ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
---  ---

PHẠM TIẾN SỸ
KĨ NĂNG TỔ CHỨC TRÒ CHƠI ĐÓNG VAI
THEO CHỦ ĐỀ CỦA SINH VIÊN BỘ MÔN GIÁO
DỤC MẦM NON - TRƯỜNG ĐẠI HỌC
SƯ PHẠM - ĐẠI HỌC HUẾ

ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên nghành: Tâm lý học
Mã Số: 603180

Người hướng dẫn khoa học
PGS.TS. Phùng Đình Mẫn


Huế, 12 / 2010

2


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
1.1. Về lý luận
Tâm lý học Macxit khẳng định: mỗi giai đoạn phát triển của con
người đều gắn với một hoạt động chủ đạo. Đó “là hoạt động mà sự phát
triển của nó quy định những biến đổi chủ yếu nhất trong các quá trình tâm
lý và trong các đặc điểm tâm lý của nhân cách con người ở giai đoạn phát
triển nhất định” [20, tr 63].

người giáo viên mầm non. Do đó, vấn đề nghiên cứu thực trạng và tìm ra
các biện pháp thích hợp để rèn luyện tốt kĩ năng tổ chức hoạt động chơi
cho sinh viên sư phạm mầm non mang ý nghĩa cấp thiết và là đòi hỏi của
thực tiễn nhằm nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên mầm non.
Vấn đề kĩ năng tổ chức trò chơi đóng vai theo chủ đề của sinh viên
mầm non đã được nhiều tác giả trong và ngoài nước quan tâm nghiên cứu.
Tuy nhiên, nội dung này ở bộ môn Giáo dục Mầm non - trường ĐHSP Đại học Huế - một đơn vị đào tạo số lượng lớn giáo viên mầm non cho khu
vực miền Trung, Tây Nguyên lại chưa được nhiều tác giả quan tâm nghiên
cứu.
Từ những lý do đó, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu “Kĩ năng tổ
chức trò chơi đóng vai theo chủ đề cho trẻ của sinh viên bộ môn giáo
dục mầm non, trường ĐHSP - Đại học Huế”.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khảo sát thực trạng kĩ năng tổ chức
trò chơi đóng vai theo chủ đề của sinh viên bộ môn Giáo dục mầm non,
trường Đại học Sư phạm - Đại học Huế, đề xuất một số biện pháp nhằm
nâng cao kĩ năng tổ chức trò chơi đóng vai theo chủ đề cho sinh viên mầm
non.
3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Kĩ năng tổ chức trò chơi đóng vai theo chủ đề cho trẻ của sinh viên
4


mầm non.
3.2. Khách thể nghiên cứu
- Khách thể trực tiếp: 200 sinh viên bộ môn Giáo dục mầm non trường Đại học Sư phạm - Đại học Huế.
- Khách thể gián tiếp: 5 cán bộ giảng dạy Bộ môn Giáo dục mầm
non và 10 giáo viên thuộc một số trường Mầm non trên địa bàn thành phố
Huế có tham gia hướng dẫn thực tập cho sinh viên bộ môn Giáo dục mầm

năm thứ nhất đến năm thứ tư, 5 cán bộ giảng dạy bộ môn Giáo dục Mầm
non trường Đại học Sư phạm - Đại học Huế và 10 giáo viên thuộc một số
trường Mầm non trên địa bàn thành phố Huế có tham gia hướng dẫn thực
tập cho sinh viên
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Nhóm phương pháp này nhằm phân tích, tổng hợp, khái quát hóa các
loại tài liệu khác nhau nhằm xây dựng cơ sở lý luận về vấn đề tổ chức trò
chơi đóng vai theo chủ đề cho trẻ.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.1. Phương pháp điều tra bằng ankét
7.2.2. Phương pháp quan sát
7.2.3. Phương pháp phỏng vấn, phỏng vấn sâu
7.2.4. Phương pháp giải bài tập tình huống
7.2.5 . Phương pháp chuyên gia
7.2.6. Phương pháp thực nghiệm tác động
7.3. Nhóm phương pháp thống kê toán học
Với sự hỗ trợ của phần mềm SPSS 16.0, nhóm phương pháp này
nhằm thống kê, xử lý kết quả điều tra thu được bằng phiếu, làm cơ sở để
phân tích, đánh giá thực trạng.
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, danh mục tài liệu tham
khảo, phụ lục, luận văn có 3 chương:
Chương 1: Một số vấn đề lý luận tâm lý học về kĩ năng tổ chức trò
6


