kinh nghiệm
rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 5
thông qua tiết tập đọc
Phần thứ nhất:Đặt vấn đề

I.Tên đề tài : Rèn kỹ năng đọc cho học sinh lớp 5 qua tiết tập đọc
II. Lý do chọn đề tài:
A. Cơ sở lý luận:
Trong chơng trình Tiểu học xác định mục tiêu của môn Tiếng Việt ở bậc
Tiểu học là:
-Hình thành và phát triển ở học sinh các kỹ năng sử dụng Tiếng Việt, (nghe,
nói, đọc ,viết) để học tập và giao tiếp trong các môi trờng hoạt động của lứa tuổi.
-Thông qua việc dạy và học Tiếng Việt góp phần rèn luyện thao tác t duy.
-Cung cấp cho học sinh những kiến thức sơ giản về Tiếng Việt và những hiểu
biết sơ giản về xã hội, tự nhiên ,con ngời, về văn hoá văn học Việt Nam và nớc
ngoài .
-Bồi dỡng tình yêu Tiếng Việt và hình thành thói quen giữ gìn sự trong sáng
giàu đẹp của Tiếng Việt góp phần hình thành nhân cách con ngời Việt Nam
XHCN.
-Phân môn Tập đọc trong Tiếng Việt là một trong những phân môn quan
trọng bởi có đọc tốt thì mới học tốt Tiếng Việt .Đọc tốt ở phân môn Tập đọc là các
em đợc củng cố khắc sâu thêm những tri thức, kỹ năng học tốt ở những phân môn
khác của Tiếng Việt và các môn học khác . Chức năng của phân môn Tập đọc là
luyện đọc: rèn cho học sinh đọc đúng, đọc trôi chảy, tiến tới đọc hay (đọc diễn
cảm). Thông qua đọc đúng, đọc hay học sinh cảm thụ đợc cái hay cái đẹp của bài
văn, bài thơ. . Nó là chìa khoá đa các em vào kho tàng văn hoá , khoa học , giúp các
em nhận ra những tinh hoa của dân tộc đang đợc tàng trữ trong sách vở. Mỗi bài
tập đọc là một văn bản là một bức tranh thu nhỏ về hiện thực về cảnh đẹp đất nớc,
con ngời, xã hội...Mặt khác , thể hiện đợc tâm hồn của tác giả không chỉ có nội
dung hấp dẫn của bài văn bài thơ mà còn phụ thuộc vào ngời đọc tác phẩm đó .
Trớc hết ngời đọc phải đọc đúng, đọc chính xác, đọc trôi chảy, tiến tới đọc diễn

những năm qua tôi đã đi sâu vào điều tra, nghiên cứu và đề ra những giải pháp, biện
pháp hợp lý sát thực với yêu cầu của bộ môn cũng nh đặc điểm tình hình học sinh
của nhà trờng.
Do vậy kỹ năng đọc của học sinh nói riêng và chất lợng dạy , học môn
Tiếng Việt nói chung thu đợc kết quả tốt . Sau đây tôi xin trình bày đề tài

Rèn

kỹ năng đọc cho học sinh lớp 5 thông qua tiết tập đọc để cùng chia sẻ kinh
nghiệm với các bạn đồng nghiệp góp phần nâng cao chất lợng dạy và học

2


nhằm đáp ứng mục tiêu của môn học cũng nh mục tiêu chung giáo dục cấp tiểu
học .
III/ Mục đích nghiên cứu:
-Để giải quyết vấn đề Rèn kỹ năng đọc cho học sinh lớp 5 qua tiết tập
đọc tôi khảo sát năng lực đọc của học sinh lớp 5 để tìm ra nguyên nhân và giải
pháp rèn kỹ năng đọc qua mỗi tiết tập đọc .
IV/Đối tợng và phạm vi nghiên cứu:
1.Đối tợng nghiên cứu:
- Học sinh lớp 5 trực tiếp học các tiết tập đọc theo nội dung và phơng pháp
mới .
2. Phạm vi nghiên cứu:
-Nghiên cứu về đọc đúng và đọc diễn cảm qua tiết tập đọc.
Phần 2: giải quyết vấn đề
Qua các năm tôi đợc phân công giảng dạy lớp 5. Tôi tiến hành.
I, Khảo sát chất lợng đọc của học sinh ở những tiết học tập đọc đầu
năm.

