Lời mở đầu
Khát vọng cháy bỏng trong cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh là
giành độc lập cho dân tộc, đem lại tự do và hạnh phúc cho nhân dân. Người đã
từng nói : "Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc là làm sao cho nước ta
được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn
áo mặc, ai cũng được học hành". Khát vọng và lý tưởng ấy đã thôi thúc, quán
xuyến mọi suy nghĩ, hành động trong suốt cuộc đời cách mạng của Người.
Mặc dù Người đã đi xa nhưng những tư tưởng của Người vẫn còn mãi mãi và
thực tế đã trở thành tài sản tinh thần quý báu của Đảng và của cả dân tộc. Vận
dụng tư tưởng của Người, Đảng ta đã và đang xây dựng một nhà nước thể hiện
quyền làm chủ của nhân dân, nhằm đem lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho nhân
dân.
Để hiểu hơn tư tưởng của Người và sự vận dụng những tư tưởng ấy của Đảng
trong xây dựng nhà nước, nhóm 3 đã nghiên cứu đề tài : “Tư tưởng Hồ Chí Minh
về xây dựng nhà nước thể hiện quyền làm chủ của nhân dân và vận dụng trong
công cuộc đổi mới hiện nay”.
Đề tài bao gồm 3 nội dung chính :
I. Quan điểm của Hồ Chí Minh về dân chủ
II. Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước thể hiện quyền làm
chủ của nhân dân
1. Nhà nước của dân
2. Nhà nước do dân
3. Nhà nước vì dân
III. Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước thể hiện
quyền làm chủ của nhân dân trong công cuộc đổi mới hiện nay
1. Những vấn đề thực tiễn
2. Vận dụng trong công cuộc đổi mới hiện nay

1



Nhân dân đã cung cấp cho Đảng những người con ưu tú nhất. Lực lượng của
Đảng có lớn mạnh được hay không là do dân. Nhân dân là người xây dựng, đồng
thời cũng là người bảo vệ Đảng, bảo vệ cán bộ của Đảng. Dân như nước, cán bộ
như cá. Cá không thể sinh tồn và phát triển được nếu như không có nước. Nhân dân
là lực lượng biến chủ trương, đường lối của Đảng thành hiện thực. Do vậy, nếu
không có dân, sự tồn tại của Đảng cũng chẳng có ý nghĩa gì. Đối với Chính phủ và
các tổ chức quần chúng cũng vậy.
Tóm lại, nhân dân là lực lượng dựng xây đất nước, là lực lượng hợp thành, nuôi
dưỡng, bảo vệ các tổ chức chính trị, do vậy nhân dân có quyền làm chủ đất nước,
làm chủ chế độ, làm chủ tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội.
2


Làm thế nào để dân thực hiện được quyền làm chủ của mình? Đây là vấn đề
được Hồ Chí Minh hết sức quan tâm. Theo Hồ Chí Minh, từ xưa đến nay, nhân dân
bao giờ cũng là lực lượng chính trong tất cả các xã hội, trong công cuộc xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc. Nhưng trước Cách mạng Tháng Mười Nga, trước học thuyết
Mác - Lênin, chưa có cuộc cách mạng nào giải phóng triệt để cho nhân dân, chưa
có học thuyết nào đánh giá đúng đắn về nhân dân.
Theo Hồ Chí Minh, người dân chỉ thực sự trở thành người làm chủ khi họ được
giáo dục, khi họ nhận thức được rõ ràng đâu là quyền lợi họ được hưởng, đâu là
nghĩa vụ họ phải thực hiện. Để thực hiện được điều này, một mặt, bản thân người
dân phải có ý chí vươn lên, mặt khác, các tổ chức đoàn thể phải giúp đỡ họ, động
viên khuyến khích họ. "Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu" và nếu nhân dân không
được giáo dục để thoát khỏi nạn dốt thì mãi mãi họ không thể thực hiện được vai
trò làm chủ.
Người dân chỉ có thể thực hiện được quyền làm chủ khi có một cơ chế bảo đảm
quyền làm chủ của họ. Đảng phải lãnh đạo xây dựng được một Nhà nước của dân,
do dân, vì dân; với hệ thống luật pháp, lấy việc bảo vệ quyền lợi của dân làm mục
tiêu hàng đầu, xây dựng được đội ngũ cán bộ, đảng viên xứng đáng là người lãnh


Chủ tịch Hồ Chí
Minh, người công
dân số 1,
đại biểu đầu tiên
của Quốc hội Nước
Việt Nam dân chủ
cộng hòa.

