Phương pháp rèn luyện kỹ năng nhảy xa cho học sinh THCS
PHẦN I : ĐẶT VẤN ĐỀ
A. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Dạy học Thể dục là hoạt động giáo dục nhằm mục đích giáo dục và giáo
dưỡng cho thế hệ trẻ để các em có được những tri thức văn hoá thể chất, sức
khoẻ và tri thức văn hoá khoa học kỹ thuật để đáp ứng nhu cầu công nghiệp
hoá, hiện đại hoá nước nhà.
Cũng như giáo dục nói chung, thể dục thể thao xuất hiện cùng xã hội loài
người và phát triển theo các quy luật của xã hội loài người.
Từ xa xưa, khi săn bắt thú rừng hay chạy chốn sự tấn công của chúng,
người tiền sử đã biết phối hợp chạy với nhảy bằng một chân để vượt qua các
hào, rãng hoặc nhảy từ tảng đá này sang tảng đá kia,… đó chính là nhảy xa ở
hình thức sơ khai nhất bắt nguồn từ lao động. Sau này khi tư duy phát triển, con
người nhận thấy muốn săn bắt có hiệu quả, cần phải có sự tập luyện trước, từ đó
hình thành môn thể thao nhảy xa. Ngày nay , nhảy xa trở thành môn thể thao
hấp dẫn chinh phục độ xa, có tác dụng rèn luyện sức mạnh, sức nhanh, sự khéo
léo, linh hoạt rất có hiệu quả.
Hiện nay có 3 kiểu nhảy xa khác nhau: Kiểu “ngồi”; kiểu “cắt kéo”; Kiểu
“ ưỡn thân”. Trở lại với bộ môn giáo dục thể chất ở trường THCS, là bộ môn
nhằm thúc đẩy sự phát triển hài hòa của cơ thể như: Tư thế ngay ngắn, cơ thể
phát triển cân đối, nâng cao khả năng chức phận của cơ thể như: Tăng cường
trao đổi chất, rèn luyện thần kinh thăng bằng, phát triển hợp lý các tố chất thể
lực. Môn thể dục là môn học hầu hết các học sinh rất hứng thú, say mê đặc biệt
là các em có năng khiếu về thể dục thể thao.
Thực tế môn thể dục trong trường THCS bao gồm 280 tiết học thì trong
đó nhảy xa là 43 tiết. Trong chương trình mới – nhảy xa được dạy ở lớp 6 và 7
trong nội dung bật nhảy, ở lớp 8 và 9 với nội dung nhảy xa kiểu “ngồi”.
Như vậy để có một nền thể thao phát triển tốt cả về chất và lượng người
ta cần phải thực hiện từ gốc, từ người tập và cụ thể là từ thế hệ trẻ Thanh, Thiếu
niên chủ nhân tương lai của đất nước. Từ rèn luyện nhảy xa cũng là rèn luyện
cái gốc của nền văn hóa thể dục thể thao tiên tiến. Giải quyết vấn đề này bằng

