BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM
---------------------------

HUỲNH NGUYÊN THANH TRÚC
ĐÁNH GIÁ CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN
TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CÁC
DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRONG
NGÀNH XÂY DỰNG TRÊN ĐỊA BÀN TP.HCM

LUẬN VĂN THẠC SỸ
Chuyên ngành: Kế toán
Mã ngành:60340301

TP. HỒ CHÍ MINH, tháng 06 năm 2015


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM
---------------------------

HUỲNH NGUYÊN THANH TRÚC
ĐÁNH GIÁ CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN
TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CÁC
DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRONG
NGÀNH XÂY DỰNG TRÊN ĐỊA BÀN TP.HCM
LUẬN VĂN THẠC SỸ
Chuyên ngành: Kế toán
Mã ngành:60340301
CÁN BỘ HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS HÀ XUÂN THẠCH



3

PGS.TS. Nguyễn Thị Loan

Phản biện 2

4

TS. Nguyễn Anh Phong

Uỷ viên

5

TS. Phan Thị Hằng Nga

Uỷ viên, Thư ký

Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá Luận văn sau khi Luận văn đã được
sửa chữa.
Chủ tịch Hội đồng đánh giá luận văn


TRƯỜNG ĐH CÔNG NGHỆ TP.HCM CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

PHÒNG QLKH – ĐTSĐH

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
TP.HCM, ngày……tháng……năm 2015

tổ chức công tác kế toán trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong ngành xây
dựng.

-

Thông qua bảng câu hỏi khảo sát các đối tượng liên quan, thu thập và xử lý số
liệu của các nhân tố. Từ đó rút ra được kết quả những nhân tố nào gây ảnh
hưởng đến chất lượng tổ chức công tác kế toán trong các doanh nghiệp nhỏ và
vừa trong ngành xây dựng.

-

Đề xuất một số kiến nghị do các nhân tố tác động trực tiếp đến nhằm nâng cao
chất lượng tổ chức công tác kế toán trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong
ngành xây dựng.

III-Ngày giao nhiệm vụ

: Ngày 18 / 08 / 2014

IV-Ngày hoàn thành nhiệm vụ : Ngày 15 / 06 / 2015
V-Cán bộ hướng dẫn khoa học : PGS.Tiến sĩ Hà Xuân Thạch.
CÁN BỘ HƯỚNG DẪN
(Họ tên và chữ ký)

KHOA QUẢN LÝ CHUYÊN NGÀNH
(Họ tên và chữ ký)


i

Sau cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn đến gia đình tôi, những người thân luôn bên
cạnh động viên, hỗ trợ tôi thường xuyên, luôn cho tôi tinh thần làm việc trong suốt
quá trình học tập và hoàn thành nghiên cứu này.
Học viên thực hiện

Huỳnh Nguyên Thanh Trúc


iii

TÓM TẮT
Tổ chức công tác kế toán đạt chất lượng là mối quan tâm hàng đầu của doanh
nghiệp hiện nay. Trên thế giới có nhiều nghiên cứu liên quan đến chất lượng thông
tin kế toán tại doanh nghiệp. Đây là một phần trong công tác tổ chức kế toán tại đơn
vị. Ở Việt Nam, có nhiều nghiên cứu về việc hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại
doanh nghiệp. Tuy nhiên, các nghiên cứu chủ yếu tập trung nghiên cứu định tính,
nghiên cứu liên quan đến khám phá nhân tố tác động đến tổ chức công tác kế toán
bằng phương pháp định lượng còn mới và chưa được nghiên cứu nhiều.
Sau quá trình thực hiện nghiên cứu, đề tài “ Đánh giá các nhân tố tác động
đến tổ chức công tác kế toán tại các DNNVV trong ngành xây dựng trên địa bàn
Tp.HCM” đã hoàn thành mục tiêu là khái quát các khái niệm, lý thuyết liên quan
đến tổ chức công tác kế toán tại DNNVV trong ngành xây dựng, tiến hành khảo sát,
phân tích, xây dựng mô hình nghiên cứu gồm 5 nhân tố tác động: đặc điểm ngành,
hướng dẫn có tính pháp lý, phương tiện, cơ sở vất chất tổ chức kế toán, quan tâm
đến công tác kế toán của chủ DN, trình độ chuyên môn nhân viên kế toán. Kết quả
sau khi nghiên cứu cho thấy, 5 nhân tố ban đầu tác động đến chất lượng tổ chức
công tác kế toán vẫn không thay đổi và có 2 nhân tố tác động mạnh nhất đến chất
lượng tổ chức công tác kế toán, đó là hướng dẫn có tính pháp lý, quan tâm đến
công tác kế toán của chủ doanh nghiệp.
Từ kết quả nghiên cứu, tác giả đã đề xuất một số kiến nghị đối với đối tượng

