Sáng kiến kinh nghiệm: “Rèn kĩ năng đọc cho học sinh”
MỤC LỤC
A. MỞ ĐẦU
I. Lý do chọn đề tài:…………………............................................ .... Trang 01
1. Cơ sở lý luận: :…………………...................................... .............. Trang 02
2. Cơ sở thực tiển: :……………......................................…. .............. Trang 02
II. Mục đích nghiên cứu:…….……..……………………………...……Trang 03
III. Đối tượng nghiên cứu…………...................................................... Trang 03
IV. Đối tượng khảo sát, thực nghiệm…………..................................... Trang 03
V. Phương pháp nghiên cứu, ……………………………………….... Trang 04
VI. Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu: :…………......………. ............ Trang 04
B. NỘI DUNG
I. Thực trạng:…………………..............................……. ................... Trang 04
1. Thuận lợi: :……………................................………. .................... Trang 04
2. Khó khăn:………………………………………………………….... Trang 04
II. Nội dung và giải pháp: :…………..................…………. .............. Trang 04
1.Nội dung :……….……Trang 04
2. Giải pháp thực hiện : :…………........................………. .............. Trang 06
3. Kết quả thực hiện: :………….............………. .............................. Trang 10
C. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
I. Kết luận :.......................................................................................... Trang 10
II. Các đề xuất và kiến nghị ................................................................ Trang 12

Người thực hiện: Nguyễn Thị Như Quỳnh - Trường Tiểu học Hướng Phùng

1


Sáng kiến kinh nghiệm: “Rèn kĩ năng đọc cho học sinh”
RÈN KĨ NĂNG ĐỌC CHO HỌC SINH
A.Phần mở đầu:

một vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình tiếp thu kiến thức của học sinh
tiểu học, đặc biệt là học sinh lớp 3. Hơn nữa trong quá trình học tất cả các môn
các em cần phải đọc nhiều, nhưng đọc cần phải hiểu rõ nội dung các văn bản
trong chương trình. Như vậy các em cần phải có kĩ năng đọc rành mạch, rõ ràng
(tức là kĩ năng hiểu ) nội dung bài học. Hiện nay tại trường tiểu học Hướng
Phùng có nhiều đối tượng học sinh dân tộc thiểu số rất khó khăn về kinh tế.
Các em thường hay nhút nhát, rụt rè ở nơi đông người, các em rất thụ độn
g trong việc giao tiếp, trên lớp thì ít dám phát biểu xây dựng bài. Mặt khác,
trong hệ thống giáo dục quốc dân của nước ta là giảng dạy bằng tiếng việt, mà
tiếng việt lại là ngôn ngữ thứ hai của các em học sinh dân tộc thiểu số. Các em
vô cùng mới mẻ khi đến lớp tiếp thu ngôn ngữ mới. Ngôn ngữ mới các em đang
học lại không phải là tiếng mẹ đẻ -ngôn ngữ thứ nhất-của các em. Các em rất bỡ
Người thực hiện: Nguyễn Thị Như Quỳnh - Trường Tiểu học Hướng Phùng

2


Sáng kiến kinh nghiệm: “Rèn kĩ năng đọc cho học sinh”
ngỡ, vô cùng khó khăn trong việc tiếp thu kiến thức. Đối tượng gặp khó khăn
lớn nhất chính là các em đấu cấp tiểu học– lớp một - vốn ngôn ngữ tiếng việt
các em quá ít ỏi, thậm chí trống rỗng. Thực tế học sinh ở lớp tôi , tôi nhận thấy
rằng các em học còn yếu về môn Tập đọc, kéo theo các môn học khác các em
cũng không thể nào học tốt được.
Trong quá trình tập đọc các em còn phát âm sai rất nhiều về dấu.
-Dấu ngã đọc thành dấu sắc:
Ví dụ: “đã” đọc là “đá”.
- Sai phụ âm đầu: s/x, ch/tr.
Ví dụ: “con sâu” đọc thành “ con xâu”.
-Sai vần: âm/ơm, ân/ơn.
Ví dụ: “chân” đọc thàng “chơn”.


