SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Tên sáng kiến: “MỘT SỐ BIỆN PHÁP TRONG CÔNG TÁC XÃ HỘI
HÓA GIÁO DỤC ĐỂ TĂNG CƯỜNG CƠ SỞ VẬT CHẤT NÂNG CAO CHẤT
LƯỢNG DẠY VÀ HỌC Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC VIỆT KHÁI 1-PHÚ TÂN”
Người thực hiện: Ngô Xuân Hiền
Đơn vị: Trường tiểu học Việt Khái 1 - huyện Phú Tân - tỉnh Cà Mau
Thời gian triển khai thực hiện: Năm học 2011-2012
I. Sự cần thiết, mục đích của việc thực hiện sáng kiến:
Trong giai đoạn công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước nguồn lực con người
Việt Nam trở nên có ý nghĩa quan trọng quyết định sự thành công trong công cuộc
phát triển đất nước, Giáo dục có vai trò rất quan trọng trong xây dựng con người Việt
Nam mới đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội. Những năm qua Đảng và nhà
nước quan tâm chăm lo cho sự nghiệp giáo dục được xem là “Quốc sách hàng đầu” cơ
sở trường lớp được xây dựng từng bước khang trang hơn điều kiện học hành của các
em ngày càng tốt hơn.
Tuy nhiên, với yêu cầu đổi mới hiện nay trong việc nâng cao chất lượng các
mặt giáo dục, thì nhà trường cần tiếp tục vận động xã hội hóa giáo dục, tăng cường cơ
sở vật chất, san lấp mặt bằng ao hồ, trồng cây xanh, xây dựng sân chơi rộng rãi
thoáng mát, tạo điều kiện cho các em vừa học, vừa chơi thật bổ ích.
Vì vậy xã hội hóa giáo dục gắn nhà trường với cộng đồng xã hội để phát huy
vai trò và tạo điều kiện cho giáo dục khẳng định vai trò thúc đẩy phát triển cộng đồng
xã hội, khơi gợi mọi tiềm năng, huy động mọi tiềm lực trong xã hội tham gia và phát
triển giáo dục.
Thực trạng cơ sở vật chất của trường tiểu học Việt Khái 1 điều kiện sân chơi
còn nhỏ hẹp vừa đủ diện tích xây dựng trường chuẩn quốc gia trước mắt về lâu dài
chưa đảm bảo do đó, nhà trường cần phải san lấp diện tích ao hồ, tạo sân chơi, trồng
1


cây xanh bóng mát, an toàn cho các em và thực hiện tốt hơn nữa cuộc vận động “Xây
dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” do Bộ Giáo dục và Đào tạo phát động,

trí chật hẹp. Tất cả những điều kiện trên làm hạn chế chất lượng học tập của các em,
thiếu điều kiện tham gia các hoạt động ngoại khóa, vui chơi bổ ích ngoài giờ học, điều
đó phụ huynh cũng không an tâm khi gửi con đến trường.
Một số bộ phận nhân dân còn khoán trắng việc giáo dục con em họ cho nhà
trường. Đặc biệt là không thấy vai trò tầm quan trọng của ba lực lượng giáo dục “Nhà
trường - Gia đình và Xã hội”.
Một bộ phận không hiểu đúng về công tác xã hội hóa giáo dục chỉ nhìn thấy
quyền lợi, trông chờ vào nhà nước mà không thấy trách nhiệm hoặc mới chỉ thấy
trách nhiệm từ một phía, điều khó khăn hơn nữa là ngay những cá nhân đơn vị có sự
nhiệt tình, tâm huyết với sự nghiệp giáo dục nhưng chưa mang tính bài bản còn đơn
lẽ, không đồng bộ… nên ít hiệu quả.
2. Đối tượng thực hiện công tác xã hội hóa giáo dục:
- Lãnh đạo Đảng, chính quyền các cấp (lực lượng quan trọng quyết định sự đầu
tư cơ sở vật chất cho nhà trường và cũng là lực lượng tạo cơ chế và tạo điều kiện cho
việc XHHGD triển khai thuận lợi);
- Gia đình, cha mẹ học sinh, ban đại diện cha mẹ học sinh (lực lượng có nhu
cầu, nguyện vọng, lợi ích trực tiếp cùng chia sẻ với nhà trường và cũng là lực lượng
quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện đối với học sinh);
- Các cơ quan, ban ngành (nhất là các ngành có chức năng, có trách nhiệm đối
với nhà trường như y tế, công an, bảo vệ, Ủy ban Bảo vệ chăm sóc trẻ em, các tổ chức
đoàn thể như Mặt trận Tổ quốc, Hội Cựu chiến binh, Hội Khuyến học, các tổ chức tôn
giáo, tổ chức từ thiện,…);
- Các cơ sở sản xuất kinh doanh, dịch vụ tạo khả năng liên kết trong việc huy
động các nguồn lực vật chất;
- Bản thân ngành giáo dục đào tạo cũng là một đối tượng để XHHGD;
- Các tổ chức quốc tế, các cá nhân, đặc biệt là cá nhân có uy tín, các “mạnh
thường quân”...
3



