LỜI MỞ ĐẦU
Để thực hiện các nhiệm vụ và chức năng quản lý hành chính nhà nước , các chủ
thể quản lý sử dụng nhiều hình thức hoạt động khác nhau, nhưng hình thức cơ bản và
quan trọng nhất là hoạt động xây dựng và ban hành quyết định quản lý nhà nước. Hoạt
động ban hành quyết định quản lý nhà nước chiếm vị trí trung tâm trong hoạt động
quản lý, bởi vì hầu hết mọi hình thức hoạt động quản lý khác đều trực tiếp hoặc gián
tiếp phục vụ cho hoạt động xây dựng và ban hành các loại quyết định hành chính,
hoặc là để tổ chức thực hiện các quyết định đó. Quyết định hành chính là phương tiện
không thể thiếu và chủ yếu mà các chủ thể quản lý sử dụng để thực hiện hầu hết các
nhiệm vụ, chức năng quản lý. Vì vậy, nắm vững khái niệm quyết định hành chính, vai
trò của quyết định hành chính trong quản lý hành chính nhà nước là điều kiện cơ bản
để nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước. Chính vì vậy, em xin chọn đề tài :”
Phân tích khái niệm quyết định hành chính và vai trò của quyết định hành chính
trong quản lý hành chính nhà nước”.
Do điều kiện thời gian cũng như sự hiểu biết về vấn đề này còn có hạn nên bài
viết không tránh khỏi những thiếu sót. Em kính mong nhận được những sự góp ý của
thầy, cô.

EM XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN!

NỘI DUNG
Phần I: Khái niệm quyết định hành chính.


Như chúng ta đã biết, quyết định hành chính là một loại quyết định pháp luật, nên
để hiểu rõ về quyết định hành chính, chúng ta cần tìm hiểu khái niệm “ quyết định” và
“ quyết định pháp luật”.
Theo Từ điển tiếng Việt thì “quyết định” là định một cách chắc chắn, với ý nhất
định phải thực hiện(1) . Giáo trình Luật hành chính( Trường đại học Khoa học xã hội
và nhân văn, năm 1994) và rất nhiều tài liệu pháp lí nước ngoài cho rằng “quyết định”
được bắt nguồn từ thuật ngữ Latin - “Actus” nghĩa là hành động (2)- nhằm chỉ những

giải quyết một công việc cụ thể trong đời sống xã hội nhằm thực hiện chức năng quản
lí hành chính nhà nước.
Như đã nói, quyết định hành chính là một dạng của quyết định pháp luật, vì vậy
mà nó luôn mang tính quyền lực nhà nước. Việc thực hiện quyền lực nhà nước thường
thể hiện dưới hình thức là những quyết định bằng văn bản, trong số những quyết định
thành văn đó thì những quyết định do chủ thể quản lí hành chính ban hành rất nhiều.
Tính quyền lực nhà nước trước hết thể hiện ở ngay hình thức của những quyết định,
bởi theo quy định của pháp luật thì chỉ có cơ quan nhà nước mới được đơn phương ra
quyết định pháp luật xuất phát từ những lợi ích chung (theo quy định của Luật ban
hành Văn bản quy phạm pháp luật sửa đổi, bổ sung năm 2008 thì các tổ chức xã hội
chỉ được phép kết hợp với cơ quan nhà nước để ra một số quyết định cần thiết). Tính
quyền lực, đơn phương của quyết định hành chính còn thể hiện rõ ở nội dung và mục
đích của quyết định. Để thực thi quyền hành pháp trên cơ sở luật và đẻ thi hành luật,
quyết định hành chính luôn thể hiện tính mệnh lệnh rất cao, chính vì vậy tính quyền
lực nhà nước còn thể hiện ở tính đảm bảo thi hành của quyết định. Về nguyên tắc, mọi
quyết định đều phải được thi hành, kể cả những quyết định có sự phản kháng từ đối
tượng quản lí. Như vậy có nghĩa là quyết định sẽ được đảm bảo thi hành bằng biện
pháp cưỡng chế Nhà nước khi cần thiết.
Quyết định hành chính như trên đã trình bày là kết quả của sự thể hiện ý chí nhà
nước. Do đó, các quyết định hành chính ban hành đều có giá trị về mặt pháp lí hay nói
cách khác là đều mang tính pháp lí. Quyết định hành chính xuất hiện đã tác động ngay
đến cơ chế điều chỉnh pháp luật, quyết định hành chính có thể đưa ra những biện pháp
hoặc những chủ trương lớn trong lĩnh vực quản lí hành chính. Tính pháp lí của quyết