40
12
40
9
30
3
10
2008-2009 5B 35
14
40
17
48,5
15
42,8
5
14
Đồng thời tôi trao đổi trực tiếp với đồng chí giáo viên chủ nhiệm năm trớc để
nắm kỹ hơn về kỹ năng đọc của các em và tiếp tục tìm nguyên nhân dẫn đến phát
âm sai, ngắt nghỉ sai, học sinh đọc diễn cảm còn yếu.
II, Nguyên nhân:
+Do ảnh hởng của ngôn ngữ địa phơng phát âm cha chuẩn, ông bà, bố mẹ
ngời lớn nói thế nào các em bắt chớc nh thế.
+Do bố mẹ ở địa phơng khác chuyển đến hay đến xây dựng gia đình nói ,
phát âm cha đúng.
Ví dụ: Bố mẹ phát âm sai: n/l lẫn lộn thì con cái phát âm nh vậy.

3


+ Về phía giáo viên :

-Trớc hết muốn rèn cho học sinh đọc thành tiếng đúng thì giáo viên phải đọc
hay (đọc diễn cảm). Để đạt đợc yêu cầu trên thì giáo viên phải rèn luyện bản thân
mình đọc đúng, đọc hay. Không cho phép giáo viên dạy Tập đọc mà lại đọc
4


cha chuẩn. Trớc khi soạn bài giáo viên phải đọc bài nhiều lần, đọc thể hiện đợc
cảm xúc của tác giả khi viết bài văn đó. Dành quỹ thời gian cho việc soạn bài và
thiết kế các hoạt động cụ thể của thầy trò ở từng đoạn của bài. Thầy phải chú ý đến
khâu rèn đọc cho học sinh, chú ý đến đối tợng học sinh đọc kém. Nhất là những
tiết luyện đọc ở buổi hai. Giáo viên phải nên sửa, rèn dứt điểm cho học sinh phát
âm sai ở từng cặp phụ âm mà em đó hay phát âm sai hoặc đọc cha đúng.
-Tham khảo nội dung sách hớng dẫn giảng dạy để lựa chọn nội dung, phơng
pháp, hình thức học tập cho phù hợp với đối tợng của lớp mình.
-Su tầm đồ dùng dạy học, tranh ảnh minh hoạ phục vụ cho bài dạy để học
sinh hứng thú học tập tiếp thu bài sâu hơn.
-Chú ý đến yêu cầu của phân môn tập đọc : Đó là rèn đọc, rèn đọc càng
nhiều càng tốt.
b, Đối với các em học sinh :
- Yêu cầu học sinh đọc kỹ trớc bài ở nhà , có đọc trớc bài ở nhà học sinh
mới biết đợc từ nào khó đọc , hay sai để đến lớp nghe cô hớng dẫn sửa chữa.
- Học sinh Thờng xuyên rèn đọc đúng ở bất kỳ một văn bản nào nói chung
hay trong các tiết tập đọc nói riêng.
-Cần có sự ham thích đọc, có ý thức tự đọc. Tham gia đầy đủ các câu lạc bộ
thi đọc mà nhà trờng tổ chức. Su tầm sách, báo, truyện để đọc.
2.Để thực hiện đợc mục đích, yêu cầu rèn đọc, luyện tập cụ thể trong giờ
Tập đọc. Tôi chú ý đến các khâu sau :
2.1 Rèn phát âm đúng: Để rèn luyện cho học sinh phát âm chuẩn giáo viên
phải hớng dẫn học sinh phát hiện lỗi và sửa lỗi cho học sinh. Trong giờ tập đọc thầy
gọi học sinh khá đọc bài, và giao nhiệm vụ cụ thể các em khác đọc thầm theo tìm

phụ âm n, l để gọi em phát âm . Gọi em khá đọc trớc, em nghe đọc lại, đọc nhiều
lần sửa đến khi em đọc đúng. Khi đã sửa cho em đọc đúng rồi, trong các tiết học
sau tôi luôn luôn chú ý đến em khi đọc xem em còn mắc lỗi lại nữa không để kịp
thời uốn nắn, sửa chữa nếu em mắc lại .Vì số lợng học sinh mắc lỗi này không
nhiều nên tôi sửa sai triệt để. Và các phụ âm khác khi học sinh phát âm sai tôi tiến
hành tìm các từ ngữ có âm đó luyện phát âm cho học sinh ngay trong giờ và luyện
thêm ở những tiết dạy luyện tập buổi hai.
2.2 Rèn đọc đúng:
- Đối với các lớp 1,2,3 việc đọc mẫu thờng do giáo viên đảm nhiệm. Đến lớp
5 kỹ năng đọc của học sinh đã đợc nâng cao, nhiều học sinh có thể đọc đạt tới trình
độ chuẩn trong những trờng hợp nhất định. Do vậy tôi thờng gọi một số học sinh
khá, giỏi đọc làm mẫu trớc toàn bài sau đó gọi học sinh đọc nối tiếp đoạn kết hợp
giảng từ.... khi các em đọc tôi kết hợp :
+Khen những em đọc đúng, xem đó nh là mẫu cho cả lớp noi theo.

6


+Dùng lời nói kết hợp chữ viết, ký hiệu và đồ dùng dạy học, hớng dẫn học
sinh cách ngắt nghỉ hơi, tốc độ đọc, giọng đọc thích hợp. Mỗi đoạn gọi 2,3 học
sinh đọc. Gọi học sinh nhận xét bạn và đọc lại chú ý đọc ngắt nghỉ những cụm từ
trong những câu văn dài bài văn xuôi.
+ Ví dụ: Bài : Một chuyên gia máy xúc
Thế là / A-lếch -xây đa bàn tay vừa to /vừa chắc ra/ nắm lấy bàn tay đầy dầu
mỡ của tôi lắc mạnh và nói://
- Sau khi học sinh phát hiện câu dài, giáo viên ghi vào bằng giấy hoặc bảng
phụ gọi 2,3 em đọc .Các em khác nhận xét bạn ngắt nghỉ đúng cha, ngắt hơi, nghỉ
hơi sau với những tiếng nào, em có đồng ý không? Mời em đó đọc lại. học sinh đọc
và ngắt hoặc nghỉ để các ban khác nhận xét bổ xung và giáo viên thống nhất cách
đọc.

đúng cha, ngắt nhịp ở những tiếng nào. Giáo viên ghi khổ thơ vào bảng, giấy để
học sinh nói cách ngắt nhịp, nhận xét bổ xung, giáo viên thống nhất.
+ Ví dụ bài: Hành trình của bầy ong.
-Gọi học sinh đọc, nhận xét, đọc lại và thống nhất cách ngắt nhịp: 4/2 hay
3/5 .
Chắt trong vị ngọt /mùi hơng
Lặng thầm thay/ những con đờng ong bay
Trải qua ma nắng /vơi đầy
Men trời đất/ đủ làm say đất trời.
Hoặc bài: Chú đi tuần không ngắt nhịp cố định mà chỉ cần ngắt theo cảm
xúc:

Chú đi tuần/ đêm nay
Hải Phòng/ yên giấc ngủ say
Cây /rung theo gió /, lá /bay xuống lòng đờng

Chú đi qua cổng trờng /
Các cháu miền Nam /yêu mến.
Ngoài ra không những tôi luyện cho học sinh đọc ngắt đúng nhịp thơ tôi còn
rèn cho học sinh biết đọc vắt dòng đúng.
+ Ví dụ: Hành trình của bầy ong
Bầy ong giữ hộ cho ngời. Những mùa hoa /đã tàn phai tháng ngày
2.3.Rèn đọc thầm : Đọc thầm là yêu cầu cao, đọc thầm với tốc độ nhanh và
hiệu quả hơn (nắm bắt đầy đủ thông tin cảm thụ tốt văn bản nghệ thuật).
Hớng dẫn học sinh đọc thầm tôi giao nhiệm vụ cụ thể để định hớng rõ yêu
cầu đọc thầm cho học sinh ( đọc câu nào, đoạn nào; đọc để trả lời câu hỏi hay để
ghi nhớ, học thuộc.)
Giới hạn thời gian để tăng dần tốc độ đọc thầm cho học sinh. Cách thực hiện
biện pháp này là từng bớc rút ngắn thời gian đọc của học sinh và tăng dần độ khó
của nhiệm vụ. Thông thờng tôi sử dụng đọc thầm cho học sinh tìm bài văn có mấy