- Giao tiếp: Có hai con đường giao tiếp đó là con đường chính thức (các văn
bản, công văn, đề nghị...) và con đường không chính thức (thông qua nguyên tắc
truyền thống và tình cảm).
- Kế hoạch hóa: kế hoạch hóa là một trong bốn chức năng quản lý và là một
chức năng mang tính chủ đạo trong quá trình quản lý của người Hiệu trưởng. Kế
hoạch XHHGD được xây dựng trên một số yếu tố sau: Mục tiêu của việc huy động xã
hội; xác định đối tượng huy động; Kết quả dự kiến đối với từng đối tượng; thời gian
thích hợp nhất; Nguyên tắc ưu tiên để sử dụng trong quá trình triển khai thực hiện
HĐCĐ; Sự phân công một số thành viên trong chủ thể huy động; Chi tiết hóa kế
hoạch và hệ thống giải pháp cụ thể.
4. Một số biện pháp trong công tác xã hội hóa giáo dục.
Từ những thực trạng và nguyên tắc trên cho thấy để thực hiện tốt công tác xã
hội hóa giáo dục cần thực hiện một số biện pháp sau:
- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức về công tác xã hội hoá.
Trên thực tế cho thấy: Một trong những nguyên nhân thành công hoặc chưa
thành công trong việc tổ chức thực hiện XHHGD chính là vấn đề nhận thức. Mọi
quần chúng phải hiểu đúng bản chất của XHHGD và sự cần thiết phải tham gia vào
giáo dục, từ đó nâng dần tính tự giác, tích cực, chủ động để hoàn thành công việc này.
Vì vậy, cần tăng cường công tác tuyên truyền cung cấp thông tin một cách đầy đủ về
Đường lối, mục đích, Chủ trương, yêu cầu, thuận lợi, khó khăn…nhằm làm chuyển
biến nhận thức của các cấp uỷ Đảng, Chính quyền địa phương, các tổ chức xã hội,
quần chúng nhân dân theo hướng tích cực để họ chủ động tham gia vào GD.
Việc nâng cao nhận thức về XHHGD cho mọi người có rất nhiều con đường,
nhiều hình thức, để làm được điều này, tôi đã quan tâm tới các vấn đề sau:
+ Tham mưu với Lãnh đạo cấp uỷ Đảng, chính quyền địa phương, tổ chức tập
huấn cho toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên trong nhà trường và tuyên truyền cho
các ngành đoàn thể, các bậc cha mẹ và toàn dân về các văn bản, chỉ thị có liên quan

5




+ Xây dựng cơ chế phối hợp giữa nhà trường, gia đình và các lực lượng xã hội
trong việc tổ chức tham gia cùng làm giáo dục.
Để huy động được tiềm năng của cộng đồng hỗ trợ cho quá trình tổ chức giáo
dục cần phải xây dựng mối quan hệ giữa nhà trường với gia đình và các lực lượng xã
hội. Chính vì vậy, công tác giáo dục học sinh phải tiến hành từ nhiều phía: Từ gia
đình, các cơ quan chuyên môn (GD, Y tế, UBDS-GĐ&TE) các đoàn thể xã hội (Phụ
nữ, Thanh niên, hội từ thiện…). Phải lấy nhà trường làm hạt nhân liên kết để tập hợp
các lực lượng, các tổ chức xã hội cùng xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh. Bên
cạnh nhà trường, gia đình là một đơn vị giáo dục các em cực kỳ quan trọng. Chính vì
vậy, nhà trường phải tiếp nối, phối hợp chặt chẽ với gia đình và thống nhất về mục
đích giáo dục.
+ Tổ chức các hoạt động, phong trào tạo động lực trong việc huy động tiềm
năng của cộng đồng để phát triển giáo dục.
Để tạo được bước đột phá trong việc huy động cộng đồng tham gia giáo dục thì
công tác tổ chức xã hội hoá giáo dục cần hướng vào việc tổ chức các hoạt động, các
phong trào thi đua, để cộng đồng có cơ hội thể hiện sự quan tâm của mình đối với
giáo dục. Phong trào thi đua “Dạy tốt- học tốt” được toàn xã hội quan tâm. Chính vì
vậy, các nhà quản lý giáo dục phải biết thiết kế, tổ chức các hoạt động, các phong trào
có sự chứng kiến, tham gia trực tiếp của cộng đồng, đó là những biện pháp “kích cầu”
làm thay đổi bộ mặt giáo dục như tổ chức tốt “Ngày toàn dân đưa trẻ đến trường”,
vận động cha mẹ học sinh quan tâm chăm sóc sức khoẻ và tạo điều kiện tốt nhất cho
con em học tập, vui chơi; có trách nhiệm cùng nhà trường chăm sóc, giảng dạy con
tốt. Đây cũng là dịp vận động nhân dân, các cơ quan, các tổ chức xã hội cùng tham
gia xây dựng giáo dục như giúp xây dựng, sửa chữa trường lớp, san lấp mặt bằng, sân
chơi, mua sắm trang thiết bị, đồ dùng học tập phục vụ việc dạy và học…
Bên cạnh đó, bằng việc tổ chức tốt các hội thi trong từng năm học để thu hút
được sự quan tâm đông đảo các lực lượng xã hội, mọi thành phần kinh tế, mọi người
dân ở địa phương. Trong các cuộc thi không chỉ đơn thuần có sự tham gia của giáo

