ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
----------------------------------------------

LÊ PHƢƠNG

XÂ D NG CH NH S CH TÀI CH NH H

TR

Đ I MỚI

C NG NGH Ở C C DOANH NGHI P NHỎ VÀ V A
TRONG NGÀNH CH VI T NAM
(NGHIÊN C U TRƢỜNG H P: C NG T CH

CHÂU

LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHU ÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KHOA HỌC VÀ C NG NGH

Hà Nội, 2016


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
----------------------------------------------

LÊ PHƢƠNG

XÂ D NG CH NH S CH TÀI CH NH H

8. Phƣơng pháp nghiên cứu ............................................................................. 9
9. Kết cấu của luận văn .................................................................................. 10
PHẦN NỘI DUNG ........................................................................................ 11
CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XÂY DỰNG CHÍNH SÁCH HỖ
TRỢ TÀI CHÍNH CHO QUÁ TRÌNH ĐỔI MỚI CÔNG NGHỆ TẠI
DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT CHÈ NHỎ VÀ VỪA. ............................... 11
1.1. Chính sách .............................................................................................. 11
1.1.1. Khái niệm chính sách ....................................................................... ..11
1.1.2. Các loại tác động của chính sách ....................................................... 13
1.1.3. Phân loại chính sách ........................................................................... 14
1.1.3.1 Phân loại chính sách theo chủ thể ban hành .................................... 14
1.1.3.2 Phân loại theo mục tiêu tác động của chính sách............................. 14
1.1.3.3 Phân loại theo tầm hạn của chính sách ............................................ 14
1.1.3.4 Phân loại theo thời hạn ..................................................................... 15
1.1.4 Chính sách tài chính ............................................................................ 15
1.1.4.1 Các Quỹ hỗ trợ .............................................................................. 15
1.1.4.2 Chính sách tín dụng....................................................................... 20
1.1.4.3 Chính sách thuế ............................................................................. 20
1.2. Công nghệ ............................................................................................. 21
1.2.1. Khái niệm về công nghệ ..................................................................... 21
1.2.2. Đặc điểm của hoạt động công nghệ ................................................... 22
1.3. Đổi mới công nghệ ................................................................................ 22
1.3.1. Khái niệm đổi mới công nghệ ............................................................ 22
1.3.2. Quản lý đổi mới công nghệ ................................................................ 24
1.4 Doanh nghiệp nhỏ và vừa .................................................................. 26
1.4.1. Khái niệm DNNVV ............................................................................ 26
1.4.2. Vai trò của DNNVV ........................................................................... 28
1.4.3 Đặc trƣng hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp NVV .......... 32
1.4.3.1 Tính chất hoạt động kinh doanh ....................................................... 32
1.4.3.2 Về nguồn lực vật chất....................................................................... 32

công nghệ ở các doanh nghiệp sản xuất chè nhỏ và vừa ............................. 77
3.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả của chính sách hỗ trợ tài chính cho hoạt
động đổi mới công nghệ của các doanh nghiệp chè..................................... 79
3.2.1 Kinh nghiệm nƣớc ngoài về chính sách đổi mới công nghệ .............. 79
3.2.2 Một số giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả các chính sách tài
chính hỗ trợ đổi mới công nghệ ................................................................... 85
3.2.2.1 Nghiên cứu kỹ trƣớc khi ban hành chính sách ................................. 85
3.2.2.2 Điều chỉnh lại chính sách tín dụng cho doanh nghiệp ..................... 86
3.2.2.3 Hỗ trợ doanh nghiệp về thông tin .................................................... 87
3.2.2.4 Hỗ trợ nghiên cứu, đầu tƣ đổi mới công nghệ trong nƣớc ............... 88
3.2.2.5 Hỗ trợ về chính sách thuế ................................................................. 89
3.2.2.6 Hỗ trợ các DNVVN khai thác nguồn vốn từ các Quĩ hiện có cho
hoạt dộng đổi mới công nghệ. ...................................................................... 89
KẾT LUẬN .................................................................................................. 94


LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình học tập Chương trình cao học chuyên ngành Quản lý
Khoa học và Công nghệ tại trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Đại học Quốc gia Hà Nội, học viên đã có cơ hội tiếp nhận kiến thức và sự
giúp đỡ nhiệt tình của các Thầy, Cô trong Khoa Khoa học Quản lý nói riêng
và các Thầy, Cô giáo trong trường cũng như Ban lãnh đạo nhà trường nói
chung.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Vũ Cao Đàm – người
thầy đã dành nhiều thời gian, công sức giúp đỡ hướng dẫn tôi hoàn thành
luận văn tốt nghiệp.
Một lần nữa, tôi muốn gửi lời cảm ơn đến các chuyên gia, các đồng
nghiệp và bạn bè đã tạo điều kiện ủng hộ, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập,
nghiên cứu và hoàn thành luận văn.
Xin trân trọng cám ơn.
Học viên

Bộ Khoa học và Công nghệ
Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn
Bảo vệ thực vật
Công nghệ
Chuyển giao công nghệ
Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa
Chính phủ
Đổi mới công nghệ
Doanh nghiệp
Doanh nghiệp khoa học và công nghệ
Doanh nghiệp khởi nghiệp
Doanh nghiệp nhỏ và vừa
Khoa học và Công nghệ
Kế hoạch và Đầu tƣ
Ngân hàng Nhà nƣớc
Nhà nƣớc
Quyết định
Nghiên cứu và triển khai
Trách nhiệm hữu hạn

2


DANH MỤC C C BẢNG BIỂU
Bảng 1.1 : Tiêu thức áp dụng để xác định doanh nghiệp NVV của một số
quốc gia............................................................................................... .....27
Bảng 2.1 : Phân loại cụ thể của các doanh nghiệp nhỏ và vừa của Việt Nam
theo các nhóm ngành…………………………………………………….35
Bảng 2.2: Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty…………72


đề nhân lực, qui mô sản xuất.. song vấn đề tài chính là khó khăn lớn nhất đối
với doanh nghiệp trong việc đầu tƣ đổi mới công nghệ. Là một ngƣời đang
4


công tác tại một công ty sản xuất xuất khẩu chè, với mong muốn tìm ra giải
pháp về tài chính hỗ trợ các doanh nghiệp trong quá trình đổi mới công nghệ
nhằm góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp hƣớng tới
sự phát triển bền vững và đƣa cây chè Việt Nam lên vị trí xứng đáng trên thị
trƣờng thế giới, tôi lựa chọn đề tài nghiên cứu: “X
T
NH

CH NH H

TR

V VỪ TRON

C N

N H

D N

CH NH S CH

Đ

M

đề cập đến các doanh nghiệp nói chung chƣa đi sâu về các doanh nghiệp
có quy mô nhỏ và vừa. Tác giả cũng mới nghiên cứu một số chính sách về
thuế và tín dụng nhƣng chƣa đi sâu vào những khó khăn về tài chính của
doanh nghiệp trong việc đổi mới công nghệ.
5


-

GS. TS. Nguyễn Cúc đã thống kê, phân tích thực trạng các chính sách
hỗ trợ DNVVN, từ đó có đề xuất một số điều kiện để phát triển DNVVN
ở Việt Nam trong nội dung cuốn sách “Đổi mới cơ chế và chính sách hỗ
trợ phát triển DNVVN ở Việt Nam” ( Nhà xuất bản chính trị quốc gia
năm 2000). Đây là một công trình nghiên cứu tập trung về chính sách đề
cập đến nhiều vấn đề nhƣ chính sách thuế, hỗ trợ tín dụng, chính sách
thƣơng mại và có đề cập đến chính sách công nghệ. Tuy nhiên trong cuốn
sách các tác giả nhấn mạnh đến yếu tố thị trƣờng và sự định hƣớng của
Nhà nƣớc, chƣa thực sự đi sâu vào các khó khăn của doanh nghiệp trong
việc đổi mới công nghệ.

-

Năm 2010 tác giả Trƣơng Quang Thông có tác phẩm “Tài trợ tín dụng
ngân hàng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa - một nghiên cứu thực
nghiệm tại khu vực Thành phố Hồ Chí Minh - Hà Nội”. Tác giả đã đúc
kết những cơ sở lý thuyết khác nhau về các đặc điểm về tổ chức, quản lý
của các doanh nghiệp nhỏ và vừa và tài trợ tín dụng của ngân hàng cho
các doanh nghiệp nhỏ và vừa; đề xuất những gợi ý chính sách phù hợp đối
với việc hỗ trợ việc phát triển các doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng nhƣ việc
tiếp cận các quan hệ tín dụng. Tuy nhiên tác giả chƣa đi sâu vào vấn đề

56/2009/NĐ-CP về tr giúp phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.
5. Vũ Cao Đàm (2007), iáo trình phương pháp luận nghiên cứu khoa
học, NXB Giáo dục, 2007.
6. Vũ Cao Đàm (2009), Tuyển tập các công trình đã công bố, Tập II Nghiên
cứu chính sách và chiến lƣợc, Nhà xuất bản Thế giới, 2009.
7. PGS.TS Đoàn Thanh Hà, Th.S Mai Hữu Ƣớc (2012), Thách thức, ưu thế
và một số giải pháp cơ bản để DNNVV tại Việt Nam phát triển, Kỷ yếu hội
thảo “Hỗ trợ DNNVV vƣợt qua khủng hoảng”, Trƣờng Đại học Tôn Đức
Thắng (2012).
8. TS.Nguyễn Xuân Trƣờng (2012), Khó khăn của các doanh nghiệp vừa và
nhỏ năm 2012 và một số giải pháp h tr , Kỷ yếu hội thảo “Hỗ trợ
DNNVV vƣợt qua khủng hoảng”, Trƣờng Đại học Tôn Đức Thắng (2012).
9. Quốc hội nƣớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII: Luật
KH&CN năm 2013 số 29/2013/QH13 của Quốc hội Việt Nam thông qua
ngày 18/6/2013
Tài liệu tiếng Anh
1. Robert Karlsberg & Dr. Jane Adler (2010), 7 strategies for sustained
innovation,
http://www.innovationmanagement.se/imtool-articles/7strategies-for-sustained-innovation/
2. Oslo Manual (2005), Defining Innovation, http://www.globalinnovation.net/innovation/Innovation_Definitions.pdf

96


3. UN Commission on Sustainable Development (2000), Report of the Asia
Pacific expert group meeting on transfer of ESTs among small and
medium enterprises, Background paper, APCTT; New Delhi, India.
4. David Zilberman (2010), Technology, Innovation, and Entrepreneurship,
Lecture,
https://www.google.com/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=2