BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
LÊ VĂN HẢI
MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ
GIẢNG VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG VĂN HÓA
NGHỆ THUẬT NGHỆ AN
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
NGHỆ AN, 2015
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
LÊ VĂN HẢI
MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ
GIẢNG VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG VĂN HÓA
NGHỆ THUẬT NGHỆ AN
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
MÃ SỐ: 60.14.01.14
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Hà Văn Hùng
3
2. Mục đích nghiên cứu ........................................................................................3
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu ..................................................................4
4. Giả thuyết khoa học ..........................................................................................4
5. Nhiệm vụ nghiên cứu .......................................................................................4
6. Phương pháp nghiên cứu ..................................................................................4
7. Đóng góp của luận văn......................................................................................5
8. Cấu trúc của luận văn...........................................................................................5
Chương 1.CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG
VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG VĂN HÓA NGHỆ THUẬT............................6
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề .............................................................................6
1.2. Một số khái niệm liên quan đến đề tài ...........................................................8
1.2.1. Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường, quản lý đội ngũ giảng
viên................................................................................................................9
1.2.2. Giảng viên và đội ngũ giảng viên......................................................15
1.2.3. Phát triển và phát triển đội ngũ giảng viên........................................16
1.2.4. Chất lượng và chất lượng đội ngũ giảng viên...................................20
1.2.5. Cơ cấu đội ngũ giảng viên ................................................................21
1.2.6. Giải pháp và giải pháp quản lý phát triển đội ngũ giảng viên...........22
1.3. Một số vấn đề quản lý phát triển đội ngũ giảng viên ở trường đại học, cao
đẳng.....................................................................................................................23
1.3.1. Tiêu chuẩn, nhiệm vụ và quyền của giảng viên................................23
1.3.2. Tiêu chuẩn nghiệp vụ các ngạch công chức bậc đại học...................23
6
1.3.3. Mục đích, yêu cầu, nội dung, phương pháp quản lý phát triển đội ngũ
giảng viên đại học........................................................................................34
1.3.4. Sự cần thiết phải quản lý phát triển đội ngũ giảng viên đại học.......39
3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu ...................................................68
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn....................................................68
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả....................................................68
3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi.......................................................68
3.2. Một số giải pháp quản lý, phát triển đội ngũ giảng viên ở Trường Cao đẳng
Văn hóa Nghệ thuật Nghệ An ............................................................................68
3.2.1. Chú trọng nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân
viên về vai trò, tầm quan trọng của việc phát triển đội ngũ giảng viên nhà
trường..........................................................................................................69
3.2.2. Xây dựng quy hoạch phát triển đội ngũ giảng viên của Nhà trường đủ
về số lượng, nâng cao chất lượng................................................................71
3.2.3. Tăng cường nâng cao phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn, trình
độ ngoại ngữ, tin học và nghiệp vụ sư phạm cho giảng viên......................76
3.2.4. Cải tiến phương thức tuyển dụng giảng viên theo hướng khách quan,
công bằng và có yếu tố cạnh tranh..............................................................79
3.2.5. Thực hiện cơ chế đánh giá và sàng lọc giảng viên............................82
3.2.6. Thực hiện chính sách phù hợp thu hút đội ngũ GV có năng lực về
công tác tại trường.......................................................................................84
3.2.7. Chú trọng tạo điều kiện để giảng viên phát huy năng lực của mình,
tạo động lực cho đội ngũ giảng viên phát triển (tạo môi trường làm việc). 86
3.3. Thăm dò sự cần thiết và tính khả thi của các giải pháp đã đề xuất..............90
3.3.1. Mục đích thăm dò.............................................................................90
3.3.2. Nội dung và phương pháp thăm dò...................................................90
3.3.3. Đối tượng thăm dò............................................................................91
3.3.4. Kết quả thăm dò về sự cần thiết và tính khả thi của các giải pháp đã
đề xuất.........................................................................................................91
TCCB
SV
NCKH
Cao đẳng văn hóa nghệ thuật
Cán bộ công nhân viên
Cán bộ giảng viên
Cao đẳng
Công nghiệp hóa
Công nghệ thông tin
Đại học
Đội ngũ giảng viên
Giáo dục và Đào tạo
Giáo dục đại học
Giảng viên
Hiện đại hóa
Phó Giáo sư, Tiến sĩ
Khoa học
Nghị quyết Trung ương
Ủy ban Nhân dân
Tổ chức cán bộ
Sinh viên
Nghiên cứu khoa học
13
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong thời kỳ hội nhập quốc tế hầu hết các quốc gia đều xem nguồn lực
con người là quan trọng nhất và giáo dục là con đường cơ bản nhất để phát huy
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Các giải pháp quản lý phát triển đội ngũ giảng viên của Trường Cao đẳng
Văn hóa Nghệ thuật Nghệ An, giai đoạn 2012-2020.
