ đặc điểm tâm
sinh lý của từng trẻ cô giáo có kế hoạch cũng như phương pháp giáo dục cụ thể
phù hợp với đặc điểm phát triển của mỗi trẻ.
- Trao đổi với cha mẹ của trẻ về tính cách của mỗi trẻ, có sự ghi chép cụ thể
rõ ràng vào nhật ký giáo viên để cô giáo tiện theo dõi các đặc điểm tâm sinh lý

8

Người thực hiện: Võ Thị Hiền



giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, bồi dưỡng thường xuyên môdun 3: đặc điểm phát
9

Người thực hiện: Võ Thị Hiền


Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi người đồng bào dân tộc thiểu số học tốt môn Làm quen văn học
tại lớp lá 4 trường Mầm non Cư Pang

triển ngôn ngữ cho trẻ, những mục tiêu và kết quả mong đợi ở trẻ mầm non về
mặt ngôn ngữ.
Dựa vào kế hoạch gợi ý của tổ khối và bám sát tình hình thực tế của lớp tôi
chủ nhiệm. Tôi xây dựng mạng chủ đề cả năm gồm 10 chủ đề, ở mỗi chủ đề
phân ra các chủ đề nhánh bám sát vào tiêu chí 6: Kế hoạch giáo dục tháng/ chủ
đề phù hợp với thực tiễn, chỉ số 15: Kế hoạch có thể điều chỉnh để phù hợp với
trẻ, với hoàn cảnh thực tiễn. Thường một chủ đề có 2 đến 3 chủ đề nhánh. Dựa
vào chương trình giáo dục mầm non theo thông tư 17 và tình hình thực tế của
lớp tôi đưa ra kết quả mong đợi trên trẻ.
Căn cứ vào mục tiêu, nội dung, kết quả mong đợi của trẻ 5-6 tuổi trong lĩnh
vực phát triển ngôn ngữ tôi chủ động xây dựng kế hoạch tuần và đưa ra đề tài
phù hợp với tình hình, điều kiện của lớp và đúng với chương trình giáo dục mầm
non, dựa vào hướng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cô giáo là người gợi mở trẻ là
hoạt động, phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo của trẻ. Và đánh giá
trẻ hằng ngày và cuối chủ đề.
Ví dụ: Ở chủ đề đầu tiên của năm học tôi thực hiện chủ đề “Trường mầm
non” với 4 chủ đề nhánh “Ngày hội bé đến trường” “Lớp bé yêu thương” “tết
Trung thu”. “Những hoạt động thú vị” Từ chủ đề nhánh này tôi chọn những đề
tài phù hợp với tình hình của trẻ đầu năm học như: bài thơ “Cô giáo của con”
“thỏ trắng đi học”...Vì mới bước vào năm học nên tôi chọn những bài thơ câu
truyện với nội dung ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ để tạo hứng thú cho trẻ. Và cuối

quy định, bàn ghế phù hợp với trẻ, đủ ánh sáng...
- Có hệ thống sách, tranh truyện,thẻ chữ cái, thẻ từ, bút chì, sáp màu, đất nặn,
giấy bìa, học liệu phù hợp để hỗ trợ trẻ phát triển ngôn ngữ…
- Có đài máy hoặc trang thiết bị để trẻ được nghe chương trình phát thanh,
truyền hình tiếng Việt.
- Có đồ dùng, đồ chơi gần gũi với bản sắc văn hóa dân tộc của trẻ, vật thật, đồ
chơi có nguồn gốc tự nhiên…
- Có tài liệu sưu tầm liên quan đến văn hóa dân gian của người DTTS và sử
dụng trong các hoạt động GD tăng cường TV cho trẻ..
- Có hệ thống chữ viêt, kí hiệu phù hợp với mọi nơi (tường bao, vườn trường,
các góc chơi..)
11

Người thực hiện: Võ Thị Hiền


Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi người đồng bào dân tộc thiểu số học tốt môn Làm quen văn học
tại lớp lá 4 trường Mầm non Cư Pang

- Có khu vực thư viện thân thiện được bố trí phù hợp để trẻ/ cha mẹ hoạt động
phù hợp với khoản thời gian trong ngày.
- Có các trò chơi dân gian, hát đồng dao, ca dao để trẻ tham gia tập thể trong các
hoạt động ngoài trời.
- Tạo môi trường để trẻ được nói tiếng việt
- Tạo cơ hội để trẻ giao tiếp với nhiều người khác trong cộng đồng, tham gia các
hoạt động lễ hội tại địa phương…
- Môi trường giáo dục gồm môi trường trong lớp học và môi trường ngoài lớp
học
+ Môi trường trong lớp học :
Môi trường trong lớp học có vai trò quan trong đối với các hoạt động của

trí đội hình ngồi của trẻ, sao cho tất cả trẻ trong lớp được quan sát rõ ràng, tránh
việc trẻ ngồi trước che tầm nhìn của trẻ ngồi sau..Trong quá trình trẻ tham gia
hoạt động làm quen tác phẩm văn học cô chú ý đến khả năng phát âm của trẻ để
có sự điều chỉnh và sữa sai kịp thời, tích cực phát huy tính sáng tạo của trẻ trong
khi dạy trẻ đọc thơ, kể truyện.
Bản thân cô giáo trước khi tổ chức hoạt động cũng phải tự tập luyện giọng
kể, luyện cách sử dụng mô hình, tranh, rối… sao cho nhẹ nhàng, linh hoạt, thu
hút được sự chú ý của trẻ, nhằm giúp trẻ cảm thụ được tác phẩm văn học đó một
cách tốt nhất.
Ngoài hoạt động làm quen văn học, khi trẻ tham gia hoạt động góc cô cũng
bố trí các góc phù hợp để khi chơi trẻ có sự liên kết giữa các góc chơi với nhau,
tránh trường hợp sắp xếp các góc không phù hợp với không gian làm ảnh hưởng
đến quá trình hoạt động của trẻ.
+ Môi trường ngoài lớp học:
Môi trường ngoài lớp học là yếu tố góp phần tích cực trong các hoạt động
nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục toàn diện trẻ. Khi cho trẻ tham gia hoạt
động ngoài trời cô giáo có sự chuẩn bị trước cho trẻ về môi trường hoạt động,
đồ dùng, đồ chơi...Sân bãi sạch sẽ, đảm bảo tầm nhìn bao quát trẻ, đảm bảo an
toàn cho trẻ hoạt động, đồ dùng đồ chơi phù hợp, tận dụng và sử dụng có hiệu
quả các đồ dùng bằng nguyên vật liệu mở sẵn có ở địa phương…
Dưới sự chỉ đạo của nhà trường các cô giáo đã vận động cha mẹ trẻ ủng hộ
ngày công cũng như 1 số nguyên vật liệu sẵn có ở thôn buôn như tre, nứa, rơm,
rạ, lốp xe hỏng…để xây dựng các khu hoạt động ngoài trời cho trẻ giáo viên kết
hợp với cha mẹ trẻ cùng nhau xây dựng khu vui chơi với các nhân vật cổ tích,
13

Người thực hiện: Võ Thị Hiền


Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi người đồng bào dân tộc thiểu số học tốt môn Làm quen văn học

14

Người thực hiện: Võ Thị Hiền


Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi người đồng bào dân tộc thiểu số học tốt môn Làm quen văn học
tại lớp lá 4 trường Mầm non Cư Pang