định hành chính còn thể hiện ở việc làm xuất hiện, thay thế hoặc hủy bỏ quy phạm
pháp luật hoặc làm phát sinh thay đổi hoặc chấm dứt một quan hệ pháp luật cụ thể. Ví
dụ: Điều 30, Luật giao thông đường bộ năm 2008 quy định “ Người điều khiển, người
ngồi trên xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh, xe gắn máy phải đội mũ bảo hiểm có
cài quai đúng quy cách”. Như vậy, nếu như cá nhân tham gia giao thông không thực

cực. Ví dụ như Nghị quyết 30a/2008/NQ-CP ngày 27/12/2008 của Chính phủ về
Chương trình hỗ trợ giảm nghèo nhanh và bền vững đối với 61 huyện nghèo là một
chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước nhằm tạo một bước chuyển biến mạnh mẽ về
kinh tế- xã hội, cải thiện đời sống của người dân ở các huyện nghèo nhất của cả nước,
thu hẹp dần khoảng cách về mức sống giữa các vùng , miền, tiếp tục thực hiện công
cuộc xóa đói, giảm nghèo một cách bền vững; Nghị quyết 31/2010/NQ-CP của Chính
phủ ban hành Kế hoạch hành động của Chính phủ giai đoạn 2010-2015 thực hiện Kết
luận số 44-KL/TW ngày 01/04/2009 của Bộ chính trị về kết quả 3 năm thực hiện Nghị
quyết 477/NQ-TW ngày 22/03/2005 của Bộ chính trị ( khóa IX) về “Tiếp tục đẩy
mạnh thực hiện chính sách dân số- kế hoạch hóa gia đình”…
2. Quyết định hành chính hướng dẫn thi hành Luật, cụ thể hóa, chi tiết hóa Luật,
thể chế đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng.
Chiếm vị trí trung tâm trong hoạt động quản lí của nhà nước, quyết định hành
chính là phương tiện không thể thiếu của cơ quan quản lí của nhà nước nhằm thực
hiện chức năng quản lí. Quyết định hành chính được cơ quan hành chính ban hành để
thực hiện nhiệm vụ thực thi pháp luật, chuyển tải Luật vào cuộc sống, góp phần tạo
nên giá trị thực tiễn của Luật. Ví dụ như Nghị định số 160/2005/NĐ-CP ngày
27/12/2005 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật khoáng sản
hay Nghị định 23/2006/NĐ-CP ngày 03/03/2006 về thi hành Luật bảo vệ và phát triển
rừng là hai văn bản quy phạm pháp luật về lĩnh vực mội trường. Hai văn bản này được
ban hành theo hướng thông thường hơn, minh bạch hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho


các chủ thể trong lĩnh vực khoáng sản cũng như bảo vệ và phát triển rừng. Việc quy
định này tạo cơ sở cho việc thực hiện Luật dễ dàng hơn làm cho các quy đinh của
Luật đi vào cuộc sống.
Quyết định hành chính có vai trò quan trọng trong việc chuyển tải chủ trương,
chính sách lãnh đạo của Đảng vào quản lí hành chính nhà nước. Với tính cách là công
cụ điều chình trực tiếp, chi tiết các quá trình xã hội, quyết định hành chính thể chế hóa
các quan điểm, chính sách của nhà nước, các chủ trương, đường lối chính sách của