HS đọc đúng, lưu

HS đọc trơn

HS đọc còn đánh

Người thực hiện: Nguyễn Thị Như Quỳnh - Trường Tiểu học Hướng Phùng

3


Sáng kiến kinh nghiệm: “Rèn kĩ năng đọc cho học sinh”
HS
loát.
nhưng còn chậm
vần
18
SL
%
SL
%
SL
%
5
27,7
5
27,7
8
44,4

1. Nội dung

a. Phát âm theo tiếng địa phương:
Trong môn Tập đọc, học sinh phải phát âm đúng hệ thống ngữ âm chuẩn.
Nói cách khác là phải đọc đúng chính âm. Trong thực tế thì mỗi địa phương lại
có phương ngữ riêng, hằng ngày các em phải giao tiếp với mọi người xung
quanh, ở làng xóm mình nên các em phát âm theo tiếng địa phương, bị ảnh
hưởng bởi phương ngữ rất nhiều. Chỉ mới ở trường các em mới được giáo viên
dạy phát âm theo chính âm. Tất cả học sinh lớp tôi đều ở tại địa phương xã Bình
Minh nên các em phát âm theo tiếng Quảng. Mà nói tiếng Quảng thì sai rất nhiều
so với chính âm, các em đọc sai dẫn đến viết chính tả sai hoặc khiến người nghe
hiểu sai ý nghĩa của từ.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Như Quỳnh - Trường Tiểu học Hướng Phùng

4


Sáng kiến kinh nghiệm: “Rèn kĩ năng đọc cho học sinh”
Ví dụ: - “Con người”
đọc là “con ngừ”
- Ăn cơm đọc là eng cơm
- Con chuột đọc là con chụt
- Củ khoai đọc là chủ khua
- Khuôn mặt đọc là khun mẹt
- Quả cam đọc là quả côm
- Khuy áo đọc là khy ố
Tóm lại, phần lớn học sinh lớp tôi đọc sai rất nhiều, đặc biệt là sai các
tiếng có vần: ao, uyên, uôt, oai, ăn, ăt…
b. Chưa biết cách ngắt hơi, nghỉ hơi, ngắt nhịp thơ:
Ngắt nghỉ hơi, ngắt nhịp đúng khi đọc sẽ biểu hiện rõ ý nghĩa của câu văn,

làm giảm giá trị biểu cảm của bài thơ.
Ví dụ:
Người thực hiện: Nguyễn Thị Như Quỳnh - Trường Tiểu học Hướng Phùng

5


Sáng kiến kinh nghiệm: “Rèn kĩ năng đọc cho học sinh”
Một tờ giấy trắng
Cô gấp cong / cong
Thoắt cái đã / xong
Chiếc thuyền xinh quá. //
c. Đọc không đúng ngữ điệu:
Ngữ điệu có giá trị lớn để bộc lộ cảm xúc. Sử dụng ngữ điệu rất quan
trọng trong đọc diễn cảm. Người nghe cảm nhận được cái hay, cái đẹp, giá trị
của bài. Chính là nhờ một phần lớn ở giọng điệu của người đọc, khi cần lên
giọng, xuống giọng, đọc kéo dài, đọc nhanh, chậm… sao cho phù hợp với ý
nghĩa, cảm xúc của đoạn, bài, tùy theo nội dung mà đọc với giọng điệu vui,
buồn, mạnh mẽ, dồn dập…
Có rất nhiều học sinh trong lớp tôi đọc bài không có ngữ điệu, đọc từ đầu
đến cuối giọng đều đều như nhau, không lên giọng, xuống giọng, không bộc lộ
được cảm xúc, vui mừng, buồn bã, tự hào… không hát lên ý nghĩa sâu sắc của
đoạn văn.
Ví dụ: Nghe bà cụ nói vậy, bỗng một ý nghĩ lóe lên trong đầu Ê-đi-xơn,
ông reo lên:
- Cụ ơi, Tôi là Ê-đi-xơn đây. Nhờ cụ mà tôi nảy ra ý định làm một chiếc
xe chạy bằng dòng điện đấy.
Đoạn văn trên đọc giọng reo vui khi sáng kiến lóe lên, cần đọc với nhịp
điệu nhanh, dồn dập, nhấn giọng ở các từ: lóe lên, reo lên, nảy ra.
Thế nhưng nhiều em đọc với nhịp điệu chậm rãi, giọng đọc đều đều không