chơi đóng vai theo chủ đề cho trẻ mầm non
Chương 2: Tổ chức và phương pháp nghiên cứu
Chương 3: Thực trạng kĩ năng tổ chức trò chơi đóng vai theo chủ đề

- Nhóm kĩ năng tổ chức thực hiện
- Nhóm kĩ năng đánh giá kết quả hoạt động

8


Chương 2
TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1. Tổ chức nghiên cứu
Giai đoạn 1: Nghiên cứu những vấn đề lí luận có liên quan đến đề
tài
Mục đích: Nhằm xây dựng đề cương nghiên cứu và những vấn đề lí
luận để làm cơ sở công cụ cho các giai đoạn nghiên cứu sau này.
Nội dung:
- Xây dựng đề cương nghiên cứu
- Nghiên cứu những vấn đề lí luận về kĩ năng tổ chức trò chơi đóng
vai theo chủ đề, từ đó xác định phương pháp nghiên cứu và công cụ nghiên
cứu kĩ năng này ở sinh viên sư phạm mầm non.
Phương pháp nghiên cứu: Phân tích, tổng hợp, so sánh, khái quát
hóa tài liệu về kĩ năng tổ chức trò chơi đóng vai theo chủ đề cho trẻ của
sinh viên mầm non.
Giai đoạn 2: Giai đoạn khảo sát thực trạng
Mục đích: Nhằm làm rõ thực trạng kĩ năng tổ chức trò chơi đóng vai
theo chủ đề, từ đó đề xuất được các biện pháp nhằm nâng cao kĩ năng tổ
chức trò chơi này cho sinh viên bộ môn Giáo dục mần non - trường ĐHSP ĐH Huế.
Nội dung: Tiến hành khảo sát thực trạng bao gồm:
- Thực trạng kĩ năng tổ chức trò chơi đóng vai theo chủ đề cho trẻ
của sinh viên bộ môn Giáo dục Mầm non - trường Đại học Sư phạm - Đại
học Huế thông qua việc thu thập, xử lí và phân tích số liệu trên các mặt chủ
yếu sau:

- Đề xuất các biện pháp
- Thử nghiệm tác động nhằm đánh giá tính hiệu lực của các biện
pháp tác động
2.2. Phương pháp nghiên cứu
Để nghiên cứu thực trạng, chúng tôi sử dụng phối hợp nhiều phương
10


pháp, trong đó phương pháp điều tra được xem là phương pháp cơ bản.
a. Phương pháp điều tra bằng anket
Điều tra bằng anket là phương pháp được sử dụng phổ biến trong
khoa học xã hội. Đối với đề tài này chúng tôi xây dựng 2 phiếu hỏi: Phiếu
số 1 dành cho sinh viên, phiếu số 2 dành cho giảng viên giảng dạy bộ môn
Giáo dục mần non và giáo viên một số trường mầm non trên địa bàn thành
phố Huế có tham gia hướng dẫn thực tập và kiến tập sư phạm cho sinh
viên mầm non.
* Mục đích:
Nhằm nghiên cứu thực trạng nhận thức, thái độ, mức độ biểu hiện và
các yếu tố ảnh hưởng đến kĩ năng tổ chức trò chơi đóng vai theo chủ đề cho
trẻ của sinh viên bộ môn Giáo dục mầm non - trường ĐHSP - ĐH Huế và
nguyên nhân của thực trạng đó, làm cơ sở để đề xuất biện pháp nâng cao kĩ
năng này cho sinh viên.
* Nội dung
Chúng tôi dự kiến xây dựng bộ câu hỏi cho sinh viên, giáo viên và
giảng viên với những nội dung cụ thể, bao gồm:
Phần 1: Tìm hiểu nhận thức, thái độ của sinh viên về kĩ năng tổ chức
trò chơi đóng vai theo chủ đề cho trẻ.
Phần 2: Tìm hiểu mức độ biểu hiện của kĩ năng tổ chức trò chơi
đóng vai theo chủ đề cho trẻ của sinh viên mầm non. Phần này bao gồm 3
nội dung chính:

