1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

TRẦN VĂN TÂM

MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN
ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
HUYỆN THẠCH THÀNH TỈNH THANH HOÁ

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
MÃ SỐ: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học:
TS. PHAN QUỐC LÂM

NGHỆ AN 10/ 2015


2

LỜI CẢM ƠN
Để thực hiện đề tài luận văn tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và
sâu sắc đến:
- Ban giám hiệu trường Đại học Vinh, Khoa đào tạo Sau đại học,
Khoa Giáo dục, trường Đại học Vinh. Các thầy giáo, cô giáo đã tham gia
quản lý, giảng dạy và giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá
trình học tập, nghiên cứu hoàn thành khoá học.
- Tiến sỹ Phan Quốc Lâm, người đã rất tận tình, chu đáo và nghiêm túc

4. Giả thuyết khoa học...................................................................................4
5. Nhiệm vụ nghiên cứu................................................................................4
6. Phương pháp nghiên cứu...........................................................................4
7. Những đóng góp của đề tài........................................................................4
8. Cấu trúc của luận văn................................................................................5
Chương1: Cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ giáo viên trung học phổ
thông..............................................................................................................6
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề......................................................................6
1.1.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài..............................................................6
1.1.2. Các nghiên cứu ở Việt Nam................................................................7
1.2. Một số khái niệm cơ bản........................................................................9
1.2.1. Giáo viên ............................................................................................9
1.2.2. Đội ngũ và đội ngũ giáo viên ...........................................................10
1.2.2.1. Đội ngũ...........................................................................................10
1.2.2.2. Đội ngũ giáo viên ..........................................................................10
1.2.3. Phát triển, phát triển đội ngũ giáo viên ............................................11
1.2.3.1. Phát triển.........................................................................................11
1.2.3.2. Phát triển đội ngũ giáo viên ...........................................................11
1.2.4. Giải pháp và giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên..........................12
1.2.4.1. Giải pháp........................................................................................12
1.2.4.2. Giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên...........................................12
1.3. Người giáo viên Trung học phổ thông trong bối cảnh hiện nay..........12
1.3.1. Vị trí, vai trò, chức năng của người giáo viên trung học phổ thông..12
1.3.1.1. Vị trí, vai trò của người giáo viên trung học phổ thông.................12
1.3.1.2. Chức năng của người giáo viên trung học phổ thông.....................14


4
1.3.2. Đặc điểm lao động sư phạm của người giáo viên trung học phổ
thông.15

1.5.2.1. Sự hấp dẫn của cơ sở giáo dục.......................................................33
1.5.2.2. Sự quan tâm của lãnh đạo nhà trường............................................34
1.5.2.3. Công tác sắp xếp, sử dụng đội ngũ.................................................34


5
1.5.2.4. Điều kiện, môi trường làm việc......................................................34
1.5.2.5. Công tác quản lý, giám sát đánh giá...............................................34
Kết luận chương 1.......................................................................................35
Chương 2: Thực trạng đội ngũ giáo viên Trung học phổ thông huyện Thạch
Thành, Tỉnh Thanh hóa...............................................................................36
2.1. Khái quát về tình hình kinh tế - xã hội huyện Thạch Thành................36
2.1.1. Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên.........................................................36
2.1.2. Tình hình phát triển kinh tế - xã hội..................................................36
2.1.3. Tình hình giáo dục huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa.................38
2.2. Những định hướng phát triển đội ngũ giáo viên THPT của tỉnh Thanh
hóa và huyện Thạch Thành đến năm 2020..................................................39
2.2.1. Định hướng phát triển Giáo dục-Đào tạo tỉnh Thanh hóa và huyện
Thạch Thành đến năm 2020........................................................................39
2.2.2. Định hướng phát triển đội ngũ Giáo viên THPT của tỉnh Thanh hóa
và huyện Thạch Thành đến năm 2020.........................................................43
2.3.Khái quát và nghiên cứu thực trạng giáo dục THPT huyện Thạch Thành44
2.3.1. Quy mô trường, lớp học sinh và cơ sở vật chất.................................44
2.3.2. Chất lượng, hiệu quả công tác giáo dục đào tạo……........................47
2.3.2.1. Về chất lượng…………………….................................................47
2.3.2.2. Về hiệu quả……………………….................................................48
2.4. Thực trạng đội ngũ giáo viên THPT huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh
hóa………………………….......................................................................51
2.4.1. Số lượng, cơ cấu, chất lượng đội ngũ………………………………51
2.4.1.1. Số lượng giáo viên…………………………..................................51

3.2. Một số giải pháp nhằm phát triển đội ngũ giáo viên trung học phổ
thông
huyện
Thạch
Thành
……………………………………………….79
3.2.1. Nâng cao nhận thức cho cấp ủy, chính quyền, cán bộ quản lý, giáo
viên, các tổ chức đoàn thể đối với việc phát triển đội ngũ giáo
viên……..79
3.2.1.1. Mục đích, ý nghĩa ………………………………………………..79
3.2.1.2 Nội dung, biện pháp, điều kiện thực hiện…………………………79
3.2.2. Thực hiện tốt công tác quy hoạch nhân sự, tuyển dụng, bố trí và sử
dụng giáo viên…………………………………………………………….84
3.2.2.1. Mục đích, ý nghĩa
………………………………………………..84
3.2.2.2 . Nội dung, biện pháp, điều kiện thực
hiện…………………………...84
3.2.3. Tăng cường công tác đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên……
91


7
3.2.3.1. Mục đích, ý nghĩa của việc tăng cường công tác bồi dưỡng đội ngũ
giáo
viên………………………………………………………………………….91
3.2.3.2. Nội dung của công tác đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên…… 91
3.2.3.3. Biện pháp thực hiện………………………………………………...91
3.2.3.4. Điều kiện thực hiện
………………………………………………...94
3.2.4. Nâng cao hiệu quả công tác đánh giá, xếp loại giáo

3.3. Mối quan hệ giữa các giải pháp và cách tổ chức thực hiện các giải pháp...117


8
3.4. Khảo sát tính cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp đề
xuất…...118
Kết luận chương 3.....................................................................................121

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ……………………………………...122
1. Kết luận ………………………………………………………………122
2. Kiến nghị ……………………………………………………………..123

CHỮ VIẾT TẮT

1. BCH
: Ban chấp hành
2. BCH TW : Ban chấp hành trung ương
3. CBCC
: Cán bộ côn chức
4. CĐ
: Cao đẳng
4. CBQL
: Cán bộ quản lý
5. CNH-HĐH : Công nghiệp hóa, hiện đại hóa
6. CNXH
: Chủ nghĩa xã hội
7. CNCS
: Chủ nghĩa cộng sản
8. CNTT
: Công nghệ thông tin

: Học sinh
24. HSG
: Học sinh giỏi
25. HTCĐ
: Học tập cộng đồng
26. KT-XH
: Kinh tế - Xã hội
27. KH-CN
: Khoa học - Công nghệ
28. KH-KT
: Khoa học - Kỹ thuật
29. NV
: Nhân viên
30. QLGD
: Quản lý giáo dục
31. QP-AN
: Quốc phòng- an ninh
32. SGK
: Sách giáo khoa
33. SKKN
: Sáng kiến kinh nghiệm
34. UBND
: Ủy ban nhân dân
35. TH
: Tiểu học
36. TDTT
: Thể dục thể thao
37. THCS
: Trung học cơ sở
38. TTGDTX : Trung tâm Giáo duc thường xuyên.

trực tiếp thực hiện chương trình giáo dục của cấp học. Chất lượng giáo dục
của nhà trường phần lớn do đội ngũ giáo viên quyết định. Do đó việc bồi
dưỡng, phát triển đội ngũ nhà giáo vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát
triển nhà trường. Tăng cường xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý
giáo dục một cách toàn diện theo hướng chuẩn hóa là nhiệm vụ vừa đáp
ứng yêu cầu trước mắt, vừa mang tính chiến lược lâu dài nhằm thực hiện
thành công chiến lược phát triển giáo dục và chấn hưng đất nước. Chất
lượng đội ngũ trong mỗi nhà trường thể hiện ở nhiều mặt: Đủ về số lượng,
hợp lý cơ cấu, đảm bảo về trình độ đào tạo và có phẩm chất đạo đức, năng
lực chuyên môn, nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Thầy giáo, cô giáo
phải là người hiểu sâu về kiến thức chuyên ngành, biết rộng về các bộ môn
khoa học liên quan và có vốn văn hóa nói chung. Bước sang thế kỷ XXI
nền giáo dục hiện đại có những xu hướng đổi mới sâu sắc từ quan niệm về
vị trí ,vai trò, chức năng của giáo dục đến nội dung và phương pháp giáo
dục...Sự đổi mới này tất yếu đặt ra những yêu cầu xây dựng, xây dựng lại
đội ngũ giáo viên nhằm đáp ứng sự đổi mới đó. Sự phát triển vũ bão của


11
khoa học- công nghệ đòi hỏi mỗi thầy cô giáo phải luôn bồi dưỡng, cập
nhật thông tin, tri thức mới có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ .
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII đã khẳng định con đường đi lên
chủ nghĩa xã hội của nước ta và nêu lên phương hướng, mục tiêu đến năm
2020 nước ta trở thành một nước công nghiệp. Quan điểm này được cụ thể
hóa ở Nghị quyết Trung ương 2 (Khóa VIII): “Muốn tiến hành công nghiệp
hóa, hiện đại hóa thắng lợi phải phát triển mạnh sự nghiệp giáo dục - đào
tạo, phát huy nguồn lực con người, yếu tố của sự phát triển nhanh và bền
vững”. Nghị quyết đã nhấn mạnh: “Khâu then chốt để thực hiện chiến lược
phát triển giáo dục là phải đặc biệt chăm lo đào tạo, bồi dưỡng và tiêu
chuẩn hoá đội ngũ giáo viên cũng như cán bộ quản lý cả về chính trị tư

viên khuyến khích còn hạn chế....việc tìm kiếm giải pháp để phát triển đội
ngũ giáo viên ổn định về số lượng, hợp lý về cơ cấu, đảm bảo về chất
lượng của các nhà trường trong giai đoạn hiện nay đang còn gặp nhiều khó
khăn, trở ngại.
Trực tiếp tham gia giảng dạy ở bậc trung học phổ thông, đồng thời là
cán bộ quản lý, tôi nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác bồi dưỡng,
phát triển đội ngũ giáo viên trong sự nghiệp đổi mới giáo dục hiện nay. Với
lương tâm trách nhiệm nhà giáo, bản thân luôn quan tâm, trăn trở trước yêu
cầu nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường, đặc biệt công tác phát
triển đội ngũ giáo viên các trường trung học phổ thông trên địa bàn toàn
tỉnh nói chung và ở huyện Thạch Thành nói riêng. Vì vậy, chúng tôi quyết
định chọn đề tài “Một số giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên trung học
phổ thông huyện Thạch Thành tỉnh Thanh Hoá ”. Với mong muốn đóng
góp một số ý kiến trong công tác quản lí, góp phần phát triển đội ngũ giáo
viên trung học phổ thông trên địa bàn huyện, đáp ứng yêu cầu phát triển
của sự nghiệp giáo dục miền núi, qua đó thể hiện rõ vai trò của giáo dục đào tạo đối với phát triển kinh tế - xã hội.

2. Mục đích nghiên cứu


13
Đề xuất một số giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên đủ về số lượng,
đảm bảo về chất lượng, hợp lý về cơ cấu ở các trường trung học phổ thông
huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hoá.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Công tác phát triển đội ngũ giáo viên trung học phổ thông.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên trung học phổ thông huyện
Thạch Thành, tỉnh Thanh Hoá.

Thanh Hoá.
8. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, tài liệu tham khảo và phụ
lục, thì luận văn có nội dung gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên trung
học phổ thông
Chương 2: Thực trạng công tác phát triển đội ngũ giáo viên trung học
phổ thông huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa
Chương 3: Một số giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên trung học phổ
thông huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hoá

Chương 1


15
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRUNG
HỌC PHỔ THÔNG
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài
Hầu hết các quốc gia trên thế giới đều coi hoạt động bồi dưỡng đội
ngũ giáo viên là vấn đề cơ bản trong phát triển giáo dục. Việc tạo mọi điều
kiện để mọi người có cơ hội học tập, học tập thường xuyên, học tập suốt
đời để kịp thời bổ sung kiến thức và đổi mới phương pháp giảng dạy để
phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội là phương châm hành động của
các cấp quản lý giáo dục.
Ở Ấn độ vào năm 1988 đã quyết định thành lập hàng loạt các trung
tâm học tập trong cả nước nhằm tạo cơ hội học tập suốt đời cho mọi người.
Việc bồi dưỡng giáo viên được tiến hành ở các trung tâm này đã mang lại
hiệu quả rất thiết thực.
Hội nghị UNESCO tổ chức tại NêPan vào năm 1998 về tổ chức quản

Tại Thái Lan, từ năm 1998 việc bồi dưỡng giáo viên được tiến hành ở
các trung tâm học tập cộng đồng nhằm thực hiện giáo dục cơ bản, huấn
luyện kỹ năng nghề nghiệp và thông tin tư vấn cho mọi người dân trong xã
hội.
Tại Triều Tiên một trong những nước có chính sách rất thiết thực về
bồi dưỡng và đào tạo lại cho đội ngũ giáo viên. Tất cả giáo viên đều phải
tham gia học tập đầy đủ các nội dung về chương trình về nâng cao trình độ
chuyên môn nghiệp vụ theo quy định. Nhà nước đã đưa ra “Chương trình
bồi dưỡng giáo viên mới” để bồi dưỡng đội ngũ giáo viên được thực hiện
trong 10 năm và “Chương trình trao đổi” để đưa giáo viên đi tập huấn ở
nước ngoài.
Tại Liên Xô (cũ) các nhà nghiên cứu quản lý giáo dục như:
M.I.Kônđacốp, P.V. Khuđominxki…đã rất quan tâm tới việc nâng cao chất
lượng dạy học thông qua các biện pháp quản lý có hiệu quả. Muốn nâng cao
chất lượng dạy học phải có đội ngũ giáo viên có năng lực chuyên môn. Họ
cho rằng kết quả toàn bộ hoạt động của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào
việc tổ chức đúng đắn và hợp lý công tác quản lý bồi dưỡng, phát triển đội
ngũ.
1.1.2. Các nghiên cứu ở Việt Nam
Ở Việt Nam, các nhà nghiên cứu cũng đã rất quan tâm đến vấn đề phát
triển đội ngũ giáo viên nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo. Hầu hết
các tác giả đều khẳng định, chất lượng của đội ngũ giáo viên là điều kiện
quyết định chất lượng, hiệu quả giáo dục. Theo tác giả Trần Bá Hoành: Để
nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên phải thực hiện chính sách khuyến


17
khích vật chất và tinh thần đối với giáo viên; phải tiếp tục đầu tư nâng cấp
các trường sư phạm, xây dựng một số trường đại học sư phạm trọng điểm,
phải đổi mới công tác đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, cán bộ quản


18
trọng của các giải pháp xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên trong việc
nâng cao chất lượng dạy học ở các cấp học, bậc học. Đây cũng là một trong
những tư tưởng chiến lược về phát triển giáo dục của Đảng ta.
Đối với huyện Thạch Thành, trong thời gian qua ngoài những văn bản,
chỉ thị, quyết định, đề án mang tính chủ trương, đường lối của Tỉnh- Ngành
về các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên thì chưa có tác giả
nào nghiên cứu về vấn đề "Phát triển đội ngũ giáo viên". Vậy, làm thế nào
để phát triển đội ngũ giáo viên THPT ở huyện Thạch Thành ổn định về số
lượng, hợp lý về cơ cấu, đảm bảo về chất lượng? Đây chính là vấn đề mà
chúng tôi quan tâm nghiên cứu trong luận văn này.
1.2. Một số khái niệm cơ bản
1.2.1. Giáo viên
Dân tộc Việt Nam từ xưa đã có truyền thống “tôn sư trọng đạo”, nó đã
trở thành đạo lý của con người Việt Nam. Trong xã hội, người thầy giáo
luôn được kính trọng, vai trò của người thầy giáo đã được xã hội đúc kết
“Nhất tự vi sư, bán tự vi sư”, “không Thầy đố mày làm nên”. Thủ tướng
Phạm Văn Đồng đã nói: “Nghề thầy giáo là nghề cao quý nhất trong những
nghề cao quý”; lao động sư phạm của người giáo viên vừa mang tính khoa
học, vừa mang tính nghệ thuật nhân đạo cao. Để xứng đáng với sự tôn vinh
của xã hội, đồng thời góp phần hoàn thành CNH-HĐH đất nước trong thời
kỳ hội nhập thì đội ngũ giáo viên nói chung và đội ngũ giáo viên trong
trường THPT phải là lực lượng chủ yếu quan trọng nhất, quyết định chất
lượng đào tạo, nhằm tạo ra những sản phẩm đặc biệt: đó là những nhân
cách phát triển toàn diện đạt được mục tiêu giáo dục của nhà trường, sản
phẩm đó không được quyền có phế phẩm: “Những con người phát triển
toàn diện về đức - trí - thể - mỹ”.
Điều 70 Luật Giáo dục năm 2005 (sửa đổi năm 2009) đã chỉ rõ: “Nhà
giáo là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trường, cơ sở

chất và năng lực thì nó đóng vai trò tích cực vào thành tích chung của
trường. Vì vậy người Hiệu trưởng phải thấy rõ vai trò của đội ngũ giáo viên
để cũng cố và xây dựng lực lượng đó ngày càng vững mạnh.
Đội ngũ giáo viên phát triển vững mạnh phải là đội ngũ nắm vững và
thực hiện tốt đường lối quan điểm giáo dục của Đảng, hết lòng vì học sinh


20
thân yêu. Luôn trung thành với chủ nghĩa Mác - Lê nin và tư tưởng Hồ Chí
Minh, nhận thức rõ mục tiêu giáo dục của Đảng.
Đội ngũ giáo viên phát triển vững mạnh phải được đào tạo chuẩn,
không ngừng học tập để trau dồi năng lực phẩm chất, có ý thức tự học, tự
bồi dưỡng để nâng cao phẩm chất và năng lực, tâm huyết với nghề nghiệp,
luôn trau dồi năng lực sư phạm để thực sự là một tập thể giỏi về chuyên
môn.
Đội ngũ có tổ chức chặt chẽ, có ý thức kỷ luật cao, chấp hành tốt các
quy chế chuyên môn, kỷ cương, kỷ luật của nhà trường. Biết coi trọng kỷ
luật, thấy kỷ luật là sức mạnh của tập thể.
Đội ngũ giáo viên phát triển vững mạnh là mỗi cá nhân luôn luôn có ý
thức tiến thủ, ý thức xây dựng tập thể, phấn đấu trong mọi lĩnh vực. Mỗi
thành viên phải là tấm gương sáng cho học sinh noi theo.
1.2.3. Phát triển, phát triển đội ngũ giáo viên
1.2.3.1. Phát triển
Phát triển có thể hiểu theo nhiều nghĩa:
- Theo từ điển Tiếng Việt thì “phát triển” là sự mở mang.
- Theo nghĩa triết học, phát triển là sự vận động, biến đổi của sự vật,
hiện tượng theo chiều hướng đi lên, từ ít đến nhiều, từ hẹp đến rộng, từ
thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp. Đó là một quá trình tích luỹ về
lượng, dẫn đến sự thay đổi về chất của sự vật, hiện tượng.
Như vậy, phát triển là sự biến đổi của sự vật, hiện tượng theo chiều

- Tăng cường công tác đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên
- Nâng cao hiệu quả công tác đánh giá, xếp loại giáo viên
- Thực hiện tốt các cơ chế, chính sách đối với đội ngũ giáo viên
- Tạo điều kiện cho đội ngũ giáo viên được giao lưu, học tập kinh
nghiệm
- Xây dựng môi trường sư phạm dân chủ, đoàn kết trong nhà trường
1.3. Người giáo viên Trung học phổ thông trong bối cảnh hiện nay
1.3.1. Vị trí, vai trò, chức năng của người giáo viên trung học phổ
thông
1.3.1.1. Vị trí, vai trò của người giáo viên trung học phổ thông
Trong mỗi thời đại, mỗi quốc gia đều giành sự trân trọng, vị thế xứng
đáng cho người thầy giáo của xã hội mình.


22
Ở nước ta từ xưa người thầy giáo đã được nhân dân ta yêu mến, ca
ngợi: "Muốn sang thì bắc Cầu Kiều", "Không thầy đố mày làm nên"..Trong
sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước, Đảng, nhà nước ta đã coi đội ngũ
giáo viên là lực lượng cốt cán của sự nghiệp giáo dục, người giáo viên là
chiến sĩ cách mạng trên mặt trận tư tưởng - văn hoá.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh: "Người thầy giáo tốt, thầy giáo
xứng đáng là người vẻ vang nhất. Dù tên tuổi không được đăng báo, không
được thưởng huân chương, song những thầy giáo tốt là những anh hùng vô
danh". Luật Giáo dục đã nêu rõ: Nhà giáo giữ vai trò quyết định trong việc
bảo đảm chất lượng giáo dục.
Việt nam từ xưa đến nay, chỉ có hai nghề được xã hội tôn vinh là: thầy
giáo, thầy thuốc. Trong sự nghiệp đổi mới giáo dục, vị trí, vai trò của người
giáo viên phải được nâng lên một tầm cao mới.
Xu thế đổi mới giáo dục của thế kỷ XXI đang đặt ra những yêu cầu
mới về phẩm chất, năng lực và làm thay đổi vai trò, chức năng của giáo

tập tích cực.
Vai trò chủ động, tích cực, sáng tạo của học sinh được phát huy, nhưng
vai trò của giáo viên không hề giảm nhẹ mà trái lại: Kinh nghiệm nghề nghiệp
của mỗi người trong chúng ta cho biết khi tiến hành một tiết dạy theo kiểu
thuyết trình, độc thoại thì bao giờ dễ hơn tiến hành một tiết dạy theo phương
pháp tích cực. Bởi vậy giáo viên phải được đào tạo công phu, có trình độ cao về
chuyên môn nghiệp vụ mới có thể là người đóng vai trò cố vấn, người trọng tài
luôn giữ vai trò chủ đạo trong quá trình sư phạm, trong các hoạt động đa dạng
của học sinh.
1.3.1.2. Chức năng của người giáo viên trung học phổ thông
- Chức năng của một nhà sư phạm:
Đây là chức năng cơ bản, thể hiện đầy đủ nhất tính nghề nghiệp của
người giáo viên. Để thực hiện tốt chức năng này người giáo viên thiết kế, tổ
chức, hướng dẫn, kiểm tra, đánh giá các loại hình hoạt động và giao lưu
cho học sinh, hình thành nhân cách cho các em theo đúng mục tiêu giáo
dục.
- Chức năng của một nhà khoa học:
Dạy học không chỉ đơn thuần là truyền đạt kiến thức cho học sinh. Để
nâng cao chất lượng, hiệu quả dạy học đòi hỏi người giáo viên phải không
ngừng nâng cao trình độ chuyên môn của mình, có sự tìm tòi, sáng tạo.


24
- Chức năng của một nhà hoạt động xã hội:
Tóm lại, nghề dạy học là nghề giàu tính nhân văn, là nghề khai sáng
tâm hồ, trí tuệ con người. Cho dù xã hội loài người phát triển đến mức độ
nào thì cũng không gì có thể thay thế được vị trí của người giáo viên trong
xã hội. Vì "Giáo dục được một người thầy được cả một xã hội".
1.3.2. Đặc điểm lao động sư phạm của người giáo viên trung học
phổ thông

tuổi, nhưng lại có những nét tâm lý, tính cách, nhu cầu khác nhau, không phát
triển theo tỉ lệ thuận với những tác động sư phạm mà theo những qui luật của
sự hình thành nhân cách, của tâm lý, nhận thức.
- Trong quá trình giáo dục, học sinh không chỉ là đối tượng tác động của
giáo viên mà còn là chủ thể của các hoạt động sư phạm. Vì vậy, kết quả của lao
động sư phạm không chỉ phụ thuộc vào trình độ, năng lực của giáo viên mà còn
phụ thuộc vào vai trò chủ thể tích cực của học sinh, vào mối quan hệ qua lại
giữa GV - HS, vào nhân cách của giáo viên. Vì vậy, để lao động sư phạm đạt
hiệu quả cao giáo viên cần phải có trình độ, năng lực sư phạm, phải hiểu rõ đối
tượng của mình.
1.3.2.3. Về công cụ lao động sư phạm
Công cụ lao động sư phạm có nét đặc thù. Công cụ lao động của giáo
viên không chỉ hệ thống tri thức, kỹ năng, kỹ xảo cần thiết để thực hiện
chức năng của một nhà sư phạm, đó còn là chính đạo đức, nhân cách của
người giáo viên. Người giáo viên thuyết phục, giáo dục học sinh không chỉ
bằng trí tuệ, mà còn bằng cả tâm hồn, tình cảm, đạo đức, nhân cách của
mình. "Dùng nhân cách để giáo dục nhân cách".
1.3.2.4. Về sản phẩm của lao động sư phạm
Sản phẩm lao động sư phạm cũng là con người, nhưng đó là những
con người được giáo dục, có những chuyển biến sâu sắc trong nhân cách.
Sự vinh quang của nghề dạy học thể hiện ở giá trị làm người của học sinh,
ở nhân cách học sinh. Vì vậy, sản phẩm của lao động sư phạm là sản phẩm
cao cấp.
1.3.2.5. Về thời gian và không gian lao động sư phạm
Lao động sư phạm của giáo viên THPT mang tính đặc thù về đối
tượng, phương tiện, thời gian và sản phẩm lao động. Lao động sư phạm
của người giáo viên hết sức phức tạp, tinh tế, đầy khó khăn, và có một sứ
mạng hết sức nặng nề là đào tạo thế hệ tương lai cho đất nước. Vì vậy đòi