4. Giả thuyết khoa học
NÕu đề xuất được các giải pháp có cơ sở khoa học vµ có tính khả thi thì sẽ
quản lý phát triển được đội ngũ giảng viên của Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ
thuật Nghệ An, giai đoạn 2012-2020.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận của vấn đề quản lý phát triển đội ngũ giảng
viên đại học, cao đẳng.
5.2. Nghiên cứu cơ sở thực tiễn của vấn đề quản lý phát triển đội ngũ
giảng viên Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Nghệ An hiện nay.
5.3. §ề xuất các giải pháp quản lý phát triển đội ngũ giảng viên Trường
Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Nghệ An, giai đoạn 2012-2020.
6. Phương pháp nghiên cứu :
6.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Nhóm phương pháp này nhằm thu thập các thông tin lý luận để xây dựng
cơ sở lý luận của đề tài. Thuộc nhóm này có các phương pháp cụ thể sau đây:
- Phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu;
- Phương pháp khái quát hoá các nhận định độc lập.
6.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Nhóm phương pháp này nhằm thu thập các thông tin thực tiễn để xây dựng
cơ sở thực tiễn của đề tài. Thuộc nhóm này có các phương pháp cụ thể sau đây:
- Phương pháp điều tra
17
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục
- Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động;
- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia
Giáo dục đại học trong những năm đầu của thế kỷ XXI đã giành được sự
quan tâm của nhiều quốc gia, nhiều tổ chức quốc tế và nhiều nhà nghiên cứu
trên thế giới. Hàng loạt hội nghị, hội thảo khoa học đã được UNESCO tổ chức,
với sự tham gia của nhiều chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực GDĐH. Mới đây
nhất, Hội nghị thế giới về GDĐH, tổ chức tại trụ sở UNESCO ở Paris, với đại
biểu từ 150 quốc gia tham dự. Hội nghị này đã thảo luận về các động thái mới
của GDĐH trước những thay đổi và phát triển của xã hội. Tổng Giám đốc của
UNESCO đã phác thảo bốn động thái đang làm thay đổi GDĐH: Đó là sự gia
tăng nhu cầu, với tổng số 51.000.000 SV mới trên toàn thế giới kể từ năm 2000;
sự đa dạng hóa các nhà cung cấp, trong đó GDĐH tư nhân hiện nay đã chiếm
trên 30% tổng số SV trên toàn thế giới; Ảnh hưởng của công nghệ thông tin và
truyền thông lên tất cả mọi khía cạnh của việc học, từ việc cung cấp các khóa
học và chia sẻ kiến thức đến việc hợp tác trên các dự án nghiên cứu và tạo điều
kiện tiếp cận với nguồn tài nguyên giáo dụ miễn phí; và thứ tư, là vấn đề toàn
cầu hóa, được phản ánh qua số lượng ngày càng tăng các SV học tập ở nước
ngoài, qua việc các trường đại học cao đẳng thành lập các chi nhánh chương
trình học tập nước ngoài [27]. Những động thái này không những làm thay đổi
GDĐH mà còn làm thay đổi quan niệm về vị trí, vai trò của người giảng viên; về
vấn đề xây dựng và phát triển đội ngũ giảng viên trong trường đại học, cao đẳng.
