BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
………. ∞ ………
TRẦN THỊ VINH
GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG CHO
SINHVIÊNTRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM
CẦN THƠ TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
Chuyênngành
: Chínhtrịhọc
Mãsố
: 06.31.02.01
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC CHÍNH TRỊ
Ngườihướngdẫnkhoahọc: PGS.TS TRẦN VIẾT QUANG
ĐỒNG THÁP - 2015
3
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐẠO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
TRẦN THỊ VINH
: Thanh niên cộng sản
TGD
: Tự giáo dục
SV
: Sinh viên
XHCN
: Xã hội chủ nghĩa
5
LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình thực hiện đề tài, tôi đã nhận được sự quan tâm giúp đỡ
của nhiều đơn vị, cá nhân.
Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám Hiệu hiệu, Khoa giáo dục chính trị,
Phòng đào tạo sau đại hoc trường Đại học Vinh, Phòng đào tạo sau đại học
trường Đại học Đồng Tháp và tập thể cán bộ giảng viên các nhà khoa học đã tạo
điều kiện luận lợi cho tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu.
Tôi xin bày tỏ sự tri ân đến PGS.TS Trần Viết Quang đã tận tình hướng
dẫn, giúp đỡ tôi trong quá trình tôi làm luận văn.
Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu nhà trường, các đồng nghiệp và
cảm ơn sự hợp tác của các bạn sinh viên trường Cao đẳng Cần Thơ đã giúp đỡ
tôi hoàn thành luận văn này.
2.3. Thực trạng đạo đức cách mạng của sinh viên trường Cao đẳng Cần Thơ.......62
Chương 3.......................................................................................................79
QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIÁO DỤC............79
ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG CHO SINH VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG...........79
CẦN THƠ TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY................................................79
3.1. Quan điểm về giáo dục đạo đức cách mạng cho sinh viên trường Cao đẳng
Cần Thơ trong giai đoạn hiện nay.....................................................................79
3.2. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cách mạng cho
sinh viên Trường Cao đẳng Cần Thơ trong đoạn hiện nay..................................91
KẾT LUẬN.............................................................................................................................112
D. DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO...........................................................................114
E. PHỤ LỤC...........................................................................................................................118
7
A.MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Sinh viên (SV) là lực lượng hùng hậu và ngày càng có vai trò quan trọng
đối với sự phát triển của xã hội. Những năm học giảng đường đại học, cao đẳng
sinh viên không chỉ được học những kiến thức cơ bản và chuyên ngành mà còn
được rèn dạy về đạo đức, hơn nữa là đạo đức cách mạng. Nhưng dường như
những giá trị này đang bị xuống cấp, thể hiện qua những hành vi bạo lực trong
nhà trường, những vụ án nghiêm trọng, những hành vi gian lận trong thi
cử,...Đến lúc chúng ta cần có cái nhìn khách quan về việc giáo dục đạo đức
trong nhà trường hiện nay.
Đạo đức cách mạng đang được Đảng, Nhà nước, nhà trường, xã hội và gia
đình quan tâm. Đại hội lần thứ XI của Đảng Cộng sản Việt Nam nhấn mạnh:
Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đổi mới cơ cấu tổ chức, cơ chế quản lý,
nội dung, phương pháp dạy và học; thực hiện chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội
dụng,thích hưởng thụ, ngại học tập, rèn luyện, dẫn đến vi phạm nội quy, quy
chế, tệ nạn xã hội, vi phạm kỉ luật, pháp luật… Ảnh hưởng không nhỏ đến mục
tiêu cũng như hiệu quả giáo dục toàn diện của nhà trường.
