Sáng Kiến Kinh Nghiệm
Phơng pháp rèn luyện kỹ năng Đá Cầu cho học sinh bậc THCS
phần i : mở đầu
1. Lí DO CHọN Đề TàI :
Tháng 3 1946 Chủ tịch Hồ Chí Minh ra lời kêu gọi toàn dân tập thể
dục. Ngời viết: Giữ gìn dân chủ, xây dựng nớc nhà, gây đời sống mới, việc
gì cũng cần có sức khỏe mới thành công. Mỗi ngời dân yếu ớt, tức là làm cho
cả nớc yếu ớt một phần. Mỗi ngời dân khỏe mạnh là góp phần làm cho cả nớc khỏe mạnh. Vì thế tập luyện thể dục, bồi bổ sức khỏe là bổn phận của ngời dân yêu nớc.
Trong hoạt động giảng dạy của các nhà trờng hiện nay, đặc biệt là trờng THCS. Môn thể dục (TD) chiếm một vị trí khá quan trọng, đây là một
môn học có nhiệm vụ bảo vệ và nâng cao sức khoẻ cho học sinh ( HS ), giúp
các em hình thành và phát triển nhân cách toàn diện để trở thành con ngời
thời đại mới.
Sự phát triển toàn diện của con ngời đợc hiểu là sự phát triển hài
hoà ở 3 yếu tố cơ bản : Trí năng Thể năng Tâm năng. Thời đại CNH
HĐH đòi hỏi con ngời nhân văn con ngời công nghệ mới trên cơ sở phát
triển Đức dục Trí dục Mỹ dục, thì nhất thiết giáo dục sức khoẻ phải là
vấn đề hàng đầu của con ngời trong một xã hội phát triển.
Dựa trên kiến thức về xã hội học. Ta thấy, thể dục thể thao (TDTT) ra
đời từ thời cổ đại và nó đợc thể hiện rõ nét ở lịch sử các kỳ Đại hội
OLEMPIC. Thế vận hội OLEMPIC đã xuất hiện từ 776 năm trớc Công
nguyên. Nh vậy từ thời kỳ cổ đại con ngời đã coi giáo dục sức khoẻ là vấn đề
hàng đầu của mọi hoạt động tự nhiên và xã hội; nh thế nó phát triển liên tục
theo nhịp điệu của thời gian, theo sự phát triển của loài ngời, con ngời càng
tiến hoá, càng hiện đại bao nhiêu thì vấn đề giáo dục sức khoẻ càng quan
trọng bấy nhiêu.
Trở lại với lĩnh vực giảng dạy bộ môn TD ( giáo dục sức khoẻ ) ở trờng
THCS. Nhằm thúc đẩy sự phát triển hài hoà của cơ thể nh: T thế ngay ngắn,
cơ thể phát triển cân đối, nâng cao khả năng chức phận của cơ thể nh: Tăng
cờng trao đổi chất, rèn luyện thần kinh thăng bằng, phát triển hợp lí các tố
tâm, toàn ý nghiên cứu và bằng các biện pháp chuyên môn cụ thể để
TDTT phải đợc rèn luyện cùng với kỹ năng có ý nghĩa của khoa học bộ
môn Thể Dục Giáo Dục Sức Khoẻ.
Vì vậy bản thân là một GV đợc đào tạo chính quy cơ bản để giảng dạy
môn TD, qua 6 năm kinh nghiệm tôi quyết định nghiên cứu Sáng Kiến Kinh
Nghiệm Phơng pháp rèn luyện kỹ năng Đá cầu cho học sinh bậc THCS
với mong muốn trớc tiên là giúp cho các bài giảng của tôi đạt kết quả cao,
bài học của HS sẽ phong phú hơn. Đặc biệt là trang bị cho các em hệ thống
các bài tập, động tác, trò chơi, phơng pháp rèn luyện kỹ năng Đá cầu, giúp
cho nền tảng của văn hoá TDTT phát triển chắc chắn và toàn diện hơn nói
chung và HS trờng THCS Hán Đà nói riêng.