b, Đối với các em học sinh
- Yêu cầu học sinh đọc kỹ trước bài ở nhà, có đọc trước bài ở nhà học sinh
mới biết được từ nào khó đọc, hay đọc sai để đến lớp nghe giáo viên hướng dẫn
sửa chữa.
- Học sinh thường xuyên rèn đọc đúng ở bất kỳ một văn bản nào nói
chung hay trong các bài tập đọc nói riêng.
- Cần có sự ham thích đọc, có ý thức tự đọc. Sưu tầm sách, báo, truyện để
đọc.
2.2 Thực hiện được mục đích, yêu cầu rèn đọc, luyện tập cụ thể trong
giờ Tập đọc
a. Rèn phát âm đúng
Để rèn luyện cho học sinh phát âm chuẩn giáo viên phải hướng dẫn học
sinh
phát hiện lỗi và sửa lỗi cho học sinh. Trong giờ tập đọc giáo viên gọi học sinh
khá đọc bài, và giao nhiệm vụ cụ thể các em khác đọc thầm theo tìm những tiếng
khó đọc, các phụ âm hay đọc sai. Gọi học sinh phát hiện và phát âm, các em
khác theo dõi nhận xét phát âm của bạn và phát âm lại. Gọi 3, 4 em phát âm và
giáo viên kết luận và sửa (nếu cần thiết) lại cuối cùng. Chẳng hạn: Các em hay
đọc sai tiếng có thanh ngã, thanh sắc, tiếng có các nguyên âm đôi như oa; yê; iê;
ươ,...
* Quá trình giảng dạy cần chú ý
- Ví dụ: Trong lớp 3B có nhiều em khi đọc luôn phát âm sai thanh ngã
thành thanh sắc. Giáo viên gọi học sinh khá phát âm chuẩn đọc trước, các em
phát âm sai nghe, đọc lại, đọc nhiều lần sửa đến khi đọc đúng. Khi đã sửa cho
các em đọc đúng lỗi đó rồi, trong các tiết học sau giáo viên chú ý đến em đó khi
đọc xem em còn mắc lỗi lại nữa không để kịp thời uốn nắn, sửa chữa (nếu em
mắc lại). Vì số lượng học sinh mắc lỗi này nhiều nên giáo viên dần sửa sai triệt
để. Và các âm khác khi học sinh phát âm sai giáo viên tiến hành tìm các từ ngữ
có âm đó luyện phát âm cho học sinh ngay trong giờ và luyện thêm ở những tiết
dạy luyện tập ở buổi hai.