Với những lý do trên và với cương vị công tác của mình, tác giả chọn vấn
đề “Giáo dục đạo đức cách mạng cho sinh viên trường Cao đẳng sư phạm
Cần Thơ trong giai đoạn hiện nay”làm đề tài luận văn Thạc sĩ.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Vấn đề đạo đức cách mạng và giáo dục đạo đức cách mạng đã thu hút sự
quan tâm nghiên cứu của nhiều nhà khoa học. Cho đến nay đã có khá nhiều công
trình được công bố, trong đó có những công trình liên quan đến đề tài, tiêu biểu
như:
9
- Về đạo đức cách mạng:
Giáo sư Vũ Khiêu (1974) chủ biên cuốn Đạo đức mới. Trong tác phẩm này,
vấn đề đạo đức mới được làm sáng tỏ trên những nét cơ bản.
Giáo sư Nguyễn Trọng Chuẩn – Phó Giáo sư Nguyễn Văn Phúc (2003)
đồng chủ biên cuốn Mấy vấn đề về đạo đức trong điều kiện kinh tế thị trường
hiện nay, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội. Các tác giả đã bàn về những nội hàm
của đạo đức, giáo dục đạo đức trong nền kinh tế thị trường, những giải pháp
khắc phục sự tha hóa, xuống cấp trên một số mặt của đạo đức trong xã hội hiện
tại.
- "Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng", Nxb Sự thật, Hà Nội, 1976. Hồ
Chí Minh quan niệm đạo đức là nền tảng và là sức mạnh của người cách mạng,
coi đó là cái gốc của cây, ngọn nguồn của sông nước: Người cách mạng phải có
đạo đức cách mạng làm nền tảng thì mới hoàn thành được nhiệm vụ cách mạng
vẻ vang vì sự nghiệp độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.
Cùng hướng nghiên cứu, tác giả Trịnh Huy Duy (2009) trong công trình Xây
thuật Công nghiệp Thái Nguyên.
Luận văn thạc sỹ chuyên ngành Triết học của tác giả Bùi Thị Thanh Huyền
với đề tài “Sự biến đổi đạo đức của sinh viên Việt Nam hiện nay. Tác giả đã
nghiên cứu vai trò của SV trong đời sống xã hội, đặc điểm cơ bản đạo đức và
phân tích thực trạng sự biến đổi đạo đức SV Việt Nam hiện nay cũng như những
nhân tố tác động đến sự biến đổi đó từ đó đề ra những giải pháp cơ bản nhằm
thúc đẩy những biến đổi tích cực và hạn chế những biến đổi tiêu cực.
Ngoài ra, một số bài viết đã đề cập đến khía cạnh này hay khía cạnh khác
của vấn đề, cụ thể như: "Giá trị tinh thần truyền thống Việt Nam" do Trần Văn
Giàu chủ biên, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội, 1980. Bài viết xoay quanh các giá
11
trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc mà nổi lên hàng đầu đó là tinh thần yêu
nước, đặt lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân lên trên lợi ích cá nhân, luôn chăm
lo xây dựng và bảo vệ đất nước, có ý thức giữ gìn và phát triển bản sắc dân tộc,
luôn tự hào về dân tộc…
“Thực trạng và giải pháp giáo dục đạo đức, tư tưởng chính trị, lối sống
cho thanh niên học sinh, sinh viên trong chiến lược phát triển toàn diện con
người Việt Nam trong thời kỳ CNH, HĐH đất nước” của tác giả Trần Kiều
(2001). Tác giả đã nghiên cứu về thực trạng đạo đức, tư tưởng chính trị, lối sống
của thanh niên học sinh sinh viên trong thời kỳ Công nghiệp hóa, hiện đại hóa,
tìm ra nguyên nhân của thực trạng từ đó đề ra giải pháp để giáo dục đạo đức, tư
tưởng chính trị, lối sống cho thanh niên học sinh, SV.
"Đặc điểm lối sống sinh viên hiện nay và những phương hướng, biện pháp
giáo dục lối sống cho sinh viên", Đề tài nghiên cứu khoa học, mã số B94-38-32
do Mạc Văn Trang chủ biên (Viện nghiên cứu phát triển giáo dục - Bộ Giáo dục
và Đào tạo), 1995.