2. Mục đích nghiên cứu:
Sáng Kiến Kinh Nghiệm Phơng pháp rèn luyện kỹ năng Đá cầu
cho học sinh bậc THCS , với mục đích thông qua giờ TD chính khoá,
nhằm tạo cho HS phơng pháp tích cực chủ động trong tập luyện TDTT.
Nhằm hớng dẫn các em HS trờng THCS phơng pháp tập luyện Đá cầu bằng
cách tạo cho các em hứng thú tập luyện TDTT, hớng dẫn các em những bài
tập, động tác rèn luyện kỹ năng Đá cầu.
3. Đối tợng nghiên cứu :
- Kỹ năng Đá cầu của 248 Học sinh trờng THCS xã Hán Đà.
4. giới hạn phạm vi nghiên cứu :
Đề tài không nghiên cứu về lý luận dạy học nói chung; không đi sâu
vào phơng pháp dạy học của bộ môn. Sáng Kiến Kinh Nghiệm này chỉ giới
hạn cụ nh tên của Đề tài Phơng pháp rèn luyện kỹ năng Đá cầu cho học
Nguyễn Văn Linh
Sáng Kiến Kinh Nghiệm
Phơng pháp rèn luyện kỹ năng Đá Cầu cho học sinh bậc THCS
Theo Từ Điển Tiếng Việt: Phơng pháp là tuần tự cần làm theo
trong những bớc có quan hệ với nhau khi tiến hành công việc có mục đích
nhất định. Với TD phơng pháp giảng dạy mới nhằm tạo cho mỗi một giờ
lên lớp tránh đợc việc làm mẫu quá nhiều, tránh đợc việc giải thích quá kỹ về
kỹ thuật, động tác và loại trừ đợc không khí căng thẳng trong buổi tập. Qua
đó tạo cho giờ học luôn có một không khí vui tơi, nhẹ nhàng nhng hiệu quả,
giúp cho các em học mà chơi, chơi mà học đạt đợc kết quả cao. Nhằm phát
huy đợc tính năng động sáng tạo tích cực chủ động của HS. Muốn
đạt đợc kết quả trên đòi hỏi ngời GV phải có sự tích cực, sáng tạo trong hoạt
động dạy học, nhằm đạt đợc mục tiêu đổi mới phơng pháp dạy học cho phù
hợp.
Cũng theo Từ Điển Tiếng Việt thì : Kỹ năng là khả năng thực hành
thành thạo những hiểu biết
Sáng Kiến Kinh Nghiệm Phơng pháp rèn luyện kỹ năng Đá cầu
cho học sinh bậc THCS . Nhằm tích cực hoá hoạt động học tập của HS dới
sự tổ chức, hớng dẫn của GV. Tức là GV chỉ đạo, tổ chức hoạt động để giúp
HS chủ động tham gia các hoạt động, chủ động chiếm lĩnh nội dung học tập,
nhằm phát huy tính Tích cực Chủ động Tự giác Sáng tạo của HS,
phù hợp với đặc điểm môn TD; Bồi dỡng phơng pháp Tự học, rèn luyện kỹ
năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm
vui, hứng thú học tập cho HS. Qua đó ta thấy cốt lõi của việc đổi mới PPDH
TD ở trờng THCS: Là giúp HS hớng tới việc học tập chủ động, lấy quá trình
tự tập luyện TDTT hằng ngày là chính. Chống lại thói quen học tập thụ động.
Bởi lẽ TD cần phải đợc tập luyện thờng xuyên mới có tác dụng tốt đối với
sức khoẻ con ngời.
Sáng Kiến Kinh Nghiệm
Phơng pháp rèn luyện kỹ năng Đá Cầu cho học sinh bậc THCS
- Qua điều tra thực trạng môn Đá cầu của HS trờng THCS Hán Đà.