- Hình thành thói quen vận động để rèn luyện thân thể, Tạo không khí vui
tươi, lành mạnh, rèn luyện đạo đức, ý chí, tinh thần đoàn kết tập thể . Rèn
luyện cho học sinh ý thức Tự giác – Tích cực – Chủ động trong tập luyện
thể dục thể thao qua giờ Thể dục chính khóa, cũng như tập luyện hằng
ngày nói chung và rèn luyện kỹ năng Nhảy xa nói riêng.
2 Năm học : 2008 - 2009
Phương pháp rèn luyện kỹ năng nhảy xa cho học sinh THCS
D. PHẠM VI ĐỀ TÀI:
Đề tài không nghiên cứu về lý luận dạy học nói chung; không đi sâu vào
phương pháp dạy học của bộ môn. Sáng kiến kinh nghiệm này chỉ giới hạn cụ
thể như tên của đề tài: “Phương pháp rèn luyện kỹ năng nhảy xa cho học sinh
bậc THCS”.
Đ. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
1. Điều tra, khảo sát thực trạng việc dạy và học bộ môn thể dục tại trường
THCS xã Hán Đà.
2. Phỏng vấn các bạn đồng nghiệp (giáo viên thể dục) ở các trường bạn
như: Vĩnh Kiên, Thác Bà, Yên Bình…và học sinh trường THCS Hán Đà.
3. Quan sát tình hình phát triển thể dục thể thao ở địa phương, nhà trường,
và quá trình tập luyện thể dục thể thao của học sinh ở trường cũng như ở
nhà.
4. Phân tích các đối tượng học sinh, thực trạng môn học và tổng hợp các kỹ
năng chuyên môn.
PHẦN II : GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
A. CƠ SỞ KHOA HỌC:
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Theo từ điển Tiếng Việt: “Phương pháp là tuần tự cần làm theo trong
những bước có quan hệ với nhau khi tiến hành công việc có mục đích nhất
định”. Với giáo dục thể chất, đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm tạo cho
mỗi giờ lên lớp tránh được việc làm mẫu quá nhiều, tránh được việc giải thích
quá kỹ về kỹ thuật, động tác và loại trừ được không khí căng thẳng trong buổi

giúp gia đình như: Chăn thả trâu, Bò, lên nương chè hay nương sắn…Không
như học sinh Thị trấn, Thị xã, các em có điều kiện học tập cả hai buổi hoặc chơi
những môn thể thao hiện đại như: cầu lông, bóng bàn…Nhưng qua lao động lại
là điều kiện thúc đẩy sự phát triển các môn Điền kinh. Bởi các em có không
gian tự nhiên, địa hình tự nhiên…đó là điều kiện lý tưởng để tập luyện, rèn
luyện kỹ năng Nhảy xa cho học sinh.
Điều kiện phục vụ môn thể dục ở trường THCS xã Hán Đà lại có nhiều
thuận lợi về sân bãi. Nhà trường có sân thể dục riêng biệt, tách rời khu lớp học
và tương đối bằng phẳng, dài khoảng 75m, và rộng khoảng 35m. Là điều kiện
tốt cho môn thể dục và tập luyện thể dục thể thao; 100% học sinh trong giờ thể
4 Năm học : 2008 - 2009
Phương pháp rèn luyện kỹ năng nhảy xa cho học sinh THCS
dục đi giầy…Đồng thời được sự quan tâm của BGH nhà trường và chính quyền
địa phương , phong trào văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao phát triển.
Hội khỏe Phù Đổng năm 2003 nhà trường chỉ có một học sinh tham gia ở
nội dung nhảy cao, là em Đỗ Thị Nhung học sinh lớp 7 mặc dù không được
chuẩn bị lâu dài về chuyên môn nhưng em cũng đạt giải ba, năm 2007 Phòng
giáo dục tuyển chọn các học sinh trong huyện tham gia hội khỏe Phù Đổng tỉnh
Yên Bái duy nhất em Mai Văn Tùng là tham gia môn nhảy cao.
Nhưng vấn đề là với tất cả đối tượng học sinh, điều kiện thực tế của nhà
trường, địa phương. Nền thể dục thể thao tiên tiến cần được thực hiện từ gốc, từ
điều kiện thực tế của học sinh, mà rèn luyện kỹ năng Nhảy xa cho học sinh
THCS nói chung và học sinh trường THCS Hán Đà nói riêng.
B. ĐIỀU TRA THỰC TRẠNG THÀNH TÍCH MÔN NHẢY XA
TẠI TRƯỜNG THCS XÃ HÁN ĐÀ.
- Năm học 2004 – 2005: Giỏi là 15%; Khá là 30%; Trung bình là 65%.
- Năm học 2005 – 2006: Giỏi là 17%; Khá là 34%; Trung bình là 49%.
- Năm học 2006 – 2007: Giỏi là 20%; Khá là 40%; Trung bình là 40%.
- Năm học 2007 – 2008: Giỏi là 25%; Khá là 39%; Trung bình là 36%.
C. PHƯƠNG PHÁP – GIẢI PHÁP VÀ