Đặc biệt, các công trình nghiên cứu chuyên sâu và bài viết của tác giả Đặng
Cảnh Khanh về đối tượng thanh niên đã cho cái nhìn khá đầy đủ về vai trò, đặc
thống toàn diện về giáo dục đạo đức cách mạng của sinh viên Trường Cao đẳng
Cần Thơ trong giai đoạn hiện nay. Vì vậy, đề tài nghiên cứu của tác giả không
trùng lặp với các công trình khác đã công bố.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu cơ sở lý luận và thực trạng, đề xuất giải pháp nhằm
nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cách mạng cho sinh viên trường Cao đẳng
Cần Thơ trong giai đoạn hiện nay.
13
3.2. Nhiệm vụ
- Làm rõ cơ sở lý luận của việc giáo dục đạo đức cách mạng cho sinh viên
các trường Cao đẳng.
- Khảo sát, đánh giá thực trạng giáo dục đạo đức cách mạng cho sinh viên
trường Cao đẳng Cần Thơ trong thời gian qua.
- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cách
mạng cho sinh viên trường Cao đẳng Cần Thơ trong giai đoạn hiện nay.
4. Đối tương và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng
Luận văn nghiên cứu vấn đề đạo đức và giáo dục đạo đức cách cho sinh
viên các trường Cao đẳng.
4.2. Phạm vi
Luận văn tìm hiểu, nghiên cứu thực trạng giáo dục đạo đức cách mạng cho
sinh viên trường Cao đẳng Cần Thơ từ năm 2014 đến nay.
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
5.1. Cơ sở lý luận
Luận văn dựa trên quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí
Minh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về giáo dục đạo đức cách mạng
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC
CÁCHMẠNGCHO SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG
1.1. Các khái niệm cơ bản
1.1.1. Khái niệm đạo đức
Thuật ngữ đạo đức bắt nguồn chữ“Mos” (tiếng La tinh) - lề thói (morolia).
Nghĩa là khi nói đến đạo đức tức là nói đến những lề thói, tập tục biểu hiện mối
quan hệ nhất định giữa người với người trong cuộc sống. Đạo đức là khái niệm
triết học, nó tồn tại ở mỗi người trong một xã hội nhất định. Đạo đức là một
trong những hình thái sớm nhất của ý thức xã hội, bao gồm những chuẩn mực xã
hội điều chỉnh hành vi của con người trong quan hệ với người khác và với cộng
đồng.Căn cứ vào chuẩn mực ấy, người ta đánh giá hành vi của mỗi người theo
các quan niệm về cái tốt với cái xấu, cái thiện với cái ác; chống lại cái giả dối,
cái xấu… hướng con người đến Chân, Thiện, Mỹ.
Trong lịch sử, cùng với sự vận động biến đổi của tồn tại xã hội, đạo đức
cũng có nhiều thay đổi và cũng đã tồn tại nhiều những quan niệm về đạo đức
khác nhau, thậm chí đối lập nhau. Quan điểm duy tâm tôn giáo cho rằng đạo đức
là những nguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực rút ra từ những lực lượng siêu nhiên
hay những bản tính trừu tượng "ý niệm tuyệt đối", "thượng đế" rồi đem áp dụng
vào đời sống hiện thực của con người mà không xuất phát từ điều kiện sinh hoạt
vật chất của xã hội, từ quan niệm xã hội hiện thực để suy ra lĩnh vực tư tưởng
trong đó có tư tưởng đạo đức.
Theo quan điểm chủ nghĩa Mác-Lênin,đạo đức là một hình thái ý thức xã
hội, là tập hợp những nguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực xã hội, nhằm điều chỉnh
16
và đánh giá cách ứng xử của con người trong quan hệ với nhau và quan hệ với
xã hội, chúng được thực hiện bởi niềm tin cá nhân, bởi truyền thống và sức
mạnh của dư luận xã hội [27; 8].
chế độ kinh tế, mỗi phương thức sản xuất có một loại hình đạo đức nhất định.
