TRƢỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA SƢ PHẠM
BỘ MÔN SƢ PHẠM TOÁN
LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
SỬ DỤNG SƠ ĐỒ TƢ DUY
TRONG VIỆC DẠY HỌC
CÁC YẾU TỐ HÌNH HỌC TOÁN LỚP 4
(Sử dụng phần mềm Imindmap 5)
Giáo viên hƣớng dẫn:
PGS.TS: Nguyễn Phú Lộc
Sinh viên thực hiện:
Tên: Trần Thị Kiều Tiên
MSSV: 1110335
Lớp: SP. Tiểu học K37
Cần Thơ – 04/2015
LỜI CẢM ƠN
Trong suốt thời gian thực hiện luận văn tôi đã gặp không
ít khó khăn, vƣớng mắc nhƣng nhờ sự nổ lực của bản thân
cũng nhƣ sự chỉ dạy tận tình của quý Thầy, Cô cùng với
sự ủng hộ của gia đình và bạn bè, tôi đã hoàn thành đề tài
luận văn của mình. Vì thế cho nên:
- Trƣớc tiên, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến
LỜI CẢM ƠN
MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU ........................................................................................................ 1
1. Lí do chọn đề tài ...............................................................................................1
2. Mục tiêu nghiên cứu .........................................................................................2
3. Nhiệm vụ nghiên cứu .......................................................................................2
4. Đối tƣợng nghiên cứu .......................................................................................2
5. Phạm vi nghiên cứu ..........................................................................................2
6. Phƣơng pháp nghiên cứu ..................................................................................2
7. Các bƣớc thực hiện đề tài .................................................................................3
8. Cấu trúc luận văn ..............................................................................................3
PHẦN NỘI DUNG .................................................................................................... 4
Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SƠ ĐỒ TƢ DUY..............................................4
1.1. Cơ sở lý luận..................................................................................................4
1.1.1. Quá trình dạy học ....................................................................................4
1.1.2. Phƣơng pháp dạy học ..............................................................................7
1.1.3. Phƣơng tiện dạy học................................................................................9
1.2. Sơ đồ tƣ duy ................................................................................................11
1.2.1. Khái niệm ..............................................................................................11
1.2.2. Ý nghĩa của sơ đồ tƣ duy trong dạy học ...............................................12
1.2.3. Phân loại sơ đồ tƣ duy...........................................................................13
1.2.4. Một số phần mềm xây dựng sơ đồ tƣ duy.............................................14
Chƣơng 2: PHẦN MỀM IMINDMAP 5 ...............................................................17
2.1. Mục đích và ý nghĩa của việc xây dựng sơ đồ tƣ duy .................................17
2.2. Qui trình xây dựng sơ đồ tƣ duy trên máy tính ...........................................17
2.3. Xây dựng sơ đồ tƣ duy với phần mềm Imindmap5. ....................................19
2.3.1. Download và cài đặt phần mềm. ...........................................................20
2.3.2. Khởi động phần mềm và các thanh công cụ .........................................20
1. Kết quả nghiên cứu .........................................................................................77
2. Một số đề xuất ................................................................................................77
TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................................................... 78
PHỤ LỤC ................................................................................................................. 79
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Trong công cuộc đổi mới giáo dục hiện nay, giáo viên giữ vai trò chủ đạo
trong hoạt động dạy - học, đặc biệt là trong việc truyền thụ kiến thức. Giáo viên
trang bị đầy đủ kiến thức là điều kiện cần thiết, nhƣng sử dụng phƣơng pháp dạy
hợp lí cũng là một điều không kém phần quan trọng trong việc dạy học.
