Phơng pháp rèn luyện kỹ năng nhảy xa cho học sinh THCS
Phần I : Đặt vấn đề
a. lý do chọn đề tài:
Dạy học Thể dục là hoạt động giáo dục nhằm mục đích giáo dục và giáo
dỡng cho thế hệ trẻ để các em có đợc những tri thức văn hoá thể chất, sức khoẻ
và tri thức văn hoá khoa học kỹ thuật để đáp ứng nhu cầu công nghiệp hoá, hiện
đại hoá nớc nhà.
Cũng nh giáo dục nói chung, thể dục thể thao xuất hiện cùng xã hội loài
ngời và phát triển theo các quy luật của xã hội loài ngời.
Từ xa xa, khi săn bắt thú rừng hay chạy chốn sự tấn công của chúng, ngời
tiền sử đã biết phối hợp chạy với nhảy bằng một chân để vợt qua các hào, rãng
hoặc nhảy từ tảng đá này sang tảng đá kia, đó chính là nhảy xa ở hình thức sơ
khai nhất bắt nguồn từ lao động. Sau này khi t duy phát triển, con ngời nhận
thấy muốn săn bắt có hiệu quả, cần phải có sự tập luyện trớc, từ đó hình thành
môn thể thao nhảy xa. Ngày nay , nhảy xa trở thành môn thể thao hấp dẫn chinh
phục độ xa, có tác dụng rèn luyện sức mạnh, sức nhanh, sự khéo léo, linh hoạt
rất có hiệu quả.
Hiện nay có 3 kiểu nhảy xa khác nhau: Kiểu ngồi; kiểu cắt kéo; Kiểu
ỡn thân. Trở lại với bộ môn giáo dục thể chất ở trờng THCS, là bộ môn nhằm
thúc đẩy sự phát triển hài hòa của cơ thể nh: T thế ngay ngắn, cơ thể phát triển
cân đối, nâng cao khả năng chức phận của cơ thể nh: Tăng cờng trao đổi chất,
rèn luyện thần kinh thăng bằng, phát triển hợp lý các tố chất thể lực. Môn thể
dục là môn học hầu hết các học sinh rất hứng thú, say mê đặc biệt là các em có
năng khiếu về thể dục thể thao.
Thực tế môn thể dục trong trờng THCS bao gồm 280 tiết học thì trong đó
nhảy xa là 43 tiết. Trong chơng trình mới nhảy xa đợc dạy ở lớp 6 và 7 trong
nội dung bật nhảy, ở lớp 8 và 9 với nội dung nhảy xa kiểu ngồi .
Nh vậy để có một nền thể thao phát triển tốt cả về chất và lợng ngời ta
cần phải thực hiện từ gốc, từ ngời tập và cụ thể là từ thế hệ trẻ Thanh, Thiếu niên
chủ nhân tơng lai của đất nớc. Từ rèn luyện nhảy xa cũng là rèn luyện cái gốc
của nền văn hóa thể dục thể thao tiên tiến. Giải quyết vấn đề này bằng Phơng

Dùng các bài tập thể chất và những cách thức tập luyện khoa học để điều
khiển cơ thể phát triển tốt về thể chất và tinh thần, cụ thể là:
- Góp phần bảo vệ và nâng cao sức khỏe cho học sinh.
- Cung cấp những kiến thức cơ bản về giáo dục thể chất và vệ sinh thân thể.
- Hình thành thói quen vận động để rèn luyện thân thể, Tạo không khí vui
tơi, lành mạnh, rèn luyện đạo đức, ý chí, tinh thần đoàn kết tập thể . Rèn
luyện cho học sinh ý thức Tự giác Tích cực Chủ động trong tập
luyện thể dục thể thao qua giờ Thể dục chính khóa, cũng nh tập luyện
hằng ngày nói chung và rèn luyện kỹ năng Nhảy xa nói riêng.

2

Năm học : 2008 - 2009


Phơng pháp rèn luyện kỹ năng nhảy xa cho học sinh THCS
d. phạm vi đề tài:
Đề tài không nghiên cứu về lý luận dạy học nói chung; không đi sâu vào
phơng pháp dạy học của bộ môn. Sáng kiến kinh nghiệm này chỉ giới hạn cụ thể
nh tên của đề tài: Phơng pháp rèn luyện kỹ năng nhảy xa cho học sinh bậc
THCS.
Đ. Phơng pháp nghiên cứu:
1. Điều tra, khảo sát thực trạng việc dạy và học bộ môn thể dục tại trờng
THCS xã Hán Đà.
2. Phỏng vấn các bạn đồng nghiệp (giáo viên thể dục) ở các trờng bạn nh:
Vĩnh Kiên, Thác Bà, Yên Bìnhvà học sinh trờng THCS Hán Đà.
3. Quan sát tình hình phát triển thể dục thể thao ở địa phơng, nhà trờng, và
quá trình tập luyện thể dục thể thao của học sinh ở trờng cũng nh ở nhà.
4. Phân tích các đối tợng học sinh, thực trạng môn học và tổng hợp các kỹ
năng chuyên môn.

kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học
tập cho học sinh. Qua đó ta thấy cốt lõi của việc đổi mới phơng pháp dạy học
thể dục là: Giúp học sinh hớng tới việc học tập Chủ động - Tích cực - Quan
trọng hơn học sinh phải nhận thức đợc TDTT phải luyện tập thờng xuyên. Rèn
luyện thân thể phải là một nhu cầu hứng thú và quan trọng là xây dựng nền nếp
thể dục hằng ngày thành thói quen trong đời sống, sinh hoạt...
ii. cơ sở pháp lý:
Hán Đà là một xã nằm ở Đông Nam huyện Yên Bình. Tổng diện tích tự
nhiên là 2239ha. Dân số: 1027 hộ, 4283 nhân khẩu. Trong đó trên 90% dân số
sống bằng nghề nông và lâm nghiệp, 46% dân số theo đạo thiên chúa, 11% hộ
nghèo. Vì vậy học sinh trong địa bàn xã nói chung và học sinh trờng THCS xã
Hán Đà nói riêng, thờng là học ở trờng một buổi còn một ở nhà lao động phụ
giúp gia đình nh: Chăn thả trâu, Bò, lên nơng chè hay nơng sắnKhông nh học
sinh Thị trấn, Thị xã, các em có điều kiện học tập cả hai buổi hoặc chơi những
môn thể thao hiện đại nh: cầu lông, bóng bànNhng qua lao động lại là điều
kiện thúc đẩy sự phát triển các môn Điền kinh. Bởi các em có không gian tự
nhiên, địa hình tự nhiênđó là điều kiện lý t ởng để tập luyện, rèn luyện kỹ
năng Nhảy xa cho học sinh.
Điều kiện phục vụ môn thể dục ở trờng THCS xã Hán Đà lại có nhiều
thuận lợi về sân bãi. Nhà trờng có sân thể dục riêng biệt, tách rời khu lớp học và
tơng đối bằng phẳng, dài khoảng 75m, và rộng khoảng 35m. Là điều kiện tốt
cho môn thể dục và tập luyện thể dục thể thao; 100% học sinh trong giờ thể dục
đi giầyĐồng thời đợc sự quan tâm của BGH nhà trờng và chính quyền địa phơng , phong trào văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao phát triển.

4

Năm học : 2008 - 2009


Phơng pháp rèn luyện kỹ năng nhảy xa cho học sinh THCS

mình, trớc hết là giữa con ngời với nhau. Nguyên nhân làm phát sinh giáo dục
thể chất là những nhu cầu cần truyền thụ và củng cố những kỹ năng lao động.
Nhu cầu tự nhiên về sự tập luyện của các cơ quan trong cơ thể để hoạt động tốt
5

Năm học : 2008 - 2009


Phơng pháp rèn luyện kỹ năng nhảy xa cho học sinh THCS
đợc coi là tiền đề sinh vật học, là cơ sở tự nhiên của sự xuất hiện các bài tập thể
dục thể thao.
Trong thực tiễn, các bài tập thể dục thể thao dùng trong giảng dạy và
huấn luyện đựơc phân loại theo nhiều cách khác nhau. Một trong những cách
phân loại phổ biến là phân thành các bài tập nhằm tạo điều kiện cho việc nắm
vững kỹ thuật động tác (bài tập bổ trợ) và các bài tập nhằm phát triển các tố chất
thể lực: Sức mạnh, sức nhanh, sức bền, mềm dẻo và năng lực phối hợp. Với
Nhảy xa cũng vậy.
Bài tập chuyên môn để giảng dạy và
huấn luyện học sinh nhảy xa

I. Các bài tập để nắm vững kỹ thuật chạy đà.
1. Chạy đà trên đờng chạy có đa hông (vùng chậu - đùi) về trớc lúc kết thúc
giai đoạn bay. Làm 5 - 6 lần.
2. Chạy qua phần đầu tiên của đà (đến vạch kiểm tra) bằng 6 bớc chạy có đàn
tính. Làm 4 - 5 lần.
3. Chạy qua phần đầu tiên của đà trên đờng dốc, phần thứ hai của đà (6 bớc
chạy) trên đờng bằng. Làm 5 - 6 lần.
4. Chạy đà: a) Có trọng lợng phụ ở thắt lng (2 - 3kg). Chạy 2 - 3 lần; b) Không
có trọng lợng phụ, chạy 2 - 3 lần.
5. Chạy đà có tăng độ dài thêm 2 - 3 bớc chạy, chạy 2 - 3 lần.

