TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
KHOA GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Đề tài:

THỰC HIỆN NGUYÊN LÝ
“ĐẢNG LÃNH ĐẠO, NHÀ NƯỚC QUẢN LÝ,
NHÂN DÂN LÀM CHỦ” TRONG ĐỔI MỚI
HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ HIỆN NAY Ở
HUYỆN MINH HÓA, QUẢNG BÌNH
Giáo viên hướng dẫn
Sinh viên thực hiện
Lớp

VINH – 2011

1

: ThS. Phan Quốc Huy
: Đinh Thị Hoài Thương
: 48B3 – Chính trị - Luật


Lời cảm ơn
Để hoàn thành tốt khoá luận này, ngoài sự nổ lực cố gắng của bản thân, em
còn nhận đợc sự giúp đỡ của Huyện uỷ, UBND, HĐND huyện Minh Hoá, tỉnh
Quảng Bình. Sự quan tâm nhiệt tình của các thầy cô giáo trong khoa, Hội đồng
khoa Giáo dục chính trị, các thầy cô giáo trong tổ bộ môn Lịch Sử Đảng.
Với tấm lòng biêt ơn sâu sắc, đặc biệt em xin chân thành cảm ơn thầy giáo
TH.S Phan Quốc Huy ngời đã trực tiếp hớng dẫn, quan tâm, tạo mọi điều kiện

1.2. Sự hình thành nguyên lý Đảng lãnh đạo, Nhà nớc quản lý,

16

nhân dân làm chủ trong hệ thống chính trị ở Việt Nam.
Chơng II. Thực hiện nguyên lý Đảng lãnh đạo, Nhà nớc quản lý,

22

nhân dân làm chủ trong đổi mới hệ thống chính trị hiện nay ở
huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình.
2.1. Khái quát chung về điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội huyện

22

Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình.
2.2. Thực hiện nguyên lý Đảng lãnh đạo, Nhà nớc quản lý,

25

nhân dân làm chủ ở huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình.
2.3. Một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện

53

nguyên lý Đảng lãnh đạo, Nhà nớc quản lý, nhân dân làm chủ
C. Kết luận.

63



: Hoàn thành nhiệm vụ

HTTNV

: Hoàn thành tốt nhiệm vụ

YK

: Yếu kém

4


A. Phần Mở đầu
1. Lý do chọn đề tài.
Nguyên lý Đảng lãnh đạo, Nhà nớc quản lý, nhân dân làm chủ là cơ chế
gồm ba chủ thể, là cơ chế vận hành quyền lực của nhà nớc ta hiện nay. Nguyên lý
tổng thể này đợc nêu lên lần đầu tiên tại Đại hội lần thứ VI của Đảng (1986) mà sau
này (cơng lĩnh 1992 đã tiếp tục vận dụng và phát triển). Văn kiện Đại hội đại biểu
toàn quốc lần thứ VI (1986) đã khẳng định: Đảng lãnh đạo, nhân dân làm chủ, nhà
nớc quản lý thành cơ chế chung trong quản lý toàn bộ xã hội [4, tr. 109]. Nguyên
lý này chính là mô hình khái quát nhất của hệ thống chính trị ở nớc ta, hệ thống đó
bao gồm: Đảng, Nhà nớc, Mặt trận tổ quốc và các tổ chức đoàn thể nhân dân (Tổng
liên đoàn lao động Việt Nam, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội liên
hiệp phụ nữ Việt nam, Hội nông dân Việt Nam, Hội cựu chiến binh)
Trong suốt thời gian qua từ năm 1986 đến nay, quá trình đổi mới của chúng
ta trên lĩnh vực hệ thống chính trị là quá trình tìm tòi về mặt lý luận và thực tiễn để
tiếp tục làm rõ hơn, cụ thể hơn nguyên lý: Đảng lãnh đạo, Nhà nớc quản lý, nhân
dân làm chủ. Từ đó đã khẳng định rằng: Nguyên lý trên đóng một vai trò cự kỳ

Minh Hóa, Quảng Bình đợc chúng tôi lựa chọn làm đề tài khóa luận tốt nghiệp đại
học.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài.
Cho đến nay đã có một số công trình nghiên cứu về vấn đề Đảng lãnh đạo,
Nhà nớc quản lý, nhân dân làm chủ dới nhiều gốc độ khác nhau liên quan đến đề
tài. Trong đó có:
- Nguyễn Khánh: Đảng lãnh đạo xây dựng và phát huy quyền làm chủ của nhân
dân, cải cách tổ chức và hoạt động của Bộ máy nhà nớc Tạp chí cộng sản, số 03,
tháng 2, năm 2000.
- Vị Lê: Đảng lãnh đạo và Nhà nớc quản lý Báo nhân dân, ngày 9/12/1998.
- TS. Nguyễn Văn Mạnh: Đảng lãnh đạo xây dựng Nhà nớc pháp quyền của dân, do
dân, vì dân.
- Phát huy quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng và thực hiện thiết chế dân chủ
cơ sở của đồng chí Lê Khả Phiêu, TCCS số 12, tháng 8, 1988.
6


- Ngày 21-10-2009, tại Hà Nội, Hội đồng lý luận Trung ơng, ban chủ nhiệm chơng
trình nghiên cứu khoa học - lý luận chính trị cấp nhà nớc phối hợp học viện chính
trị - hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức hội thảo khoa học về mối quan hệ
giữ Đảng lãnh đạo, nhà nớc quản lý, nhân dân làm chủ.
- Riêng ở huyện Minh Hóa Quảng Bình đã có những văn bản quán triệt chủ trơng và
thống nhất kế hoạch tổ chức, các báo cáo tổng kết về vấn đề Đảng lãnh đạo, nhà n ớc quản lý, nhân dân làm chủ. Tuy nhiên cho đến hiện nay cha có một công trình
khoa học nào đề cập và đi sâu vào nghiên cứu: Thực hiện nguyên lý Đảng lãnh
đạo, Nhà nớc quản lý, nhân dân làm chủ. Vì vậy chúng tôi đã mạnh dạn tìm hiểu
vấn đề Thực hiện nguyên lý Đảng lãnh đạo, Nhà nớc quản lý, nhân dân làm chủ
trong đổi mới hệ thống chính trị hiện nay ở huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài.
3.1. Mục đích.
Mục đích của đề tài là tìm hiểu thực trạng công tác thực hiện nguyên lý

+ Phơng pháp so sánh.
+ Phơng pháp kết hợp lô gíc và lịch sử.
+ Phơng pháp duy vật biện chứng.
+ Phơng pháp trừu tợng hóa khoa học
Ngoài ra còn sử dụng các kết quả nghiên cứu điều tra xã hội học để tiến hành
luận văn.
6.ý nghĩa của khóa luận.
Qua việc nghiên cứu, phân tích quá trình thực hiện nguyên lý Đảng lãnh
đạo, Nhà nớc quản lý, nhân dân làm chủ trên địa bàn huyện Minh Hóa - Quảng
Bình, luận văn khái quát một số kết quả bớc đầu, chỉ ra những phơng hớng, giải
pháp cụ thể nhằm tăng cờng thực hiện Đảng lãnh đạo, Nhà nớc quản lý, nhân dân
làm chủ phù hợp với điều kiện của huyện. Từ đó khóa luận có thể dùng làm tài
liệu tham khảo cho các cơ quan chức năng trong việc phát huy quyền làm chủ của
nhân dân. Đồng thời luận văn có thể dùng làm tài liệu nghiên tham khảo cho việc
nghiên cứu giảng dạy chuyên đề.
7. Bố cục của khóa luận.
8


Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục các tài liệu tham khảo, khóa luận
còn gồm hai chơng:
Chơng I: Lý luận chung về nguyên lý Đảng lãnh đạo, Nhà nớc quản lý, nhân dân
làm chủ trong hệ thống chính trị ở Việt Nam.
Chơng II: Thực hiện nguyên lý Đảng lãnh đạo, Nhà nớc quản lý, nhân dân làm
chủ trong đổi mới hệ thống chính trị hiện nay ở huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng
Bình.