accounting service for organization unit, a certain concerning of managerial
accounting activities, a broadening of personal skills. The study shows that there is
less change from limited affect among five factors mentioned above. However, the
two of five factors that are having the strongest influence on quality of activities of
accounting organization lie in the legal instruction and a certain concerning of
managerial accounting activities.
Based on the results above, some of the solutions are suitably used for those
and to whom it may concern with the purposes is that, to enhance, boost and
strengthen the quality of accounting activities in private-sectors as well as
entrepreneurs especially in the field of building construction.
Due to more or less objective limitation in this research carried out in small


v

scales on some sample models only used in HCMC and in relation with the
research funding, timing zone and limitation of total comprehension of issue.
Therefore, some of the simple factors are just focused on some issues of basic study
although some of them are to be under being for further research intentionally. By
this way, the writer also suggests some of effective solutions related to a good
combination in both models and theories to analyze affected factors and enlarge the
scope of fine hierarchy in research nationwide in the future.


vi

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN........................................................................................................ I
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................ II
TÓM TẮT .................................................................................................................III

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN
ĐẾN LUẬN VĂN .......................................................................................................5
1.1. Các nghiên cứu trên thế giới: ...............................................................................5
1.2. CÁC NGHIÊN CứU TạI VIệT NAM ..................................................................7
1.3. Nhận xét ...............................................................................................................9
CHƯƠNG II: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TRONG
DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRONG NGÀNH XÂY DỰNG......................11
2.

CƠ SỞ LÝ THUYẾT: .......................................................................................11

2.1. Đặc điểm DNNVV trong ngành xây dựng ở Việt Nam ảnh hưởng đến công tác
tổ chức kế toán: .........................................................................................................11
2.1.1. Tiêu chí xác định doanh nghiệp vừa và nhỏ: ..............................................11
2.1.2. Đặc điểm hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp vừa và nhỏ tác động đến
tổ chức công tác kế toán: .......................................................................................12


vii

2.2. Công tác tổ chức kế toán tại DNNVV trong ngành xây dựng: ..........................12
2.2.1. Khái quát về mô hình tổ chức công tác kế toán: .........................................12
2.2.2. Các nhân tố tác động đến công tác tổ chức kế toán: ...................................14
2.2.2.1. Đặc điểm hoạt động kinh doanh trong ngành xây dựng tác động đến
công tác tổ chức kế toán: ...................................................................................14
2.2.2.2. Hệ thống pháp lý ảnh hưởng đến chất lượng công tác tổ chức kế toán:
...........................................................................................................................15
2.2.2.3. Nguồn nhân lực kế toán ảnh hưởng đến chất lượng công tác tổ chức kế
toán: ...................................................................................................................22
2.2.2.4. Quan tâm chủ doanh nghiệp ảnh hưởng đến chất lượng công tác tổ