Mặt khác mỗi dân tộc có một bản sắc riêng, bản sắc đó được phản ánh vào đời
sống đạo đức tạo nên tính độc đáo trong đời sống đạo đức của mỗi dân tộc.
Trong xã hội có giai cấp đạo đức bao giờ cũng mang tính giai cấp. Mỗi giai cấp
có vai trò, địa vị, lợi ích khác nhau trong hệ thống kinh tế, xã hội. Đạo đức với
tư cách là hình thái ý thức xã hội phản ánh và thể hiện lợi ích của các giai cấp.
Mỗi giai cấp có những lợi ích riêng và do dó cũng có những quan niệm đạo đức,
có nền đạo đức riêng. Mặt khác mỗi giai cấp đều sử dụng đạo đức của mình như
là một công cụ để bảo vệ lợi ích của giai cấp mình. Tuy nhiên, nền đạo đức được
áp đặt cho toàn xã hội luôn là nền đạo đức của giai cấp thống trị, mặc dù trong
cuộc sống mỗi giai cấp vẫn ứng xử theo lợi ích trực tiếp của giai cấp mình.
1.1.2. Khái niệm giáo dục đạo đức
Theo từ "Giáo dục" tiếng Anh - "Education" - vốn có gốc từ tiếng La tinh
"Educare" có nghĩa là "làm bộc lộ ra". Có thể hiểu "giáo dục là quá trình, cách
thức làm bộc lộ ra những khả năng tiềm ẩn của người được giáo dục".
Giáo dục được coi là một hiện tượng xã hội, hiện tượng này nảy sinh, tồn
tại, phát triển và tiến bộ cùng với sự phát triển và tiến bộ của xã hội loài người,
trong đó nổi bật là việc các thế hệ đi trước truyền thụ lại các kinh nghiệm sống,
kinh nghiệm sản xuất, kinh nghiệm hoạt động xã hội nói chung cho các thếhệ.
Các nhà nghiên cứu lịch sử giáo dục học đã chứng minh rằng: Từ thời cổ
xưa cho đến nay, khi nói đến giáo dục là người ta nói đến những tác động làm
phát triển con người cả về thể chất lẫn tâm hồn tức là dạy dỗ, bảo ban, nuôi
18
dưỡng, chăm sóc. Xã hội ngày càng phát triển, nội dung kinh nghiệm ngày càng
phong phú và việc truyền thụ kinh nghiệm ngày càng được chuyên môn hóa dần.
Trong xã hội dần dần xuất hiện những nhà tri thức – nghề dạy học ra đời.
Như vậy về thực chất, nếu xét theo phương diện lịch sử, giáo dục là hiện
tượng xã hội trong đó thế hệ trước truyền thụ cho thế hệ sau những kinh nghiệm
nghĩa và cộng sản chủ nghĩa. Theo Lênin, đạo đức cộng sản đó là "những gì góp
phần phá hủy xã hội cũ của bọn bóc lột và góp phần đoàn kết tất cả những người
lao động xung quanh giai cấp vô sản đang sáng tạo ra xã hội mới của người
cộng sản" [29; 41]. Như vậy đạo đức cộng sản là bước phát triển mới về chất,
phù hợp với tiến bộ xã hội. Là đạo đức của những con người đấu tranh cho tự
do, cho những giá trị cao đẹp của nhân loại, hướng con người vươn tới chân,
thiện, mỹ.