Còn con / bận bú /
Sông Hồng / bận chảy /
Bận ngủ/ bận chơi/
Cái xe / bận chạy /
Bận/ tập khóc cười/
Lịch bận tính ngày .//
Bận/nhìn ánh sáng.//
Với bài này đọc với giọng vui, khẩn trương, thể hiện sự bận rộn của mọi
vật, mọi người.
- Giáo viên hướng dẫn học sinh đọc diễn cảm đoạn văn với giọng nhẹ
nhàng, hồi hộp, đầy cảm xúc, nhấn giọng những từ gợi tả, gợi cảm. Hướng dẫn
học sinh cách ngắt câu dài.
Ví dụ 2: Bài “ Nhớ lại buổi đầu đi học”. Sách giáo khoa Tiếng Việt lớp
3- tập 1 trang 51.
Đoạn 1: Hằng năm,/ cứ vào cuối thu,/lá ngoài đường rụng nhiều,/ lòng tôi
lại nao nức/ những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường.// Tôi quên thế nào
được những cảm xúc trong sáng ấy/ nảy nở trong lòng tôi/ như mấy cánh hoa
tươi/ mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.//
- Giáo viên sử dụng phương pháp đọc theo mẫu. Giáo viên đọc mẫu, học
sinh theo dõi, đọc lại.
d. Rèn đọc diễn cảm, đọc hay
Đối với học sinh lớp 3. Yêu cầu học sinh đọc đúng, diễn cảm là yêu cầu trọng
tâm nên phải dành thời gian thích hợp.
*Đối với văn bản nghệ thuật, các bài văn xuôi:
- Giáo viên hướng dẫn học sinh đọc diễn cảm thông qua việc dẫn dắt gợi mở
để học sinh thể hiện tình cảm, thái độ qua giọng đọc phù hợp với hình ảnh, cảm
xúc trong bài thơ, phù hợp tính cách nhân vật trong bài văn (Bước đầu biết làm
chủ được giọng đọc đối với ngữ điệu, tốc độ, cao độ, trường độ, âm sắc nhằm
diễn tả đúng nội dung bài. Đọc diễn cảm phù hợp với sự cảm nhận riêng của
từng cá nhân. Giáo viên có thể viết khổ thơ ra bảng, giấy gắn trên bảng để học

- Khi rèn đọc lần cuối tiết học, học sinh phải thể hiện được cảm xúc của
tác giả khi biết bài văn, bài thơ đó.
- Giáo viên tổ chức cho học sinh thi đọc theo nhóm, mỗi nhóm cử một em
lên thi đọc. Đối với bài: có người dẫn truyện các nhân vật trong truyện cho học
sinh đóng vai và đọc theo lời nhân vật và người dẫn truyện. Gọi học sinh lên
đọc, các em ở dưới là giám khảo nghe, chấm, nhận xét xem bạn nào, nhóm nào,
đọc hay. Giáo viên cùng cả lớp động viên khuyến khích học sinh đọc tốt để các
em đọc tốt hơn.
- Đối với thời gian một tiết tập đọc chỉ trong vòng 40 phút mà đối tượng
học sinh gồm: Giỏi - Khá - Trung bình - Yếu ngoài chức năng chủ yếu là rèn
đọc, luyện đọc là chính ở trong cả quá trình tiết học. Học sinh phải được luyện
đọc nhiều lần. Học sinh nào cũng phải được đọc trong giờ học ít nhất một lần.
Trong giờ học giáo viên luôn tuân theo nguyên tắc học sinh là chủ thể của giờ
học. Muốn vậy, giáo viên phải nắm chắc từng đối tượng học sinh. Giáo viên cần
chú ý rèn đọc nhiều đối với học sinh đọc yếu. Rèn từ thấp đến cao, từ phát âm
đúng, đọc đúng, ngắt nghỉ đúng câu dài, tiến tới rèn đọc diễn cảm.
- Ngay từ ngày đầu, tháng đầu của năm học rèn dứt điểm cho những học
sinh phát âm sai, rèn học sinh đọc chưa đúng ngắt nghỉ. Giáo viên cho học sinh
đọc từ 1,2 câu rồi tăng dần 3,4 câu tới 1 đoạn, 2 đoạn và cả bài. Mỗi tuần ở các
tháng buổi chiều giáo viên dành 1 tiết để rèn đọc. Rèn em nào dứt điểm em đó,
rèn từ nào dứt điểm từ đó. Sau khi các em đọc khá dần giáo viên duy trì mỗi tuần
1 tiết để rèn đọc đúng, đọc hay. Rèn đọc cho học sinh phải kiên trì, rèn thường
Người thực hiện: Nguyễn Thị Như Quỳnh - Trường Tiểu học Hướng Phùng

9


Sáng kiến kinh nghiệm: “Rèn kĩ năng đọc cho học sinh”
xuyên thì kết quả đọc sẽ nâng lên rõ rệt. Rèn học sinh đọc đúng, đọc hay cho học
sinh phải đạt được các yêu cầu cụ thể đề ra:

Đó là những kết quả mà tôi tìm tòi và áp dụng có hiệu quả trong Nhà
trường năm học qua về phương pháp dạy môn tập đọc. Mặc dù tôi luôn cố gắng
để tìm ra những giải pháp hữu hiệu hơn, song do khả năng có hạn, nên không
sao tránh khỏi những hạn chế. Vì vậy tôi rất mong nhận được nhiều ý kiến đóng
góp của các Nhà quản lý chuyên môn các cấp trong ngành và các bạn đồng
nghiệp, mong muốn đề tài – kinh nghiệm này của tôi ngày càng hoàn thiện hơn
và áp dụng vào thực tế giảng dạy phân môn tập đọc ở Tiểu học nói chung và ở
lớp 3 nói riêng.
C . Kết luận và kiến nghị
I. Kết luận
Muốn nâng cao chất lượng hiệu quả của các giờ dạy Tập đọc để học sinh
đọc đúng đọc hay. Bước đầu cảm thụ được cái hay, cái đẹp trong bài văn, bài thơ
thì khâu luyện đọc - rèn đọc đúng có vai trò rất quan trọng. Học sinh có đọc
đúng mới hiểu đúng nội dung, mới diễn tả được cảm xúc của mình. Để làm tốt
việc rèn đọc cho học sinh lớp 3 trong phân môn Tập đọc người giáo viên phải
làm tốt những việc sau:
- Mỗi giáo viên phải mẫu mực trong lời nói, việc làm, say sưa yêu nghề,
mến trẻ, luôn bám trường, bám lớp.
- Phải luôn nghiên cứu tìm hiểu về nội dung kiến thức, phương pháp bộ
môn, nắm chắc hệ thống chương trình. Người giáo viên phải thường xuyên tự
bồi dưỡng nâng cao trình độ, luôn cập nhật những thông tin, những đổi mới về
phương pháp giảng dạy.
- Giáo viên phải nhận thức đúng vai trò chức năng ở phân môn Tập đọc.
Trước hết giáo viên phải rèn cho mình đọc đúng, đọc hay, đọc diễn cảm mọi bài
Tập đọc trong cấp học nói chung, các bài tập đọc lớp 3 nói riêng. Phải đầu tư
Người thực hiện: Nguyễn Thị Như Quỳnh - Trường Tiểu học Hướng Phùng

10



trong phân môn Tập đọc lớp 3. Tôi đã mạnh dạn áp dụng và thu được những
thành công nhất định. Tuy nhiên trong quá trình thực hiện đề tài, không tránh
khỏi những thiếu sót. Rất mong nhận sự đóng góp ý kiến của các đồng chí, bạn
bè đồng nghiệp.
II. Các đề xuất và kiến nghị
Muốn có kết quả cao trong việc sử dụng các biện pháp rèn đọc cho học sinh.
Tôi cần chú ý đến những vấn đề sau:
- Nắm đặc điểm, tâm sinh lí của học sinh Tiểu học.
- Gặp gỡ phụ huynh học sinh trao đổi kết quả học tập của con em và yêu
cầu phụ huynh cần quan tâm nhắc nhở các em rèn đọc trong thời gian ở nhà.
Hướng cho các em nói đúng chính âm khi giao tiếp với mọi người, hạn chế phát
âm theo địa phương.
- Nhà trường hằng năm tổ chức hội thi “đọc thơ, văn diễn cảm để các em
học sinh của trường Tiểu học trong huyện có dịp cọ sát học hỏi lẫn nhau. Đồng
Người thực hiện: Nguyễn Thị Như Quỳnh - Trường Tiểu học Hướng Phùng

11


Sáng kiến kinh nghiệm: “Rèn kĩ năng đọc cho học sinh”
thời cũng tạo ra không khí thi đua rèn đọc tốt, khích lệ các em phấn đấu, luyện
đọc để có giọng đọc ngày càng hay. Bên cạnh đó, tài năng, óc sáng tạo của các
em cũng được bộc lộ qua hội thi.
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG
ĐƠN VỊ

Hướng Phùng, ngày 9 tháng 4 năm 2015
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình
viết, không sao chép nội dung của người
khác.

13