Rèn nề nếp cho học sinh lớp 5A qua mô hình tự quản
MỤC LỤC
A. TÊN ĐỀ TÀI ……………………………...………………………………...2
B. PHẦN MỞ ĐẦU……………………………...…………………..…………2
I. Lí do chọn đề tài………………………………………………....……..……...2
II. Mục đích nghiên cứu…….……………………………....……….…………..2
III. Đối tượng nghiên cứu ……………………………………………………….2
IV. Đối tượng khảo sát, thực nghiệm …………………………………………...2
III. Phương pháp nghiên cứu……………………...…………….……….……....2
IV. Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu...…….……...………………..…………....2
C. PHẦN NỘI DUNG………………………...…………………..…………….4
I. Hiện trạng……………………………...…………………………..…………..4
II. Giải pháp …………………………………….......………..……….................5
III. Kết quả………….………………………………………….…………….......9
D. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.......………...………………………………12
Tài liệu tham khảo .……………………………………...….…..…………...14
Giáo viên: Mai Thị Phượng
Phùng
Trường Tiểu học Hướng
1
Rèn nề nếp cho học sinh lớp 5A qua mô hình tự quản
A. TÊN ĐỀ TÀI: RÈN NỀ NẾP CHO HỌC SINH LỚP 5A QUA
MÔ HÌNH TỰ QUẢN
B. PHẦN MỞ ĐẦU
I. Lí do chọn đề tài
1.1. Cơ sở lí luận
Theo quan điểm trong trường Tiểu học, muốn giáo dục học sinh toàn diện
- Nhằm làm sáng tỏ những vấn đề mà nội dung đề tài được nghiên cứu,
tìm hiểu về nề nếp lớp chủ nhiệm.
- Kiểm nghiệm các giải pháp để thấy được hiệu quả của các đề xuất đưa
ra.
- Xử lí kết quả thực nghiệm.
III. Đối tượng nghiên cứu
- Mô hình tự quản.
Giáo viên: Mai Thị Phượng
Phùng
Trường Tiểu học Hướng
2
Rèn nề nếp cho học sinh lớp 5A qua mô hình tự quản
- Hiện trạng về nề nếp của học sinh.
- Các biện pháp xây dựng nề nếp dạy và học.
IV. Đối tượng khảo sát, thực nghiệm
- Học sinh lớp 5A.
V. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp vấn đáp: Hỏi – đáp học sinh về nhu cầu học tập, giáo viên
chủ nhiệm qua từng năm học.
- Phương pháp thực nghiệm: Tổ chức các biện pháp trong mỗi giờ vui
chơi, học tập, ngoại khoá.
- Phương pháp thống kê: Thống kê kết quả thi đua hàng tuần, hàng tháng
của học sinh.
VI. Phạm vi, kế hoạch nghiên cứu
5.1. Phạm vi nghiên cứu
Để các biện pháp trên được thực hiện một cách hiệu quả, tôi đã chú trọng
đến các vấn đề:
thân từ nhiều thành phần: Con em người Vân Kiều, người Kinh, con em của cán
bộ công chức, nông dân,…. Chính vì vậy, nề nếp học tập, vui chơi và ngay cả
cách cư xử của mỗi em một vẻ. Những năm học trước đây, nhà trường đã nhận
thấy rằng muốn nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường phải bắt đầu từ
việc xây dựng nề nếp học tập, vui chơi cho các em. Thực tế đã cho thấy ít nhiều
đã thành công trong giải pháp này. Do vậy bản thân tôi tiếp tục hoàn thiện
những giải pháp để xây dựng nề nếp và đúc kết thành kinh nghiệm nhỏ này.
Đặc biệt, trong những năm gần đây, việc rèn kĩ năng sống cho học sinh
được đề cập đến nhiều. Tự quản trong quá trình học tập, rèn luyện cũng là một
trong những biện pháp rèn kĩ năng sống cho học sinh. Xuất phát từ những tình
hình trên, tôi luôn mong muốn chính từ những nề nếp hôm nay sẽ là bàn đạp để
các em có nhiều kĩ năng về sau.
II. Giải pháp thực hiện
Để tìm ra giải pháp thích hợp, tôi đã tìm hiểu kĩ đối tượng, hoàn cảnh gia
đình của từng học sinh. Đồng thời, ngay đầu năm học tôi đã tạo ra nề nếp lớp
học với một số nhiệm vụ cơ bản là tổ chức, quản lí, theo dõi các hoạt động, khen
chê đúng lúc có tác dụng kích thích các thành viên trong lớp bằng các hoạt động
cụ thể sau:
+ Xây dựng, tổ chức tập thể lớp thành một tập thể tự giác.
+ Tổ chức, điều khiển và lãnh đạo các hoạt động giáo dục qua mô hình tự
quản của học sinh.