6. TTCB: Đứng trên chân giậm, chân lăng hơi gấp. Chạy đạp sau 6 - 8m và
thực hiện nhảy xa. Làm 8 - 10 lần với nhịp trung bình.
7. TTCB: Chân giậm trớc, chân lăng sau, chạy 2 - 4 bớc làm động tác nhảy lộn
xuôi, đứng dạy trên chân giậm và lăng chân kia. Làm 8 - 10 lần. Thực hiện
với nhịp chậm, trung bình và nhanh.

III. Các bài tập để nắm vững kỹ thuật động tác trong lúc bay.
1. TTCB: Chân giậm trớc, chân lăng sau. Chạy 4 - 6 bớc, giậm nhảy bớc bộ
bay qua giới hạn giữa hai đờng cách nhau từ 180 - 200cm, rơi xuốn đất trên
chân lăng và tiếp tục chạy. Làm 10 - 15 lần. Thân trên giữ thẳng, thực hiện
với nhịp trung bình.

2. TTCB: Cũng nh trên. Chạy 4 - 8 bớc, giậm nhảy bớc bộ vợt qua hai rào
đặt cách nhau 90 - 100cm (khoảng cách từ vị trí giậm đến rào đầu 180
- 200cm). Làm 8 - 10 lần. Thân trên giữ thẳng, hông đa về trớc. Thực
hiện với nhịp trung bình.
3. TTCB: Cũng nh trên. Chạy 6 - 8 bớc thực hiện nhảy xa theo nhịp đếm.
Đếm 1: bay ra trong t thế bớc bộ; đếm 2: đa hông về trớc và hơi hạ gối
chân lăng xuống; đếm 3: roi xuống đất trên 2 chân.Làm 8 - 10 lần.
Chuyển hông đều, song không ngửa vai ra sau. Thân trên giữ thẳng.
Thực hiện với nhịp trung bình.
7

Năm học : 2008 - 2009


Phơng pháp rèn luyện kỹ năng nhảy xa cho học sinh THCS

4. TTCB: Đứng một chân trớc một chân sau, hai tay nắm dây leo ở mức
ngang đầu. Làm đọng tác giậm nhảy bằng chân giậm và tiếp tục

8

Năm học : 2008 - 2009


Phơng pháp rèn luyện kỹ năng nhảy xa cho học sinh THCS
ta đã, ngời ta đã coi nhảy xa là phơng tiện giáo dục thể chất quan trọng. Vì vậy,
phần nhảy xa trong chơng trình Thể dục THCS là nội dung lằm trong phần cứng
- phần dạy học bắt buộc. Hiện nay nhảy xa có 3 kiểu nhảy xa khác nhau:
Ngồi, Cắt kéo và Ưỡn thân. Nhảy xa kiểu Ngồi đễ học nhất, phù hợp
với học sinh THCS đặc biệt là các lớp 8, 9.

V. Những biện pháp kỹ thuật thờng dùng để dạy học kỹ thuật
Nhảy xa kiểu ngồi ở trờng THCS:
TT

1

Tên biện pháp

Mục đích

Chạy tự do giậm nhảy Xác định chận giậm Chân nào giậm nhiều
nhiều lần
nhảy.
thì lấy đó làm chân
giậm.
Một bớc giậm nhảy.

2

giậm nhảy.

Bớc chạy tự nhiên,
giậm nhảy mạnh,
đúng kỹ thuật.
Chạy 4 bớc giậm Nâng cao kỹ thuật 4 bớc Chạy có nhịp điệu,
nhảy
cuối với giậm nhảy.
giậm nhảy có hiệu
lực.
Chạy đà giậm nhảy b- Hoàn thiện và nâng cao Tốc độ chạy đà tăng
ớc bộ (đà ngắn, trung kỹ thuật chạy đà giậm dần, giậm nhảy mạnh,
bình, dài).
nhảy.
giữ đúng t thế bớc bộ
trên không.
Tên biện pháp

Mục đích

9

Yêu cầu cần đạt

Năm học : 2008 - 2009


Phơng pháp rèn luyện kỹ năng nhảy xa cho học sinh THCS

7

chính xác.
Hớng dẫn về luật thi Giới thiệu những điều Thực hiện theo luật
đấu nhả xa.
luật cơ bản nhất.
thi đấu.
Làm quen với tổ chức Làm quen với ti đấu, Cảm giác tập luyện
trọng tài và luật thi kiểm tra.
nh thi đấu.
đấu.
Kiểm tra, đánh giá.
Đánh giá kỹ thuật và Thể hiện đúng kỹ
thành tích
thuật nhảy xa kiểu
ngồi, đạt thành tích
cao nhất của mình.