thu được những kết quả cao trong quá trình cho trẻ dân tộc thiểu số làm quen
với các hoạt động đặc biệt là hoạt động làm quen văn học.
Giải pháp 3: Sử dụng đồ dùng, đồ chơi trong hoạt động của trẻ đồng bào
dân tộc thiểu số.
- Đồ dùng đồ chơi đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển tâm-sinh lý,
trí tuệ, tình cảm thẩm mỹ và góp phần hình thành nhân cách trẻ thơ. Do đặc
điểm tâm lý của trẻ rất hiếu động, thích khám phá, tìm tòi, nên trẻ không chỉ
ngồi nhìn và nghe cô giáo kể và đọc thơ. Chính vì vậy nếu không có đồ dùng
trực quan, không cho trẻ thao tác thực hành trên đồ vật thì trẻ dễ bị phân tán chú
ý, mức độ hứng thú không cao, tri thức lĩnh hội được không sâu và nhanh quên.
Nắm được tâm lý đó tôi bản thân tôi đã tìm hiểu và học cách sử dụng đồ dùng dạy
học một cách thành thạo, khoa học, tạo hứng thú cho trẻ, một đồ dùng dạy học nếu
chúng ta biết cách sử dụng thì sẽ mang lại những hiệu quả cao và ngược lại.
- Cô và trẻ cùng nhau làm đồ dùng, đồ chơi, trang trí lớp. Sử dụng chính những
sản phẩm của trẻ để để phục vụ cho các hoạt động của trẻ.
Ví dụ: khi dạy bài thơ “Em yêu nhà em” cô có thể gợi ý cho trẻ vẽ tranh ngôi
nhà và sử dụng chính tranh vẽ của trẻ để dạy.
- Cho trẻ hoạt động với đồ dùng, đồ chơi sẽ giúp hình thành ở trẻ những kĩ
năng, kĩ xảo, đồng thời giúp trẻ phát triển các tố chất vận động, kĩ năng vận
động, và phát triển các nhóm cơ của trẻ…
Ví dụ: Khi cô kể cho trẻ nghe câu truyện “Ba cô gái” trong hoạt động trẻ kể
truyện trẻ có thể sử dụng rối que để kể, khi trẻ kể các ngón tay của trẻ phải khéo

trước hết người giáo viên ngoài tình yêu nghề, mến trẻ cần phải có năng lực sư
phạm, có kiến thức, kỹ năng, có trình độ chuyên môn vững, hiểu được tâm lý trẻ.
Cô giáo tìm và sưu tầm những “Nghệ thuật lên lớp” để tổ chức tiết học một cách
linh hoạt, sinh động nhằm tạo sự hứng thú tích cực cho trẻ khi tham gia vào hoạt
động
Ví dụ: Khi tổ chức hoạt động làm quen văn học, chủ đề “Gia đình” đề tài:
thơ “Em yêu nhà em”, cô giáo cần có sự chuẩn bị về mọi mặt, giọng đọc thơ của
cô phải diễn cảm, đọc rõ ràng, không sai lỗi chính tả, không nói ngọng. Cô lựa
chọn và sử dụng phương pháp dạy phù hợp với đối tượng trẻ. Bước vào hoạt
động cô tạo sự hứng thú cho trẻ , dạy trẻ đọc thơ dưới nhiều hình thức (đọc thơ
theo tranh minh họa của trẻ, đọc thơ theo mô hình mà cô và trẻ làm, đọc theo
tranh chữ to...) Khi đặt câu hỏi đàm thoại, cô lựa chọn câu hỏi vừa sức với trẻ, từ
16

Người thực hiện: Võ Thị Hiền


Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi người đồng bào dân tộc thiểu số học tốt môn Làm quen văn học
tại lớp lá 4 trường Mầm non Cư Pang

dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, cô lưu ý sữa sai kịp thời cho trẻ. Trò chơi
củng cố cho trẻ cần nhẹ nhàng, linh hoạt nhưng không kém sự lôi cuốn trẻ, đảm
bảo tất cả trẻ trong lớp đều được tham gia.
Đối với tiết kể truyện cô dẫn dắt vào truyện nhẹ nhàng, linh hoạt tạo tình
huống bất ngờ cho trẻ, giọng kể của cô rõ ràng thể hiện tính cách của từng nhân
vật. Bên cạnh đó cô sử dụng đồ dùng một cách sáng tạo và thu hút sự chú ý của
trẻ, nhằm tạo cho trẻ sự hứng thú khi tham gia hoạt động.
Ví dụ: Với chủ đề “Những con vật sống trong rừng”, đề tài truyện “chú Dê
đen”, khi thể hiện nhân vật Dê trắng hiền lành nhút nhát gặp chó Sói, giọng cô
nhẹ nhàng, run sợ. Khi thể hiện nhân vật Dê đen dũng cảm thì giọng cô thể hiện

