Khoá luận tốt nghiệp 1 Nguyễn Thị Hiền
Môc lôc
Trang
PHẦN I: MỞ ĐẦU...............................................................................................3
PHẦN I
MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
1.1. Xuất phát từ mục tiêu của chương trình Sinh học phổ thông
Mục tiêu về kĩ năng thực hành của chương trình Sinh học (SH) trung học
phổ thông (THPT) là: “Rèn luyện và phát triển kĩ năng quan sát, thí nghiệm
(TN). Học sinh (HS) được làm các tiêu bản hiển vi, tiến hành quan sát dưới kính
lúp, biết sử dụng kính hiển vi, thu thập xử lí mẫu vật, biết bố trí và thực hiện một
số TN giản đơn để tìm hiểu nguyên nhân của một số hiện tượng, quá trình SH”.
Muốn thực hiện mục tiêu này, việc tiến hành các TN thuộc các bài thực hành
trong sách giáo khoa (SGK) là một việc làm cần thiết. [12, 7]
Lớp K56A Khoa Sinh học – ĐH Sư Phạm Hà Nội
Khoá luận tốt nghiệp 2 Nguyễn Thị Hiền
1.2. Xuất phát từ vai trò của TN trong dạy học SH
Trong dạy học SH, giáo viên (GV) sử dụng phương pháp thực hành TN
khi nghiên cứu quá trình sinh lí, ảnh hưởng của các nhân tố sinh thái lên sinh vật.
HS tự mình khám phá ra những điều mới mẻ từ những tác động chủ ý lên đối
tượng TN, qua đó kích thích hứng thú học tập, tạo sự say mê, niềm tin khoa học.
Các em thấy được vai trò của con người trong việc chinh phục, cải tạo tự nhiên.
Do đó các TN không chỉ giúp HS hoàn thiện kĩ năng, kĩ xảo mà kết quả TN còn
củng cố niềm tin khoa học cho HS. [2], [23]
1.3. Xuất phát từ thực trạng dạy - học các TN ở trường phổ thông
Qua điều tra sơ bộ, chúng tôi nhận thấy, trên 80% giờ dạy thực hành đều
được thực hiện ở trường phổ thông (PT).
Tuy nhiên, đa số GV đều gặp khó khăn trong việc giảng dạy các TN thực
hành. Nguyên nhân chủ yếu là do việc trình bày TN trong SGK chưa chính xác,
tiến hành một số TN theo SGK không cho kết quả rõ ràng. Đa số TN tiến hành

5. Giới hạn nghiên cứu
Đề tài tiến hành thử nghiệm và cải tiến các TN thuộc chương trình SGK
SH10 THPT, bao gồm:
- TN nhận biết Tinh bột.
- TN nhận biết Prôtêin.
- TN co và phản co nguyên sinh.
Lớp K56A Khoa Sinh học – ĐH Sư Phạm Hà Nội
Khoá luận tốt nghiệp 4 Nguyễn Thị Hiền
- TN về sự thẩm thấu của tế bào.
- TN về ảnh hưởng của nhiệt độ và pH đến hoạt tính của enzim.
6. Nhiệm vụ nghiên cứu
6.1. Nghiên cứu cơ sở lí luận về khái niệm, phân loại, vị trí, vai trò của TN với tư
cách là một loại phương tiện dạy học (PTDH) trong lí luận dạy học, là cơ sở xác
định các nguyên tắc, qui trình thử nghiệm, cải tiến TN.
6.2. Điều tra thực trạng dạy thực hành TN phần SH tế bào SH10 ở các trường
THPT hiện nay.
6.3. Phân tích cấu trúc nội dung phần SH tế bào - SH10 THPT, từ đó xác định vị
trí, vai trò, nội dung cụ thể của các bài thực hành trong phần này, đặc biệt chú ý
đến các bài trong giới hạn nghiên cứu.
6.4. Xây dựng các nguyên tắc, qui trình thử nghiệm và cải tiến TN.
6.5. Tiến hành thử nghiệm các TN theo SGK, từ đó rút ra các nhận xét về những
thuận lợi, khó khăn khi tiến hành TN, làm cơ sở đề xuất các phương án cải tiến TN.
6.6. Tiến hành các phương án cải tiến, ghi lại kết quả về mặt định tính và định
lượng để so sánh với TN của SGK.
6.7. Kết luận, xây dựng thành qui trình TN chuẩn.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Nghiên cứu lí thuyết
Nghiên cứu các tài liệu có liên quan đến nội dung đề tài, bao gồm: SGK
SH THPT, sách hướng dẫn giảng dạy SH dành cho GV, các sách tham khảo, các
giáo trình, các luận văn và một số tư liệu khác về các nội dung: