TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG ĐOÀN
KHOA LUẬT

ĐỀ ÁN MÔN HỌC

ĐỀ TÀI: THỰC TRẠNG THU CHI NGÂN SÁCH Ở PHƯỜNG KIM SƠN.
GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN

HÀ NỘI, NĂM 2015


TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG ĐOÀN
KHOA LUẬT

ĐỀ ÁN MÔN HỌC

ĐỀ TÀI: THỰC TRẠNG THU CHI NGÂN SÁCH Ở PHƯỜNG KIM SƠN.
GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN

Sinh viên thực hiên: Trịnh Thị Hiền
Lớp: LW4C
Giảng viên hướng dẫn: Th.S Phùng Thị Cẩm Châu

HÀ NỘI, NĂM 2015


MỤC LỤC..................................................................................................Trang
Lời nói đầu

1


Khái niệm chi NSNN............................................................................9
3.2.
Đặc điểm chi NSNN...........................................................................10
3.3.
Phân loại chi NSNN............................................................................11
3.4.
Những yếu tố ảnh hưởng đến chi ngân sách.......................................12

Phần B: Thực trạng pháp luật và thực tiễn thực hiện hoạt động thu chi ngân
sách......................................................................................................................13
I/ Thực trạng quy định pháp luật về hoạt động thu chi ngân sách ....................13
1.
2.

Phân cấp trong thu chi ngân sách .............................................................13
Những lĩnh vực thu chi NS xã( phường, thị trấn).....................................13

II/ Thực tiễn thực hiện pháp luật của hoạt động thu chi ngân sách phường Kim
Sơn.......................................................................................................................15


1.

2.

Khái quát tình hình cơ bản về KT-XH của UBND phường Kim Sơn..........15
1.1.
Vị trí địa lý phường Kim sơn.............................................................15
1.2.
Điểu kiện kinh tế xã hội.....................................................................16

TSCĐ: Tài sản cố định
ATTT: An toàn trật tự
PC: Phụ cấp


LỜI MỞ ĐẦU
Những năm gần đây cùng với sự đổi mới chính sách đường lối của
đảng và nhà nước, đất nước ta đã có sự thay da đổi thịt khi dám hòa mình
vào hội nhập nền kinh tế thế giới,và ngày càng có nhiều chuyển biến rõ
rệt về kinh tế xã hội. Ngân sách nhà nước( NSNN) không chỉ với vai trò
là quỹ tiền tệ tập trung lớn nhất trong nền kinh tế mà còn là công cụ điều
chỉnh vĩ mô nền kinh tế xã hội, định hướng phát triển sản xuất, điều tiết
thị trường, bình ổn giá cả, định hướng hình thành nền kinh tế mới và là
công cụ điều chỉnh xã hội.
Thu chi ngân sách nhà nước là một vấn đề được nhiều nhà quản lý
quan tâm, bởi nó quyết định đến sự ổn định về mặt nội hàm bên trong
một quốc gia. Việc thu chi ngân sách nhà nước có hợp lý, đúng đắn mới
có được một bộ máy chính quyền vững mạng trong sạch, nhân dân lao
động ấm no hạnh phúc, và đất nước ngày càng phát triển đón đầu những
xu thế mới của thời đại.
Nhưng thực tế cho thấy, tình hình kinh tế nước ta hiện nay chưa ổn
định là hệ quả của việc thu và chi tiêu ngân sách nhà nước không hợp lý
và không hiệu quả khiến cho NSNN luôn rơi vào tình trạng bị thâm hụt.
Nguồn thu của ngân sách hiện tại còn rất nhiều hạn chế, một mặt do hành
Đề án môn luật tài chính

1


lang pháp lý chưa rõ ràng, nhiều lỗ hổng, đặc biệt trong vấn đề thuế, mặt

Xét về phương diện pháp lý: Ngân sách nhà nước là một đạo luật dự
trù các khoản thu chi, chi tiền của nhà nước trong một thời gian nhất
định, thường là một năm Đạo luật này được các cơ quan lập pháp của
quốc gia đó ban hành.
Xét về bản chất kinh tế: Mọi hoạt động của ngân sách nhà nước đều là
hoạt động phân phối các nguồn tài nguyên quốc gia. Ngân sách nhà nước
thực hiện mối quan hệ phân phối. Đó là hệ thống quan hệ kinh tế giữa
một bên là Nhà nước một bên là các tổ chức kinh tế, xã hội, các tầng lớp
dân cư.
Đề án môn luật tài chính

2


Đề án môn luật tài chính

2


Về tính chất xã hội: Ngân sách nhà nước luôn là một công cụ kinh tế
thuộc nội dung ngân sách nhà nước, nhằm phục vụ cho việc thực hiện
các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước.
2.

