LỜI MỞ ĐẦU
Như chúng ta đã biết quyền lực nhà nước được thực hiện thông qua hoạt động
của bộ máy nhà nước trên các lĩnh vực lập pháp, hành pháp và tư pháp. Một trong
những biểu hiện của việc thực hiện quyền lực nhà nước là ra các quyết định pháp
luật. Một trong những dạng của quyết định pháp luật là quyết định hành chính. Vậy
quyết định hành chính là gì và quyết định hành chính giữ vai trò như thế nào trong
quản lý hành chính nhà nước. Để làm rõ các vấn đề trên em xin tìm hiểu đề tài
“Phân tích khái niệm quyết định hành chính và nêu vai trò của quyết định hành
chính trong quản lí hành chính nhà nước”.

NỘI DUNG
I.
Khái niệm của quyết định hành chính
1. Khái niệm quyết định hành chính
Trước hết theo điều 2 Luật khiếu nại tố cáo 2005 quy định “ quyết định hành
chính là quyết định bằng văn bản của cơ quan hành chính nhà nước hoặc của người
có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước được áp dụng 1 lần đối với một
hoặc một số đối tượng cụ thể về 1 vấn đề cụ thể trong hoạt động quản lý hành
chính”. Thứ hai là theo Điều 4 và 12 của Pháp lệnh Thủ tục giải quyết các vụ án
hành chính (đã được sửa đổi, bổ sung ngày 05 tháng 4 năm 2006) thì quyết định
hành chính là quyết định bằng văn bản của cơ quan hành chính nhà nước hoặc của
người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước được áp dụng một lần đối
với một hoặc một số đối tượng cụ thể về một vấn đề cụ thể trong hoạt động quản lý
hành chính.. Qua hai khái niệm này có thể thấy đây là các khái niệm quy ước và có
ý nghĩa trong các văn bản đó. Đó chưa phải khái niệm mang tính tổng quát về
quyết định hành chính.
Thứ ba là theo từ điển thuật ngữ luật học (Nhà xuất bản Công an nhân dân Hà
Nội, 1999) thì “Quyết định hành chính” còn được hiểu là “Kết quả của sự thể hiện
ý chí, quyền lực đơn phương của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, những người
có chức vụ, các tổ chức cá nhân được nhà nước trao quyền, thực hiện trên cơ sở và
1

2


phát sinh trong quản lý hành chính, nhằm thực hiện chức năng quản lý hành chính
nhà nước. Chính đặc điểm này đã quy định tính quyền lực cũng như tính pháp lý
của quyết định hành chính.
2. Đặc điểm của quyết định hành chính
Đầu tiên, quyết định hành chính là một dạng của quyết định pháp luật do đó
trước hết nó mang đặc điểm của quyết định pháp luật đó là có tính ý chí, quyền lực
nhà nước và tính pháp lý. Thứ nhất là tính ý chí: Quyết định hành chính thể hiện ý
chí của các chủ thể quản lý hành chính không đi ngược lại với lợi ích của nhà nước
và quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức, còn tính quyền lực thể hiện qua
các đặc điểm là: các quyết định hành chính do các chủ thể có thẩm quyền ban
hành, có tính bắt buộc đối với mọi đối tượng liên quan và được đảm bảo bằng
cưỡng chế nhà nước. Thứ hai là về tính pháp lý, quyết định hành chính là kết quả
của sự thể hiện ý chí của nhà nước, do vậy các quyết định do nhà nước ban hành
đều có giá trị về mặt pháp lý đó là được pháp luật quy định và quyết định hành
chính có thể làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt các quan hệ pháp luật hành chính cụ
thể.
Thứ hai, quyết định hành chính cũng mang những đặc điểm riêng của nó như:
Quyết định hành chính mang tính chấp hành và điều hành. Tính chấp hành ở đây
thể hiện qua việc quyết định hành chính được ban hành căn cứ vào pháp luật và
đưa vào đời sống. Quyết định hành chính quy phạm (các văn bản dưới luật) cụ thể
hóa, chi tiết hóa luật còn các quyết định hành chính áp dụng (văn bản áp dụng pháp
luật) đưa luật vào đời sống một cách trực tiếp (giải quyết các tình huống cụ thể
trong quản lí hành chính nhà nước). Mặt khác quyết định hành chính còn có tính
dưới luật thể hiện qua việc nó được ban hành trên cơ sở luật và không trái với luật,
nó cũng luôn có hiệu lực pháp lý thấp hơn luật. Một điểm khác biệt ở việc xử lý
quyết định hành chính trái luật của các cơ quan hành chính so với cơ quan quyền
lực đó là quyết định hành chính trái luật có thể do chính chủ thể quản lý hành chính