Bài soạn minh hoạ: Thể dục lớp 8
Tiết : 49
10

Năm học : 2008 - 2009


Phơng pháp rèn luyện kỹ năng nhảy xa cho học sinh THCS

Nhảy xa - bóng đá
Ngày soạn : 20/10/2008
Ngày dạy : 8a : / / 2008
8b : / / 2008



1.Nhận lớp:
- GV kiểm tra sĩ số, phổ biến
nội dung - mục tiêu bài học.
2. Khởi động:
- Chạy nhẹ nhàng vòng quanh
sân trờng.
- Khởi động các khớp.
- Tập bài thể dục liên hoàn
35 động tác .
- ép dây chằng.
- Đá lăng.
Nội dung



6 8 phút
200m
2 X 8 nhịp
2 X 8 nhịp
2 X 8 nhịp
định lợng

11

LT
GV
- GV cùng khởi động cho HS
quan sát và tập theo.


2. Bóng đá:

+ Đá bóng bằng mu bàn chân


+ Dừng bóng bằng lòng, má
trong bàn chân.
+ Chuyền bóng bật tờng.
- Giới thiệu một số điều luật
trong thi đấu bóng đá 5 ngời






GV
- GV quan sát và chỉ đạo từng
nhóm tập luyện.

+ Đấu tập.
c. phần kết thúc:

5 6 phút

1. Hồi tĩnh:
- Tại chỗ thả lỏng các nhóm
cơ, khớp vận động chính.
2. Xuống lớp:
- GV nhận xét, đánh giá kết

của các em, mỗi tiết lên lớp lại đợc các em hỏi về các bài tập mới, mỗi tiết nhảy
xa trong giờ thể dục chính khóa là thêm một lần tôi thấy đợc sự tiến bộ của các
em về kỹ thuật và thành tích.
Cụ thể về thành tích và chất lợng môn Nhảy xa khi áp dụng Sáng kiến
kinh nghiệm này trong năm học 2007 2008 nh sau:
- Học sinh đạt điểm giỏi là:
25%
- Học sinh đạt diểm khá là:
39%
- Học sinh đạt điểm trung bình là: 36%
b. Bài học kinh nghiệm:

Khi áp sáng kiến kinh nghiệm vào trong giảng dạy tôi đã rút cho mình
một số kinh nghiệm sau.
- Để tổ chức tập luyện Thể dục có hiệu quả, hoàn thành tốt nhiệm vụ dạy
học của mình ngời giáo viên cần phải nắm đợc các hình thức tổ chức tập
luyện, phơng pháp dạy học thể dục thể thao. Phải nắm đợc nội dung theo
chơng trình quy định; các tiết học và mỗi tiết học GV phải dự kiến trớc đợc các tình huống có thể sảy ra, đội hình cần thiết để dạy học và tổ chức
tập luyện hết và đủ nội dung cần tập. Trong mỗi tiết học GV phải luôn
làm chủ để sử lí kịp thời mọi tình huống trên sân.

13

Năm học : 2008 - 2009


Phơng pháp rèn luyện kỹ năng nhảy xa cho học sinh THCS
- Khi soạn bài cụ thể là làm công tác chuẩn bị để thực hiện bài dạy đừng
bao giờ quên phần bồi dỡng, rèn luyện cho các em khả năng điều khiển
chỉ huy để phụ giúp, thay GV điều khiển lớp khi cần thiết.

.....................................................
.....................................................
.....................................................
.....................................................
.....................................................

Nguyễn Thị Thu Hiền

Đặng Quang Thành
14

Năm học : 2008 - 2009


Phơng pháp rèn luyện kỹ năng nhảy xa cho học sinh THCS
Phụ lục
Danh mục

Trang

Phần i : đặt vấn đề
a. lý do chọn đề tài
b. mục đích đề tài
c. nhiệm vụ đề tài
d. phạm vi đề tài
đ. Phơng pháp nghiên cứu

Phần ii : giải quyết vấn đề
a. cơ sở khoa học
b. thực trạng

Năm học : 2008 - 2009