trẻ lĩnh hội kiến thức một cách dễ dàng hơn và phát triển nhận thức tốt hơn.
- Lồng ghép tác phẩm văn học vào hoạt động làm quen với toán.
Để chuẩn bị cho hoạt động, cô giáo và trẻ cùng làm đồ dùng đồ chơi phù
hợp với chủ đề với đề tài khi sử dụng chính đồ dùng của trẻ làm ra sẽ tạo cho trẻ
sự hứng thú hơn, trẻ hoạt động tích cực hơn khi hoạt động với những đồ dùng tự
tay mình làm ra.
Ví dụ: Chủ đề gia đình, đề tài: Đếm đến 6, nhận biết nhóm có 6 đối tượng….
Với đề tài này cô giáo chuẩn bị nhiều đồ dùng về gia đình, sau đó dùng câu
truyện Nhổ củ cải để dẫn dắt bài dạy .(Trong một ngôi nhà nọ có hai ông bà già
và một cô cháu gái, trong nhà còn có một con chó, một con mèo và một chú
chuột nhắc…cô gợi ý cho trẻ xếp và đếm các thành viên trong gia đình của ông
bà lão...)với cách dùng nội dung bài thơ hay câu truyện để dẫn dắt vào bài sẽ gây
sự chú ý đến trẻ nhiều hơn, trẻ tập trung, hứng thú vào hoạt động hơn và sẽ cho
kết quả của tiết dạy cao hơn.
- Lồng ghép tác phẩm văn học vào hoạt động âm nhạc.
Cô giáo lựa chọn các bài thơ, bài vè, ca dao, đồng dao phù hợp với chủ đề
để lồng ghép hoặc dẫn dắt trẻ vào hoạt động âm nhạc
Ví dụ: Khi dạy bài hát Quả gì, cô cho trẻ đọc bài thơ Ăn quả vào đầu hoạt
động để dẫn dắt trẻ vào bài hay trong quá trình chuyển tiếp hoạt động, chuyển
đội hình...cô cũng có thể sử dụng những bài thơ, cao dao đồng dao lồng ghép
vào hoạt động của trẻ.
Ngoài ra cô giáo có thể lựa chọn những bài thơ có nội dung đơn giản được
chuyển thể thành bài hát để cho trẻ tự biểu diễn theo cách riêng của mình...
- Lồng ghép tác phẩm văn học vào hoạt động tạo hình
18

Người thực hiện: Võ Thị Hiền


Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi người đồng bào dân tộc thiểu số học tốt môn Làm quen văn học

19

Người thực hiện: Võ Thị Hiền


Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi người đồng bào dân tộc thiểu số học tốt môn Làm quen văn học
tại lớp lá 4 trường Mầm non Cư Pang