- Nhân dân
có quyền kiểm
tra, giám sát nhà nước :
Phải bảo đảm quyền kiểm soát của nhân dân đối với đại biểu được bầu ra... Tất
cả các cơ quan Nhà nước phải dựa vào nhân dân, liên hệ chặt chẽ với nhân dân,
4


lắng nghe ý kiến và chịu sự kiểm soát của nhân dân" Như vậy, bộ máy nhà nước
phải do dân cử ra, tổ chức nên; hoạt động của Nhà nước phải lấy mục tiêu là phục
vụ nhân dân, vì lợi ích của nhân dân. "Nhà nước xã hội chủ nghĩa và dân chủ nhân
dân chỉ lo làm lợi cho nhân dân, trước hết là nhân dân lao động, ngày càng tiến bộ
về vật chất và tinh thần, làm cho trong xã hội không có người bóc lột người''.
Nhà nước được tổ chức trên cơ sở pháp luật; pháp luật cũng là nền tảng chủ yếu
của mối quan hệ giữa Nhà nước với công dân, bảo vệ sự an toàn về tính mạng, tài
sản, danh dự và nhân phẩm cho con người. Những quan hệ kinh tế, chính trị, xã hội
được điều chỉnh bằng pháp luật và trên cơ sở tôn trọng uy quyền của pháp luật; là
hình thức tổ chức quyền lực của nhân dân, do nhân dân lập nên và được kiểm tra,
giám sát bởi nhân dân.
- Nhân dân có quyền bãi miễn đại biểu quốc hội, hội đồng nhân dân : Quyền
làm chủ của nhân dân thể hiện ở chỗ nhân dân có quyền bãi miễn những đại biểu

nhân dân làm đúng chức trách vị thế của mình, không phải là đứng trên nhân dân,
coi khinh nhân dân, “cậy thế” với dân, “quên rằng dân bầu mình ra là để làm việc
cho dân”. Một nhà nước như thế là một nhà nước tiến bộ trong bước đường phát
triển của nhân loại. Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa do Hồ Chí Minh khai
sinh ngày 2-9-1945 chính là Nhà nước tiến bộ chưa từng có trong hàng nghìn năm
của dân tộc Việt Nam bởi vì đó là Nhà nước của dân, nhân dân có vai trò quyết
định mọi công việc của đất nước.
2. Nhà nước do dân
Nhà nước do dân lập nên, do dân ủng hộ, dân làm chủ. Chính vì vậy, Hồ Chí
Minh thường nhấn mạnh nhiệm vụ của những người cách mạng là phải làm cho
dân hiểu, làm cho dân giác ngộ để nâng cao được trách nhiệm làm chủ, nâng cao
được ý thức trách nhiệm chăm lo xây dựng Nhà nước của mình. Hồ Chí Minh
khẳng định: Việc nước là việc chung, mỗi người đều phải có trách nhiệm “ghé vai
gánh vác một phần”. Quyền lợi, quyền hạn bao giờ cũng đi đôi với trách nhiệm,
nghĩa vụ.
Trong tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước Việt Nam mới, nhân dân
có đủ điều kiện, cả về pháp luật và thực tế, để tham gia quản lý nhà nước. Người
nêu rõ quyền của dân, Nhà nước do dân tạo ra và nhân dân tham gia quản lý là ở
chỗ:
Toàn bộ công dân bầu ra Quốc hội - cơ quan quyền lực cao nhất của nhà
nước, cơ quan duy nhất có quyền lập pháp.