B. Phần nội dung
Chơng I
9

hội. Nhìn chung trong 80 năm qua, cơng lĩnh, chính sách, đờng lối của Đảng về cơ
10


bản đã phản ánh đợc ý chí, nguyện vọng và những lợi ích của giai cấp công nhân,
nhân dân lao động và của cả dân tộc. Nhân dân ta đã tự nguyện thừa nhận sự lãnh
đạo của Đảng rõ ràng là không phải do sự áp đặt, mà xét đến cùng là do tính tất yếu
khách quan của cách mạng nớc ta.
1.1.1.2 Khái niệm về nhà nớc quản lý.
Khái niệm Nhà nớc quản lý theo nghĩa rộng: Là hoạt động tổ chức điều
hành của cả bộ máy nhà nớc, nghĩa là bao hàm cả sự tác động, tổ chức của quyền
lực nhà nớc trên các phơng diện lập pháp, hành pháp và t pháp. Theo cách hiểu này
Nhà nớc quản lý đợc đặt trong cơ chế Đảng lãnh đạo, Nhà nớc quản lý, nhân dân
làm chủ
Khái niệm Nhà nớc quản lý theo nghĩa hẹp: Nhà nớc quản lý chủ yếu là
quá trình tổ chức, điều hành của hệ thống cơ quan hành chính nhà nớc đối với các
quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con ngời theo pháp luật nhằm đạt đợc
những mục tiêu, yêu cầu nhiệm vụ quản lý nhà nớc. Đồng thời các cơ quan nhà nớc
nói chung còn thực hiện các hoạt động có tính chất chấp hành, điều hành tính chất
hành chính nhà nớc nhằm xây dựng tổ chức bộ máy và củng cố chế độ công tác nội
bộ của mình, đề bạt, khen thởng, kỷ luật cán bộ, công chức, ban hành quy chế làm
việc nội bộ [21, tr. 65].
Trong hệ thống chính trị Việt Nam, Nhà nớc là lợc lợng quản lý xã hội bằng
pháp luật, theo pháp luật, mà pháp luật của nhà nớc ta thể hiện quyền lực của nhân
dân nhng về thực chất là sự thể chế hóa đờng lối, chủ trơng quan điểm, t tởng chỉ
đạo của Đảng.
Có thể khẳng định Nhà nớc XHCN là công cụ chủ yếu để quản lý xã hội trên
mọi lĩnh vực. Đó là nhà nớc quản lý tổ chức, điều hành phát triển kinh tế, nhà nớc
tổ chức và quản lý văn hóa, giáo dục, khoa học và công nghệ, nhà nớc quản lý xã
hội.

sống trên tất cả các lĩnh vực chính trị - kinh tế - văn hóa - xã hội thông qua các
hoạt động của nhà nớc do dân cử ra và bằng các hình thức dân chủ trực tiếp [4, tr.
19]. Hồ Chí Minh đã từng nói: chế độ ta là chế độ dân chủ, tức là nhân dân là ngời
chủ. Ngời luôn mong muốn làm sao cho nhân dân biết hởng quyền dân chủ, biết
12


dùng quyền dân chủ của mình, giám nói, giám làm [13, tr. 508]. Dân chủ đối với
Hồ Chí Minh luôn đợc xác định rất rõ ràng ở hai khía cạnh: Địa vị pháp lý của nhân
dân ta đợc Bác chỉ rõ, nớc ta là nớc dân chủ, địa vị cao nhất là nhân dân, vì dân là
chủ, Bác còn nói Dân chủ là của quý báu nhất của nhân dân [12, tr. 279-592]. Do
đó để hiểu đúng và làm theo ý Bác thì dân chủ phải là dân là chủ và nhân dân làm
chủ.
1.1.2. Mối quan hệ giữa ba nhân tố Đảng, Nhà nớc, nhân dân trong hệ thống
chính trị Việt Nam.
Đảng - Nhà nớc - nhân dân là ba bộ phận cơ bản, ba chủ thể chủ yếu tạo nên
chế độ xã hội và hệ thống chính trị ở Việt Nam. Mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nớc
và nhân dân luôn đợc Đảng ta quan tâm, xây dựng, phát triển và củng cố.
Ngày 21/10/2009, tại Hà Nội, Hội đồng lý luận Trung ơng, ban chủ nhiệm
chơng trình nghiên cứu khoa học, lý luận chính trị, cấp nhà nớc phối hợp Học viện
Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức hội thảo về mối quan hệ giữa
Đảng lãnh đạo, Nhà nớc quản lý, nhân dân làm chủ. Dự hội thảo có đồng chí:
Nguyễn Văn An, nguyên ủy viên Bộ chính trị, nguyên Chủ tịch Quốc hội và nhà
khoa học, nhà lý luận, nhà hoạt động thực tiễn. Đồng chí Nguyễn Viết Thông, tổng
th ký Hội đồng lý luận Trung ơng, PGS.TS và GS.TS Nguyễn Văn Huyên chủ trì hội
thảo. Với tinh thần dân chủ, khoa học, trách nhiệm, hội thảo tập trung vào ba nội
dung cơ bản mối quan hệ giữa Đảng lãnh đạo, Nhà nớc quản lý, nhân dân làm
chủ qua hơn 20 năm đổi mới.
Các tham luận tại hội thảo đã đi đến thống nhất, mối quan hệ giữa Đảng lãnh
đạo, Nhà nớc quản lý, nhân dân làm chủ là một cơ chế vận hành độc đáo của chế độ