Ở lứa tuổi tiểu học, trí nhớ trực quan - hình tƣợng đƣợc phát triển hơn trí nhớ
từ ngữ - logic. Các em nhớ và giữ gìn chính xác những sự vật, hiện tƣợng cụ thể
nhanh hơn và tốt hơn những định nghĩa, những lời giải thích dài dòng. Vì thế, giáo
viên phải cải tiến phƣơng pháp dạy học nhằm giúp học sinh có hứng thú trong học
tập. Giáo viên cần hƣớng dẫn các em các thủ thuật ghi nhớ tài liệu học tập, chỉ cho
các em đâu là điểm chính, điểm quan trọng của bài học để các em ghi nhớ, khắc sâu
kiến thức, làm chủ kiến thức mình đã học, tránh ghi nhớ máy móc, học vẹt,… Chính
vì vậy, tôi nhận thấy sử dụng sơ đồ tƣ duy để dạy học là một phƣơng pháp hợp lí và
có hiệu quả đối với học sinh tiểu học, đặc biệt là dạy học các yếu tố hình học ở
Toán lớp 4. Trong Toán lớp 4, học sinh vừa mới làm quen với các đặc điểm, tính
chất về các hình, nên việc có một phƣơng pháp học tập hợp lí và có hiệu quả là điều
cần thiết cho các em.
Sơ đồ tƣ duy rất dễ nhìn, dễ viết, kích thích hứng thú học tập và khả năng
sáng tạo cho học sinh, phát huy tối đa tiềm năng của bộ não, nó rèn luyện cách xác
định chủ đề và phát triển ý chính, ý phụ một cách logic. Bên cạnh đó, sử dụng sơ đồ
tƣ duy trong việc dạy các yếu tố Hình học giúp các em tránh nhầm lẫn giữa các
hình.
Từ những lí do trên, tôi thực hiện đề tài “SỬ DỤNG SƠ ĐỒ TƢ DUY
- Hoạt động giảng dạy và học tập nội dung: sử dụng sơ đồ tƣ duy trong trƣờng tiểu
học.
5. Phạm vi nghiên cứu
- Chƣơng trình Toán lớp 4.
- Phƣơng pháp sử dụng sơ đồ tƣ duy trong dạy học hình học Toán 4.
6. Phƣơng pháp nghiên cứu
- Phƣơng pháp nghiên cứu lý luận: Nghiên cứu cơ sở lý thuyết tâm lí, lý luận dạy
học, lý thuyết về sơ đồ tƣ duy và lý thuyết về phần mềm vẽ sơ đồ tƣ duy.
- Phân tích một số nội dung kiến thức liên quan đến các yếu tố hình học trong sách
giáo khoa Toán 4.
2
- Phƣơng pháp nghiên cứu thực tế: Phƣơng pháp điều tra, thống kê số liệu, phân tích
và tổng hợp kết quả thực nghiệm sƣ phạm.
- Phƣơng pháp thực nghiệm: Đến trƣờng tiểu học để tìm hiểu thực tế và kiểm tra
tính khả thi của việc sử dụng sơ đồ tƣ duy vào dạy các yếu tố hình học Toán lớp 4.
7. Các bƣớc thực hiện đề tài
- Chọn đề tài và lập đề cƣơng;
- Nghiên cứu lí thuyết;
- Nghiên cứu phần mềm ImindMap 5;
- Tiến hành thiết kế sơ đồ tƣ duy cho một số nội dung liên quan đến các yếu tố hình
học trong sách giáo khoa Toán 4;
- Tiến hành thực nghiệm sƣ phạm;
- Viết luận văn, chỉnh sửa, bổ sung.
8. Cấu trúc luận văn
Gồm 3 phần:
Phần mở đầu
Phần nội dung: gồm 4 chƣơng
Quá trình dạy học chính là quá trình nhận thức. Nhận thức là sự phản ánh
hiện thực khách quan vào não ngƣời. Đó là sự phản ánh tâm lý của con ngƣời bắt
đầu từ cảm giác. Sự học tập của HS cũng là quá trình phản ánh nhƣ vậy. Sự phản
ánh đó là sự phản ánh đi trƣớc, có tính chất cải tạo mà mức độ cao nhất của tính
chất cải tạo đó là sự sáng tạo. Sự phản ánh đó không phải thụ động nhƣ chiếc gƣơng
mà bao giờ cũng bị khúc xạ qua lăng kính chủ quan của mỗi ngƣời nhƣ qua tri thức,
kinh nghiệm, nhu cầu, hứng thú… của chủ thể nhận thức. Sự phản ánh đó có tính
tích cực thể hiện ở chỗ nó đƣợc thực hiện trong tiến trình phân tích – tổng hợp của
não ngƣời và có tính lựa chọn. Trong vô số những sự vật và quá trình của hiện thực
4
khách quan, chủ thể tích cực lựa chọn những cái trở thành đối tƣợng phản ánh của
họ.
Vì vậy, với tƣ cách là chủ thể có ý thức, HS có khả năng phản ánh khách
quan về nội dung và chủ quan về hình thức, nghĩa là về nội dung HS có khả năng
phản ánh đúng bản chất và những quy luật của thế giới khách quan, còn về hình
thức, mỗi HS có phƣơng pháp phản ánh riêng của mình.
Quá trình học tập của HS cũng diễn ra theo công thức nổi tiếng của
V.I.Lênin: “Từ trực quan sinh động đến tƣ duy trừu tƣợng, từ tƣ duy trừu tƣợng đến
thực tiễn, đó là con đƣờng biện chứng của sự nhận thức chân lý, nhận thức hiện
thực khách quan”. Xét toàn bộ quá trình nhận thức chung của loài ngƣời cũng nhƣ
của HS đều thể hiện theo công thức đó, song trong từng giai đoạn cụ thể, tuỳ theo
điểm xuất phát trong quá trình nhận thức mà có thể đi từ cụ thể đến trừu tƣợng và từ
trừu tƣợng đến cụ thể, từ đơn nhất đến khái quát và từ khái quát đến đơn nhất.
Hoạt động nhận thức của HS trong quá trình dạy học đƣợc sự lãnh đạo, tổ
chức, điều khiển của GV với những điều kiện sƣ phạm nhất định nên nó có tính độc
đáo, thể hiện nhƣ sau:
- Quá trình nhận thức của HS không diễn ra theo con đƣờng mò mẫm, thử và
triển tri thức, kỹ năng, kỹ xảo cho HS.
- Quá trình dạy học là một quá trình nhận thức, thông qua hoạt động học
- một hoạt động nhận thức độc đáo của HS, làm cho HS lĩnh hội đƣợc những kinh
nghiệm xã hội mà loài ngƣời đã tích lũy đƣợc.
- Quá trình dạy học là một quá trình tâm lý. Quá trình dạy học không chỉ
bao gồm các quá trình mang tính nhận thức mà còn có sự giao tiếp giữa GV với HS,
HS với HS. Trong học tập HS tiếp thu không chỉ bằng tƣ duy mà còn bằng cảm xúc.
Sự chú ý, say mê, xúc động đều chiếm ít nhất một nửa những điều kiện của nhận
thức. Giao tiếp trong quá trình dạy học có ảnh hƣởng rất mạnh đến động cơ học tập,
tới sự hình thành thái độ học tập của HS.
- Quá trình dạy học là một quá trình xã hội, nghĩa là có sự tƣơng tác giữa
ngƣời với ngƣời, ngƣời với xã hội bao hàm tổ, nhóm, lớp HS, tập thể sƣ phạm, xã
hội trong trƣờng, xã hội ngoài trƣờng, thông qua các hoạt động chính khóa và ngoại
khóa.
- Quá trình dạy học là một quá trình HS vừa là chủ thể vừa là khách thể.
Hoạt động mang tính khách thể của HS là hoạt động diễn ra dƣới sự hƣớng dẫn, tổ
6
chức, kiểm tra và giám sát của GV. Hoạt động mang tính chủ thể của HS là sự chủ
động, tự giác, tích cực tham gia vào quá trình dạy học.
- Quá trình dạy học là một quá trình động vừa mang tính ổn định, vừa
mang tính bất ổn định. Mang tính ổn định vì GV và HS dạy và học theo một kế
hoạch có mục đích, có phƣơng pháp rõ ràng. Mang tính bất ổn định vì con ngƣời
hoạt động không chỉ theo kiến thức, kỹ năng và mong muốn của mình mà còn theo
những điều kiện nội tâm cũng nhƣ ngoại cảnh tác động.