Chủ tịch Hồ Chí Minh trong một kỳ họp Quốc hội

Quốc hội nước Việt Nam dân chủ cộng hoà (1946) vốn là một Quốc hội lập
hiến. Song do hoàn cảnh cách mạng và kháng chiến nên Hiến pháp năm 1946 chưa
6


được ban hành. Quốc hội đã giao cho Chính phủ và Ban Thường trực Quốc hội căn

c) Đề nghị những dự án sắc luật ra trước Ban thường vụ, trong lúc Nghị viện
không họp mà gặp trường hợp đặc biệt.
d) Bãi bỏ những mệnh lệnh và nghị quyết của cơ quan cấp dưới, nếu cần.
đ) Bổ nhiệm hoặc cách chức các nhân viên trong các cơ quan hành chính hoặc
chuyên môn.
e) Thi hành luật động viên và mọi phương sách cần thiết để giữ gìn đất nước.
g) Lập dự án ngân sách hàng năm.
Mọi công việc của bộ máy nhà nước trong việc quản lý xã hội đều thực hiện
ý chí của nhân dân (thông qua quốc hội do dân bầu ra).
Ðại biểu Quốc hội là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân,
không chỉ đại diện cho nhân dân ở đơn vị bầu cử ra mình mà còn đại diện cho nhân
dân cả nước. Ðại biểu Quốc hội phải liên hệ chặt chẽ với cử tri, chịu sự giám sát
của cử tri; thu thập và phản ánh trung thực ý kiến và nguyện vọng của cử tri với
Quốc hội và các cơ quan Nhà nước hữu quan; thực hiện chế độ tiếp xúc và báo cáo
với cử tri về hoạt động của mình và của Quốc hội; trả lời những yêu cầu và kiến
nghị của cử tri; xem xét, đôn đốc, theo dõi việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của
công dân và hướng dẫn, giúp đỡ công dân thực hiện các quyền đó.
Ðại biểu Quốc hội phổ biến và vận động nhân dân thực hiện Hiến pháp, luật và
nghị quyết của Quốc hội. Ðại biểu Quốc hội có quyền chất vấn Chủ tịch nước, Chủ
tịch Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng và các thành viên khác của Chính
phủ, Chánh án Toà án nhân dân tối cao và Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối
cao..
Nhà nước do dân tức là mọi công việc xây dựng đất nước là trách nhiệm của
quần chúng nhân dân. Do đó, phải phát huy vai trò của mặt trận, các đoàn thể trong
công tác quản lý Nhà nước và xã hội, Hồ Chí Minh rất quan tâm đến vấn đề nhân
dân thảo luận, phát huy sáng kiến và tìm cách giải quyết các vấn đề của đất nước.
Người nói: “Dân như nước, mình như cá”, “lực lượng nhiều là ở dân hết”, “công
việc đổi mới, xây dựng đất nước là trách nhiệm của dân”. Do vậy, Nhà nước muốn
điều hành, quản lý xã hội có hiệu lực, hiệu quả, nhất định phải dựa vào dân, dựa
vào sáng kiến và trí tuệ của dân. “Đem tài dân, sức dân, của dân làm lợi cho

chứ không phải “làm quan cách mạng” để “đè đầu cưỡi cổ nhân dân”.