2. Chạy qua phần đầu tiên của đà (đến vạch kiểm tra) bằng 6 bước chạy có đàn
tính. Làm 4 - 5 lần.
3. Chạy qua phần đầu tiên của đà trên đường dốc, phần thứ hai của đà (6 bước
chạy) trên đường bằng. Làm 5 - 6 lần.
4. Chạy đà: a) Có trọng lượng phụ ở thắt lưng (2 - 3kg). Chạy 2 - 3 lần; b)
Không có trọng lượng phụ, chạy 2 - 3 lần.
5. Chạy đà có tăng độ dài thêm 2 - 3 bước chạy, chạy 2 - 3 lần.
6. Chạy đà trên đường phủ thảm hay cỏ, chạy 2 - 3 lần.
7. Chạy đà bình thường có giậm nhảy lúc kết thúc, chạy 2 - 4 lần.
Chỉ dẫn phương pháp. Các bài tập để hoàn thiện đà cần được thực hiện
không có những căng thẳng thừa và có tính toán đến việc giậm nhảy lúc kết
thúc đà.
II. Các bài tập để nắm vững kỹ thuật giậm nhảy.
1. TTCB: Đứng thẳng tạ đòn có trọng lượng 10 - 20kg đặt trên vai. Gánh tạ đi
bước dài, chú ý đưa hông về trước khi đặt chân giậm trên đất (20 - 30m).
6 Năm học : 2008 - 2009
Phương pháp rèn luyện kỹ năng nhảy xa cho học sinh THCS
Cần đặc biệt quan tâm đến việc “chuyển” nhanh và nhẹ vùng hông lên chân
giậm, chân lúc này cần phải hơi co lại. Thực hiện với nhịp trung bình.
2. TTCB: đứng thẳng, tạ có trọng lượng 10 - 20kg trên vai. Đi bộ làm động tác
duỗi chân và nâng chân lăng đang co ở khớp gối lên cao (20 - 30m). Cần
làm như là bị kéo căng chân giậm lên cao, đùi của chân lăng lúc kết thúc
cần song song với mặt đất. Thực hiện với nhịp trung bình.
3. TTCB: đứnh thẳng, tạ có trọng lượng 20 - 30kg đặt trên vai. Đi bộ 2 - 3
bước, đặt chân giậm lên bục cao (20 - 30cm) và giậm nhảy. Lúc này chân
giậm nhanh tróng duỗi thẳng đồng thời chân lăng nâng lên. Lặp lại trên mỗi
chân 9 - 10 lần, có chú trọng đưa hông ra trước. Thực hiện với nhịp nhanh.
4. TTCB: chân giậm ở trước, chân lăng ở sau. Chạy bật lên bằng chân giậm và
lần lượt vượt qua 5 rào, 5 - 6 lần. Chú ý giậm nhảy nhanh. Thân trên thẳng.
Thực hiện với nhịp nhanh.