cũng như nghĩa vụ trên các lĩnh vực của đời sống xã hội. Đây là loại quyết định mà
người ta hay gọi là quyết định áp dụng pháp luật, chúng có tính đơn phương và bắt
4


buộc thi hành ngay, nếu đương sự thấy quyết định đó là bất hợp pháp thì vẫn phải
thi hành và sau đó được quyền khiếu kiện theo quy định của pháp luật.
Ngoài ra quyết định hành chính còn được phân loại dựa trên cơ sở đó là chủ thể
ban hành ra nó.
II. Thực trạng vai trò của quyết định hành chính trong quản lí hành chính
nhà nước
Quyết định hành chính giữ vai trò quan trọng trong quản lý hành chính nhà
nước và có thể đề cập tới một số vai trò chủ yếu dưới đây:
1. Quyết định hành chính đề ra những chủ trương, chính sách lớn trong
quản lí hành chính nhà nước
Đây là vai trò cốt lõi của quyết định chủ đạo nói riêng và quyết định hành
chính nói chung trong quản lý hành chính nhà nước. Nhiều quyết định hành chính
có tác động tích cực đối với nền hành chính, đưa ra những chủ trương hoặc biện
pháp lớn trong quản lý hành chính nhà nước, ví dụ như việc đề ra chủ trương, giải
pháp cải cách thủ tục hành chính trong nghị quyết của chính phủ số 38/CP ngày
4/5/1994 về cải cách một bước thủ tục hành chínhviệc giải quyết công việc của
công dân, tổ chức…hay như luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2008 đã
tạo tiền đề cơ sở cho các cơ quan, tổ chức biết rõ về thẩm quyền ban hành các loại
văn bản của mình…
Bên cạnh đó cũng có những quyết định hành chính có tác động tiêu cực hay
cụ thể hơn là không đem lại hậu quả như mong muốn. Điển hình như Nghị quyết
32/2007 của Chính phủ “ về một số giải pháp cấp bách nhằm kiềm chế tai nạn giao
thông và ùn tắc giao thông” ra đời tạo một bước đột phá mới trong quá trình chỉ
đạo xử lý, giải quyết những vấn đề đặt ra trong công tác đảm bảo trật tự, an toàn
giao thông tuy vậy bên cạnh những tác động tốt, cũng có một số điểm được đưa ra

càng tăng của nhân dân trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa,
đồng thời là công cụ đắc lực phục vụ quản lý nhà nước có hiệu quả.
3. Quyết định hành chính đặt ra những quy tắc xử sự để điều chỉnh các mối
quan hệ phát sinh trong thực tiễn quản lý hành chính nhà nước
6


Có nhiều quyết định hành chính góp phần thúc đẩy các cơ quan hành chính
tiến hành sắp xếp lại tổ chức bộ máy, tinh giản biên chế,nâng cao hiệu suất làm
việc, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, tiết kiệm kinh phí, tạo điều kiện tăng
cường cơ sở vật chất kĩ thuật, từng bước hiện đại hóa công nghệ quản lý, giúp các
tổ chức chủ động sáng tạo trong thực hiện nhiệm vụ…Điển hình là Nghị định
130/2005 (17/10/2005) quy định chế độ tự chủ, tự chịu trách nhiệm về sử dụng
biên chế và kinh phí quản lý hành chính đối với cơ quan nhà nước; Nghị định
43/2006 (25/4/2006) quy định quyền tự chủ tự chịu trách nhiệm về thực hiện
nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập;
Nghị định 115/2005 (5/9/2005) về việc quy định cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm
của tổ chức khoa học và công nghệ công lập…
Tuy nhiên bên cạnh đó vẫn còn một số bất cập đang tồn tại trong việc điều
chỉnh các mối quan hệ phát sinh trong lĩnh vực quản lý hành chính, đó là:
Thứ nhất là các quyết định hành chính hiện nay có thể nói đang trong tình
trạng vừa thừa vừa thiếu. Quyết định thừa ví dụ như quyết định 227/2006/QĐ –
UBND (năm 2006 ông Đỗ Hoàng Ân khi đó còn là phó chủ tịch UBND TP Hà Nội
ký ban hành quyết định 227 cho phép các cá nhân, tổ chức được sử dụng vỉa hè để
kinh doanh hàng ăn uống. Các chủ hộ kinh doanh chỉ cần làm đơn gửi ra phường là
được sắp xếp và bố trí nơi kinh doanh thích hợp. Quyết định này cho phép các hộ
kinh doanh trên vỉa hè theo hai ca: ca một từ 5g-8g, ca hai từ 19g-24g. Tại kỳ họp
HĐND TP Hà Nội tháng 12-2007, nhiều đại biểu cho rằng quyết định 227 có quá
nhiều điểm bất cập. TP giao quyền quản lý hè phố cho các quận, huyện. Sau đó dù
nhiều tuyến hè phố được đầu tư mở rộng, tạo cảnh quan nhưng không phục vụ