- Đến nhà của trẻ gặp gỡ cha mẹ trẻ, tìm hiểu về hoàn cảnh gia đình của trẻ,
có kế hoạch giúp đỡ những gia đình quá khó khăn, tuyên truyền vận động cha
mẹ trẻ cho trẻ đi học đều…
- Ngày nay với sự phát triển về mọi mặt từ đời sống văn hóa, giáo dục cho
đến công nghệ và đặc biệt hiện nay điện thoại đã trở thành “vật bất li thân”,
thành công cụ hữu ích cho mọi người trong công việc cũng như giải trí, tận dụng
những tính năng trên smartphone tôi thành lập zalo nhóm kết nôi các phụ huynh
với cô giáo, thông qua zalo, fakebook cô giáo có thể cung cấp cho cha mẹ trẻ
những hình ảnh, hoạt động hằng ngày của trẻ ở lớp, từ đó tạo thêm lòng tin yêu
cho cha mẹ trẻ yên tâm lao động và công tác.
- Qua các hội thi do lớp, nhà trường tổ chức như Hội thi Bé yêu thơ, Bé hát
dân ca,lễ hội bé đến trường chủ đề Trường mầm non…Cô giáo đã tuyên truyền
đến cha mẹ trẻ và mời cha mẹ trẻ tham gia trực tiếp vào một số hoạt động trong
hội thi. Điều này góp phần không nhỏ đến quá trình hoạt động của trẻ, trẻ tích
cực hơn, hứng thú hơn khi có ba mẹ của mình cùng tham gia. Qua những hoạt
động trên đã giúp cha mẹ trẻ hiểu được tầm quan trong của việc đưa trẻ đến
trường mầm non đúng độ tuổi nói chung và chăm sóc giáo dục trẻ mầm non nói
riêng.
Ở lớp cô thường tổ chức cho trẻ các hoạt động đọc thơ, kể chuyện, đóng
kịch theo một chương trình biểu diễn mà tất cả trẻ trong lớp đều được tham gia
nhằm giúp trẻ hứng thú với bộ môn làm quen văn học.
Ngoài ra trong các chương trình, các buổi văn nghệ khai mạc lễ hội hay các

giáo có kế hoạch cũng như phương pháp giáo dục cụ thể phù hợp với đặc điểm
phát triển của mỗi trẻ.
- Xây dựng kế hoạch tháng, chủ đề, kế hoạch tổ chức hoạt động một ngày
tích hợp phù hợp với độ tuổi và tình hình thực tế của lớp dựa vào các tiêu chí tôi
bám sát vào tiêu chí 6, tiêu chí 13 xây dựng kế hoạch tháng, chủ đề, ngày và
nghiên cứu chương trình khung để lên kế hoạch phù hợp với thực tế ở lớp.
Giải pháp 2: Xây dựng môi trường hoạt động cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu
số.
- Môi trường cho trẻ hoạt động đóng vai trò vô cùng quan trọng, nó góp
phần không nhỏ trong quá trình chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non, với hình
thức cũ các hoạt động của trẻ đều diễn ra trong lớp học trẻ học với các học liệu,
đồ dùng, đồ chơi do cô chuẩn bị. Hiện nay ngoài môi trường trong lớp ra thì trẻ
21

Người thực hiện: Võ Thị Hiền


Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi người đồng bào dân tộc thiểu số học tốt môn Làm quen văn học
tại lớp lá 4 trường Mầm non Cư Pang

còn có thể tham gia các hoạt động ở môi trường bên ngoài lớp học. Với hình
thức này trẻ không những vô cùng hứng thú và vui vẽ khi tham gia các hoạt
động mà còn giúp trẻ có những trãi nghiệm các hoạt động một cách thực tế, trẻ
được hòa mình vào thiên nhiên, được phát huy tính sáng tạo, tích cực, tính tự lập
của bản thân từ đó giúp trẻ phát triển một cách toàn diện góp phần nâng cao chất
lượng chăm sóc giáo dục trẻ nói chung và giúp trẻ học tốt môn làm quen Văn
học nói riêng.
Giải pháp 3: Sử dụng đồ dùng, đồ chơi trong hoạt động của trẻ đồng bào dân
tộc thiểu số.
- Trước kia để chuẩn bị cho các hoạt động của trẻ, cô giáo phải phải tự tay