9


Đối với chức vụ Chủ tịch nước của mình, Hồ Chí Minh cũng quan niệm là do
dân ủy thác cho và như vậy phải phục vụ nhân dân, tức là làm đầy tớ cho nhân dân.
Cán bộ Nhà nước phải là đầy tớ của dân, đồng thời là người lãnh đạo hướng
dẫn nhân dân. Đầy tớ thì phải trung thành, tận tụy, cần kiệm liêm chính, chí công
vô tư, lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ. Người lãnh đạo phải trí tuệ hơn người,
minh mẫn, sáng suốt, nhìn xa, trông rộng, gần gũi nhân dân, trọng dụng hiền tài.
Như vậy, “Người thay mặt dân phải đủ cả đức và tài, vừa hiền lại vừa minh”.
Người viết: "Chế độ ta là chế độ dân chủ, nghĩa là nhân dân làm chủ. Đảng ta
là Đảng lãnh đạo, nghĩa là tất cả các cán bộ từ trung ương đến khu, đến tỉnh, đến
huyện, đến xã, bất kỳ ở cấp nào và ngành nào - đều phải là người đầy tớ trung
thành của nhân dân".
Quyền lực nhà nước có cội nguồn từ nhân dân, xuất phát từ nhân dân, nhân dân
tạo lập nên bộ máy nhà nước và uỷ quyền cho nhà nước thay mình thực hiện quyền
lực. Nhưng để nhân dân giao quyền mà không mất quyền, các cơ quan nhà nước
được giao quyền mà không tiếm quyền dân và phải thực hiện tốt nhiệm vụ phục vụ
nhân dân, phát huy quyền dân chủ của nhân dân.
Ngay từ đầu tư tưởng độc đáo, sáng tạo rất Hồ Chí Minh về một Chính phủ
toàn dân, liêm khiết, biết làm việc đã được xác định: "Chính phủ sau đây phải là
một Chính phủ của toàn dân đoàn kết và tập hợp nhân tài không đảng phái... một
Chính phủ liêm khiết... biết làm việc, có gan góc, quyết tâm đi vào mục đích trong
thì kiến thiết, ngoài thì tranh thủ độc lập và thống nhất nước nhà" .Một Chính phủ
coi trọng tính hiệu quả và thiết thực: "Nếu dân đói, Đảng và Chính phủ có lỗi; nếu
dân dốt là Đảng và Chính phủ có lỗi; nếu dân ốm là Đảng và Chính phủ có lỗi".
Điều đó xuất phát từ bản chất của Nhà nước ta là... các cơ quan của Chính phủ
từ toàn quốc cho đến làng, đều là công bộc của dân, nghĩa là để gánh việc chung

Những năm qua, trong tiến trình dân chủ hóa đất nước, Đảng và Nhà nước ta
đã ban hành nhiều chính sách dân chủ về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, phát
huy quyền làm chủ của nhân dân, nhờ đó đã đạt được những thành tựu to lớn trong
sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc. Tuy nhiên, bên cạnh
những ưu điểm cơ bản, nền dân chủ xã hội chủ nghĩa đang được xây dựng, trải
nghiệm và từng bước hoàn thiện của nước ta còn nhiều khuyết điểm do tổ chức,
xây dựng một xã hội hoàn toàn mới trong điều kiện một đất nước có điểm xuất
phát thấp, nền kinh tế lạc hậu. Thực trạng đó đang đặt ra nhiều nhiệm vụ phải giải
quyết với nhiều vấn đề mới nảy sinh trong quá trình phát triển của nền dân chủ
nước ta.
- Về chính trị : Hệ thống chính trị mặc dù đã trải qua hơn 20 năm đổi mới
nhưng còn nhiều những yếu kém và hạn chế. Trong hệ thống chính trị, việc tổ chức
thực hiện nghị quyết, chủ trương của Đảng và chính sách của Nhà nước chưa tốt,
kỷ luật, kỷ cương chưa nghiêm. Tình trạng tùy tiện, thiếu ý thức tổ chức kỷ luật và
tinh thần trách nhiệm, không chấp hành nghị quyết, pháp luật, chính sách của Nhà
nước, báo cáo không trung thực, vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, làm cho
một số nghị quyết của Đảng khó đi vào cuộc sống. Công tác chỉ đạo điều hành ở
các cấp ngành còn nhiều bất cập, công tác kiểm tra, kiểm soát còn nhiều hạn chế.
Nhiều cán bộ, công chức, đảng viên vi phạm pháp lệnh của Nhà nước và điều lệ
Đảng.