+ Thiết lập, phát triển các mối quan hệ trong lớp và với cha mẹ học sinh.
Sau đây là những biện pháp cụ thể mà tôi đã thực hiện.
2.1. Tìm hiểu đối tượng học sinh
Để thực hiện tốt chức năng quản lí, giáo dục học sinh, tôi đã tìm hiểu mỗi
học sinh mà mình phụ trách ngay từ khi nhận lớp. Bởi việc tìm hiểu hoàn cảnh,
đặc điểm riêng của từng học sinh sẽ giúp giáo viên chủ nhiệm phân loại đối
Giáo viên: Mai Thị Phượng
Phùng
của toàn thể lớp học. Nếu đã được tín nhiệm của tập thể thì Ban cán sự sẽ nỗ lực
làm việc một cách tự giác. Và nếu đã tín nhiệm thì các thành viên sẽ có ý thức
chấp hành những quy định do Ban các sự đưa ra.
Bên cạnh đó, tôi đã thành lập Ban cán sự bộ môn, chọn mỗi bộ môn học
sinh giỏi về môn đó để có thể giúp giáo viên giảng lại cho các bạn những chỗ
chưa hiểu. Thành lập các nhóm học tập và hoạt động. Đây là khâu quan trọng vì
cần có sự đồng đều giữa các nhóm thì phong trào thi đua mới thường xuyên và
có hiệu quả. Xây dựng một tập thể học sinh đoàn kết, thương yêu giúp đỡ lẫn
nhau. Mọi hoạt động đều diễn ra dưới hình thức thi đua có tổng kết khen, chê
kịp thời.
Ngoài ra, tôi đã tổ chức cho học sinh ngồi học theo nhóm, qua đó các em
tự bầu chọn nhóm trưởng để theo dõi tình hình thực hiện nề nếp về trang phục,
làm bài tập ở nhà, kiểm tra đồ dùng học tập của các thành viên trong nhóm và
theo dõi hoạt động học tập trong các tiết học cũng như các hoạt động ngoài giờ
lên lớp. Không chỉ vậy, mỗi tuần tôi đều tổ chức cho các nhóm theo dõi và nhận
xét chéo lẫn nhau.
2.3. Xây dựng nề nếp học tập
Giáo viên: Mai Thị Phượng
Phùng
Trường Tiểu học Hướng
5
Rèn nề nếp cho học sinh lớp 5A qua mô hình tự quản
Học tập là nhiệm vụ hàng đầu của mỗi học sinh khi đến trường và thành
tích học tập cũng là thước đo của quá trình rèn luyện phấn đấu của học sinh. Vì
vậy, tôi đã sử dụng nhiều biện pháp để xây dựng nề nếp học tập cho các em
bằng các việc làm cụ thể:
- Truy bài đầu giờ: yêu cầu học sinh phải thực hiện nghiêm túc và thường
đầu năm học tôi đã kịp thời dự giờ tiết học Anh văn, Thể dục để kịp thời chấn
chỉnh.
Một điều đáng nói trong mô hình tự quản là việc các em hoạt động trong
tiết sinh hoạt. Có nhiều nhóm thực hiện việc theo dõi tốt nhưng vẫn chưa có tinh
thần tự phê về bản thân và nhóm mình trong khi đánh giá, nhận xét. Vì vậy,
trong mỗi tiết sinh hoạt, tôi luôn tạo điều kiện cho các nhóm đều có thể có ý
kiến phê và tự phê trong nhóm cũng như ngoài nhóm về các mặt hoạt động được
hình thành trên các biểu mẫu, tiêu chí đã được các nhóm thống nhất. Và đặc
Giáo viên: Mai Thị Phượng
Phùng
Trường Tiểu học Hướng
6
Rèn nề nếp cho học sinh lớp 5A qua mô hình tự quản
biệt, đối với những trường hợp học sinh chưa thực hiện tốt, các nhóm trưởng
đều họp với nhau và tìm cách giúp bạn; trong mỗi giờ nhận xét, mỗi nhóm
trưởng đều có biện pháp khen chê rõ ràng với các thành viên mà mình theo dõi.
Các bảng tiêu chí được lập ra cụ thể như sau:
BẢNG THEO DÕI THI ĐUA HÀNG NGÀY
Thứ……. ngày……tháng……năm
Tổ 1
Tổ 2
Tổ 3
Tổ 4
Chuyên cần (10 điểm) vắng
1 trừ 2 điểm, trễ trừ 1 điểm.