1.1.2. Phương pháp dạy học
1.1.2.1. Khái niệm phương pháp dạy học
Thuật ngữ “phƣơng pháp” bắt nguồn từ tiếng Hi Lạp: “Metodos”, có nghĩa là
- Phƣơng pháp dạy học hiện đại nhấn mạnh tới việc GV phải thực hiện
nguyên tắc phát huy vai trò chủ động của HS, sử dụng phƣơng pháp tích cực lấy HS
làm trung tâm.
- Phƣơng pháp dạy học hiện đại nhấn mạnh tới việc khai thác tiềm năng trí
tuệ của tập thể HS. Biến tập thể lớp học thành môi trƣờng tƣơng tác sƣ phạm, HS
vừa hợp tác vừa tranh đua, vừa cố gắng vƣơn lên tự khẳng định mình.
- Phƣơng pháp dạy học hiện đại yêu cầu nhà trƣờng phải đƣợc trang bị các
phƣơng tiện kĩ thuật đồng bộ phục vụ cho học tập, nghiên cứu và thực hành, đặc
biệt là công nghệ thông tin và truyền thông.
1.1.2.3. Phân loại phương pháp dạy học
Có nhiều cách phân loại phƣơng pháp dạy học khác nhau dựa trên nhiều căn
cứ khác nhau, khiến cho phƣơng pháp dạy học vô cùng phong phú và đa dạng. Có
thể kể ra một số hệ thống phân loại phƣơng pháp dạy học nhƣ: hệ thống phân loại
phƣơng pháp dạy học của Lecne I.Ia, của Babanxki Iu.K,...10
Tuy nhiên, dựa vào phƣơng tiện sử dụng và chức năng của phƣơng pháp dạy
học, các phƣơng pháp dạy học đang đƣợc sử dụng phổ biến hiện nay thƣờng đƣợc
phân thành các nhóm phƣơng pháp:
- Nhóm phƣơng pháp dạy học sử dụng ngôn ngữ nói: phƣơng pháp thuyết
trình, phƣơng pháp vấn đáp.
- Nhóm các phƣơng pháp dạy học trực quan.
- Nhóm các phƣơng pháp dạy học thực tiễn.
- Nhóm các phƣơng pháp dạy học nhằm kiểm tra, đánh giá kết quả học tập
của HS.
8
Ngoài ra, còn có các phƣơng pháp dạy học mới nhƣ: phƣơng pháp dạy học
angorit, phƣơng pháp dạy học chƣơng trình hóa, phƣơng pháp dạy học nêu vấn
đề,...
trình bày ví dụ nhƣ tranh, ảnh, phim đèn chiếu, phim tinh động - tỉnh. Có trƣờng
hợp nội dung dạy học không phải là một đối tƣợng nhìn thấy sờ thấy đƣợc mà
những câu văn những công thức... Khi đó phƣơng tiện dạy học cũng sẽ làm chức
năng trình bày trực quan nội dung.
Chức năng điều khiển của phương tiện dạy học: Trình bày nội dung không
thì quá trình dạy học đó chƣa gọi là hoàn thiện đƣợc, mà còn phải điều khiển HS
hoạt động học tập nhƣ khơi dậy tính tích cực, gây sự chú ý và tổ chức học tập của
HS. Nhiệm vụ của GV là lựa chọn phƣơng pháp trình bày và mức độ điều khiển nào
cho phù hợp với mục đích dạy học.
Chức năng luyện tập, thí nghiệm: Có một số phƣơng tiện dạy học, HS tƣơng
tác trên phƣơng tiện đó nhƣ làm thí nghiệm, luyện tập. Thông qua đó mà nắm vững
tri thức và kỹ năng, kỹ xảo.