Chủ tịch Hồ Chí minh đã chỉ rõ đạo đức cách mạng: “là đạo đức mới, đạo
đức vĩ đại, nó không phải vì danh vọng của cá nhân mà vì lợi ích chung của
Đảng, của dân tộc, của loài người” [31; 5]. Đạo đức mới, đạo đức cách mạng ở
nước ta được hình thành trong quá trình đấu tranh cách mạng của giai cấp công
nhân và nhân dân lao động Việt Nam để giải phóng dân tộc và xây dựng, bảo vệ
đất nước. Đó là nền đạo đức do Chủ tịch Hồ Chí Minh đề xướng và cùng với
Đảng ta lãnh đạo xây dựng, phát triển. Là nền đạo đức mang bản chất của giai
cấp công nhân, được xây dựng trên cơ sở những quan niệm đạo đức của chủ
nghĩa Mác- Lênin, đồng thời kế thừa, tiếp thu những giá trị đạo đức tốt đẹp của
dân tộc và nhân loại. Nó là sự kết hợp, sự thống nhất biện chứng giữa lý tưởng
đạo đức với lý tưởng chính trị, giữa tính cách mạng và tính khoa học.
Từ những quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin, của chủ tịch Hồ
Chí Minh và cũng là quan điểm của Đảng ta về đạo đức cách mạng. Từ đó ta có
thể quan niệm đạo đức cách mạng là đạo đức mới, hình thành trong cuộc đấu
20
tranh do giai cấp công nhân lãnh đạo; là tập hợp những nguyên tắc, qui tắc,
chuẩn mực để điều chỉnh và đánh giá cách ứng xử của những người cách mạng
trong quan hệ với nhau và quan hệ với xã hội, được thực hiện bởi niềm tin vào
mục đích, lí tưởng cộng sản, bởi sức mạnh của cách mạng, của truyền thống và
dư luận xã hội [37; 16].
Về nội dung của đạo đức cách mạng, theo Hồ Chí Minh có thể khái quát
công tâm, công đức, chớ đem của công dùng vào việc tư, chớ đem người tư làm
việc công, việc gì cũng phải công minh chính trực, không nên tư ân, tư huệ hoặc
tư thù, tư oán. Mình có quyền dùng người thì phải dùng người có tài năng, làm
được việc, thực sự cần, kiệm, liêm, chính.
+ Chí công vô tư là đem lòng chí công vô tư đối với người, với việc, ham
làm những việc ích nước lợi dân, không ham địa vị, công danh phú quý. Chí
công vô tư là chăm lo việc nước như chăm lo việc nhà, chăm lo việc tập thể như
việc gia đình. Như vậy, chí công vô tư không phải là không chăm lo đến lợi ích
riêng, Bác chỉ yêu cầu trong quan hệ lợi ích chung và riêng phải hài hòa, nghĩ
lợi ích riêng nhưng cần tính toán ưu tiên đến lợi ích chung.
Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư là những phẩm chất đạo đức căn bản
của người cách mạng.
- Thương yêu, quý trọng con người: Người cách mạng, người có lý tưởng
xã hội chủ nghĩa không thể là người không có tình yêu thương con người. Rộng
lượng, khoan dung với người, biết cách nâng đỡ con người, thái độ tôn trọng con
người luôn gắn liền với yêu thương, quý trọng con người và đồng thời phải
nghiêm khắc với bản thân mình.
22
Tình yêu thương con người không chung chung trừu tượng, phi giai cấp mà
gắn với cuộc đấu tranh giải phóng, giành độc lập tự do cho dân tộc và tiến lên chủ
nghĩa xã hội; con người được giải phóng, được sống trong đất nước độc lập, trở
thành chủ nhân thật sự của đất nước, được "ấm no, tự do, hạnh phúc".