4.2.1. Phân tích hệ số tin cậy Cronbach’s alpha....................................................42
4.2.2. PHÂN TÍCH NHÂN Tố KHÁM PHÁ EFA ...................................................46
4.3. Hiệu chỉnh mô hình nghiên cứu và các giả thuyết .............................................54
4.4. Phân tích tương quan và hồi quy tuyến tính.......................................................54
4.4.1. Xác định biến độc lập, biến phụ thuộc ........................................................54
4.4.2. Phân tích tương quan ...................................................................................55
4.4.3. Phân tích hồi quy tuyến tính bội. ................................................................56
CHƯƠNG V: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ...........................................................63
5.1. Kết luận kết quả nghiên cứu:..............................................................................63
5.2. Kiến nghị ............................................................................................................65
5.3. Hạn chế của đề tài ..............................................................................................69
TÀI LIỆU THAM KHẢO .........................................................................................70
PHỤ LỤC 01 – DÀN BÀI THẢO LUẬN TAY ĐÔI .................................................1


ix

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Tiếng Việt
WTO:

Tổ chức thương mại thế giới

DNNVV:

Doanh nghiệp nhỏ và vừa

GDP:

Tổng sản phẩm quốc nội


Chuẩn mực

TTCK:

Thị trường chứng khoán

NĐT:

Nhà đầu tư

DNTN:

Doanh nghiệp tư nhân

XD:

Xây dựng

Tiếng Anh
IASB:

International Accounting Standards Board

IFRS:

International Financial Report Standards

FASB:


BẢNG 4.15 TỔNG PHƯƠNG SAI TRÍCH CỦA BIẾN PHỤ THUỘC .................53
BẢNG 4.16 KẾT QUẢ PHÂN TÍCH NHÂN TỐ BIẾN PHỤ THUỘC..................54
BẢNG 4.17 MA TRẬN HỆ SỐ TƯƠNG QUAN PEARSON.................................55
BẢNG 4.18 KẾT QUẢ PHÂN TÍCH HỒI QUY BỘI .............................................56


xi

BẢNG 4.19 KIỂM ĐỊNH SPEARMAN CỦA CÁC NHÂN TỐ VỚI TRỊ TUYỆT
ĐỐI CỦA PHẦN DƯ ...............................................................................................57
BẢNG 4.20 ĐÁNH GIÁ SỰ PHÙ HỢP CỦA MÔ HÌNH HỒI QUY .....................60
BẢNG 4.21 KIỂM ĐỊNH SỰ PHÙ HỢP CỦA MÔ HÌNH HỒI QUY ...................61


xii

DANH MỤC HÌNH VẼ, SƠ ĐỒ
HÌNH 1.1 MÔ HÌNH HỆ THỐNG THÔNG TIN THÀNH CÔNG CỦA MC LEAN &
DELON (1992). ............................................................................................................... 5
HÌNH 1.2 MÔ HÌNH HỆ THỐNG THÔNG TIN THÀNH CÔNG CỦA MC LEAN
& DELON (2003)........................................................................................................6
HÌNH 1.3 MÔ HÌNH YẾU TỐ QUYẾT ĐỊNH CHẤT LƯỢNG KẾ TOÁN ...........7
HÌNH 2.1 SƠ ĐỒ TỔ CHỨC KẾ TOÁN TẬP TRUNG .........................................13
HÌNH 2.2 SƠ ĐỒ TỔ CHỨC KẾ TOÁN PHÂN TÁN ............................................14
HÌNH 3.1. MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT ...................................................31
HÌNH 3.2. QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI .........................................33
HÌNH 4.1 BIỂU ĐỒ TẦN SỐ HISTOGRAM..........................................................59
HÌNH 4.2 BIỂU ĐỒ PHÂN TÁN PHẦN DƯ ..........................................................60



