MỞ BÀI

Trong xã hội hiện nay, tình trạng nam nữ chung sống với nhau như
vợ chồng mà không đăng ký kết hôn đang là vấn đề phức tạp và xuất hiện
ngày càng nhiều ở nước ta. Sống chung (cohabitation) được định nghĩa là
tình trạng hai cá nhân chưa kết hôn nhưng thỏa thuận chung sống với nhau
trong mối quan hệ mật thiết về tinh thần và cả thể xác. Ngày nay, nhiều
người đồng ý chung sống với nhau khi chưa đăng ký kết hôn hay không
muốn chính thức kết hôn. Việc nam nữ chung sống mà không đăng ký kết
hôn có những mặt tích cực cũng như tiêu cực. Tuy vậy, có thể thấy rằng
tình trạng này chủ yếu mang những yếu tố tiêu cực, để lại nhiều hậu quả
xấu hơn là những hệ quả tích cực. Khi nam nữ chung sống mà không đăng
ký kết hôn, chưa có sự ràng buộc về luật pháp, trách nhiệm thì người ta có
thể dễ dàng bỏ nhau, hậu quả sẽ vô cùng nặng nề. Những hậu quả của tình
trạng này có thể kể tới như: làm con người tự do phóng túng, tình cảm bị
chai sạn; gây ra những tình cảnh éo le khi người phụ nữ mang thai mà
không quyết định có nên sinh con hay không… Các công trình nghiên cứu
trên thế giới cũng cho thấy tỉ lệ ly hôn của các cặp vợ chồng đã chung sống
với nhau trước khi đăng ký kết hôn là cao hơn hẳn so với những cặp vợ
chồng chỉ chung sống sau khi đã đăng ký kết hôn. Đồng thời, thực tế cho
thấy đa số thiên tài, các tên tuổi lớn như Beethoven, Mozart, Bill Gates đều
sinh ra trong những gia đình nề nếp, có căn bản vững chắc. Qua đó, có thể
kết luận rằng tình trạng nam nữ sống chung như vợ chồng mà không đăng
ký kết hôn mang lại hậu quả không tốt, ảnh hưởng xấu tới sự phát triển của
xã hội. Vậy đâu là nguyên nhân của tình trạng này và cần có những giải
pháp gì để hạn chế tình trạng này? Những vấn đề này sẽ được trình bày
trong bài viết sau đây.

1




chỉ sau một thời gian, họ lại mang nhau ra tòa ly dị vì lý do nào đó, lại phải
tốn tiền cho án phí, luật sư. Hơn nữa nếu họ cảm thấy không thể hòa hợp
được nữa thì cũng dễ dàng chia tay, không bị nhức đầu vì những thủ tục
cũng như chi phí pháp lý.
Rose Kreider, nhà nhân khẩu học gia đình làm việc tại Cục điều tra
dân số Mỹ nói: “Điểm nổi bật ở đây chính là vấn đề thất nghiệp”. Năm
2008, 59% các đôi sống chung cho biết cả hai đều có việc làm. Con số này
giảm xuống còn 49% năm 2010. Như thế, tiền bạc đang dần đóng một vai
trò lớn hơn trong tương lai của các đôi yêu nhau. Nhiều đôi chung sống với
nhau vì lý do kinh tế trong thời đại suy thoái “rất dễ đổ vỡ” và không đi
đến hôn nhân, Wendy Manning, phó giám đốc Trung tâm nghiên cứu Gia
đình và Nhân khẩu thuộc Đại học Bowling Green State, nói. Đó là vì thu
nhập của các đôi càng thấp, họ càng ít có khả năng đi đến hôn nhân, nghiên
cứu phát hiện. Theo nghiên cứu của Manning và Smock, ngay cả khi các
cặp đôi “nghèo” đi đến hôn nhân sau một thời gian chung sống với nhau,
họ vẫn dễ dàng chia tay hơn.
Ở những giai đoạn kinh tế khó khăn, căng thẳng tài chính thường “đè
nén” tình yêu. Trong thời Đại suy thoái những năm 1930, khi chung sống
mà không kết hôn là điều cấm kỵ, cả tỷ lệ kết hôn và ly hôn đều giảm. Hiện
nay, tỷ lệ ly hôn đang ở mức thấp nhất kể từ đầu những năm 1970. Theo
Cục Điều tra dân số Mỹ, ngay cả khi nhiều người Mỹ chung sống không
kết hôn nhiều hơn, xu thế giảm kết hôn trong dài hạn vẫn thể hiện rõ thời
kinh tế đi xuống. Ở nhiều nơi khác trên thế giới, đặc biệt là các nước vùng
Scandinavi, việc sống chung như vợ chồng thậm chí đã thay thế luôn cho
việc kết hôn. Còn với đa số người Mỹ, chung sống không kết hôn là sự sắp
đặt chấp nhận được, nhưng chỉ mang tính tạm thời. Nhiều cặp đang ở thế
lưỡng nan vì không thể kết hôn và ngại phải chia đôi.