- Tinh thần quốc tế trong sáng: Theo Hồ Chí Minh, tinh thần yêu nước phải
gắn liền với tinh thần quốc tế trong sáng, chân chính. Nếu chỉ có tinh thần yêu
nước mà không có tinh thần quốc tế trong sáng, chân chính thì sẽ dẫn đến hoặc
kỳ thị dân tộc, chủng tộc, nước lớn hoặc dân tộc hẹp hòi. Tinh thần quốc tế trong
sáng chân chính là tinh thần quốc tế vô sản, đoàn kết các dân tộc bị áp bức và
giai cấp vô sản toàn thế giới trong cuộc đấu tranh cho tiến bộ, hòa bình, độc lập
dục Đại học nói riêng, điều 2 của luật giáo dục xác định: “Mục tiêu giáo dục là
đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức tri thức sức khỏe,
thẫm mĩ và nghề nghiệp, trung thành với lí tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa
xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực công dân,
đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc” và “mục tiêu của
giáo dục đại học là đào tạo người học có phẩm chất chính trị, đạo đức, có ý
thức phục vụ nhân dân, có kiến thức và năng lực thực hành tương xứng với
trình độ đào tạo, có sức khỏe đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ
Quốc”(điều 39). Sinh thời Hồ Chí Minh đã từng khẳng định: “Thanh niên là chủ
tương lai của nước nhà. Thật vậy nước nhà yếu hay mạnh, thịnh hay suy một
phần lớn là do các thanh niên” [34;123].Đạo đức là một vấn đề tiên quyết của
việc xây dựng con người mới, theo Người cần giáo dục thế hệ trẻ những nội
dung sau:
Một là: Làm cho thế hệ trẻ nhận thức được đạo đức cách mạng, trung với
nước, hiếu là với dân, Hồ Chí Minh đã dùng đạo đức của Nho giáo. Nước ở đây
là nước của vua, trung với nước là trung thành với vua. Hiếu là hiếu thảo với cha
mẹ, thương yêu chăm sóc cha mẹ. Ta thấy, Hồ Chí Minh đã nâng cao hơn chuẩn
24
mực đó, trung là trung với nước, hiếu là hiếu với dân, phải có lòng yêu thương
nồng nàn, suốt đời phấn đấu hi sinh vì lợi ích của nhân dân “Nhiệm vụ nào cũng
hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng”. Hiếu
không dừng ở hiếu với nhân dân, mà còn hiếu với đồng bào, gia đình và xã hội.
Vì vậy cần thương yêu nhân dân, sống lao động chiến đấu vì nhân dân. Thường
xuyên chăm lo bảo vệ lợi ích chính đáng của nhân dân, việc gì có lợi cho dân thì
làm, việc hại cho dân thì hết sức trách, chống lại mọi biểu hiện phiền hà nhũng
nhiễu nhân dân, dựa vào dân, làm dân tin tưởng vào chế độ XHCN.
Hai là: Chú trọng phát triển những phẩm chất cao quý, cần kiệm, liêm
chính, chí công, vô tư Hồ Chí Minh đã chỉ rõ:
222].Vì vậy, hai mặt đức và tài “ hồng” và “ chuyên”, phẩm chất và năng lực phải
kết hợp hài hòa với nhau làm cho thế hệ trẻ phát huy tài năng trí tuệ và tâm hồn
một cách toàn diện để xứng đáng những con người mới XHCN.
Năm là: Giáo dục đạo đức cách mạng của thế hệ trẻ là phải tự giáo dục, tự
rèn luyện. Vì tuổi trẻ là lứa tuổi đang trong giai đoạn phát triển mạnh về nhân
cách, với ham muốn tự khẳng định mình. Theo Hồ Chí Minh khi mặt tự giáo dục
thực sự đặt ra ở mỗi người thì việc giáo dục mới có hiệu quả và chắc chắn. Vì vậy,
người muốn nhắc nhở thế hệ trẻ phải tự tu dưỡng trên mọi phương diện: đạo đức,
lý tưởng, trình độ nghề nghiệp.
Đối với thiếu niên nhi đồng, Hồ Chí Minh khuyên: “Cácem cần rèn luyện
cái đức tính thành thật và lòng dũng cảm. Ở trường thì kính thầy yêu bạn đoàn kết
và giúp đỡ nhau, ở nhà thì kính yêu và giúp đỡ cha mẹ. Ở xã hội thì tùy sức mình
mà tham gia những công việc có lợi ích chung” [27; 74].Phải cố gắng học tập, cố
gắng lao động hơn nữa để sau này trở thành những người XHCN [33; 203]