nhiệm vụ và nguồn lực để đạt được các mục tiêu đã vạch ra. Công tác thực hiện xã hội
8


hoá giáo dục cần nắm vững các yêu cầu cơ bản như vấn đề phân công cá nhân hoặc
nhóm cá nhân sao cho phù hợp với nguyện vọng, năng lực, sở trường sẽ đảm bảo
thắng lợi trong việc huy động các lực lượng tham gia vào sự nghiệp giáo dục. Kiểm
tra là một yếu tố cơ bản hết sức quan trọng của toàn bộ quá trình điều hành và tổ chức
thực hiện xã hội hoá giáo dục. Một phần quan trọng của kiểm tra là đánh giá sự tiến
bộ của tiến trình thực thi và điều chỉnh khi cần thiết. Vì vậy, khâu kiểm tra cần làm tốt
việc khảo sát, xem xét, đối chiếu với kế hoạch, phát hiện những sai lệch để kịp thời
uốn nắn, sửa chữa trong quá trình thực hiện công việc đánh giá kết quả đã đạt được
của từng mặt và hoạt động, tổng kết để rút ra những kết luận chung, những bài học
kinh nghiệm và phương hướng hoạt động tiếp theo.
Trong công tác xã hội hoá giáo dục thì người hiệu trưởng phải tìm thấy cái gì là
cần quan tâm nhất, ưu tiên nhất ở những vấn đề đó. Người Hiệu trưởng phải có năng
lực tổ chức, tập hợp lực lượng, phát huy sức mạnh của các tổ chức, của mọi lực lượng
xã hội. Trong thực tế, Hiệu trưởng nào có đầu óc tổ chức, năng động, sáng tạo, biết
phát hiện, huy động, sử dụng các lực lượng, tranh thủ sự ủng hộ của các ban ngành,
khai thác được các tiềm năng trong xã hội, sử dụng đúng người, đúng việc thì ở đó
nhà trường phát triển mạnh mẽ và công tác xã hội hoá giáo dục cũng thu được nhiều
kết quả tốt đẹp.
- Huy động sự đóng góp về tài chính, vật lực của các ngành, đoàn thể, các nhà
hảo tâm, các tổ chức từ thiện ...
Cùng với mục đích tăng cường thêm cơ sở vật chất, các điều kiện phục vụ dạy
và học nhằm nâng cao chất lượng dạy và học, tôi quan tâm tới việc huy động sự đóng
góp tài chính, tranh thủ sự ủng hộ của các lực lượng kinh tế, các nhà hảo tâm, các tổ
chức…tới các hoạt động giáo dục. Để làm được việc này, cần tranh thủ những mối
quan hệ, tìm hiểu về các đối tác để có cơ hội trao đổi với họ về kế hoạch phát triển
của nhà trường qua đó sẽ kêu gọi sự ủng hộ, giúp đỡ của họ cho các vấn đề liên quan

nhà trường lồng ghép linh hoạt vào trong buổi họp, hội thi, quy chế để cho giáo viên
nắm vững và chủ động thực hiện tốt. Do vậy, toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên

10


nhà trường không có một trường hợp nào vi phạm đạo đức nhà giáo nên đã tạo được
lòng tin rất lớn đối với các cấp lãnh đạo và các bậc phụ huynh.
+ Bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ:
Ngoài việc quan tâm bồi dưỡng về chính trị thì bồi dưỡng chuyên môn cho giáo
viên cũng luôn được chú trọng. Thông qua các chuyên đề do Phòng Giáo dục & Đào
tạo tổ chức hàng năm để bồi dưỡng giáo viên. Đặc biệt là bồi dưỡng khả năng ứng
dụng CNTT vào các hoạt động soạn giảng cho giáo viên.
Xây dựng tiết dạy và tổ chức cho giáo viên dự giờ rút kinh nghiệm. Tổ chức
cho 100% giáo viên thi dạy giỏi cấp trường về các chuyên đề. Qua hội thi đã rút ra
được nhiều kinh nghiệm để áp dụng vào giảng dạy, phát động phong trào viết SKKN
để giáo viên áp dụng vào giảng dạy.
Chú trọng bồi dưỡng cho giáo viên nâng cao trình độ, năm học 2011 - 2012 nhà
trường 100% giáo viên đang theo học lớp đại học và đạt trình độ đào tạo chuẩn và
trên chuẩn. Cán bộ quản lý đã 100% đạt trình độ đại học về chuyên môn nghiệp vụ và
100% đã đạt trình độ lý luận chính trị trung cấp.
Thực hiện tốt về quy chế chuyên môn xây dựng các quy chế thi đua ngay từ
đầu năm học, có kế hoạch phân thứ, ngày, tuần, tháng rõ ràng, tổ chức phát động thi
đua hướng tới ngày hội - ngày lễ như 20/10; 20/11; 22/12, 26/3... Tổ chức phát động
phong trào cờ đỏ, công tác chủ nhiệm có 2 GV tham dự hội thi giáo viên giỏi cấp
huyện đều đạt giải từ đó tạo được sự tin tưởng ủng hộ của lãnh đạo, các ngành đoàn
thể và của phụ huynh về chuyên môn của trường.
+ Ổn định đời sống vật chất tinh thần cho giáo viên:
Tăng cường công tác tham mưu với lãnh đạo xã, ngành giáo dục cấp trên tạo
mọi điều kiện thuận lợi cho giáo viên làm thêm chính đáng để nâng cao đời sống.

Những việc đã làm trên chỉ là một trong nhiều "kênh" thông tin góp phần nâng
cao nhận thức của đông đảo quần chúng nhân dân về giáo dục. Nhưng không thể phủ
nhận những kết quả nhận được từ những biện pháp đã tiến hành, môi trường giáo
dục ở nhà trường đã có sự "thay da đổi thịt" cán bộ, các lực lượng xã hội và nhân dân
đều nhận thức được rằng chỉ có thể làm tốt công tác XHHGD mới có thể đáp ứng
12


được đầy đủ các yêu cầu của gia đình, của xã hội, nhằm mục đích xây dựng con người
mới phục vụ công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước và chỉ có thể làm tốt
XHHGD mới có thể tạo điều kiện phát triển kinh tế - xã hội được tốt; GD-ĐT là sự
kết hợp chặt chẽ 3 môi trường giáo dục: "Nhà trường- gia đình- xã hội" sẽ tạo được
môi trường giáo dục lành mạnh, ở mọi nơi, mọi lúc, trong từng gia đình, từng tập thể
có như vậy mới có kết quả giáo dục như mong muốn.
Từ việc tham mưu, tuyên truyền như vậy: Các cấp uỷ Đảng, chính quyền địa
phương cũng đã nhận thức đúng đắn về công tác XHHGD, họ đã hiểu rằng xã hội hoá
giáo dục là trách nhiệm của các cấp uỷ Đảng, chính quyền địa phương trước nhân
dân. (Bởi chỉ có họ mới có đủ vài trò và tư cách để tập hợp các ngành, các lực lượng
xã hội liên kết, hợp tác với nhau trong công tác XHHGD). Từ đó đã phát huy được
vai trò lãnh đạo, chỉ đạo trong việc thực hiện công tác XHHGD nên trong thời gian
qua công tác XHHGD của nhà trường đã đạt được hiệu quả rất cao.
V. Đánh giá về phạm vi ảnh hưởng của sáng kiến:
Thực hiện tốt sáng kiến này sẽ đem đến hiệu quả cao đối với công tác xã hội
hóa giáo dục trên địa bàn, giúp cho các trường giảm bớt khó khăn về cơ sở vật chất
trang thiết bị dạy học và đặc biệt là vấn đề san lấp mặt bằng ở nông thôn hiện nay.
Sáng kiến này dễ áp dụng đối với tất cả các các trường Tiểu học và THCS trong
huyện, tỉnh… sau khi thực hiện giúp các trường tiến gần hơn hơn đến việc xây dựng
trường đạt chuẩn Quốc gia và thực hiện các phong trào của ngành.
Thực hiện tốt sẽ tạo được niềm tin trong nhân dân cũng như các bậc cha mẹ học sinh.
Quá trình thực hiện sáng kiến đòi hỏi mất nhiều thời gian đáng kể, phải tìm