Học và làm bài cũ (20 điểm)
1 bạn không thuộc bài trừ 5
Tốt
Khá
Tốt (A)
Tốt (A)
Khá (B)
Tổ 4
Khá
Khá
Tốt
Tốt
Khá
Khá (B)
* Sau hoạt động mỗi tháng, tôi cùng với Ban cán sự lớp, các nhóm trưởng
tổng kết những ưu, khuyết điểm của mỗi tuần, công khai trên bảng thi đua của
lớp như sau:
BẢNG THEO DÕI THI ĐUA
LỚP: 5A
Tháng:
Tuần/ tổ
Một
Hai
Ba
Bốn
1
A
A
B
B
học tập và đạt thành tích cao trong học tập. Đồng thời rút ra nguyên nhân, những
hạn chế của từng học sinh để phản ánh với phụ huynh để cùng cộng tác giúp đỡ.
2.4. Xây dựng nề nếp hành vi đạo đức
Về mặt tâm lý học tiểu học: Quá trình sư phạm tổng thể là một quá diễn ra
cùng lúc hai quá trình cơ bản khác: đó là quá trình giáo dục và quá trình dạy
học. Hai quá trình này luôn luôn tác động lẫn nhau, chúng có mối quan hệ biện
chứng lâu dài và phức tạp. Trong quá trình giáo dục có sự góp mặt của quá trình
dạy học và ngược lại. Chính vì vậy người giáo viên ngoài việc dạy học giúp học
sinh nắm vững những kiến thức cơ bản còn l một người mẹ hiền luôn tận tuỵ với
những đứa con của mình. Nói cách khác, song song với việc dạy học, tôi còn có
các khâu giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh qua các môn học.
Ví dụ: bài “Em là học sinh lớp 5” Qua bài học các em biết giữ vệ sinh
thân thể, giữ vệ sinh lớp học, sân trường … Tự giác làm những nhiệm vụ được
giao của mình.
Song song với việc giáo dục của giáo viên, tôi luôn coi trọng hình thức tự
học hỏi, đánh giá hành vi lẫn nhau trong mô hình tự quản của học sinh. Trước
khi sinh hoạt 15 phút đầu giờ, các nhóm trưởng chủ động kiểm tra và nhắc nhở
học sinh trong việc thực hiện quy định về trang phục; các tổ trưởng có nhiệm vụ
theo dõi và nhắc nhở các bạn trong việc thực hiện vệ sinh lớp học. Và trong khi
sinh hoạt 15 phút đầu giờ, sau khi đội cờ đỏ kiểm tra, các nhóm tự đánh giá lẫn
nhau và rút kinh nghiệm cho những buổi học khác. Đồng thời, Ban cán sự lớp
luôn có sự phân công các thành viên trong mỗi nhóm kể chuyện, đọc thơ,… về
những tấm gương có hành vi đạo đức tốt, xứng đáng để noi theo để các bạn biết
và học hỏi. Qua mỗi câu chuyện, các em tự điều khiển cho cả lớp hoạt động
nhóm để tìm ra nội dung câu chuyện, tìm ra nhiều giải pháp khác khác để thực
hiện hành vi đạo đức trong và ngoài trường học.
2.5. Kết hợp với phụ huynh học sinh và tổ chức các hoạt động vui
chơi
Phụ huynh có vai trò rất lớn trong việc học tập và rèn luyện của học sinh.
Vì vậy, tôi đã có kế hoạch thường xuyên liên lạc với phụ huynh, bằng cách:
họp lại để đánh giá chung và tình hình thực hiện của mỗi nhóm. Và trong giờ
sinh hoạt, tôi luôn dành thời gian để Ban chỉ huy chi đội đánh giá, nhận xét về
hoạt động Đội – Sao trong tuần của các đội viên, các nhóm. Qua đó, các thàn
viên cũng có ý kiến bổ sung nhằm phát triển hoạt động Đội của Chi đội. Bên
cạnh đó, Ban chỉ huy chi đội luôn có quan hệ mật thiết với anh Tổng phụ trách
Đội để báo cáo tình hình thực hiện và trao đổi những biện pháp nhằm phát huy
những mặt mặt và khắc phục những mặt yếu của Chi đội.
III. Kết quả thực nghiệm
Qua khảo sát và thực nghiệm, tôi nhận thấy rằng: Thời gian đầu học sinh
học sinh vẫn chưa quen với hình thức tự quản. Cụ thể, Ban cán sự vẫn chưa tự
tin, chưa dám đưa ra các hình thức phạt với tất cả các bạn trong lớp. Ngược lại,
các thành viên cũng chưa quen sự quản lí của các bạn tổ trưởng, nhóm trưởng.
Và một điều đặc biệt, những đôi bạn cùng tiến vẫn chưa giúp đỡ nhau để thi đua
với những đôi bạn khác. Tuy nhiên, qua những giờ học, giờ sinh hoạt, với sự
đánh giá sát sao, khen chê đúng lúc, các em đã có tính tự giác, Ban cán sự lớp
làm việc nghiêm túc và công bằng hơn. Trong mỗi giờ sinh hoạt 15 phút đầu
giờ, các tổ trưởng, nhóm trưởng đã phát huy được vai trò của mình trong việc
kiểm tra đồ dùng học tập và bài cũ của các bạn trong tổ. Đặc biệt là các em đã
điều khiển lớp sinh hoạt theo một nề nếp ổn định mà mọi cá nhân đều hài lòng.
Có được điều đó là do ý thức học tập của mỗi em đã có sự thay đổi. Các em đều
muốn mình tiến bộ hơn để cùng bạn thi đua, muốn được thầy cô, bạn bè khen và
đặc biệt là kết quả mà thầy cô thông báo về cho phụ huynh sau từng đợt kiểm
tra, đánh giá. Kết quả đạt được trong năm học 2014 - 2015 như sau:
* Về sự hình thành và phát triển năng lực:
- Học sinh mạnh dạn trong giao tiếp.
- Học sinh đã thực hiện tốt việc giữ gìn sách vở và đồ dùng học tập.
- Đa số học sinh đều tự hoàn thành nhiệm vụ của mình có hiệu quả cao.
* Về sự hình thành và phát triển phẩm chất:
- Học sinh luôn thực hiện tốt các nội quy của Nhà trường, Đội và lớp học.
- Có tinh thần, trách nhiệm cao trong các hoạt động giáo dục.
- Kết quả thi đua trong phong trào Đội – Sao đạt kết quả cao trong mỗi
tuần, mỗi tháng.
- Mô hình vệ sinh tự quản luôn được anh Phụ trách Đội đánh giá cao.
- Nề nếp lớp được duy trì và phát huy trong mỗi giờ học tập, vui chơi.
Giáo viên: Mai Thị Phượng
Phùng
Trường Tiểu học Hướng
10
Rèn nề nếp cho học sinh lớp 5A qua mô hình tự quản
D. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
I. Kết luận
Qua quá trình nghiên cứu, tôi đã thấy được việc ổn định, xây dựng nề nếp
lớp học theo mô hình tự quản là việc làm vô cùng quan trọng. Nó không những
giúp cho học sinh hình thành nhân cách, phẩm chất, đạo đức của một học sinh
chuẩn mực mà còn giúp các em có những kĩ năng sống cần thiết trong học tập và
sinh hoạt. Đây cũng chính là tiền đề để học sinh phát triển nhân cách toàn diện
cũng như giúp các em học tập tiến bộ hơn.
Qua đề tài này, tôi đã trực tiếp uốn nắn, đưa ra những biện pháp cụ thể để
học sinh tự áp dụng trong những trường hợp khác. Ngoài ra, tôi cũng đã cùng
học sinh lập thời gian biểu và bám sát việc thực hiện ở lớp cũng như tại nhà.
Điều đó góp phần to lớn trong thành công của đề tài.
Thực hiện đề tài này tôi cũng đã rút ra nhiều kinh nghiệm trong công tác
chủ nhiệm lớp học. Tôi đã có những biện pháp để nắm bắt kịp thời đặc điểm,
tâm lí của học sinh để giải quyết những vấn đề nảy sinh trong dạy học. Từ đó
nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ cho bản thân.
- Với tình hình thực tế và những kết quả mà tôi nghiên cứu được, đồng
thời nắm rõ tâm tư, nguyện vọng của phụ huynh, học sinh, tôi có một số kiến
nghị sau:
+ Nhà trường thường xuyên tổ chức nhiều hoạt động giáo dục cho học
sinh để các em tự phát huy năng lực của bản thân. Đồng thời, mỗi em luôn thể
hiện được vai trò của mình trong công việc đó và phát huy năng lực tự quản và ý
thức tự giác của mỗi em.
+ Đầu tư cơ sở vật chất để học sinh có điều kiện ngồi học theo nhóm.
+ Tổ chức các hoạt động ngoại khoá, trong đó học sinh đóng vai trò là chủ
thể thực hiện chương trình ngoại khoá đó.
Trong thời gian ngắn thực hiện nghiên cứu và thực nghiệm, bản thân tôi
khó tránh khỏi những sai sót và hạn chế. Tôi rất mong nhận được sự đóng góp ý
kiến của các thầy cô giáo và các bạn đồng nghiệp để sáng kiến kinh nghiệm của
tôi được hoàn thiện hơn và có thể áp dụng rộng rãi cho những đối tượng học
sinh lớp khác.
Hướng Phùng, ngày 4 tháng 4 năm 2015
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết,
không sao chép nội dung của người khác.
Người viết
Mai Thị Phượng
Giáo viên: Mai Thị Phượng
Phùng
Trường Tiểu học Hướng
12