không có mâu thuẫn giữa việc nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng với tăng cờng
hiệu lực quản lý của nhà nớc.
Đảng lãnh đạo nhà nớc để nhà nớc đi đúng phơng hớng, đờng lối chính trị và
giải quyết các vấn đề quản lý kinh tế - xã hội đúng với lập trờng chính trị của Đảng,
làm cho nhà nớc thực sự là cơ quan đại biểu cho ý chí và quyền lực của nhân dân,
làm cho nhân dân thực sự nắm lấy quyền lực xã hội, chứ Đảng không bao biện, làm

14


thay công việc của nhà nớc. Cơng lĩnh của Đảng ta đã chỉ rõ: Đảng không làm
thay công việc của các tổ chức khác trong hệ thống chính trị.
Sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng đối với nhà nớc đợc thể hiện trên một số nội
dung chủ yếu sau:
+ Lãnh đạo nhà nớc thể chế hóa đờng lối của Đảng sao cho quá trình lập pháp, lập
quy, các kế hoạch, chính sách của nhà nớc thể hiện đúng t tởng, quan điểm của
Đảng và bảo đảm thực hiện có kết quả đờng lối, chủ trơng của Đảng..
+ Lãnh đạo xây dựng bộ máy nhà nớc và bố trí đội ngũ cán bộ nhà nớc. Đảng định
ra các nguyên tắc và phơng hớng chỉ đạo việc tổ chức các bộ máy nhà nớc , góp ý
kiến về các đề xuất của nhà nớc. Trong công tác cán bộ Đảng đề ra các tiêu chuẩn,
chính sách, nhà nớc thể chế hóa thành luật, quy chế. Đảng giới thiệu những cán bộ
chủ chốt có năng lực quản lý có phẩm chất tốt, có uy tín trong quần chúng để giữ
các chức vị chủ chốt trong bộ máy nhà nớc.
+ Đảng lãnh đạo nhà nớc thông qua các tổ chức Đảng và đảng viên làm việc trong
cơ quan nhà nớc, chứ không trực tiếp ra lệnh, chỉ thị cho cơ quan nhà nớc phải thi
hành một cách cỡng bức. Thông qua các tổ chức Đảng và các Đảng viên, Đảng đa t
tởng, quan điểm của mình vào hoạt động của bộ máy nhà nớc, đồng thời lắng nghe
ý kiến của các thành viên khác.
+ Đảng lãnh đạo nhà nớc thông qua việc kiểm tra, giám sát hoạt động của bộ máy
nhà nớc.

chứng. Do đó chúng ta luôn tâm niệm một điều rằng, không có phong trào cách
mạng của quần chúng nhân dân thì không có sự ra đời của Đảng. Đúng nh đồng chí
Lê Khả Phiêu đã tâm niệm Công ơn của nhân dân đối với Đảng sâu nặng nh công
ơn sinh thành của cha mẹ, Đảng tồn tại và phát triển đợc là nhờ nhân dân [17].
Trong tác phẩm nổi tiếng Dân vận chủ tịch Hồ Chí Minh khái quát bản chất mối
quan hệ giữa dân và Đảng trong 7 câu rất hàm súc nh sau:

16


Bao nhiêu lợi ích đều vì dân, bao nhiêu quyền hạn đều của dân. Công việc
đổi mới và xây dựng là trách nhiệm của dân. Sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc là
công việc của dân, chính quyền từ xã đến trung ơng do dân cử ra. Đoàn thể từ trung
ơng đến xã do dân tổ chức nên. Nói tóm lại quyền hành và lực lợng đều ở nơi dân
[11, tr. 198].
Nhân dân ta rất yêu Đảng, tin Đảng và biết phân biệt rạch ròi đúng sai, song
Đảng không để cho những kẻ lợi dụng danh nghĩa đảng viên để làm hại uy tín của
Đảng, làm giảm sút lòng tin của dân với Đảng. Nếu Đảng xa rời quần chúng, quần
chúng không thừa nhận vai trò lãnh đạo của Đảng thì Đảng sẽ mất cơ sở xã hội
chính trị và do vậy, vai trò lãnh đạo của Đảng sẽ không còn trên thực tế. Đó là một
hiểm họa đối với Đảng với dân tộc.
Mối quan hệ giữa Nhà nớc với nhân dân.
Nhà nớc Cộng hòa XHCN Việt Nam là nhà nớc của nhân dân, vì nhân dân,
tất cả quyền lực nhà nớc thuộc về nhân dân, nhà nớc bảo đảm và không ngừng phát
huy quyền làm chủ về mọi mặt của nhân dân, nghiêm trị mọi hành động xâm phạm
lợi ích của tổ quốc và của nhân dân; xây dựng đất nớc giàu mạnh, thực hiện công
bằng xã hội, mọi ngời có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển
toàn diện. Đây là nhà nớc cùng thống nhất các dân tộc cùng sinh sống trên đất nớc
Việt Nam .
Nh vậy có thể khẳng định giữa nhà nớc với nhân dân là hai nhân tố không

và chính sách của mình, góp phần hoàn thiện nhà nớc Vì lẽ đó nhà nớc phải phục
vụ lợi ích và nguyện vọng của nhân dân, không đặc quyền, đặc lợi, thực sự cần
kiệm, liêm, chính. Để là nhà nớc của dân, do dân, vì dân thì nhà nớc đó phải thực
hiện những nội dung sau:
+ Về yêu cầu thiết chế tổ chức: Đó là bộ máy lo cho dân, trớc hết là những lợi ích
thiết thân hằng ngày, làm cho dân có ăn, có mặc, có chỗ ở, đợc học hành và phát
triển toàn diện. Nhà nớc đó phải là việc gì lợi cho dân ta phải hết sức làm. Việc gì
hại đến dân, ta phải hết sức tránh[14, tr. 56-57].
+ Về đội ngũ cán bộ nhà nớc: Đó là bộ máy mà đội ngũ cán bộ nhà nớc không phải
là quan cách mạng, đè đầu cỡi cổ dân, thu vén lợi ích riêng, mà là đầy tớ cho nhà
nớc, công bộc của dân; là công bộc của dân, đồng thời là ngời lãnh đạo của dân;
18


vừa là ngời lãnh đạo vừa là ngời đầy tớ thật trung thành của nhân dân. nếu không
có nhân dân thì Chính phủ không đủ lực lợng. Nếu không có Chính phủ thì nhân
dân không ai dẫn đờng, vì lẽ đó giữa Nhà nớc và nhân dân có mối quan hệ không
thể tách rời.
Nh vậy, trong hệ thống chính trị ở nớc ta, Đảng là lực lợng lãnh đạo để đảm
bảo quyền lực thuộc về nhân dân, nhân dân lại thực hiện quyền lực của mình chủ
yếu và trớc hết thông qua bộ máy nhà nớc. Sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của
nhà nớc là nhằm thực hiện và bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân. Nhân dân coi
sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN, xây dựng Đảng và Nhà nớc trong
sạch, vững mạnh là sự nghiệp của mình. Mặt khác nhân dân chủ động xây dựng
khối đại đoàn kết toàn dân vững chắc, đấu tranh với những hiện tợng không lành
mạnh; tích cực thực hiện đờng lối của Đảng, chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật và
chủ trơng, chính sách của nhà nớc để xây dựng Đảng trong sạch, nhà nớc vững
mạnh.
Trong mối quan hệ này Đảng và Nhà nớc đều phục vụ nhân dân, mục đích
hoạt động là nhằm đem lại lợi ích cho nhân dân. Cán bộ Đảng hay cán bộ nhà nớc

đó Nguyễn ái Quốc đã sớm phát hiện ra rằng, phong trào yêu nớc Việt Nam muốn
đi đến thắng lợi phải gắn với phong trào cộng sản và công nhân quốc tế chống kẻ
thù chung là chủ nghĩa thực dân, phong kiến. Bản luận cơng các vấn đề dân tộc và
thuộc địa của Lênin khi đến tay đồng chí Nguyễn ái Quốc đã soi sáng cho Ngời về
con đờng giải phóng dân tộc. Khi tiếp thu đợc những t tởng cách mạng của chủ
nghĩa Mác-Lênin, Nguyễn ái Quốc đã chủ trơng thành lập ra Đảng Cộng Sản Việt
Nam.
Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam ngày 3-2-1930 là một bớc ngoặt vô
cùng quan trọng trong lịch sử cách mạng Việt Nam và từ thời điểm đó lịch sử đã
chấm dứt thời kỳ bế tắc, khủng hoảng và thất bại của các phong trào cứu nớc từ lập
trờng Cần Vơng đến lập trờng t sản, tiểu t sản. Cách mạng Việt Nam từ đây có Cơng lĩnh đúng đắn với việc xác định mục tiêu, chiến lợc, lực lợng và phơng pháp
cách mạng rất rõ ràng; có đội tiên phong lãnh đạo mang bản chất cách mạng của
giai cấp công nhân và tiêu biểu cho phong trào giải phóng dân tộc, quyết tâm lãnh
đạo toàn dân giành độc lập hoàn toàn cho dân tộc để tiến tới xã hội cộng sản .
20


Từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam trở thành một bộ phận của phong trào Cộng
sản và công nhân quốc tế, thì Đảng ta đã trở thành Bộ tham mu chinh trị, đội tiên
phong giữ vai trò lãnh đạo cách mạng, lãnh đạo nhân dân, lãnh đạo nhà nớc.
Từ khi ra đời năm 1930 cho đến nay, Đảng ta trên thực tế đã trở thành lực l ợng độc
tôn lãnh đạo cách mạng nớc ta. Mọi thắng lợi của cách mạng nớc ta, 80 năm qua
đều gắn liền với vai trò lãnh đạo của Đảng. Nhân dân ta suy tôn Đảng là ng ời lãnh
đạo của mình. Đảng ta ! Đảng của chúng ta ! Bởi nhân dân thấy rõ chỉ có Đảng mới
có khả năng lãnh đạo nhân dân xây dựng cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc.
Tuy nhiên, phải từ sau cách mạng tháng Tám năm 1945 trở đi, Đảng ta mới trở
thành Đảng cầm quyền, Đảng nắm chính quyền, chấp chính. Và chỉ sau khi cuộc
kháng chiến chống đế quốc Mỹ thắng lợi, đất nớc thống nhất, Đảng mới trở thành
Đảng cầm quyền trên quy mô cả nớc, đa đất nớc đi lên chủ nghĩa xã hội. Chủ tịch
Hồ Chí Minh khẳng định Đảng ta là một Đảng cầm quyền.