Đặc điểm NSNN
Thứ nhất, hoạt động thu chi ngân sách nhà nước luôn gắn chặt với

quyền lực kinh tế, chính trị của nhà nước, và việc thực hiện các chức
năng của nhà nước, được nhà nước tiến hành trên cơ sở những luật lệ
nhất định.

3


định. Ngân sách nhà nước có vai trò như một túi tiền lớn của nhà nước,
được nhà nước chi tiêu đầu tư cho những mục đích đã đặt ra, không chỉ
có quy mô lớn, bổ sung thường xuyên và liên tục ra ngoài để phục vụ bộ
máy nhà nước thực hiện chức năng nhiệm vụ của mình mà còn là công
cụ để thực hiện chính sách kinh tế xã hội mà nhà nước đã đặt ra.
Kích thích tăng trưởng kinh tế ( vai trò điều tiết trong lĩnh vực kinh tế)
Nhà nước sử dụng ngân sách để điều chỉnh các hoạt động kinh tế, sử
dụng hiệu quả các khoản thu, chi ngân sách nhà nước. Thông qua các
chính sách thuế và chính sách chi tiêu của chính phủ, Nhà nước sẽ tạo
một cơ cấu kinh tế mới, phù hợp với tình hình phát triển của đất nước,
kích thích sự phát triển sản xuất kinh doanh và chống độc quyền.
Giải quyết các vấn đề xã hội( vai trò điều tiết trong lĩnh vực xã hội)
Bên cạnh việc kích thích tang trưởng điều tiết nền kinh tế, thì Ngân
sách nhà nước đóng vai trò là một quỹ phúc lợi để giải quyết các vấn đề
xã hội, giúp xóa đói giảm nghèo, giảm chênh lệch giàu nghèo, tang công
bằng xã hội, bảo vệ môi trường. Việc thực hiện những nhiệm vụ này cơ
bản thuộc về nhà nước và không vì mục tiêu lợi nhuận, và mang tính
chất chung của toàn xã hội. Nhà nước đã chú ý quan tâm đến các tầng
lớp thu nhập thấp trong xã hội bằng các chính sách hỗ trợ như chi trợ cấp
giá cho các mặt hàng thiết yếu, chính sách việc làm…
Nhà nước chi cho các hoạt động giáo dục, y tế, quốc phòng, dịch vụ
công cộng ngày càng nâng cao, cải thiện đời sống nhân dân. Như vậy có
thể nói, ngân sách nhà nước đóng một phần không nhỏ trong việc điều
tiết các vấn đề xã hội.

Đề án môn luật tài chính


NS Tỉnh, TP trực thuộc trung ương

Đề án môn luật tài chính

4

NS Huyện, Quận, Thị xã, TP trực thuộc

NS Xã, Phường, Thị trấn


Đề án môn luật tài chính

4


II/ NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ THU CHI NGÂN SÁCH NHÀ
NƯỚC
1.

Chu trình năm ngân sách
Năm ngân sách hay còn gọi là năm tài chính, tài khóa là giai đoạn mà

trong đó dự toán thu chi của Nhà nước đã được phê chuẩn có hiệu lực thi
hành.
Hiện nay ở tất cả các nước trên thế giới, thời gian cho một năm ngân
sách bằng với thời gian của một năm dương lịch ( 12 tháng). Tuy nhiên
do điều kiện kinh tế, chính trị xã hội ở mỗi nước khác nhau nên thời điểm
bắt đầu và kết thúc của một năm ngân sách giữa các nước có sự khác
nhau. Ở Việt Nam, năm ngân sách được tính từ 1 tháng 1 đến 31 tháng 12



Thứ nhất, thu ngân sách nhà nước không thể được tiến hành một cách tùy
tiện mà phải thực hiện trong khuôn khổ pháp luật, bằng cách Nhà nước sẽ
ban hành hệ thống các văn bản pháp luật quy định về hình thức thu cũng
như nội dung thu. Nói cách khác, Nhà nước chỉ được phép thu những
khoản thu đã được luật hóa.
Thứ hai, thu ngân sách nhà nước được thực hiện thông qua hai cơ chế
pháp lý điển hình là bắt buộc và tự nguyện, trong đó cơ chế pháp lý bắt
buộc là chủ yếu.
Thứ ba, phần lớn các khoản thu được xây dựng dựa trên nền tảng nghĩa
vụ công dân, và thu ngân sách nhà nước gắn liền với việc thực hiện các
nhiệm vụ của Nhà nước.
Thứ tư, thu ngân sách nhà nước không lấy lợi nhuận làm thước đo hiệu
quả, bởi đây là khoản thu khó kiểm soát và đánh giá hiệu quả, phần lớn
chi tiêu của nhà nước tạo ra hàng hóa, dịch vụ công là những sản phẩm
được tiêu dùng công nên không có người hưởng thụ cụ thể để kiểm soát
quá trình chi tiêu.
Thứ năm, thu ngân sách nhà nước được thực hiện theo nguyên tắc hoàn
trả không trực tiếp là chủ yếu.
2.3.

Phân loại thu ngân sách nhà nước

Các khoản thu ngân sách nhà nước gồm nhiều loại. Theo điều 2 Luật
ngân sách nhà nước nă 2002, thu ngân sách nhà nước gồm các khoản: thu
từ thuế, phí, lệ phí; thu từ hoạt động kinh tế của nhà nước; các khoản
đóng góp của các tổ chức và cá nhân; các khoản viện trợ; và các khoản

Đề án môn luật tài chính

ngân sách nhà nước.
2.4.

Các yếu tố ảnh hưởng đến thu NSNN

Thu nhập bình quân đầu người: đây là nhân tố quyết định đến mức
động viên của NSNN, chi tiêu thu nhập bình quân người phản ánh mức
độ phát triển nền kinh tế và phản ánh khả năng tiết kiệm, tiêu dùng và đầu
tư của một nước. Mức độ phát triển nền kinh tế hàng hóa, tiền tệ luôn là
nhân tố quan trọng nhất đối với sự phát triển của mọi khâu tài chính, cho
nên nhân tố này cũng là nhân tố quyết định khách quan đến mức động
viên của NSNN và cần phải xem xét nó trong mối quan hệ với dân số.
Đề án môn luật tài chính

8


Đề án môn luật tài chính

8


Mức độ phát triển của nền kinh tế: được đánh giá bằng tốc độ tang
trưởng và giá trị tổng sản phẩm quốc nội giữa các thời kỳ. Một quốc gia
có tốc độ tang trưởng kinh tế vững chắc, ổn định có số thu tương đối ổn
định.
Tiềm năng về tài nguyên thiên nhiên: là yếu tố tăng thuNSNN, bởi một
phần lớn nguồn thu của các quốc gia đang phát triển hiện nay là thu từ
khai thác, bán các tài nguyên. Nên, quốc gia có nhiều tài nguyên thiên
nhiên thì cùng với đó, thu ngân sách cũng sẽ tăng.

sách nhà nước nên phạm vi và quy mô của hoạt động chi ngân sách nhà
nước phụ thuộc một phần vào kết quả của hoạt động thu ngân sách nhà
nước.
Theo khoản 2, Điều 2 Luật ngân sách nhà nước quy định: “ Chi ngân
sách nhà nước bao gồm các khoản chi phát triển kinh tế- xã hội, bảo đảm
quốc phòng, an ninh, bảo đảm hoạt động của bộ máy nhà nước; chi trả nợ
của Nhà nước; chi viện trợ và các khoản chi khác teo quy định của pháp
luật.
Như vậy, ta có thể hiểu chi ngân sách nhà nước là phân phối và sử
dụng quỹ ngân sách nhà nước theo dự toán ngân sách đã được chủ thể
quyền lực quyết định nhằm duy trì sự hoạt động của bộ máy nhà nước và
bảo đảm thực hiện các chức năng của Nhà nước. Chi ngân sách nhà nước
là một nội dung quan trọng cơ cấu nên đạo luật thường niên ngân sách
nhà nước.
3.2.

Đặc điểm chi NSNN

Dựa trên khái niệm về chi ngân sách nhà nước, ta có thể đưa ra những
đặc điểm sau:
Thứ nhất, chi ngân sách nhà nước gắn với quyền lực nhà nước mang
tính chất pháp lý cao, và chỉ được tiến hành trên cơ sở pháp luật và theo
kế hoạch chi ngân sách cũng như phân bổ ngân sách do cơ quan quyền
lực nhà nước quyết định.

Đề án môn luật tài chính

10



lại: chi cho các hoạt động sự nghiệp giáo dục đào tạo, y tế, xã hội, văn
hóa thông tin, văn học nghệ thuật, thể dục thể thao, khoa học và công
nghệ; chi cho hoạt động của các tổ chức chính trị , tổ chức chính trị - xã
hội; chi cho các hoạt động sự nghiệp kinh tế; chi cho quốc phòng, an
ninh,trật tự an toàn xã hội. Đây là những khoản chi mà không có trong
khu vực đầu tư và có tính chất thường xuyên để tài trợ cho các hoạt động
của cơ quan Nhà nước, nhằm duy trì đời sống quốc gia.
Đề án môn luật tài chính

11


Chi cho đầu tư phát triển: Là các khoản chi phí làm tăng thêm tài sản
quốc gia. Phát triển kinh tế là nhiệm vụ hàng đầu của tất cả các nhà nước
hiện đại, để đạt sự phát triển, chính phủ hoạch định chiến lược đúng đắn,
phù hợp vốn đầu tư

Đề án môn luật tài chính

11