- Đá cầu:
- Năm 2004 : Giỏi là 12%; Khá là 43%; Trung bình là 45%
- Năm 2005 : Giỏi là 13%; Khá là 47%; Trung bình là 40%
- Năm 2006 : Giỏi là 12%; Khá là 42%; Trung bình là 46%
- Năm 2007 : Giỏi là 15%; Khá là 50%; Trung bình là 35%
- Năm 2008 : Giỏi là 21%; Khá là 47%; Trung bình là 32%
Chơng iii : giải quyết vấn đề :
Trong thực tiễn trình độ phát triển TDTT hiện nay đòi hỏi ngời tập
phải có sự chuẩn bị lâu dài. Quá trình huấn luyện thể thao cho Thanh thiếu
niên thờng chia một cách quy ớc toàn bộ quá trình huấn luyện nhiều năm
thành 4 giai đoạn chủ yếu :
.
.
1. Sơ bộ
2. chuyên môn hoá thể thao ban đầu
3. huấn luyện chuyên sâu trong môn thể thao tự chọn
4. hoàn thiện thể thao.
- Tất nhiên không thể có giới hạn rõ ràng giữa các gian đoạn này. ở
giai đoạn đầu, khi áp dụng một số lợng lớn các bài tập phát triển chung và
chuyên môn lấy từ các môn thể thao khác nhau thì ngời tập sẽ có đợc trình
độ huấn luyện thể lực chung tốt. Việc chuẩn bị thể lực chuyên môn, lúc đầu,
chiếm một vị trí không lớn. Song sau này, khi đạt đợc kỹ xảo thể thao cao,
việc huấn luyện thể lực chuyên môn trở lên có u thế hơn với việc huấn luyện
thể lực chung.
- Một trong những điều kiện chủ yếu để đạt đợc thành tích thể thao
- Chuẩn bị : Đứng chân thuạn phía sau hơi co gối, nửa bàn chân trên
chạm đất, trọng tâm dồn vào chân trớc. Tay cùng phía với chân thuận cầm
cầu, tay kia buông tự nhiên, mắt nhìn cầu.
- Động tác : Tung cầu lên cao khoảng 0,3 - 0,5m cách ngực khoảng
0,2 0,4 m, mắt nhìn theo cầu để dự đoán hớng cầu rơi, co gối chân thuận,
dùng đùi tâng cầu lên cao. Tiếp theo di chuyển theo hớng cầu rơi để tâng cầu
lên. Tâng đợc cầu liên tục, không để cầu rơi là thớc đo đánh giá mức độ thực
hiện kỹ thuật và khả năng khéo léo của mỗi ngời.
2. Tâng cầu bằng má trong bàn chân:
- Chẩn bị : Đứng hai chân giạng rộng bằng vai hoặc nhỏ hơn một
chút, tay thuận cầm cầu cao ngang thắt lng, hớng về phía trớc bụng, lòng bàn
tay hớng lên cao cách bụng 0,15 - 0,25m, tay kia buông tự nhiên, mắt nhìn
theo cầu.
- Động tác : Tay cầm cầu hơi hạ cổ tay và cẳng tay xuống một chút để
lấy đà rồi tung cầu lên cao (khoảng 0,4 0,6m cách ngực về phía trớc
khoảng 0,3 0,8m). Mắt nhìn theo cầu, di chuyển nhanh về phía cầu rơi
xuống. Dồn trọng tâm vào chân trụ, chân thuận co cẳng chân hớng má trong
bàn chân lên cao để tâng cầu. Tiếp theo hạ chân xuống, di chuyển về phía
cầu rơi, rồi lại nhanh chóng và khéo léo dùng má trong bàn chân tiếp tục
tâng cầu. Động tác lặp lại nh vậy sao cho số lần tâng cầu liên tục đợc càng
nhiều càng tốt.
3. Chuyền cầu theo nhóm hai ngời :
- Chuẩn bị : Hai ngời đứng đối diện nhau cách 1 3m. Một ngời tay
thuận cầm cầu.
- Động tác : Ngời cầm cầu tung nhẹ cầu lên cao khoảng 0,2 0,3m.
1. T thế huẩn bị và di chuyển :
- T thế chuẩn bị : Đứng hai chân rộng bằng vai hoặc chân trớc chân
sau, hai gối hơi chùng, thân trên hơi ngả về trớc, trọng tâm cơ thể dồn đều
vào hai chân hoặc dồn nhiều vào chân trớc, hai tay buông tự nhiên, mắt dõi
theo cầu.