đời từ rất sớm. Đảng nắm quyền lãnh đạo sau khi Đảng ra đời vào ngày 3-2-1930,
nhà nớc quản lý, nhân dân làm chủ đợc xác định sau khi cách mạng tháng 8/1945
thành công và lập ra nhà nớc dân chủ nhân dân đầu tiên và một chính quyền non trẻ
bắt đầu nắm quyền quản lý, nhân dân bắt đầu giành quyền làm chủ. Tuy nhiên phải
đến Đại hội lần thứ VI (1986) thì nguyên lý trên mới đợc hợp thành nguyên lý
chung Đảng lãnh đạo, nhân dân làm chủ, nhà nớc quản lý,. (Xin lu ý: tại Đại hội
VI, cụm từ nhân dân làm chủ đợc đặt ở vị trí thứ hai, sau Đảng lãnh đạo; trong các
văn kiện sau này đã chuyển xuống thứ ba trở thành Đảng lãnh đạo, nhà nớc quản
lý, nhân dân làm chủ).
1.2.2. Những thành tựu của cách mạng Việt Nam trong việc thực hiện nguyên
lý Đảng lãnh đạo, Nhà nớc quản lý, nhân dân làm chủ .
Dới sự lãnh đạo của Đảng nhân dân ta đã đoàn kết một lòng lập nên những
kỳ tích của dân tộc trong thế kỷ XX. Nhờ có sự thống nhất cao độ giữa ý Đảng,
lòng dân, phép nớc, nên trong điều kiện một nớc nghèo nàn, lạc hậu; chịu sự thống
trị tàn bạo của thực dân, phong kiến; dù chỉ có gần 5000 Đảng viên, nhng Đảng ta

22


đã lãnh đạo toàn dân, đoàn kết toàn dân tiền hành một cuộc cách mạng long trời,
lở đất vào tháng 8 năm 1945.
Ngày 19-8-1945 cả dân tộc ta đã vùng dậy giành chính quyền, cách mạng
tháng 8 là một cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, xóa bỏ chính quyền nhà
nớc của chủ nghĩa thực dân và phong kiến, lập nên nhà nớc Việt Nam dân chủ Cộng
hòa, là nhà nớc công nông đầu tiên ở Đông Nam á. Nhà nớc Việt Nam là nhà nớc
độc lập, dân chủ thật sự của dân, do dân và vì dân. Chính vì vậy, thắng lợi của cách
mạng tháng 8 là thành công rực rỡ của việc phát huy quyền lãnh đạo của Đảng và
quyền làm chủ của nhân dân. Đó là thắng lợi của đờng lối cách mạng dân tộc dân
chủ đúng đắn do Đảng ta vạch ra và lãnh đạo nhân dân cả nớc ta thực hiện.
Ngay sau khi nhà nớc dân chủ nhân dân ra đời, Đảng và nhà nớc đã gắn kết chặt

dựng nền dân chủ XHCN, nhất là dân chủ ở cơ sở. Hoạt động của nhà nớc đã thể
hiện đợc t tởng lấy dân làm gốc, biết dựa vào dân, thực hiện việc dân biết, dân bàn,
dân làm, dân kiểm tra. Nhà nớc cũng tích cực đấu tranh chống tệ nạn xã hội, xử lý
nghiêm minh những vụ việc tiêu cực, tham nhũng. Những thành tựu, tiến bộ trên
đây đã tạo nền tảng cho công tác quản lý đất nớc. Nhờ vậy đất nớc đợc ổn định về
kinh tế chính trị - văn hóa - xã hội, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân
đợc nâng lên rõ rệt, định hớng xã hội chủ nghĩa cũng đợc giữ vững.

Tiểu kết chơng I
Nhìn lại những bớc đầu phấn đấu đầy gian khổ, hy sinh đã qua và những
thành tựu, thắng lợi vẻ vang đã giành đợc của toàn dân tộc. Chúng ta có thể tự hào
về vai trò lịch sử của Đảng ta, ngời lãnh đạo và tổ chức thắng lợi cách mạng việt
nam, chúng ta tự hào về vai trò quản lý của nhà nớc trên tất cả các lĩnh vực đã đa
đất nớc việt nam đi lên, ổn định về mọi mặt: kinh tế - chính trị - văn hóa - xã hội
và càng tự hào về quyền làm chủ của nhân dân. Chính khát khao làm chủ của nhân
dân là cội nguồn làm nên mọi thắng lợi của cách mạng

Chơng II

24


Thực hiện nguyên lý Đảng lãnh đạo, Nhà nớc quản
lý, nhân dân làm chủ trong đổi mới hệ thống chính trị
hiện nay ở huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình.

2.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên - kinh tế xã hội huyện Minh Hóa
- Quảng Bình.
2.1.1. Đặc điểm tự nhiên và dân c.
Minh Hóa là một huyện vùng cao của tỉnh Quảng Bình, nơi trập trùng đèo