quy phạm pháp luật vì thế nó có đặc trưng riêng của một quyết định cá biệt, như:
Được áp dụng một lần cho một hoặc một số đối tượng cụ thể. Các quyết định cá
biệt được ban hành trên cơ sở của quyết định chủ đạo cũng như quyết định quy
8


phạm nhằm mục đích để các chủ thể có thẩm quyền giải quyết các công việc cụ thể
trên từng lĩnh vực quản lý hành chính nhà nước. Chính vì vậy, quyết định cá biệt sẽ
trực tiếp làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt một quan hệ pháp luật hành chính
cụ thể. Có thể khẳng định, quyết định hành chính là đối tượng xét xử của Tòa hành
chính phải là quyết định cá biệt. Tức là, quyết định áp dụng pháp luật vào một
trường hợp cụ thể và được áp dụng một lần đối với một hoặc nhiều đối tượng khác
nhau.
III.

Một số giải pháp nhằm nâng cao vai trò của quyết định hành chính

trong quản lý hành chính nhà nước
Từ những nhận xét về vai thực trạng vai trò của quyết định có thể thấy rằng
quyết định hành chính nói chung có vai trò quan trọng trong quản lý hành chính
nhà nước. Tuy vậy vẫn còn khá quyết định hành chính còn chưa phát huy được hết
vai trò của mình và những nguyên nhân của thực trạng trên đó là: khi xây dựng
quyết định hành chính còn có rất nhiều thiếu sót, đối chiếu với quy định của cấp
trên, thiếu khâu điều tra, khảo sát, chưa coi trọng việc nghiên cứu khoa học và
thiếu sự tổng kết, đánh giá tình hình thực tế. Bên cạnh đó quá trình xây dựng cũng
còn nhiều bất cập, những quy định về thẩm quyền ban hành chưa đủ rõ ràng, trách
nhiệm của các chủ thể khi tham gia vào quá trình xây dựng còn chưa được quy
định rõ ràng, hoạt động kiểm tra, giám sát còn lỏng lẻo, cán bộ công chức còn thiếu
và yếu trình độ năng lực, kĩ năng chuyên môn…
Để khắc phục tình trạng này em xin kiến nghị một số giải pháp đó là:

lực, hiệu quả hoạt động hành chính nhà nước. Vì vậy việc nhận định đúng về vai
trò của quyết định hành chính đồng thời nâng cao chất lượng quyết định hành
chính có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong đổi mới và phát triển đât nước.

DANH MỤC GIÁO TRÌNH VÀ TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.

Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật hành chính Việt Nam,

2008, Nxb. Công an nhân dân
10


2.

Khoa Luật, Đại học quốc gia Hà Nội, Giáo trình luật hành chính Việt

Nam, Nxb. Đại học quốc gia, Hà Nội, 2005
3.

Trường Đại học Luật Hà Nội, Từ điển giải thích thuật ngữ luật học,

Nxb. Công an nhân dân
4.

Học viện hành chính, Giáo trình văn bản quản lý hành chính nhà

nước,2009 NXB. Khoa học và kỹ thuật
5.


MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU…………………………………………………………………...1
NỘI DUNG……………………………………………………………………....1
11


I. Khái niệm quyết định hành chính……………………………………..…1
1. Khái niệm quyết định hành chính………………………………………...1
2. Đặc điểm của quyết định hành chính…………………………………….3
3. Phân loại quyết định hành chính………………………………………...4
II. Thực trạng vai trò của quyết định hành chính trong quản lí hành chính
nhà nước………………………………………………………………………….5
1. Quyết định hành chính đề ra những chủ trương, chính sách lớn trong
quản lí hành chính nhà nước…………………………………………………...5
2. Quyết định hành chính hướng dẫn thi hành luật, cụ thể hóa, chi tiết hóa
luật, thể chế đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng…………………….6
3. Quyết định hành chính đặt ra những quy tắc xử sự để điều chỉnh các mối
quan hệ phát sinh trong thực tiễn quản lý hành chính nhà nước……............7
4. Quyết định hành chính được dùng để giải quyết một công việc cụ thể
trong đời sống xã hội nhằm thực hiện hoạt động quản lí hành chính nhà
nước……………………………………………………………………………….9
III.
Một số giải pháp nhằm nâng cao vai trò của quyết định hành chính
trong quản lý hành chính nhà nước……………………………………………9
KẾT LUẬN……………………………………………………………………..10
DANH MỤC GIÁO TRÌNH VÀ TÀI LIỆU THAM KHẢO………………...11

12