Xử lý kết quả:
- Mức độ rất thuần thục:

Hệ số 5

- Mức độ thuần thục:

Hệ số 4

- Mức độ không thuần thục lắm: Hệ số 3
- Mức độ không thuần thục:

Hệ số 2

- Mức độ không có kĩ năng:

Hệ số 1

+ Hiệu quả tổ chức trò chơi đòng vai theo chủ đề cho trẻ của sinh
viên mầm non.
Thang đo mức độ được tính theo 3 mức độ:
Mức độ 1: Hiệu quả cao
Mức độ 2: Bình thường
Mức độ 3: Hiệu quả không cao
Xử lý kết quả:
Mức độ hiệu quả cao:

Hệ số 3

Mức độ bình thường:

thông tin liên quan đến việc rèn luyện, thực hành các kĩ năng tổ chức trò
chơi đóng vai theo chủ đề cho trẻ của sinh viên mầm non trong các tiết học,
tiết thực hành và các tiết thực tập sư phạm tại các trường mầm non nhằm
làm sáng tỏ hơn thực trạng vấn đề nghiên cứu.
Đối với đề tài này, quan sát là một phương pháp rất quan trọng.
* Nội dung quan sát
- Quan sát nhằm phát hiện những biểu hiện về nhận thức, thái độ của
sinh viên đối với việc tổ chức hoạt động chơi cho trẻ
- Quan sát phương pháp, hình thức rèn luyện kĩ năng của sinh viên
13


- Quan sát, đánh giá mức độ biểu hiện kĩ năng tổ chức trò chơi đóng
vai theo chủ đề cho trẻ của sinh viên
- Quan sát hoạt động chơi của trẻ nhằm đánh giá hiệu quả tổ chức trò
chơi của sinh viên
* Cách tiến hành
Xin dự một số giờ học lý thuyết và thực hành, các tiết tổ chức trò
chơi đóng vai theo chủ đề cho trẻ của sinh viên tại các địa điểm thực tập.
Trong quá trình thực hiện, chúng tôi đảm bảo sự tự nhiên, khách
quan, trung thực nhằm tìm kiếm những cứ liệu chính xác, khoa học phục vụ
cho đề tài nghiên cứu.
c. Phương pháp phỏng vấn, phỏng vấn sâu
* Mục đích
Sử dụng phương pháp này nhằm làm sáng tỏ thêm một số nội dung
nghiên cứu hỗ trợ các phương pháp khác trong quá trình đưa ra những kết
luận.
* Nội dung
Một số nội dung sẽ được đưa vào quá trình phỏng vấn xung quanh
vấn đề kĩ năng tổ chức trò chơi đóng vai theo chủ đề cho trẻ của sinh viên

chức trò chơi đóng vai theo chủ đề, qua đó thu thập thêm nhiều luận cứ
khoa học để phân tích mức độ biểu hiện, những thuận lợi, khó khăn của
sinh viên liên quan đến kĩ năng tổ chức trò chơi đóng vai theo chủ đề cho
trẻ của sinh viên.
* Nội dung
Các tính huống đưa ra tập trung vào việc làm rõ mức độ kĩ năng tổ
chức trò chơi đóng vai theo chủ đề cho trẻ của sinh viên.
* Cách tiến hành
Chúng tôi xây dựng hệ thống tình huống giả định. Trong đó, một số
tình huống có sẵn phương án giải quyết và sinh viên sẽ lựa chọn phương án
được cho là tối ưu, số còn lại là những tình huống mở, sinh viên sẽ trình bày
cách giải quyết của mình.

15


Chúng tôi phối hợp với giáo viên giảng dạy, dựa vào họ để đưa ra các
tình huống sư phạm xảy ra trong khi tổ chức cho trẻ chơi để sinh viên giải
quyết.
Một số tính huống được đưa ra cho cả lớp giải quyết và lấy ý kiến từng
cá nhân.
Các tính huống còn lại được xây dựng thành các phiếu hỏi có sẵn các
phương án giải quyết tình huống đó và sinh viên lựa chọn phương án được
cho là tối ưu.
e. Phương pháp chuyên gia
* Mục đích
Nhằm tranh thủ ý kiến đóng góp của các nhà chuyên môn có kinh
nghiệm trong lĩnh vực tâm lý học, những giảng viên trực tiếp giảng dạy các
học phần liên quan đến tổ chức trò chơi cho trẻ, những cán bộ quản lý và
giáo viên mầm non có kinh nghiệm giảng dạy lâu năm về kĩ năng tổ chức

* Mục đích
Nhằm xử lý các thông tin thu được từ các phương pháp nghiên cứu
trên, đồng thời kiểm định tính khách quan, độ tin cậy của các kết quả
nghiên cứu.
* Công cụ hỗ trợ
Ở phương pháp này, chúng tôi sử dụng phần mềm SPSS 16.0 để xử
lý số liệu.
Các thông số được sử dụng để nghiên cứu thực trạng gồm: Trung
bình (mean), phương sai, độ lệch chuẩn, các kiểm định T test, kiểm định
Anova, F cho giá trị trung bình, Chi-square cho tỷ lệ phần trăm.

17


Chương 3
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG
3.1. Thực trạng kĩ năng tổ chức trò chơi đóng vai theo chủ đề cho trẻ
của sinh viên bộ môn Giáo dục Mầm non - trường Đại học Sư phạm Đại học Huế
3.1.1. Nhận thức và thái độ của sinh viên về kĩ năng tổ chức trò chơi
đóng vai theo chủ đề cho trẻ
3.1.2. Mức độ biểu hiện kĩ năng tổ chức trò chơi đóng vai theo chủ
đề của sinh viên
3.1.2.1. Mức độ nắm vững kiến thức về cách thức tổ chức trò chơi
đóng vai theo chủ đề
3.1.2.2. Mức độ thuần thục trong hoạt động tổ chức trò chơi đóng
vai theo chủ đề
3.1.2.3. Hiệu quả của hoạt động tổ chức trò chơi đóng vai theo
chủ đề
3.1.3. Những yếu tố ảnh hưởng đến kĩ năng tổ chức trò chơi đóng vai
theo chủ đề cho trẻ của sinh viên

Đại học Sư phạm, Hà Nội.

2.

Đào Thanh Âm (chủ biên) (2004), Giáo dục học Mầm non (tập 1,2,3),
Nxb Đại học sư phạm, Hà Nội.
Nguyễn Thị Ngọc Bích (1981), Hướng dẫn tổ chức hoạt động vui

3.

chơi, Nxb Giáo dục, Hà Nội.
4.

Vũ Dũng (chủ biên) (2000), Từ điển Tâm lý học, Nxb Khoa học xã
hội, Hà Nội.

5.

Phạm Minh Hạc (1996), Tuyển tập Tâm lý học J.Piaget, Nxb Giáo
dục, Hà Nội.

6.

Phạm Minh Hạc (2002), Tuyển tập tâm lý học, Nxb Giáo dục, Hà Nội.

7.

Ngô Công Hoàn (1999), Giao tiếp ứng xử của cô giáo với trẻ em,
Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 1.


17. Lê Minh Thuận (1989), Trò chơi phân vai theo chủ đề và việc hình
thành nhân cách cho trẻ, Hà Nội.
18. Nguyễn Ánh Tuyết (1999), Tâm lý học trẻ em, Nxb Giáo dục, Hà Nội.
19. Nguyễn Ánh Tuyết, Nguyễn Thị Hòa, Đinh Văn Vang (1996), Tổ
chức hướng dẫn trẻ mẫu giáo chơi, Nxb Đại học Quốc gia Hà
Nội.
20. Nguyễn Quang Uẩn (chủ biên) (2005), Giáo trình tâm lý học đại
cương, Nxb Đại học Sư phạm, Hà Nội.

21