- Di chuyển :
+ Bớc trợt ngang : Để đón cầu bay cao ở hai bên than, cần sử dụng bớc trợt
ngang. Cầu bay sang phía bên phải, thì chân phải bớc trớc. Khi bớc, cả hai
chân đều trợt là là sát mặt sân, ngực hớng về trớc, mắt nhìn theo cầu.
+ Bớc trợt chếch : Để đón cầu của đối phơng bay bổng ở phía trớc chếch
theo một góc nào đó, do đó để đón cầu cần bớc trợt chếch về hớng đó. Cầu
rơi về phía nào thì chân cùng phía đó bớc trớc, sau đến chân kia, cả hai chân
đều trợt là là sát mặt sân chếch về hớng cầu đến.
- Chạy : Trong đá cầu, chạy thờng đợc sử dụng nhiều hơn cả, gồm
chạy về trớc, chạy lùi, sang ngang, chếch về trớc. Khi chạy, bàn chân nâng
cao khỏi mặt đất hơn bớc trợt và khi chạm đất chủ yếu bằng nửa bàn chân
trên, thân hớng về hớng chạy, mắt nhìn theo cầu.
2. Tâng cầu bằng mu bàn chân :
- Chuẩn bị : Đứng chân trụ trớc (chân khác chiều với tay cầm cầu), cả
bàn chân chạm đất. Chân đá (chân cùng chiều với tay cầm cầu) phía sau
chạm đất bằng nửa bàn chân trên. Tay cầm cầu cao ngang thắt lng và cách
ngời khoảng 0,2 0,3m, đế cầu trên ngón tay 3 và 4, bàn tay ngửa và khum
lại để đỡ cầu. Tay kia co tự nhiên, trọng tâm cơ thể dồn nhiều vào chân trớc.
Mặt hơi cúi nhìn theo cầu.
- Động tác : Tung nhẹ cầu lên cao khoảng 0,3 0,8m, co chân sau
nâng đùi lên cao sao cho mu bàn chân hớng về phía cầu rơi. Khi cầu rơi
Sáng Kiến Kinh Nghiệm
Phơng pháp rèn luyện kỹ năng Đá Cầu cho học sinh bậc THCS
mạnh cầu sang sân đối phơng. Khi đá cầu không nâng trọng tam lê cao, bàn
chân đá không nâng cao quá đầ gối.
5. Phát cầu cao chân chính diện bằng mu bàn chân :
chân.
- Chuẩn bị : Nh chuẩn bị phát cầu thấp chan chính diện bằng mu bàn
- Động tác : Bớc chân trớc về trớc một bàn chân đồng thời tung nhẹ
cầu lên cao, co chân sau đá mạnh cầu sang sân đối phơng. Khi đá cầu, cần
nâng trọng tâm lên cao, chân trụ kiễng, bàn chân chạm cầu ở độ cao hơn đầu
gối.
III. Bài Tập cho học sinh lớp 8
1. Đỡ cầu bằng ngực :
- Chuẩn bị : Nh t thế chẩn bị cơ bản của đá cầu.
- Động tác : Khi cầu bay đến cao ngang tầm ngực hoặc hơn một chút.
VĐV hơi ngả thân trên ra sau kết hợp với chùng gối chân sau nhiều hơn, hai
tay đa về trớc hơi co hớng ngực về phía cầu. Tiếp theo nhún chân, hất ngực
lên cao phối hợp với hai tay, đánh khuỷu tay ra sau banh ngực chạm cầu.
Điểm chạm cầu có thể ở giữa ngực, nhng tốt nhất lên chạm cầu một bên ngực
vị nh vậy có sự kết hợp dớn vai cùng bên sẽ có lực hơn.