1.1.3.3. Ý nghĩa của phương tiện dạy học
Phƣơng tiện dạy học có nhiều ý nghĩa trong quá trình dạy học. Các phƣơng
tiện dạy học thay thế cho những sự vật, hiện tƣợng và các quá trình xảy ra trong
thực tiễn mà GV và HS không thể tiếp cận trực tiếp đƣợc. Chúng giúp cho GV phát
huy tất cả các giác quan của HS trong quá trình truyền thụ kiến thức, do đó giúp cho
HS nhận biết đƣợc quan hệ giữa các hiện tƣợng và tái hiện đƣợc những khái niệm,
quy luật làm cơ sở cho việc đúc rút kinh nghiệm và áp dụng kiến thức đã học vào
thực tế sản xuất. Phƣơng tiện dạy học có những ý nghĩa chủ yếu nhƣ sau:
- Có thể cung cấp cho HS các kiến thức một cách chính xác. Thông tin HS
thu nhận đƣợc trở nên đáng tin cậy và đƣợc nhớ lâu bền hơn.
- Làm cho việc giảng dạy trở nên cụ thể hơn, vì vậy tăng thêm khả năng tiếp
thu những sự vật, hiện tƣợng một cách chắc chắn hơn.
- Rút ngắn thời gian giảng dạy mà việc lĩnh hội kiến thức của HS lại nhanh.
- Giải phóng ngƣời thầy giáo khỏi một khối lƣợng lớn các công việc tay chân,
do đó làm tăng khả năng nâng cao chất lƣợng dạy học.
- Dễ dàng gây đƣợc cảm tình và sự chú ý của HS.
để nhằm mang lại hiệu quả tối ƣu nhất.”
Theo Trần Đình Châu (2011): “Sơ đồ tƣ duy là hình thức ghi chép nhằm tìm
tòi đào sâu, mở rộng một ý tƣởng, tóm tắt những ý chính của một nội dung, hệ
11
thống hóa một chủ đề… bằng cách kết hợp việc sử dụng hình ảnh, đƣờng nét, màu
sắc, chữ viết”.
Tóm lại, ta có thể hiểu: Sơ đồ tư duy là một hình thức ghi chép sử dụng
màu sắc và hình ảnh để mở rộng và đào sâu các ý tưởng. Ở giữa sơ đồ là ý tưởng
trung tâm, từ ý tưởng này phát triển ra các nhánh tượng trưng cho những ý
chính (nhánh chính). Các nhánh chính lại được phân thành những nhánh nhỏ
để nghiên cứu chủ đề ở mức độ sâu hơn. Những nhánh nhỏ này lại tiếp tục được
phân thành những nhánh nhỏ hơn.
1.2.2. Ý nghĩa của sơ đồ tư duy trong dạy học
Lâu nay, ngành giáo dục phải đối mặt với vấn nạn học vẹt - HS chỉ học thuộc
lòng mà không nắm đƣợc ý chính. Nguyên nhân là từ thói quen dạy và học thụ
động, khiến HS chỉ biết tiếp thu kiến thức một chiều mà không chú trọng tự nghiên
cứu tìm tòi, nắm ý chính của bài học. Vì thế, một trong những nội dung của phong
trào thi đua “Trƣờng học thân thiện, HS tích cực” chính là đổi mới phƣơng pháp
dạy học để thay đổi tƣ duy và tăng sự hứng thú của cả GV và HS. Dạy học bằng sơ
đồ tƣ duy chính là một trong những phƣơng pháp dạy học tích cực và sáng tạo. Sơ
đồ tƣ duy góp phần đổi mới phƣơng pháp và có ý nghĩa rất tích cực trong dạy học
đối với cả GV và HS.
Đối với GV, có thể sử dụng sơ đồ tƣ duy trong quá trình soạn giảng, bố cục
nội dung bài dạy; sơ đồ hoá kiến thức cho từng bài, từng chƣơng, từng phần kiến
thức; hệ thống nội dung ôn tập để HS có cái nhìn tổng quát về kiến thức đã học, từ
đó dễ dàng ôn tập và khắc sâu kiến thức hơn; hệ thống cấu trúc đề kiểm tra nhằm
phân bố lƣợng kiến thức, mức độ kiến thức cần kiểm tra cho hợp lí; phân tích cách
thức và học tập một cách hiệu quả.
a. Sơ đồ tư duy theo đề cương:
Dạng đầu tiên sơ đồ tƣ duy theo đề cƣơng (còn gọi là sơ đồ tƣ duy tổng quát).