11


Là trụ cột của hệ thống chính trị, Nhà nước ta đã tiến hành cải cách hành chính,
tinh giản bộ máy nhưng còn chậm và thiếu kiên quyết. Bộ máy Nhà nước còn cồng
kềnh với nhiều tầng, nấc trung gian và nhiều thủ tục hành chính phiền hà không chỉ
làm giảm hiệu lực quản lý của Nhà nước mà còn làm cho tình trạng vi phạm dân
chủ gia tăng, làm mất lòng tin của nhân dân. Quyền dân chủ của nhân dân còn bị vi
phạm ở nhiều nơi, trên nhiều lĩnh vực. Tệ quan liêu, cửa quyền, sách nhiễu, gây

chủ, dân chủ hình thức. Bệnh quan liêu, gia trưởng còn nặng nề, trong khi đó
khuynh hướng dân chủ cực đoan, dân chủ không đi đôi với kỷ cương, pháp luật lại
đang xuất hiện dưới nhiều hình thức.
12


Tư tưởng tiểu tư sản lan tỏa trong đời sống tinh thần, nó thâm nhập vào giai cấp
công nhân, vào chính quyền, làm phát triển khuynh hướng tự phát, vô chính phủ,
cục bộ địa phương. Hoàn cảnh đó tạo ra và làm xuất hiện nhiều biểu hiện sai trái
với dân chủ xã hội chủ nghĩa.
Phát triển quyền làm chủ và sinh hoạt chính trị của nhân dân, Đảng và Nhà
nước ta đã cho ban hành Quy chế dân chủ cơ sở, ra một số quy định về tiếp dân,
Quy định về công khai tài chính trên một số lĩnh vực, Quy chế làm việc của một số
cơ quan Nhà nước và ra Hướng dẫn về hòa giải ở cơ sở. Tuy nhiên, một số lượng
không nhỏ nhân dân còn thiếu hiểu biết về quyền của mình, do đó dẫn tới hiện
tượng thờ ơ, không quan tâm. Và đó là một nguyên nhân của tình trạng vi phạm
pháp luật, vi phạm các quy tắc xã hội, thậm chí gây ra các hiện tượng mất ổn định
ở một số địa phương.
Mặt khác, những hiện tượng lợi dụng dân chủ để chống phá sự nghiệp cách
mạng của nhân dân ta đã xuất hiện ngày một quyết liệt, trắng trợn hơn và đã lôi
kéo được một bộ phận nhân dân thiếu hiểu biết làm mất trất tự xã hội.
Tình hình trên cho thấy, trong quá trình phát triển của thời kỳ quá độ, thực
trạng dân chủ ở nước ta là hết sức phức tạp, trong đó đang diễn ra cuộc tranh đấu
quyết liệt giữa dân chủ tư sản và dân chủ xã hội chủ nghĩa. Sự thắng lợi của dân
chủ xã hội chủ nghĩa phụ thuộc vào quá trình dân chủ hóa xã hội chủ nghĩa dưới sự
lãnh đạo của Đảng.

2. Vận dụng trong công cuộc đổi mới hiện nay.
a. Nâng cao ý thức dân chủ xã hội chủ nghĩa :
Trong thời gian qua, ở nước ta, bên cạnh những thành tựu của quá trình dân chủ