2 Tâng búng cầu :
- Chuẩn bị : Đứng chân thuận sau, chân kia trớc. Hai chân chùng gối
7
Nguyễn Văn Linh
Sáng Kiến Kinh Nghiệm
Phơng pháp rèn luyện kỹ năng Đá Cầu cho học sinh bậc THCS
5 - Tâng cầu - đá tấn công bằng mu bàn chân :
- Chuẩn bị : đứng chân thuận sau, chân kia phía trớc. Thân ngời thẳng
tự nhiên, hai tay buông tự nhiên để giữ thăng bằng. Mắt quan sát cầu và đối
phơng.
- Động tác : Khi cầu bay bổng sang phải hoặc trái, ngời chuyển trọng
tâm cơ thể sang chân trụ, dùng chân phía cầu rơi tâng cầu nhịp một bằng mu
bàn chân , bằng đùi hay má trong bàn chân. Tiếp theo dùng mu bàn chân
thuận đá cầu tấn công sang sân đối phơng. Trờng hợp cầu ở xa lới có thể tâng
cầu nhịp một cho cầu bay về phía gần lới, sau đó di chuyển đến vị trí thích
hợp đá tân công sang đối phơng.
IV. Bài Tập cho học sinh lớp 9
1 - Đá cầu cao chân nghiêng mình bằng mu bàn chân :
- Chuẩn bị : Nh t thế đứng chuẩn bị cơ bản trong đá cầu.
- Động tác : Khi cầu bay đến ngang tầm hông cách chân đá cầu một
khoảng phù hợp, VĐV bớc về trớc một bớc hay một bàn chân. Xoay vai phía
chân trụ về phía dới, kết hợp ngả thân trên về trớc, dồn trọng tâm vào chân
trụ, đồng thời đa chân sau hớng mu bàn chân đá mạnh vào cầu, hai tay phối
hợp tự nhiên. Đá xong, về t thế cơ bản.
2 Phát cầu cao chân nghiêng mình :
Sáng Kiến Kinh Nghiệm
Phơng pháp rèn luyện kỹ năng Đá Cầu cho học sinh bậc THCS
Bài soạn minh họa
Tiết : 60 Lớp 6 :
Bật nhảy - đá cầu
Ngày soạn : 25/10/2009
Ngày dạy : 6a : / / 2008
6b : / / 2008
Sĩ số : / 32
: / 31
I. Mục Tiêu :
- Bật nhảy: Đá lăng trớc, Đá lăng trớc sau, Đá lăng sang ngang;
Chạy đà tự do nhảy xa; trò chơi Bật xa tiếp sức.
- Đá cầu: Ôn tập kỹ thuật tâng cầu bằng đùi; Học tâng cầu bằng má
trong bàn chân.
II. địa điểm phơng tiện:
1. Địa điểm:
- Sân thể dục trờng THCS Hán Đà.
2. Phơng tiện:
- Chuẩn bị sân tập, hố cát xốp, đờng chạy đủ dài, rộng, sạch sẽ
thoáng mát và đảm bảo an toàn trong tập luyện và thi đấu TDTT.
- Đủ đồ dùng dạy và học cần thiết nh: ( còi, đồng hồ, cầu chinh)
Phơng pháp tổ chức
Đội hình tập chung.
LT
GV
- GV cùng khởi động cho HS
quan sát và tập theo.
2 X 8 nhịp
2 X 8 nhịp
2 X 8 nhịp
định lợng
GV
Phơng pháp tổ chức
25 30 phút
12 15 phút - Giáo viên làm quản trò cho
9
Nguyễn Văn Linh
Sáng Kiến Kinh Nghiệm
Phơng pháp rèn luyện kỹ năng Đá Cầu cho học sinh bậc THCS
học sinh chơi trò chơi.
cơ, khớp vận động chính.
5 6 phút
- GV cùng thả lỏng cho HS
quan sát và tập theo.
2. Xuống lớp:
- GV nhận xét, đánh giá kết
quả tiết học.
- Giao bài tập về nhà cho
từng nhóm HS cụ thể.