Trong bài phát biểu của mình, ông Tổng Giám đốc của UNESCO đã đề
cập đến “tầm quan trọng của việc thu hút và giữ chân các giảng viên có trình độ
trong lĩnh vực GDĐH, cũng như cung cấp cho họ đầy đủ các điều kiện làm việc”
[27]. Ở các nước có nền GDĐH phát triển như Hoa Kỳ, Anh, Đức, Pháp,
19
Australia, Nhật Bản… người ta đều xem giảng viên là lực lượng quyết định chất
lượng đào tạo của một trường đại học. Vì thế, họ luôn luôn chăm lo xây dựng và
phát triển đội ngũ giảng viên. Có nhiều công trình đã đi sâu nghiên cứu những
yêu cầu mà người giảng viên cần phải đáp ứng trong bối cảnh của nền kinh tế tri
bài trả lời phỏng vấn mà tác giả là những người đang trực tiếp làm công tác quản
lý ở các trường Đại học và Cao đẳng. Thế nhưng, chưa có công trình nào đi sâu
nghiên cứu về các giải pháp quản lý, phát triển đội ngũ giảng viên của Trường
Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Nghệ An. Chính vì thế, tôi chọn đề tài nghiên
cứu: “Một số giải pháp quản lý phát triển đội ngũ giảng viên Trường Cao
đẳng Văn hóa Nghệ thuật Nghệ An”.
1.2. Các khái niệm liên quan đến đề tài
1.2.1. Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường, quản lý đội ngũ giảng
viên
1.2.1.1. Quản lý
Mỗi một tổ chức nào đó đều phải có sự QL và có người QL để tổ chức hoạt
động và đạt được mục đích của mình. Đề cập đến vấn đề này Các Mác đã khẳng
định “Bất cứ nơi nào có lao động, ở nơi đó có QL”, “Tất cả mọi lao động xã hội
trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít
nhiều cũng đều cần đến một sự chỉ đạo để điều hoà những hoạt động cá nhân và
thực hiện những chức năng chung phát sinh từ vận động của những khí quan độc
lập của nó. Một người độc tấu vĩ cầm tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn
nhạc thì cần phải có nhạc trưởng” [2]. Ông đã nêu lên bản chất của QL là: “Nhằm
thiết lập sự phối hợp những công việc giữa các cá nhân và thực hiện những chức
năng chung nảy sinh từ sự vận động của toàn bộ cơ sở sản xuất, khác với sự vận
động của các bộ phận riêng lẻ của nó”. Như vậy, theo Các Mác, QL là loại hoạt
động điều khiển mọi quá trình lao động phát triển xã hội. QL có tầm quan trọng
đặc biệt trong mọi lĩnh vực của xã hội, do đó khái niệm về QL được nhiều nhà
khoa học nghiên cứu, có nhiều định nghĩa về nó, nhưng chưa có một định nghĩa
21
thống nhất, các định nghĩa về QL, phụ thuộc vào lĩnh vực cũng như góc độ
nghiên cứu của từng người.
Các hoạt động QL và cách tiếp cận với QL diễn ra đa dạng dẫn đến sự
tượng QL.Quản lý tồn tại với tư cách là một hệ thống, có cấu trúc và vận động
trong một môi trường nhất định. Hệ thống QL được tạo bởi các yếu tố, đó là: cơ
chế QL, chủ thể QL, đối tượng QL và mục tiêu QL.
1.2.1.2. Quản lý giáo dục
- Các nhà nghiên cứu lý luận giáo dục cho rằng: QLGD là sự tác động có
ý thức, có mục đích của chủ thể QL nhằm đưa hoạt động sư phạm của hệ thống
giáo dục đạt tới kết quả mong muốn một cách có hiệu quả nhất. Hay: “QLGD,
QLNT là một chuỗi tác động hợp lý, có mục đích, có hệ thống, có kế hoạch,
mang tính sư phạm của chủ thể QL đến tập thể GV và học sinh, đến những lực
lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường nhằm huy động họ cùng cộng tác,
phối hợp, tham gia vào mọi hoạt động của nhà trường, làm cho quá trình này
vận hành một cách tối ưu để hướng tới việc hoàn thành các mục tiêu dự kiến”
[30, tr.11]. QLGD còn được hiểu một cách cụ thể là QL một hệ thống giáo dục,
một trường học, một cơ sở giáo dục, có thể là một trung tâm hướng nghiệp dạy
nghề trên địa bàn dân cư,...