3

hội và nhân văn, bà Nguyễn Thị Minh Thái, thì cho rằng một trong những
4


nguyên nhân khiến sống thử được giới trẻ ủng hộ vì nó phù hợp với tâm lý
tò mò, háo hức khám phá cái mới của giới trẻ. Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Thị
Hoài Đức, Giám đốc Trung tâm sức khỏe phụ nữ và gia đình, cũng ủng hộ
quan điểm này: "Không phải bạn trẻ nào cũng thích sống thử, nhưng nhìn
chung tâm lý của giới trẻ bao giờ cũng thích thử".
Các nhà tâm lý học ở nhiều nước trên thế giới đều có chung một
nhận xét rằng tất cả những người chung sống trước khi kết hôn đều là
những người nôn nóng, những trường hợp chung sống mà không kết hôn
đều xuất phát từ những quyết định chưa chín chắn. Không ít trường hợp,
người con gái còn không biết bạn trai nghĩ gì về mình. Họ không muốn bỏ
thời gian và nỗ lực xây dựng một nền tảng vững chắc cho cuộc hôn nhân.
Đó là hành vi về cơ bản của kiểu người hay đòi hỏi phải làm vừa lòng tôi
ngay lập tức vì tôi muốn như thế và cần phải được như thế.
Không chỉ vì tâm lý nôn nóng, nhiều đôi nam nữ sống chung với
nhau là “sống thử”, là bước đệm trước khi tiến đến hôn nhân. Họ thử chung
sống như vợ chồng một thời gian để thử thách nhau về trách nhiệm, bổn
phận, lòng kiên nhẫn, và quan trọng nhất là có chịu đựng được tật xấu của
nhau không, rồi chính thức kết hôn cũng chưa muộn. Thử chung sống, và
đo lường tình trạng tài chính của nhau xem có thể thỏa mãn nhu cầu cần
thiết trong đời sống hàng ngày hay không, có sòng phẳng với nhau không,
hay một trong hai người sẽ kiểm soát hết tiền bạc và để một người phải
chịu thiệt thòi và van xin ban phát khi có nhu cầu…
Qua tìm hiểu quá khứ của những cô gái chấp nhận chung sống trước
hôn nhân các nhà nghiên cứu nhận thấy một phần khá lớn trong số họ là
những cô gái có nỗi buồn về gia đình trong quá khứ. Ta có thể thấy được
điều này qua một ví dụ thực tế về H. Cha mẹ cô luôn mâu thuẫn vì cha H là

cả. Một số bạn còn cho rằng phải có tình dục mới giữ được tình yêu và
người yêu... Thứ hai, các bạn đồng nhất giữa tình yêu và tình dục do bị ám
thị bởi người yêu mình, bởi mọi người xung quanh. Chính vì những sai lầm
6


như vậy đã dẫn tới tình trạng chung sống như vợ chồng mà không kết hôn
của nhiều thanh niên hiện nay.