mở đầu các buổi lễ, hội tại trường…
V. Hiệu quả SKKN
Từ những cố gắng nghiên cứu tài liệu, kinh nghiệm của bản thân, sự đồng
thuận hợp tác của tập thể sư phạm, sự ủng hộ tích cực của các bậc cha mẹ học
sinh đã giúp tôi đạt được một số kết quả trong việc cho trẻ làm quen với tác
phẩm văn học thể hiện ở các kết quả sau:
Chất lượng chăm sóc và giáo dục trẻ được nâng cao. Trẻ hứng thú, tích cực
gia vào các hoạt động nói chung và hoạt động làm quen văn học nói riêng, Vốn
từ tiếng Việt của trẻ tăng đáng kể, trẻ đến lớp giao tiếp với nhau bằng tiếng Việt,
biết sử dụng câu có nghĩa để giao tiếp với mọi người...
Trẻ đã có thêm những kĩ năng trong quá trình tìm nguyên vật liệu và đồ
dùng đồ chơi sáng tạo, có đồ bền, đảm bảo an toàn cho trẻ phù hợp với các hoạt
động dạy và học của cô và trẻ.
Tạo được mối quan hệ thân thiết gần gũi với trẻ và lòng tin yêu của cha mẹ
học sinh. Cha mẹ đã quan tâm đến trẻ nhiều hơn, tích cực tham gia vào các hoạt
động giáo dục ở nhà trường, đã có sự liên kết, phối hợp chặt chẽ với cô giáo
trong việc chăm sóc và giáo dục trẻ. Cha mẹ cảm thấy hài lòng với sự phát triển
của con mình, chia sẻ những khó khăn cùng cô giáo và tin tưởng vào kết quả
giáo dục của nhà trường.
Sau khi áp dụng các giải pháp, biện pháp mới ước lượng kết quả đạt
được năm học 2018-2019 như sau:
Nội dung khảo sát

Kết quả năm học 2017-2018

23

Ước lượng kết quả năm học
2018-2019



40

12/25

48

13/25

52

11/25

44

14/25

56

12/25

48

13/25

52

chưa
đạt


1
16/25

64
1

18/25

9/25

72

76/25

Tỉ lệ

Tăng/giảm

%
8

Tăng 32%
2

Tăng 24%

28
2

Tăng 20%

tại lớp lá 4 trường Mầm non Cư Pang

Thông qua làm quen với các tác phẩm văn học trẻ nhận biết được sự khác
nhau về nội dung và hình thức giữa các thể thơ, truyện, phân biệt được hình
tượng nghệ thuật với hiện thực, hình thành một số khái niệm đơn giản về Văn
học cho trẻ, nhận biết các mối quan hệ biểu hiện giữa hoàn cảnh, trạng thái tình
huống và nhân vật, giữa lời kể, lời thuật, giữa giọng điệu của tác phẩm văn học
và hành động văn học. Qua tiếp xúc với tác phẩm văn học trẻ quen dần với câu
có tính chất nhiều nghĩa, tiến sâu hơn nữa trẻ hiểu được nghĩa thực, nghĩa bóng
của câu và hiểu ý tưởng nhà văn muốn truyền đạt…Từ đó giúp trẻ phát triển
ngôn ngữ tốt hơn và đồng thời góp phần giúp trẻ phát triển một cách toàn diện.
II.Kiến nghị
Đối với Phòng giáo dục
-Tổ chức các hội thi như bé yêu thơ, bé kể truyện sáng tạo, giữa các trường
với nhau tạo điều kiện cho giáo viên trao đổi học tập kinh nghiệm.
Đối với nhà trường
-Thường xuyên cho giáo viên tham quan, học hỏi trường bạn nhằm nâng cao
hơn nữa trình độ chuyên môn nghiệp vụ trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ.
Trên đây là một số kinh nghiệm mà bản thân tôi rút ra được từ tình hình
thực tế của lớp tôi chủ nhiệm, tôi không chỉ dừng lại ở kết quả đạt được mà cố
gắng tiếp tục học hỏi để tìm ra những giải pháp tối ưu nhằm đáp ứng yêu cầu
cao hơn trong việc phát triển toàn diện cho trẻ mầm non. Tôi rất mong nhận
được sự góp ý giúp đỡ của Hội đồng sáng kiến các cấp, của bạn bè đồng nghiệp
để tôi có kinh nghiệm tốt hơn trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ nói chung
và cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học nói riêng.
Eabông, ngày 5 tháng 2 năm 2019
Người viết

25