21

Bộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

Lòi cảm ơn

NGUYỄN TRƯNG ĐÔNG
Lời đầu tiên tôi xin bày tỏ lòng biết ơn gởi đến Ban Giám hiệu,
quý Thầy Cô là giảng viên, công nhân viên của Trường Đại học
Vinh đã LUẬN
giảng dạy,
hướng
dẫn sĩvàKHOA
giúp đỡHỌC
tôi trong
suốt
quá trình
VĂN
THẠC
GIÁO
DỤC
học tập và nghiên cứu làm đề tài luận văn tốt nghiệp này.

MỘT SÓ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ
Xin chân thành cám ơn quý Thầy Cô là giảng viên của Trường
Đại học Vinh đã trực tiếp tham gia giảng dạy lớp Cao học Quản lý

QUẢN LÝ ĐÀO TẠO - BÒI DƯỠNG Ỏ




3

MỤC LỤC

Trang phụ bìa ................................................................................................................ 1
Lòi cám ơn .................................................................................................................... 2
1. Mở đầu ....................................................................................................... 7
2. Lý do chọn đề tài ............................................................................... 7
3. Mục đích nghiên cứu ......................................................................... 8
4................................................................................................................ Khách
thể nghiên cứu .......................................................................................... 8
5................................................................................................................
tượng nghiên cứu ..................................................................................... 8

Đối

6. Giả thuyết khoa học ........................................................................... 9
7. Nhiệm vụ nghiên cứu ........................................................................ 9
8. Phương pháp nghiên cứu ................................................................... 9
9. Cấu trúc của luận văn ........................................................................ 10
Chương h Cơ SỞ LÝ LUẬN CỦA VÁN ĐÈ NÂNG CAO HIỆU QUẢ
QUẢN LÝ ĐÀO TẠO VÀ BỒI DƯỠNG ở TRUNG TÂM GIÁO DỤC
THƯỜNG XUYÊN TÔN ĐỨC THẲNG
1.1 Lịch sử vấn đề nghiên cứu ................................................................. 11
1.1.1 Ngoài nước ......................................................................................... 11

Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Ouản ỉỷ Giáo dục


2.2.2

Chất lượng đào tạo và bồi dưỡng ................................................. 4ố

2.3 Thực trạng quản lý đào tạo - bồi dưỡng ở Trung tâm GDTX Tôn Đức
Thắng ................................................................................................ 48
2.3.1 Khái quát về nghiên cứu thực trạng .............................................. 48
2.3.2

Kết quả nghiên cứu thực trạng ..................................................... 49

2.3.2.1

Quản lý đội ngũ cán bộ, giáo viên của Trung tâm GDTX Tôn

Đức Thắng .................................................................................................................. 49

2.3.2.4 Quản lý hoạt động học tập của học viên Trung tâm GDTX
Tôn Đức Thắng........................................................................................................... 67
2.3.2.5

Quản lý về cơ sở vật chất, phương tiện dạy học của Trung tâm

GDTX Tôn Đức Thắng................................................................................................ 73
2.3.2.6

Quản lý các hoạt động khác................................................ 74

2.4 Đánh giá thực trạng và nguyên nhân ............................................................... 77
2.4.1 Những mặt mạnh của Trung tâm GDTX Tôn Đức Thắng về quản lý


Thắng ........................... 83

3.2.2

về nâng cao hiệu quả hoạt động giảng dạy của giáo viên ....

85

3.2.3

về nâng cao hiệu quả hoạt động học tập

của học viên ................. 88

3.2.4

về nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra,

đánh giá ........................ 90

3.2.5 về nâng cao hiệu quả quản lý cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học
92
3.3 Kết........................................................quả thăm dò ý kiến về các giải pháp
93
3.3.1 Khái quát về thăm dò .......................................................................... 92

Kết

3.3.2


Vào năm 1995, Thành ủy TPHCM đã ban hành đề án “xây dựng giai
cấp công nhân TPHCM” - gợi tắt là Chương trình 17/TƯ - tập trung việc
nâng cao chất lượng đội ngũ công nhân TPHCM, nâng cao trình độ học vấn,
đào tạo và đào tạo lại tay nghề cho lực lượng công nhân các ngành trọng điểm
của TPHCM để cung cấp nguồn nhân lực phục vụ công cuộc công nghiệp
hóa - hiện đại hóa thành phố nói riêng và cả nước nói chung. Trong đó, Trung
tâm GDTX Tôn Đức Thắng, trực thuộc Liên đoàn Lao động TPHCM và Sở
Giáo dục và Đào tạo TPHCM, giữ vai trò tham mưu — tổ chức phối hợp thực
hiện chương trình này.

Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Ouản ỉỷ Giáo dục

Nguyễn Trung Đông


8

đào tạo của các lớp bổ túc văn hóa vẫn còn thấp so với mặt bằng chung của
thành phố cùng hệ giáo dục thường xuyên; các lớp liên kết để bồi dưỡng và
nâng cao tay nghề hiệu suất đào tạo chưa cao, chưa tương xứng với sự đầu tư
của Trung tâm và các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp. Kết quả trên có thể kể ra
là do nhiều nguyên nhân, nhưng trong đó có nguyên nhân cơ bản là phương
pháp học, thái độ học của học viên còn thụ động, chưa tích cực chủ động học
tập. Nguyên nhân hạn chế tiếp theo là một số giáo viên có phương pháp giảng
dạy chưa phù họp với đối tượng này, chưa tích cực phát huy vai trò chủ động
của học viên, chưa chú trọng đúng mức việc bồi dưỡng năng lực tự học của
học viên, chưa khai thác được kinh nghiệm công tác của học viên trong việc
truyền đạt kiến thức cơ bản,...


Nghiên cứu cơ sở lý luận về việc quản đào tạo và bồi dưỡng ở Trung tâm
GDTX Tôn Đức Thắng.

-

Phân tích thực trạng việc quản lý đào tạo và bồi dưỡng ở Trung tâm GDTX
Tôn Đức Thắng.

-

Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý đào tạo và bồi dưỡng
ở Trung tâm GDTX Tôn Đức Thắng nhằm đạt hiệu quả tốt nhất và đưa ra
một
số kiến nghị đê thực hiện.

7. Phương pháp nghiên cứu

7.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận: Phân tích, tổng hợp các tài liệu lý
luận có liên quan đến vấn đề quản lý hoạt động dạy học trong việc liên kết
giữa nhà trường và các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp nhằm phát triển số
Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Ouản ỉỷ Giáo dục

Nguyễn Trung Đông


10

Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề nâng cao hiệu quả quản lý đào tạo và
bồi dưỡng ở Trung tâm GDTX Tôn Đức Thắng
Trong chương này, những vấn đề về khái niệm cơ bản của đề tài: đào


1.1.1 Ngoài nước

Nhìn chung việc học được quan niệm là đế hiến biết và đế làm việc.
Tuy nhiên học thật sự không chỉ để biết và để làm. Trong xã hội đầy biến
động ngày nay với xu thế toàn cầu hóa, với sự phát triên mạnh mẽ của khoa
học kỹ thuật và công nghệ thông tin thì học cái gì và học như thế nào trở nên
hết sức cần thiết nhưng chưa đủ. Làm sao đê một người có thể hiêu biết những
gì diễn ra xung quanh mình và sử dụng lượng kiến thức thu nhận được đé tác
động có hiệu quả vào thực tiễn? Cách duy nhất là học và cập nhật kiến thức
suốt đòi đế biết, đê hiểu, đế giao tiếp và nói rộng hơn là đế cỏ thế tồn tại. Thế
giới ngày càng xích lại gần nhau, mỗi cá nhân không chỉ học cho riêng mình
mà còn học cho cả cộng đồng, học lẫn nhau và học đế chung sống như 4 trụ
cột mà UNESCO đã vạch ra.

Gần đây, tại diễn đàn Chính sách với chủ đề “Học tập suốt đời: chính
sách và triển vọng” trong khuôn khổ Hội nghị Hội đồng Bộ trưởng các nước
Đông Nam Á lần thứ 47 đã diễn ra tại Hà Nội. Tại diễn đàn, đại diện Bộ Giáo
dục các nước Đông Nam Á, quốc gia thành viên liên kết và các tổ chức thành
viên liên kết chia sẻ những nội dung học tập suốt đời đã và đang triển khai ở
mỗi quốc gia và toàn khu vực. Cụ thể:

Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Ouản ỉỷ Giáo dục

Nguyễn Trung Đông


12

quan điều phối về học tập suốt đời; xây dựng kế hoạch thúc đẩy học tập suốt


13

việc đầu tư vào giáo dục người lớn sẽ đem lại hiệu quả trực tiếp hon” - GS.TS
Arne Carlsen thể hiện quan điểm.