GV
Phần III : kết luận và khuyến nghị :
+ Cùng với vui chơi giải chí, TDTT là một nhu cầu mang tính tự nhiên
của trẻ em. Có thể nói vui chơi, tập luyện TDTT cũng cần thiết và quan trọng
nh ăn uống, ngủ, học tập Trong đời sống thờng ngày của các em. Chính vì
vậy dù có đợc hớng dẫn hay không hớng dẫn, các em vẫn tìm mọi cách và
tranh thủ mọi thời gian, điều kiện để chơi, tập luyện TDTT. Nh vậy với trách
nhiệm của một GV giảng dạy bộ môn TD chúng ta phải làm thế nào và bằng
những công việc cụ thể tạo cho các em không những ham mê TDTT mà còn
biết cách chơi nh thế nào và tập luyện nh thế nào để đạt đợc thành tích
cao nhất về TDTT và đảm bảo đợc sức khoẻ nhằm đạt đợc mục đích cao nhất
cho mình một số kinh nghiệm sau:
- Là một giáo viên trớc mỗi giờ lên lớp phải chuẩn bị giáo án thật tốt
và luôn tự tin trớc học sinh
- Rèn luyện cho HS tự quản tốt, chọn những em cán sự có năng khiếu,
hớng dẫn các em chỉ huy nhóm và giao nhiệm vụ cho các em tập tốt hớng
dẫn các em học yếu. Nhằm giúp HS biết điều khiển và tự điều khiển quá
trình tập luyện.
- Thờng xuyên tự học, tự bồi dỡng chuyên môn và tham khảo ý kiến
đóng góp của các bạn đồng nghiệp về chuyên môn nghiệp vụ...
- Tích cực tham gia tập luyện TDTT nâng cao khả năng thực hành của
bản thân..
Và điều quan trọng là phải luôn yêu nghành, yêu nghề và coi đó là
cuộc sống của mình mà luôn sống tốt cũng là luôn dạy tốt hơn.
+ Sáng kiến kinh nghiệm : Rèn luyện kỹ năng Đá cầu ho học sinh
bậc THCS trình bầy hệ thống các bài tập chuyên môn dùng trong giảng dạy
và hớng dẫn HS luyện tập đá cầu, cùng những chỉ dẫn cụ thể khi sử dụng
chúng cho các đối tợng nam, nữ thanh thiếu niên khác nhau. Hy vọng sáng
kiến kinh nghiệm sẽ mang lại lợi ích thiết thực cho ngời viết cũng nh cho các
bạn đồng nghiệp quan tâm. Trong quá trình biên soạn, nghiên cứu mặc dù rất
cố gắng nhng chắc không tránh khỏi những thiếu sót. Tôi rất mong đợc sự
đóng góp xây dựng ý kiến của các bạn đồng nghiệp
khuyến nghị
Mong muốn đợc sự quan tâm của các cấp các nghành, Sở TDTT, Sở
GD & ĐT, Phòng GD, thờng xuyên có những hoạt động TDTT có ích
cho các em HS có điều kiện tham gia và phát huy khả năng của bản
thân về TDTT. Trang bị cho các cơ sở trờng học đầy đủ đồ dùng dạy
học của bộ môn để những GV nh chúng tôi có điều kiện giảng dạy tốt
hơn, và các em có đồ dùng , dụng cụ tập luyện nh: Bóng các loại, đệm
nhảy cao, lới bóng chuyền, cầu lông
.....................................................
.......................................................
.....................................................
.......................................................
.....................................................
Nguyễn Thị Thu Hiền
Đặng Quang Thành
mục lục
Danh mục
Trang
Phần i : mở đầu
1. lý do chọn đề tài
2. mục đích nghiên cứu
3. đối tợng nghiên cứu
4. giới han phạm vi nội dung đề tài
5. nhiệm vụ nghiên cứu
6. Phơng pháp nghiên cứu
7. thời gian nghiên cứu
01 03
01 02
1. Sách giáo khoa TD 6, 7, 8, 9
2. Điền kinh và Thể dục ( Nxb : tdtt )
3. Một số vấn đề về đổi mới phơng pháp dạy học môn td ở trờng
thcs.
4. Những bài tập chuyên môn giảng dạy và huấn luyện Điền kinh.
5. Bồi dỡng thờng xuyên chu kì III môn TD.
13
Nguyễn Văn Linh
Copyright: Tài liệu đại học ©