nhất định nhưng hoạt động của các doanh nghiệp trong ngành xây dựng trong năm
vẫn gặp nhiều khó khăn.
Nhận thức được tầm quan trọng của các DNNVV và ngành xây dựng đối với
tình hình kinh tế. Từ năm 2005 đến nay, Nhà nước đã ban nhiều chính sách hỗ trợ
cho DNNVV như chính sách hỗ trợ tài chính, chính sách mặt bằng sản xuất… Tuy
nhiên, do sự hạn chế về trình độ quản lý của đại đa số chủ doanh nghiệp, công tác tổ
chức kế toán tại các doanh nghiệp này còn chưa được coi trọng đúng mức, những
quyết định kinh doanh của doanh nghiệp phần lớn còn dựa vào cảm tính, ít khi căn
cứ từ tình hình kinh doanh cụ thể của doanh nghiệp và thị trường nên quy mô
DNNVV có xu hướng thu hẹp và nhiều doanh nghiệp ngừng hoạt động, giải thể.
Tổ chức công tác kế toán là nội dung quan trọng trong tổ chức quản lý ở doanh
nghiệp. Tổ chức công tác kế toán phù hợp với quy mô hoạt động, đặc điểm sản xuất
kinh doanh, yêu cầu quản lý và cung cấp thông tin có tác dụng quan trọng trong


2

việc nâng cáo hiệu quả và chất lượng của doanh nghiệp, đáp ứng được nhu cầu sử
dụng thông tin hữu ích cho các đối tượng khác ở bên ngoài doanh nghiệp.
Hiện nay, công tác kế toán ở các DNNVV trong ngành xây dựng trên địa bàn
Tp.HCM còn yếu, đại bộ phận công tác tổ chức kế toán ở các doanh nghiệp này chỉ
được xem là công cụ để đối phó với các cơ quan chức năng. Hai hệ thống sổ sách
thường được thực hiện phổ biến ở các doanh nghiệp, một hệ thống dùng để báo cáo
cho cơ quan thuế, với nội dung hình thức theo đúng quy định nhà nước, nhưng số
liệu không phản ánh thực tế kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Và hệ thống sổ
sách không theo quy định nhưng phản ánh đúng tình hình kinh doanh của doanh
nghiệp.
Từ những vấn đề nêu trên, tác giả đã chọn nghiên cứu đề tài “Đánh giá các
nhân tố tác động đến công tác tổ chức kế toán tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa
trong ngành xây dựng trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh” nhằm xem xét các

nhỏ và vừa trong ngành xây dựng. Cụ thể, đối tượng nghiên cứu của đề tài là chất
lượng tổ chức công tác kế toán tại doanh nghiệp nhỏ và vừa trong ngành xây dựng
và các nhân tố tác động đến chất lượng của công tác tổ chất kế toán tại các doanh
nghiệp nhỏ và vừa.
Đề tài nghiên cứu này giải quyết một số vấn đề sau:
- Nghiên cứu một số vấn đề lý luận chung về đặc điểm của DNNVV nói chung
và ngành xây dựng nói riêng và tổ chức công tác kế toán của loại hình DN này.
- Nghiên cứu các nhân tố tác động đến tổ chức công tác kế toán của DNNVV
trong ngành xây dựng trên địa bàn Tp.HCM.
- Đề xuất những kiến nghị nhằm xây dựng tổ chức công tác kế toán tại các
doanh nghiệp này.
5. Phương pháp nghiên cứu:
Phương pháp nghiên cứu được áp dụng là sự kết hợp phương pháp định tính
và định lượng. Quá trình nghiên cứu được tiến hành theo 2 bước chính: nghiên cứu
sơ bộ và nghiên cứu chính thức.
+ Nghiên cứu sơ bộ được thực hiện bằng phương pháp hệ thống để hệ thống
các vấn đề lý luận có liên quan, phương pháp tổng hợp, so sánh để tìm hiểu về cơ sở
lý luận cho công tác tổ chức kế toán trong doanh nghiệp nhỏ và vừa nói chung và


4

ngành xây dựng nói riêng. Nội dung và kết quả của nghiên cứu sơ bộ được dùng
làm cơ sở cho việc xây dựng bảng thảo luận tay đôi, sau đó sẽ tiến hành hiệu chỉnh
và bổ sung các biến quan sát để xác định các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng tổ
chức công tác kế toán ở các DNVVN. Kết quả nghiên cứu sơ bộ là bảng câu hỏi
hoàn chỉnh cho nghiên cứu chính thức.
+ Nghiên cứu chính thức được thực hiện bằng phương pháp định lượng. Tiến
hành khảo sát mẫu lựa chọn thông qua bảng câu hỏi. Dữ liệu sơ cấp thu thập thông
qua khảo sát, thảo luận sẽ được xử lý phân tích bằng phương pháp thống kê mô tả


Việc sử dụng
hệ thống thông
tin

Chất lượng
thông tin

Sự hài lòng của
người sử dụng

Nhân tố tác
động liên
quan đến cá
nhân

Nhân tố tác
động liên
quan đến tổ
chức

Hình 1.1 Mô hình hệ thống thông tin thành công của Mc Lean & Delon (1992).


6

Chất lượng
hệ thống

Chất lượng


3

Chuẩn mực
kế toán

1

9

7

Phát triển thị
trường tài chính

4

6

11
Cấu trúc
vốn

8

Trình bày BCTC

Chủ sở
hữu


đề xuất các giải pháp hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại các doanh nghiệp này.
Huỳnh Thu Minh Thư (2012), luận văn thạc sĩ Đại học Kinh tế Tp.HCM.
“Xây dựng mô hình tổ chức công tác kế toán tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa
ở tỉnh Phú Yên”. Tác giả tập trung nghiên cứu tình hình tổ chức công tác kế toán
tại các DNNVV trên địa bản tỉnh Phú Yên, cụ thể bằng phương pháp phỏng vấn, so
sánh, thống kê mô tả, tác giả đã nêu lên thực trạng về hệ thống chứng từ, hệ thống
tài khoản, sổ sách, báo cáo kế toán, tổ chức bộ máy kế toán, kiểm tra, tổ chức phân
tích hoạt động kinh tế, tổ chức cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ cho việc thu thập, xử
lý cung cấp thông tin. Từ đó xây dựng mô hình tổ chức công tác kế toán phù hợp.
Phạm Thị Thu Hà (2008), Công trình nghiên cứu khoa học Đại học Kinh tế
Tp.HCM. “Tổ chức công tác kế toán trong DNNVV ở Việt Nam”. Nghiên cứu
nêu lên một số lý luận chung về nội dung tổ chức công tác kế toán trong doanh
nghiệp, thực trạng công tác kế toán cho DNNVV ở Việt Nam và đưa ra giải pháp
liên quan đến nội dung tổ chức công tác kế toán cho DNNVV.
Phan Minh Nguyệt, luận văn thạc sĩ Đại học Kinh Tế Tp.HCM (2014): “Xác
định và đo lường mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến chất lượng TTKT
trình bày trên BCTC của các công ty niêm yết ở VN”. Nghiên cứu hướng đến
mục tiêu là tìm hiểu rõ hơn các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng TTKT trình bày
trên BCTC của các công ty niêm yết của Việt Nam và mức độ ảnh hưởng của
chúng. Từ cơ sở lý luận, luận văn xác định được 7 nhân tố ảnh hưởng tới chất lượng
TTKT trình bày trên BCKT của các công ty niêm yết phù hợp với điều kiện Việt
Nam là: Nhà quản trị, lợi ích và chi phí, lập và trình bày BCTC, trình độ nhân viên
kế toán, mục đích lập BCTC, thuế, rủi ro kiểm toán. Phương pháp nghiên cứu được
sử dụng là phương pháp định tính và định lượng. Mẫu nghiên cứu lập bảng câu hỏi
để điều tra khảo sát, khảo sát 200 đối tượng làm việc nhiều ngành nghề: Kế toán,
kiểm toán, kinh doanh…. Thu thập, phân tích xử lý dữ liệu khảo sát, dùng phần