Các nhà nghiên cứu đã đưa ra những khái niệm về QLGD dưới những góc
độ khác nhau:
Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: QLGD theo nghĩa tổng quát là: “Hoạt động
điều hành, phối hợp các lực lượng xã hội nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ
trẻ theo yêu cầu phát triển xã hội” [4, tr.1]; Theo Khudominxky.D.V thì quản lý
giáo dục là những tác động có hệ thống, có kế hoạch, có ý nghĩa và có mục đích
của chủ thể, quản lý ở các cấp khác nhau đến tất cả các khâu của hệ thống (từ Bộ
giáo dục đến các nhà trường) nhằm mục đích bảo đảm việc giáo dục chủ nghĩa
cộng sản cho thế hệ trẻ, bảo đảm sự phát triển toàn diện và hài hoà của họ [29] ;
Theo học giả nổi tiếng Kônđakov.M.I “Quản lý giáo dục là tập hợp những biện
pháp kế hoạch hoá nhằm bảo đảm sự vận hành bình thường của cơ quan trong hệ
23
thống giáo dục để tiếp tục phát triển và mở rộng hệ thống cả về số lượng cũng
1.2.1.3.Quản lý trường học, trường đại học
* Quản lý trường học là bộ phận quản lý trong hệ thống giáo dục và hệ
thống xă hội. Đặc điểm của thể chế là có sự kết hợp chặt chẽ, hữu cơ giữa đặc
điểm nhà nước và đặc điểm xă hội, vì thế trường học luôn có mối quan hệ và tác
động qua lại với môi trường xă hội. Nhà trường (cơ sở giáo dục) chính là nơi
tiến hành các quá trình giáo dục - đào tạo có nhiệm vụ trang bị kiến thức cho
một nhóm dân cư nhất định. thực hiện tối đa một quy luật tiến bộ xã hội “Thế hệ
sau phải lĩnh hội được tất cả những kinh nghiệm xã hội mà thế hệ đi trước đã
tích luỹ và truyền lại, đồng thời phải làm phong phú thêm những kinh nghiệm
đó”
Trường học là một tổ chức giáo dục mang tính quyền lực nhà nước, xă
hội, trực tiếp làm công tác giáo dục, đào tạo, thực hiện việc giáo dục cho thế hệ
đang dần lớn lên. Nó là tế bào cơ sở chủ chốt của bất cứ hệ thống giáo dục ở cấp
nào. Nói cách khác, trường học thành tố cơ bản của tất cả các cấp quản lý nói
trên lại vừa là một hệ thống độc lập tự quản xă hội . Do đó quản lý trường học
nhất thiết phải có tính nhà nước và có tính xă hội.
Trong thời đại hiện nay, nhà trường được thừa nhận rộng răi như một thiết
chế chuyên biệt của xă hội, để giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ thành những người có
tri thức, sức khoẻ, phẩm chất, đạo đức tốt.
Nhiệm vụ của nhà trường được đề cập từ nhiều khía cạnh khác nhau. Việc
quản lý nhà trường có nhiều cách để tiếp cận . Khi nghiên cứu hệ thống giáo dục
được xuất phát từ thực tiễn hoạt động của nhà trường và nghiên cứu nhà trường
phải nắm rõ tính chất chung của hệ thống giáo dục. Từ đó ta thấy giáo dục nhà
trường giữ vai trò trọng yếu tạo ra sức lao động mới cho xă hội, đặc biệt là đ̣òi
hỏi hàm lượng chất xám trong lao động ngày càng cao.
Trong cuốn “ Một số vấn đề giáo dục - khoa học giáo dục” tác giả Phạm
Minh Hạc đã đưa ra khái niệm: “Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối giáo
Copyright: Tài liệu đại học ©