“Kỹ năng tốt hơn, việc làm tốt hơn, cuộc sống tốt đẹp hơn” là thông
điệp Phó Giám đốc Ban giáo dục và kỹ năng tổ chức hợp tác và phát triển
kinh tế, Cộng hòa Pháp - TS Andreas Schleicher gửi tới diễn đàn. TS Andreas
Schleicher cho rằng, cần phải đề cao việc học tập suốt đời về kỹ năng thay vì
giáo dục tập trung vào chuyên môn như trước đây. So với chương trình hoàn
toàn do nhà nước thiết kế được giảng dạy độc quyền trong các trường học, học
tập tại nơi làm việc cho phép những người trẻ phát triển các kỹ năng cứng trên
các thiết bị hiện đại và các kỹ năng mềm, chăng hạn như làm việc theo nhóm,
giao tiếp và đàm phán, thông qua kinh nghiệm thực tế.

Nói chung để tố chức học tập suốt đời thì quốc gia nào cũng có và đây
cũng là xu hướng chung của thế giới đê tạo điều kiện cho mọi người tiếp cận
xu thế phát triển của nhân loại, nhưng để tổ chức và quản lý tốt ngành học
không chính quy này là cả vấn đề nan giải, tốn khá nhiều giấy bút mực của
các chuyên gia.

1.1.2 Trong nước

Cho đến nay, đã có nhiều công trình nghiên cứu: các tác giả, các đề tài,
bài viết; các luận văn nghiên cứu về quản lý nói chung và quản lý dạy học nói
riêng nhằm nâng cao chất lượng học tập và phát triển số lượng học viên ngành
học không chính quy như:

Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Ouản ỉỷ Giáo dục


Đào tạo là quá trình học tập làm cho người lao động có thể thực hiện

Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Ouản ỉỷ Giáo dục

Nguyễn Trung Đông


15

có sự thay đổi về kiến thức, kĩ năng và thái độ của học viên từ mức độ thấp
đến mức độ cao.

Đào tạo là sự nâng lên về chất lượng kiến thức, kỹ năng thực hành. Quá
trình này gồm ba giai đoạn:

-

Quảng cáo thông tin mới và dữ liệu, phân tích thông tin & dữ liệu mới
nhằm mở mang kiến thức mới, và tiếp thu và hên kết kiến thức mới với
những
kiến thức đã được học đẻ biến nó trở thành tài sản riêng của mình.

-

Một chuông trình đào tạo tốt phải luôn luôn chú trọng rằng mình hướng
vào đối tượng nào, họ đã có kiến thức gì trước đây và huấn luyện viên và
giảng viên sẽ giúp như thế nào trong giai đoạn phân tích chuông trình đào
tạo,
những nguời trưởng thành luôn dễ tiếp thu hơn khi được đào tạo.

hiện các mục tiêu hoạt động của chủ thể và chi phí mà chủ thể bỏ ra để có kết
quả đó trong những điều kiện nhất định.

Hiệu quả còn thế hiện ngay tại hiệu số giữa doanh thu và chi phí, nếu
doanh thu lớn hơn chi phí thì kết luận doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả.
Ngược lại doanh thu nhỏ hơn chi phí tức là doanh nghiệp làm ăn thua lỗ,
không hiệu quả.

Hiệu quả còn được xác định bởi tỉ số giữa kết quả đạt được và chi phí
bỏ ra đê đạt được kết quả đó. Quan điểm này đánh giá được tốt nhất trình độ
lợi dụng các nguồn lực ở mọi điều kiện "động" của hoạt động. Theo quan
điểm này thì hoàn toàn có thể tính toán được hiệu quả cùng sự biến động và
vận động không ngừng của các hoạt động, chúng phụ thuộc vào quy mô và tốc
độ biến động khác nhau.

Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Ouản ỉỷ Giáo dục

Nguyễn Trung Đông


17

chắc chắn. Ví dụ: Có rất nhiều thứ “không thuộc đầu vào” nhưng lại có tác
động đến đầu ra:

(1) Liệu kết quả của học sinh có phụ thuộc nhiều vào gia đình và môi
trường hơn là tác động của nhà trường hay không? Chẳng hạn có hai trường
giống nhau đầu vào và cách sử dụng đầu vào đê dạy dỗ học sinh nhưng học
sinh ở trường A tốt hơn hẳn học sinh ở trường B khi xác định được thước đo
giá trị chung. Có thể việc học tập tốt hơn của học sinh trường A là có sự tác

mục đích, dự kiến,

-

“Quản lý là tác động của con người (cơ quan quản lý) đối với con người và
tập thể nhằm làm cho hệ thống quản lý hoạt động bình thường có hiệu lực,
giải quyết được các nhiệm vụ đề ra, là sự trông coi giữ gìn theo những yêu
cầu
nhất định, tố chức và điều hành các hoạt động theo những yêu cầu nhiệm vụ
nhất định”.

-

“Quản lý là sự tác động liên tục có tố chức, có định hướng có chủ thể quản
lý (người quản lý, tổ chức quản lý) lên khách thế (đối tượng quản lý) về các
mặt chính trị, văn hóa, xã hội, kinh tế,... bằng một hệ thống các luật lệ, các
chính sách, các nguyên tắc, các phương pháp và các biện pháp cụ thể nhằm
tạo ra môi trường và điều kiện cho sự phát triển của đối tượng”.

-

“Quản lý là hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực cá
nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm. Mục tiêu của các nhà quản lý là
nhằm hình thành một môi trường mà trong đó con người có thể đạt được
những mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá
nhân ít nhất. Với tư cách thực hành thì quản lý là một nghệ thuật, còn kiến
thức có tố chức về quản lý là một khoa học”.

Một là, quản lý luôn có tính hướng đích: có mục tiêu, có tổ chức và có


điều kiện môi trường biến động.

Trong xã hội ngày nay, quản lý là sự tác động có mục đích đến tập thể

Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Ouản ỉỷ Giáo dục

Nguyễn Trung Đông


20

của họ, động viên kích thích họ lao động sản xuất, công tác, học tập, bảo vệ
Tố quốc để làm cho dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn
minh.

1.2.3.2

Quản lý nâng cao hiệu quả đào tạo - bồi dưỡng

Nâng cao hiệu quả đào tạo và bồi dưỡng là một việc làm rất cấp bách
hiện nay không chỉ riêng đối vói Trung tâm GDTX Tôn Đức Thắng mà đối
với tất cả các Trung tâm GDTX khác trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh.
Chính vì thế mà việc đào tạo và bồi dưỡng về văn hóa và tay nghề cho người
học không thể được tiến hành một cách cẩu thả, việc nâng cao chất lượng đào
tạo và bồi dưỡng đó phải đáp ứng được một số yêu cầu sau:

Nâng cao hiệu quả đào tạo và bồi dưỡng về văn hóa và tay nghề cho
người học (nhất là đội ngũ công nhân lao động thành phố) phải đồng nghĩa
với việc xây dựng được một đội ngũ công nhân đủ về số lượng, có chất lượng
cao, có bản lĩnh chính trị vững vàng, có kiến thức và năng lực chuyên môn

Giải pháp được hiểu rộng ra là kế hoạch thực hiện chiến lược theo thời
gian, kinh phí ... (gồm nhân lực, vật lực ...), các điều kiện về tự nhiên khác
(thời tiết, khí hậu ... được huy động tối đa), điều kiện về chính trị xã hội ... Đế
thực thi chiến lược trên nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra cho từng năm, 5 năm,
10 năm,...

1.2.4.2

Giải pháp quản lý nâng cao hiệu quả đào tạo - bồi dưỡng

Muốn có được một nguồn nhân lực có chất lượng tốt, chúng ta phải có

những hoạt động tích cực đê nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nước nhà,

Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Ouản ỉỷ Giáo dục

Nguyễn Trung Đông


22

những giải pháp hợp lý, để làm sao nâng cao hiệu quả quản lý đào tạo — bồi
dưỡng nguồn nhân lực trong sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá.