hiện động tác trên không kiểu “cắt kéo”. Việc thay đổi vị trí của 2 chân
được bắt đầu từ động tác của đùi và xoay hông. Làm 4 - 6 lần. Thực
hiện với nhịp trung bình và nhanh.
* Chỉ dẫn phương pháp: Khi thực hiện các bài tập cần chú ý thực hiện
bước đầu tích cực và với biên độ rộng. Muốn vậy cần đưa hông về trước
và không hạ đùi chân lăng xuống. Không thay đổi vị trí của hai chân một
cách tự do. Lúc này cần đặc biệt chú ý đến việc giữ thăng bằng.
IV. Bài tập để nắm vững kỹ thuật rơi xuống đất.
1. TTCB: Treo người trên vòng treo, cách trước 1m đặt một rào cao (100cm)
hay xà ngang để nhảy cao. Làm động tác đu đưa dưới vòng treo, khi đu về
sau co gối sát ngực; khi đu ra trước duỗi thẳng 2 chân về trước và chuyển
qua rào. Bàn chân ở tư thế ”bàn quốc”. Làm 10 - 12 lần. Thực hiện với
nhịp chậm, trung bình.
2. TTCB: Cầm sào đứng cạnh mét hố nhay. Làm động tác chống sào xuống
đất, giậm nhảy bằng 2 chân, sau đó lăng hai chân duỗi thẳng về trước và
chạm đất bằng 2 gót chân. Sau khi sào chuyển qua phương thẳng đứng thì
lăng 2 chân về trước. Làm 8 - 10 lần. Thực hiện với nhịp trung bình và
nhanh.
3. TTCB: Chân giậm ở trước, chân lăng ở sau và chạm đất bằng mũi chân,
chạy 4 - 6 bước làm động tác nhảy xa có chú ý đến việc lăng 2 chân thẳng
8 Năm học : 2008 - 2009
Phương pháp rèn luyện kỹ năng nhảy xa cho học sinh THCS
về trước và rơi xuống đất bằng mông. Bàn chân gấp ở tư thế “bàn quốc”.
Làm 6 - 8 lần. Thực hiện với nhịp trung bình và nhanh.
Nhảy xa là một trong những hoạt động hết sức cơ bản và cần thiết đối với
cuộc sống con người. để phát triển thể chất cho thế hệ trẻ, ngay từ thời xa xưa
người ta đã, người ta đã coi nhảy xa là phương tiện giáo dục thể chất quan
trọng. Vì vậy, phần nhảy xa trong chương trình Thể dục THCS là nội dung lằm
trong phần cứng - phần dạy học bắt buộc. Hiện nay nhảy xa có 3 kiểu nhảy xa
khác nhau: “Ngồi”, “Cắt kéo” và “Ưỡn thân”. Nhảy xa kiểu “Ngồi” đễ học

Nâng cao kỹ thuật giậm
nhảy.
Bước chạy tự nhiên,
giậm nhảy mạnh,
đúng kỹ thuật.
5
Chạy 4 bước giậm
nhảy
Nâng cao kỹ thuật 4
bước cuối với giậm
nhảy.
Chạy có nhịp điệu,
giậm nhảy có hiệu
lực.
9 Năm học : 2008 - 2009
Phương pháp rèn luyện kỹ năng nhảy xa cho học sinh THCS
6
Chạy đà giậm nhảy
bước bộ (đà ngắn,
trung bình, dài).
Hoàn thiện và nâng cao
kỹ thuật chạy đà giậm
nhảy.
Tốc độ chạy đà tăng
dần, giậm nhảy mạnh,
giữ đúng tư thế bước
bộ trên không.
TT TÊN BIỆN PHÁP MỤC ĐÍCH YÊU CẦU CẦN ĐẠT
7
Làm mẫu kết hợp với

Nâng cao dần độ khó. Tốc độ chạy đà
nhanh, giậm nhảy
chính xác.
11
Hướng dẫn về luật thi
đấu nhả xa.
Giới thiệu những điều
luật cơ bản nhất.
Thực hiện theo luật
thi đấu.
12
Làm quen với tổ chức
trọng tài và luật thi
đấu.
Làm quen với ti đấu,
kiểm tra.
Cảm giác tập luyện
như thi đấu.
13
Kiểm tra, đánh giá. Đánh giá kỹ thuật và
thành tích
Thể hiện đúng kỹ
thuật nhảy xa kiểu
ngồi, đạt thành tích
cao nhất của mình.