Dạng này đƣợc tạo ra dựa trên bảng mục lục trong sách. Dạng này mang lại một cái
nhìn tổng quát về toàn bộ môn học, giúp HS có khái niệm về số lƣợng kiến thức
phải chuẩn bị cho kỳ thi hoặc kiểm tra.
b. Sơ đồ tư duy theo chương:
Đối với các chƣơng ngắn khoảng 10-12 trang, HS có thể tập trung tất cả
thông tin trên một trang sơ đồ tƣ duy. Đối với những chƣơng dài khoảng 20 trang
trở lên, HS có thể cần 2-3 trang sơ đồ tƣ duy.
13
Một điều chú ý đối với dạng sơ đồ tƣ duy này là không nên chỉ lƣu lại những
ý chính mà còn phải thể hiện đầy đủ tất cả các chi tiết hỗ trợ quan trọng khác. HS có
thể kèm thêm các bảng dữ liệu, đồ thị và các loại biểu đồ khác trong sơ đồ tƣ duy
chƣơng nếu cần thiết.
c. Sơ đồ tư duy theo đoạn văn:
Dạng sơ đồ tƣ duy này dùng để tóm tắt một đoạn văn hoặc một trích đoạn
trong sách. Sơ đồ tƣ duy theo đoạn văn giúp HS tiết kiệm thời gian ôn lại những
thông tin cần thiết mà không cần đọc lại đoạn văn đó. HS có thể vẽ những sơ đồ tƣ
duy này lên những nhãn dán nhỏ và đính vào sách giáo khoa.
1.2.4. Một số phần mềm xây dựng sơ đồ tư duy
1.2.4.1. Phần mềm iMindMap
iMindMap là sản phẩm số lấy ý tƣởng từ sơ đồ tƣ duy MindMap nổi tiếng.
Điều đặc biệt ở đây chính là: iMindMap đƣợc đầu tƣ xây dựng và phát triển bởi
chính Tony Buzan – cha đẻ của sơ đồ tƣ duy.
Về các phần phụ trợ, hệ thống icon và image của iMindMap với nhiều biểu
tƣợng và hình ảnh rất sinh động. Ngoài ra, iMindMap cũng hỗ trợ nhiều chức năng
Với giao diện đẹp mắt và bóng bẩy nhƣ Office 2007, truy cập nhanh chóng
bằng các phím chức năng, MindManager Pro giúp cho ngƣời dùng giải quyết các
vấn đề phức tạp và cải thiện hơn năng suất. Dễ dàng sử dụng các mẫu sơ đồ, chế độ
xem nhiều sơ đồ, các cảnh báo dự án và công cụ lọc giúp nâng cao các chiến lƣợc,
dự án và kế hoặch quản lý tiến trình. Phát triển nhanh dự án và tối đa hóa năng suất
công việc, MindManager maps có thể kết nối với nhiều nguồn dữ liệu, trong đó bao
gồm các ứng dụng sản xuất và giải pháp kinh doanh nhƣ Microsoft Office (Excel,
Word, PowerPoint).
Ưu điểm của Mindjet MindManager Pro:
- Khá nhẹ, chạy nhanh, ít tốn RAM.
- Giao diện rất giống Office 2007.
- Có hệ thống icon và image phong phú và đẹp mắt.
- Xuất ra nhiều định dạng.
Nhược điểm của Mindjet MindManager Pro:
- Các nhánh còn hạn chế độ đậm (tức là nhìn nhánh rất "gầy"), nhìn không tự
nhiên lắm.
15
- Chữ chỉ nằm ngang, không "uốn éo" đƣợc cùng với hình dạng nhánh nhƣ
một sơ đồ tƣ duy tự nhiên.
- Phần mềm có thu phí.
16
Chƣơng 2: PHẦN MỀM IMINDMAP 5
2.1. Mục đích và ý nghĩa của việc xây dựng sơ đồ tƣ duy
- Xây dựng sơ đồ tƣ duy nhằm trang bị cho GV một công cụ làm phƣơng tiện
- Sử dụng một từ khóa trong mỗi dòng bởi các từ khóa mang lại cho sơ đồ tƣ
duy nhiều sức mạnh và khả năng linh hoạt cao hơn.
- Dùng những hình ảnh xuyên suốt, giống nhƣ hình ảnh ở trung tâm, mỗi
hình ảnh có giá trị của một ngàn từ.
Theo Adam Khoo, có 4 bƣớc để vẽ đƣợc một sơ đồ tƣ duy. Bao gồm:
- Vẽ chủ đề ở trung tâm;
- Vẽ thêm các tiêu đề phụ;
- Trong từng tiêu đề phụ, vẽ thêm các ý chính và các chi tiết hỗ trợ;
- Có thể thêm nhiều hình ảnh nhằm giúp các ý quan trọng thêm nổi bật, cũng
nhƣ giúp lƣu chúng vào trí nhớ tốt hơn.
Nhìn chung, cả hai tác giả trên đều hƣớng dẫn chúng ta cách để tạo một sơ
đồ tƣ duy khá chi tiết. Tổng hợp hai quan điểm trên, ta có thể tạo nên một sơ đồ tƣ
duy theo các bƣớc sau:
Bước 1. Xác định từ khóa
Nhƣ đã nói, sơ đồ tƣ duy đƣợc tạo thành bởi hầu hết các từ khóa (key word)
nên tiết kiệm đƣợc rất nhiều thời gian. Chỉ với những từ khóa là ta đã có thể nắm
bắt đƣợc hết nội dung của tất cả những điều mà ta muốn ghi nhớ.
Theo cách viết truyền thống và cách học nhƣ từ trƣớc đến giờ thì ta sẽ phải
học thuộc lòng đoạn văn đó hoặc đọc đi đọc lại để nhớ đƣợc hết thông tin mà nó
truyền đạt. Tuy nhiên, trong đó có rất nhiều từ không cần thiết, nếu ta loại bỏ những
từ đó đi và chỉ đọc từ khóa thôi ta cũng dễ dàng nắm đƣợc ý chính mà tiết kiệm
đƣợc thời gian.
Do đó, bƣớc đầu tiên ta nên tự tập cho mình thói quen chỉ chú ý đến từ khóa,
ghi nhớ từ khóa là đủ để ta nắm bắt đƣợc toàn bộ nội dung cần thiết.
Bước 2. Vẽ chủ đề ở trung tâm
- Cần vẽ chủ đề ở chính giữa, từ đó mới phát triển ra các ý khác ở xung
quanh chủ đề.
- Có thể tự do sử dụng tất cả các màu sắc, chủ đề trung tâm có thể là chữ
hoặc là hình, nếu kết hợp cả 2 thì càng tốt.
Nhƣ đã giới thiệu ở chƣơng 1, Imindmap là một trong số những phần mềm
vẽ sơ đồ tƣ duy tốt nhất hiện nay, phần mềm đƣợc phát triển bởi chính Tony Buzan
19
– cha đẻ của sơ đồ tƣ duy. Ở phần này, tôi sẽ hƣớng dẫn từng bƣớc thao tác để vẽ
một sơ đồ tƣ duy hoàn chỉnh bằng phần mềm Imindmap5.
2.3.1. Download và cài đặt phần mềm.
Ta có thể truy cập vào trang web: www.thinkbuzan.com, vào mục Products
để tiến hành download. Sau khi điền đầy đủ thông tin cần thiết, ta có thể download
bản dùng thử trong 7 ngày hoặc mua bản quyền phần mềm tại trang chủ. Sau khi tải
file cài đặt về ta click đúp chuột trái vào file và tiến hành cài đặt bình thƣờng.
2.3.2. Khởi động phần mềm và các thanh công cụ
- Click đúp chuột vào biểu tƣợng chƣơng trình iMindMap trên màn hình
desktop hoặc vào menu Start/All Programs/iMindMap 5.
- Các thanh công cụ cơ bản củaImindmap 5 bao gồm:
20