diễn đạt cách dùng từ ngữ, của các em để các em vận dụng ở các môn học khác.
2. 4 Rèn đọc diễn cảm, đọc hay: Đối với học sinh lớp 5.Yêu cầu học sinh
đọc đúng, diễn cảm là yêu cầu trọng tâm, nên phải dành thời gian thích hợp.
* Đối với văn bản nghệ thuật ,các bài văn xuôi:

9


-Giáo viên hớng dẫn học sinh đọc diễn cảm thông qua việc dẫn dắt gợi mở
để học sinh thể hiện tình cảm, thái độ qua giọng đọc phù hợp với hình ảnh, cảm
xúc trong bài thơ, phù hợp tính cách nhân vật trong bài văn (Bớc đầu biết làm chủ
đợc giọng đọc đối với ngữ điệu, tốc độ, cao độ, trờng độ, âm sắc nhằm diễn tả đúng
nội dung bài. Đọc diễn cảm phù hợp với sự cảm nhận riêng của từng cá nhân. Giáo
viên có thể viết khổ thơ ra bảng, giấy gắn trên bảng để học sinh tìm ra cách đọc).
+ Ví dụ: Bài Bầm ơi
Gọi 1,2 em đọc cho học sinh nhận xét, giọng đọc bài thơ nh thế nào? Bạn
đọc đúng cha? (Giọng trầm lắng thiết tha). Em đọc lại: Đọc hai câu mở đầu: Ai về
thăm mẹ quê ta/ Chiều nay có đứa con xa nhớ thầm.
Hỏi: bạn đọc đúng cha? Đọc với giọng thế nào? (với giọng nhẹ , trầm , nghỉ
hơi dài khi kết thúc).
Nhấn giọng ở đoạn theo cách ngân dài hơi hơn ở những từ ngữ khẳng định
hoặc mang rõ sắc thái cảm xúc: Chiều nay có đứa con xa nhớ thầm
Trong khi đọc tôi hớng dẫn đọc đúng đối với những câu văn sau dấu chấm
lửng, ngắt nghỉ thế nào? Đối với các câu cảm, câu thán, câu hỏi trong bài cần đọc
nh thế nào mới đúng
Khi đọc trong các bài thơ, bài văn có các câu hỏi, câu kể, câu cảm giáo viên
cần hớng dẫn các em đọc đúng giọng của từng loại câu đó thì mới bộc lộ đợc cảm
xúc của từng nhân vật và của tác giả.
+Ví dụ :


và lời chú thích về thái độ, hành động của nhân vật :ví dụ
Cai : ( xẵng giọng ) // Chồng chị à?
Dì Năm : - Dạ , chồng tui.
Cai : - Để coi. ( Quay sang lính ) // Trói nó lại cho tao//(chỉ dì Năm ). Cứ
trói đi . Tao ra lịnh mà//( lính trói dì Năm lại ).
Khi đọc cần thể hiện đúng thái độ, tình cảm của nhân vật và tình huống kịch.
Cụ thể:
- Giọng cai và lính : hống hách, xấc xợc
- Giọng dì Năm và chú cán bộ ở đoạn đầu : tự nhiên, ở đoạn sau dì Năm
khéo giả vờ than vãn khi bị trói, nghẹn ngào nói lời trăng trối với con khi bị doạ
bắn chết.
- Giọng An : giọng một đứa trẻ đang khóc. ( An tham gia rất tự nhiên vào vở
kịch do má em dàn dựng. trong tình huống nguy hiểm, em khóc vì thực sự lo cho
má).
* Đối với văn bản phi nghệ thuật: Hớng dẫn học sinh đọc xác định ngữ điệu
đọc sao cho phù hợp với nội dung thông báo làm rõ thông tin cơ bản giúp nghe tiếp
nhận đợc những vấn đề quan trọng hay nổi bật trong văn bản.
- Đọc diễn cảm sau khi học sinh đã tóm tắt hiểu đợc nội dung của văn bản.