hơn nó có tác dụng giáo dục răn đe người vi phạm không lặp lại vi phạm đó đồng thời
ngăn chặn những hành vi mới xảy ra. Chính nhờ đó mà trật tự an toàn xã hội được
đảm bảo.
4. Quyết định hành chính dặt ra các quy tắc xử sự để điều chỉnh các mối quan hệ
xã hội phát sinh trong thực tiễn quản lý hành chính nhà nước.
Xã hội thường được ví như một cơ thể sống để nói đến sự vận động không ngừng
của đời sống xã hội mà ở đó có rất nhiều mối quan hệ khác nhau. Để duy trì trật tự xã
hội đòi hỏi phải có quyết định hành chính để điều chỉnh các mối quan hệ đó trong
những điều kiện, hoàn cảnh nhất định. Nhìn một cách khái quất có thể thấy số lượng
các quyết định hành chính ngày càng nhiều và chiếm tỉ trọng rất lớn trong số các
quyết định pháp luật. Các quyết định hành chính đã bao quát được một phạm vi rộng
lớn các quan hệ xã hội vần điều chỉnh. Quy trình xây dựng được thực hiện đúng luật
và dân chủ hơn. Chất lượng của các quyết định hành chính ngày càng được nâng cao.
Đa phần các quyết định hành chính được ban hành đáp ứng được các yêu cầu của thực
tiễn quản lí, góp phần tích cực vào việc tăng cường pháp chế, ổn định, phát triển xã
hội. Chẳng hạn như Nghị định 130/2005 ngày 17/10/2005 quy định chế độ tự chủ, tự
chịu trách nhiệm về sử dụng biên chế và kinh phí quản lí đối với cơ quan nhà nước.
Nghị định này đặt ra cho các cơ quan nhà nước chế độ tự chủ, tự chịu trách nhiệm
trong quản lí và thông qua đó tạo điều kiện cho các cơ quan chủ động trong việc sử
dụng biên chế và kinh phí quản lý hành chính một cách hợp lí nhất để hoàn thành tốt
chức năng, nhiệm vụ được giao, thúc đẩy việc sắp xếp, tổ chức bộ máy tinh gọn, thực
hành tiết kiệm, chống lãng phí trong sử dụng lao động, kinh phí quản lí hành chính và


nâng cao hiệu suất lao động, hiệu quả sử dụng kinh phí quản lí hành chính, tăng thu
nhập cho cán bộ, công chức.
5. Quyết định hành chính được dùng để giải quyết một công việc cụ thể trong đời
sống xã hội nhằm thực hiện hoạt động quản lý hành chính nhà nước (quyết
định áp dụng pháp luật).
Để giải quyết các vấn đề cụ thể phát sinh trong hoạt động quản lý, số lượng và

gặp nhiều khó khăn, vừa ban hành đã cần sửa đổi. Các quy định liên tục bị sửa đổi, bổ
sung sẽ tạo tâm lý không yên tâm trong quản lý. Ngoài ra, một số quyết định hành
chính được ban hành còn trái pháp luật, ví dụ Thông tư 02/2003/TT-BCA ngày
13/01/2003 của Bộ công an về việc hướng dẫn tổ chức cấp đăng ký biển số phương
tiện giao thông cơ giới, quy định mỗi người chỉ được đăng ký một xe mô tô hoặc xe
gắn máy. Đây là quyết định trái với Hiến Pháp, Bộ Luật dân sự về quyền sở hữu tài
sản của người dân nhưng vẫn được thực hiện trên thực tế trong một thời gian khá
dài…
Để khắc phục được những mặt hạn chế trên, cũng như nâng cao vai trò của quyết
định hành chính trong quản lý hành chính nhà nước, ta cần phải dựa trên thực tiễn
quản lý hành chính nhà nước để xây dựng, ban hành các quyết định hành chính; phải
có quy trình báo cáo đánh giá toàn bộ các quy định có liên quan trước khi xây dựng
văn bản mới; khi xây dựng quyết định hành chính cần phải kết hợp hài hòa giữa chi
tiết và khái quát trong mỗi văn bản; nâng cao năng lực của các chuyên gia trong việc
xây dựng các quyết định hành chính để nâng cao chất lượng quyết định; cần có cơ chế
nâng cao trách nhiệm của các cơ quan được lấy ý kiến để những ý kiến có đóng góp
thực sự vào việc xây dựng các quyết định hành chính; tăng cường sự chỉ đạo, phối
hợp hoạt động giữa các cơ quan trong hệ thống cơ quan quản lý hành chính nhà nước
trong hoạt động thực thi các quyết định hành chính; đẩy mạnh công tác thông tin,
tuyên truyền về nội dung của các quyết định hành chính trên các phương tiện thông tin
đại chúng để cán bộ, công chức và người dân hiểu rõ ý nghĩa và nội dung của quyết
định hành chính; hoàn thiện cơ chế và bảo đảm cho việc thi hành các quyết định hành
chính…
KẾT LUẬN


Quyết định hành chính có vai trò to lớn trong quản lý hành chính nhà nước. Thông
qua quyết định hành chính, những chủ trương, chính sách của Đảng, nhà nước được
đưa vào cuộc sống và có những tác động tích cực. Bên cạnh đó, quyết định hành chính
còn phát huy được vai trò chuyển tải Luật vào cuộc sống, tạo nên giá trị thực tiễn của