10 Năm học : 2008 - 2009
Phương pháp rèn luyện kỹ năng nhảy xa cho học sinh THCS
Bài soạn minh hoạ: Thể dục lớp 8
Tiết : 49

••••••••••
••••••••••
••••••••••LT
 GV
- GV cùng khởi động cho HS
11 Năm học : 2008 - 2009
Phương pháp rèn luyện kỹ năng nhảy xa cho học sinh THCS
sân trường.
- Khởi động các khớp.
- Tập bài thể dục liên hoàn
35 động tác .
- Ép dây chằng.
- Đá lăng.
200m
2 X 8 nhịp
2 X 8 nhịp
2 X 8 nhịp
quan sát và tập theo.
NỘI DUNG
ĐỊNH LƯỢNG
PHƯƠNG PHÁP TỔ CHỨC
12 Năm học : 2008 - 2009
 GV
Phương pháp rèn luyện kỹ năng nhảy xa cho học sinh THCS
B. PHẦN CƠ BẢN:
1. Nhảy xa:
+ Chạy đà - giậm nhảy –
bước bộ trên không vượt
chướng ngại vật.
+ Chạy 5 bước giậm nhảy.

••••••••
 Sau 1/2 thời gian 2 nhóm
đảo nội dung và vị trí tập
luyện.
•••••    
•••••    
 GV
- GV quan sát và chỉ đạo từng
nhóm tập luyện.
- GV cùng thả lỏng cho HS
quan sát và tập theo.
• • • • • • • • • •
• • • • • • • • • •
• • • • • • • • • •

 GV
PHẦN III KẾT LUẬN:
13 Năm học : 2008 - 2009
Cát
Phương pháp rèn luyện kỹ năng nhảy xa cho học sinh THCS
A. HIỆU QUẢ - Ý NGHĨA KHẢ THI CỦA ĐỀ TÀI:
Cùng với vui chơi giải trí, thể dục thể thao là một nhu cầu mang tính tự
nhiên của trẻ em. Có thể nói vui chơi, tập luyện thể dục thể thao cũng cần thiết
như ăn, uống, ngủ, học tập…trong cuộc sống hằng ngày của các em. Như vậy
với trách nhiệm của một giáo viên giảng dạy bộ môn thể dục chúng ta phải làm
thế nào và bằng những công việc cụ thể tạo cho các em không những ham mê
tập luyện thể dục thể thao mà còn biết “cách chơi” như thế nào và tập luyện như
thế nào để đạt được thành tích cao nhất về thể dục thể thao và đảm bảo được
sức khỏe nhằm đạt được mục đích cao nhất về giáo dục thể chất.
Trong khi triển khai chuyên đề này, tôi thấy học sinh học bộ môn thể dục

hơn.


Sáng kiến kinh nghiệm: “Phương pháp rèn luyện kỹ năng nhảy
xa cho học sinh bậc THCS”. Trình bầy hệ thống các bài tập chuyên môn dùng
trong giảng dạy và huấn luyện học sinh nhảy xa, cùng những chỉ dẫn cụ thể
khi luyện tập. Hy vọng Sáng kiến kinh nghiệm sẽ mang lại lợi ích thiết thực cho
người viết cũng như các bạn đồng nghiệp quan tâm. Trong quá trình biên soạn,
nghiên cứu mặc dù rất cố gắng nhưng chắc không tránh khỏi những thiếu sót.
Tôi rất mong được sự đóng góp xây dựng ý kiến của các bạn đồng nghiệp…
Tôi xin chân thành cảm ơn !
Hán Đà ngày 15 tháng 10 năm 2008
Người viết
Nguyễn Văn Linh
NHẬN XÉT - ĐÁNH GIÁ - XẾP LOẠI
TỔ KHOA HỌC XÃ HỘI BAN GIÁM HIỆU
TỔ TRƯỞNG HIỆU TRƯỞNG 15 Năm học : 2008 - 2009
Phương pháp rèn luyện kỹ năng nhảy xa cho học sinh THCS
Nguyễn Thị Thu Hiền Đặng Quang Thành
PHỤ LỤC
DANH MỤC TRANG
PHẦN I : ĐẶT VẤN ĐỀ
A. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
B. MỤC ĐÍCH ĐỀ TÀI

16 Năm học : 2008 - 2009