1.2.5 Trung tâm Giáo dục Thường xuyên

Trung tâm GDTX là cơ sở giáo dục - đào tạo thuộc phương thức giáo
dục không chính quy trong hệ thống giáo dục quốc dân. Mục tiêu, nhiệm vụ
của Trung tâm GDTX là tổ chức các hình thức học theo cấp lóp và không theo
cấp nhằm cung ứng cơ hội học tập thường xuyên cho những người không có


nguyện, bình đẳng, các bên cùng có lợi thông qua các hợp đồng, văn bản, thỏa
thuận, ghi nhớ,... được ký kết giữa các bên tham gia và trong khuôn khổ pháp
luật Nhà nước quy định.

1.2.6.2

Quản lý dạy học trong sự liên kết

Quản lý dạy học trong sự liên kết là hình thức hợp tác thực hiện trong
lĩnh vực hoạt động giáo dục và đào tạo giữa một bên là cơ sở giáo dục nhà
trường tổ chức giảng dạy - đào tạo và một bên là các cơ sở sản xuất doanh
nghiệp có nhu cầu tổ chức lóp học văn hóa - nghiệp vụ. Các bên cùng đề ra
các biện pháp thực hiện nhiệm vụ giáo dục - đào tạo phù hợp với đặc điểm
của lớp học — đối tượng tham gia học tập - với ngành nghề của đơn vị - doanh
nghiệp, ... nhằm đạt được kết quả tốt nhất những mục tiêu hoạt động so với
những gì mà các bên đã đầu tư thực hiện.

1.3 Một số vấn đề về công tác đào tạo ở Trung tâm GDTX

1.3.1 Mục tiêu

Mục tiêu quản lý dạy học trong sự hên kết là thực hiện những yêu cầu,
những mong muốn giữa nhà trường - cơ sở giáo dục và các nhà đầu tư, doanh
nghiệp đã đề ra trong quá trình hợp tác dạy học - đào tạo đạt được hiệu quả
cao nhất; trong đó chủ yếu là nâng cao chất lượng đào tạo của Trung tâm - cơ
sở giáo dục và chất lượng học tập của học viên trong quá trình dạy học, tạo ra
được nguồn nhân lực thực sự có trình độ học vấn, năng lực và phấm chất đạo
Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Ouản ỉỷ Giáo dục


Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Ouản ỉỷ Giáo dục

Nguyễn Trung Đông


25

người đang lao động sản xuất, đang công tác; với họ thì hoạt động sản xuất,
hoạt động nghề nghiệp là chủ yếu so với hoạt động học tập. Họ có những đặc
điếm cơ bản sau:

Một là, bản thân học viên là những người đang sản xuất, đang công tác;
có nhiều kinh nghiêm trong cuộc sống, trong sản xuất. Do có nhiều kinh
nghiệm trong cuộc sống nên họ có thể tiếp thu thuận lợi những kiến thức khoa
học xã hội, nhất là những kiến thức có mối quan hệ với kinh nghiêm sống và
ngành nghề mà học viên đang làm việc.

Hai là, bản thân học viên là những người đã ở tuổi trưởng thành. Do họ
đã trưởng thành về thể chất và tâm lý nên yếu tố chủ định chiếm ưu thế trong
mọi quá trình tâm lý. Trong học tập, họ có thể nỗ lực tìm hiểu, nỗ lực luyện
tập khi thông suốt nhiệm vụ.

Ba là, bản thân học viên là những người trước đây ít có điều kiện học
hoặc đã nghỉ học một thời gian dài, nay có điều kiện họ đi học lại, vừa làm vừa học. Do có đặc điểm này mà học viên có những khiếm khuyết trong kiến
thức cơ bản, kiến thức thiếu hệ thống, thậm chí thiếu hắn kiến thức về một số
môn nhất là môn khoa học tự nhiên. Mặt khác, vì ít có thời gian trau dồi kiến
thức đã học, họ vừa làm - vừa học nên đa số họ chưa có kỹ năng và thói quen
học tập, đi học thiếu chuyên cần và dành rất ít thời gian cho việc tự học tập, tự
nghiên cứu.


mục tiêu dạy học của Trung tâm. Những mâu thuẫn phổ biến như sau:

Một là, mâu thuẫn giữa trình độ đầu vào của học viên thấp, nhiều chênh
lệch so với yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục theo mục tiêu đào tạo.
Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Ouản ỉỷ Giáo dục

Nguyễn Trung Đông