Về mặt nhận thức, nhân dân ta đã là người chủ và làm chủ đất nước, làm chủ bản
thân. Nhưng trong thực tế không phải người dân nào cũng có điều kiện hiểu đúng
và thực hiện đúng, đủ những quyền làm chủ. Do đó, phải có sự phân biệt đối tượng
và có nhiều cấp độ trong tuyên truyền, giáo dục… Chỉ có như vậy, công tác tuyên
truyền ý thức dân chủ mới làm cho nhân dân “biết hưởng quyền dân chủ, biết dùng
quyền dân chủ của mình, dám nói, dám làm”.
Cần phải nhấn mạnh tới bộ phận cán bộ, đảng viên có chức có quyền là đối
tượng có ý nghĩa rất quan trọng trong việc tuyên truyền, giáo dục ý thức dân chủ
XHCN. Cán bộ phải có trách nhiệm gần dân, lãnh đạo, giải thích cho dân hiểu và
làm theo đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, vừa
phải báo cáo với Đảng, Nhà nước tình hình đời sống, tâm tư, nguyện vọng của dân.
Trong công tác tuyên truyền, cán bộ lãnh đạo là tấm gương thực hành dân chủ.
- Về nội dung
Đảm bảo truyền đạt những kiến thức về dân chủ ở tất cả các lĩnh vực : kinh tế,
chính trị, văn hóa, xã hội chứ không chỉ riêng một lĩnh vực nào.
Dân chủ sẽ chỉ hình thức nếu chỉ dừng lại trên lời nói, văn bản – giấy tờ. Mỗi
người phải nhận biết và sử dụng quyền làm chủ theo quy định Hiến pháp.
Để đảm bảo quyền dân chủ của mọi người, mỗi người phải làm tròn nghĩa vụ
công dân của mình. Mỗi cá nhân không chỉ vì lợi ích riêng mà xâm phạm đến lợi
ích chung của tập thể, cộng đồng, biết hưởng quyền dân chủ phải đi đôi với thực
hiện nghĩa vụ bảo vệ quyền dân chủ.
14


- Về phương pháp, phương tiện
Đi đôi với nhận thức tầm quan trọng, xác định đúng đắn đối tượng, nội dung cơ
bản phải có phương pháp, phương tiện hợp lý để công tác tuyên truyền, giáo dục ý
thức dân chủ đạt kết quả tốt.
Thứ nhất, phải đảm bảo quan điểm thực tiễn, tính thiết thực trong công tác
tuyên truyền giáo dục. Trong nhân dân có nhiều tầng lớp, nhiều lứa tuổi, giới tính,



phải xác lập một hệ thống chính trị trong cơ chế tổng thể : Đảng lãnh đạo, Nhà
nước quản lý, nhân dân lao động làm chủ, không nên chỉ nhấn mạnh một mặt nào.
Về văn hóa, xã hội : Một nền văn hóa tiên tiến trên cơ sở kế thừa, phát huy
những truyền thống quý báu của dân tộc – kết hợp với việc tiếp thu những tinh hoa
văn hóa nhân loại, một trình độ dân trí cao sẽ là điều kiện thuận lợi để tuyên
truyền, giáo dục ý thức dân chủ đạt hiệu quả cao. Khi ý thức dân chủ trở thành nếp
nghĩ, thói quen ứng xử hàng ngày là dân chủ đã phát triển thành văn hóa dân chủ.
Khi đó, công tác tuyên truyền, giáo dục ý thức dân chủ thành công.
b. Xây dựng hệ thống chính trị
 Xây dựng và hoàn thiện Nhà nước
Cần quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh trong xây dựng nhà nước trên những vấn
đề cơ bản sau đây :
1. Xây dựng Nhà nước pháp quyền của dân, do dân và vì dân, lấy liên minh
công nông với trí thức làm nền tảng cho Đảng Cộng sản lãnh đạo.
2. Cải cách tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước, gắn liền với xây dựng
chỉnh đốn Đảng, đổi mới nội dung, phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà
nước. Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước.
3. Tiến hành đồng thời các nhiệm vụ cải cách thể chế và phương thức hoạt
động của Nhà nước, phát huy dân chủ, giữ vững kỷ luật, kỷ cương, tăng cường
pháp chế, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức trong sạch có đủ năng lực.
4. Nâng cao hiệu quả hoạt động của Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp.
5. Kiên quyết đẩy mạnh cuộc đấu tranh chống tham nhũng trong bộ máy nhà
nước.
Để thực hiện những nhiệm vụ hiện thời, cần tập trung vào những vấn đề cải
cách nền hành chính Nhà nước, tập trung vào 3 vấn đề trọng yếu là :
- Một là, cải cách thể chế : thực hiện cải cách cơ bản các thủ tục hành chính
cả về thể chế lẫn tổ chức thực hiện; loại bỏ những khâu bất hợp lí, phiền hà; ngăn
chặn tệ cửa quyền, tham nhũng và hối lộ.