II. Giải pháp hạn chế tình trạng nam nữ chung sống như vợ
chồng mà không đăng ký kết hôn
Nhìn chung, các nhà chuyên gia xã hội, văn hóa đều không đồng tình
với việc chung sống như vợ chồng mà không kết hôn, dù nó có lợi ở một
khía cạnh nào đó. Lợi là có thể tiết kiệm nhiểu khoản chi phí, có thể ở bên
nhau mà lại không có nhiều ràng buộc. Nhưng tác hại của cách sống này là
rất nhiều so với vài lợi ích của nó. Việc chung sống như vợ chồng mà
không kết hôn sẽ dẫn đến cách sống dần trở thành tự do, phóng túng hơn,
khiến cho tình cảm bị chai sạn. Gia đình là tế bào của xã hội, gia đình bền
vững sẽ là nền tảng, cốt lõi cho xã hội phát triển. Do đó, nếu một xã hội có
nhiều người chỉ muốn sống chung như vợ chồng mà không tính đến chuyện
lập gia đình thì xã hội đó không thể phát triển bền vững được. Mặt khác,
khi nam nữ chung sống với nhau mà không kết hôn, không có ràng buộc gì
sẽ khiến họ sống không có trách nhiệm trong cuộc sống lứa đôi, dễ dàng
chia tay nhau để rồi lại tiếp tục chung sống với đối tượng khác. Và một
thực trạng đáng báo động hiện nay có nguyên nhân từ việc chung sống mà
không kết hôn là tình trạng nạo phá thai, đặc biệt là có nhiều trường hợp trẻ
vị thành niên. Một số trường hợp do nạo phá thai quá nhiều, nạo phá thai ở
những nơi không đủ điều kiện hành nghề dẫn đến tai biến thủng tử cung,
băng huyết, vô sinh, thậm chí chết người.
Có thể thấy rằng tình trạng nam nữ chung sống như vợ chồng mà

cũng cần giáo dục cho học sinh, sinh viên về lối sống, định hướng về các
giá trị chuẩn mực trong đời sống.
Việc tuyên truyền về giáo dục giới tính, sức khỏe sinh sản và lối
sống không chỉ cần được tuyên truyền ở nhà trường mà còn là trách nhiệm
8


từ phía các tổ chức xã hội như hội phụ nữ, đoàn thanh niên… Và song song
với tuyên truyền, các tổ chức xã hội cũng cần có những hoạt động tư vấn về
vấn đề giới tính, về lối sống… Khi những khúc mắc tâm lý được tư vấn và
giải quyết, tình trạng chung sống mà không kết hôn của thanh niên hiện nay
chắc chắn sẽ giảm thiểu rất nhiều. Đồng thời, các tổ chức xã hội cũng cần
tuyên truyền về tác hại của việc nam nữ chung sống như vợ chồng mà
không kết hôn, đặc biệt là tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại
chúng. Khi nhận thức được tác hại của lối sống này gây ra, mọi người sẽ
xem xét kĩ lưỡng trước khi quyết định về việc chung sống như vợ chồng và
tình trạng chung sống mà không kết hôn sẽ bị hạn chế.
3. Từ phía gia đình
Nhân tố quan trọng sẽ giúp hạn chế tình trạng nam nữ chung sống
như vợ chồng mà không kết hôn chính là mỗi gia đình. Mỗi gia đình đều
phải có phương pháp giáo dục con em mình một cách phù hợp về giới tính,
lối sống, chuẩn mực đạo đức… để đến lúc đứa trẻ trưởng thành sẽ có đầy
đủ kiến thức, có nhận thức đúng đắn về các vấn đề trong xã hội và sẽ không
lựa chọn những lối sống sai lầm. Mặt khác, gia đình cũng cần có sự quan
tâm, quản lý cần thiết đối với con em mình bởi lẽ rất nhiều trường hợp nam
nữ chung sống như vợ chồng mà không kết hôn là những thanh niên xa
nhà, có thể sống tùy theo ý mình.

9