11


-Khi rèn đọc lần cuối tiết học, học sinh phải thể hiện đợc cảm xúc của tác giả
khi biết bài văn bài thơ đó.
-Tôi thấy tổ chức cho học sinh thi đọc theo cặp, theo nhóm, mỗi nhóm cử
một bạn lên thi đọc. Đối với bài: có ngời dẫn truyện các nhân vật trong chuyện cho
học sinh đóng vai và đọc theo lời nhân vật và ngời dẫn truyện. Gọi học sinh lên
đọc, các em ở dới là giám khảo nghe, chấm, nhận xét xem bạn nào, nhóm nào, đọc
hay. Giáo viên cùng cả lớp động viên khuyến khích học sinh đọc tốt để các em đọc
tốt hơn.

Năm học Lớp học
âm sai
Tỷ lệ
sinh Số lợng
%
2006-2007 5B 30
3
10
2007-2008 5B 30
6
20
T9,T10,T11 5B 35
7
20
2008-2009

Đọc ngắt
nghỉ sai
Số l- Tỷ lệ
ợng
%
4
13,3
5
16,6
9
25,7

Đọc đúng
Số lợng


đọc đúng đọc hay, đọc thuộc lòng các bài thơ, khổ thơ, đọc phân vai, đoạn văn mà
mình thích nhất để thi đua và tuyên dơng động viên khuyến khích kịp thời và rèn
đọc phải thờng xuyên liên tục. Chú ý rèn đối với học sinh yếu kém và rèn đọc
trong các phân môn khác của Tiếng Việt và các môn học khác. Duy trì sinh hoạt
Đội đọc truyện trong th viện, để rèn kỹ năng đọc cho học sinh với kết quả này chắc
chắn cuối năm lớp tôi sẽ không còn học sinh đọc yếu nữa.

Phần 3 . Kết thúc vấn đề:
Muốn nâng cao chất lợng hiệu quả của các giờ dạy Tập đọc để học sinh đọc
đúng đọc hay bớc đầu cảm thụ đợc cái hay cái đẹp trong bài văn, bài thơ thì khâu
luyện đọc - rèn đọc đúng có vai trò rất quan trọng. Học sinh có đọc đúng mới hiểu
đúng nội dung, mới diễn tả đợc cảm xúc của mình. Để làm tốt việc rèn đọc cho học
sinh lớp 5 trong phân môn Tập đọc ngời giáo viên phải làm tốt những việc sau:
-Mỗi giáo viên phải mẫu mực trong lời nói, việc làm, say sa yêu nghề yêu trẻ
, yêu trờng lớp.
-Phải luôn nghiên cứu tìm hiểu về nội dung kiến thức, phơng pháp bộ môn,
nắm chắc hệ thống chơng trình. Ngời giáo viên phải thờng xuyên tự bồi dỡng nâng

13


cao trình độ, luôn cập nhật những thông tin, những đổi mới về phơng pháp giảng
dạy.
-Giáo viên phải nhận thức đúng vai trò chức năng ở phân môn Tập đọc. Trớc
hết giáo viên phải rèn cho mình đọc đúng, đọc hay, đọc diễn cảm mọi bài tập đọc
trong cấp học nói chung, các bài tập đọc lớp 5 nói riêng. Phải đầu t quĩ thời gian
cho khâu chuẩn bị bài, xây dựng tổ chức các hoạt động cho học sinh trên lớp học .
-Giáo viên phải kiên trì , thờng xuyên rèn cho học sinh theo các bớc:
+Luyện học sinh phát âm đúng các phụ âm khó đọc hay sai.


15