Quản lý và kiểm tra chặt chẽ đảng viên, công chức ở nơi công tác và cư trú để mỗi
người, ở bất cứ cương vị nào, đều phải thường xuyên tu dưỡng rèn luyện đạo đức,
giữ vững phẩm chất. Công tác chống tham nhũng là công việc khó khăn và phức
tạp, phải lựa chọn những người trong sạch, có bản lĩnh chính trị vững vàng, có
kinh nghiệm chuyên môn tham gia.
 Nâng cao chất lượng của hệ thống chính trị cơ sở
- Xác định rõ chức năng nhiệm vụ của từng tổ chức trong hệ thống chính trị ở
cơ sở. Xây dựng quy chế phối hợp giữa các tổ chức dưới sự lãnh đạo của đảng bộ,
chi bộ cơ sở.
- Thực hành dân chủ trong nội bộ các tổ chức của hệ thống chính trị theo
nguyên tắc tập trung dân chủ và phát huy quyền làm chủ nhân dân trên cơ sở thực
hiện quyền dân chủ trực tiếp, phát huy quyền dân chủ đại diện, quy định cụ thể
việc thực hiện quyền của dân giám sát tổ chức và cán bộ cơ sở và thay thế người
17


không đủ tín nhiệm. Phát huy dân chủ đi liền với củng cố, nâng cao kỷ luật, kỷ
cương theo pháp luật.
- Xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở có năng lực tổ chức và vận động nhân dân
thực hiện đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước, thực hiện tốt quy chế dân
chủ cơ sở, phát huy quyền làm chủ của nhân dân.
 Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng
Phải xác định sự lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chính trị là thông qua tổ
chức chứ không phải cá nhân; Đảng lãnh đạo bằng quyết định tập thể và bằng cách
theo dõi, cho ý kiến chỉ đạo, kiểm tra việc thực hiện; phát triển các điển hình và
chỉnh đốn các sai lệch. Đảng lãnh đạo bằng cách phát huy mạnh mẽ vai trò và hiệu
lực của Nhà nước chứ không làm thay, điều hành thay Nhà nước. Các tổ chức
Đảng trong cơ quan Nhà nước và đoàn thể phải có nhiệm vụ quán triệt đường lối
chính sách của Đảng trong hoạt động của các cơ quan, đoàn thể.
Gắn bó với thực tiễn, phải thường xuyên đi sát cơ sở, lắng nghe ý kiến, trả lời

trình tiến hóa của nhân loại. Nhưng giải phóng con người, tinh thần của con người
cùng với sự phát triển toàn diện con người là mục tiêu của dân chủ Hồ Chí Minh,
mục tiêu đó phù hợp với sự tiến hóa của loài người, nên dân chủ theo tư tưởng Hồ
Chí Minh là hiện thực và là của tương lai. Bởi vậy, di sản tư tưởng dân chủ Hồ Chí
Minh và những thành tựu dân chủ do Người để lại mà ngày nay chúng ta đang thừa
kế là nền tảng tinh thần và vật chất vô giá cho dân tộc ta và Đảng ta vững bước tiến
vào thiên niên kỷ mới.

Danh mục tài liệu tham khảo
1.

Giáo trình tư tưởng Hồ Chí Minh (Dành cho sinh viên đại học, cao
đẳng khối không chuyên ngành Mác – Lenin, tư tưởng Hồ Chí
Minh) – Bộ Giáo cụ và Đào tạo.

2.

Tư tưởng Hồ Chí Minh về dân chủ - TS Phạm Hồng Chương.

3.

Mạng internet.

4.

Tài liệu khác…

19