I. Phần mở đầu:
I.1. Lý do chọn đề tài.
Song song với việc dạy chữ chúng ta cần hết sức quan tâm đến việc dạy
người. Nên vấn đề tu dưỡng đạo đức cho học sinh trong nhà trường là trách nhiệm
của người thầy, đặc biệt là người thầy làm công tác chủ nhiệm.
Theo điều 30 chương IV điều lệ Trường tiểu học Ban hành kèm theo Quyết
định số 51/2007/QĐ - BGDĐT ngày 31 tháng 8 năm 2007 của Bộ trưởng Bộ Giáo
dục và Đào tạo qui định giáo viên là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục học
sinh trong trường tiểu học và cơ sở giáo dục khác thực hiện chương trình giáo dục
tiểu học cho nên công tác chủ nhiệm lớp là trách nhiệm của giáo viên. Công tác chủ
nhiệm quyết định chất lượng dạy và học của giáo viên và học sinh. Làm tốt công tác
chủ nhiệm tức là người giáo viên đã hoàn thành tốt việc giảng dạy các bộ môn và tổ
chức giáo dục, rèn luyện đạo đức cho học sinh. Đặc biệt trong nhà trường Tiểu học,
vai trò của người giáo viên chủ nhiệm hết sức quan trọng. Giáo viên chủ nhiệm thay
mặt nhà trường quản lý điều hành lớp, trực tiếp giáo dục tư tưởng đạo đức, hình
thành nhân cách cho học sinh, là cầu nối giữa ba môi trường giáo dục gia đình, nhà
trường và xã hội.
Do vậy chúng ta cần làm gì, tiến hành như thế nào để quá trình xây dựng
lớp học thành một tập thể đoàn kết, tích cực chủ động trong mọi hoạt động, mang
tính chất giáo dục toàn diện, phát huy khả năng tự quản, tự giác của học sinh dưới
sự chỉ đạo thống nhất về công tác chủ nhiệm của nhà trường.
I.2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài.
Trong giai đoạn hiện nay, công tác chủ nhiệm lớp ngày càng đòi hỏi sự dày
công của người giáo viên bởi yêu cầu ngày càng cao của xã hội đang phát triển,
bởi tình hình cuộc sống vẫn đang tồn tại những tác động xấu đến học sinh, bởi sự
mưu sinh của gia đình nên không ít phụ huynh đã giao phó việc giáo dục con cái
cho nhà trường. Là giáo viên dạy lớp đã nhiều năm dù còn ít kinh nghiệm nhưng
tôi vẫn quyết định chọn đề tài này để nghiên cứu bởi trước đây bản thân tôi đã
được dạy hầu hết các khối lớp từ 1- 5, đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm trong
công tác quản lý, giáo dục đạo đức toàn diện cho HS nên tôi mạnh dạn chọn đề
tài: “ Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm lớp” nhằm nâng cao chất

a. Thuận lợi - khó khăn
- Một số phụ huynh học sinh đã quan tâm đến rèn luyện con em mình.
Ngoài ra Ban lãnh đạo nhà trường quan tâm, hỗ trợ cho giáo viên trong công tác
giảng dạy cũng như giáo dục. Chính vì thế tôi luôn cố gắng giúp các em có một
niềm tin, phát triển một cách toàn diện để trở thành con người năng động, sáng
tạo phù hợp với một xã hội hiện đại đang phát triển.
- Học sinh lớp 1C có 100% là con em dân tộc thiểu số, vừa rời trường mẫu
giáo để làm quen với môi trường tiểu học, mọi sinh hoạt nề nếp đều xa lạ. Các em
rụt rè chưa quen với cách học cũng như cách bày tỏ ý kiến trước đám đông. Khi
phát biểu các em nói không rõ ràng, trả lời trống không, không đủ câu, không nói
lời cảm ơn, xin lỗi với cô, bạn bè. Nhiều em đến trường hay quên đồ dùng học
tập,...
- Hoàn cảnh gia đình các em rất khó khăn, bố mẹ thường đi làm ăn xa.
- Vốn Tiếng Việt của các em còn hạn chế. Do đó có phần hạn chế trong học
tập và giao tiếp.
c. Mặt mạnh, mặt yếu
- Học sinh ngoan, lễ phép, đi học chuyên cần.
- Nề nếp kỷ luật, trật tự : Xếp hàng ra vào lớp, đến lớp đúng giờ, rửa tay
bằng xà phòng sau khi đi nhặt rác, sau khi đi vệ sinh…
- Nề nếp học tập:Hợp tác trao đổi cùng bạn, đôi bạn học tập, nhóm học tập
tích cực. Thực hiện đúng luật chơi các trò chơi học tập, không gây ảnh huởng đến
lớp bạn.
- Nề nếp hành vi đạo đức: Thói quen chào hỏi cha mẹ, thầy cô khách đến
trường, giúp bạn vượt khó. Chơi với bạn vui vẻ, không đánh bạn, cạnh tranh lành
mạnh trong học tập.
- Học sinh chưa có kỹ năng nhận xét, đánh giá các hành vi đạo đức, học tập
và giải quyết các tình huống còn lúng túng.
- Để đạt được kết quả giáo viên và học sinh phải trải qua nhiều khó khăn,
trải qua quá trình rèn luyện thường xuyên, liên tục qua quá trình học tập và rèn
luyện.

- Giáo viên chưa chú ý đến việc tìm hiểu nguyên nhân tại sao mỗi khi học
sinh mắc lỗi để giải quyết triệt để vấn đề nảy sinh, mà chỉ toàn khẳng định, áp đặt
cái sai mà học sinh đã gây ra.
- Về phía học sinh
- Học sinh tiểu học nói chung và học sinh lớp 1 nói riêng, ghi nhớ máy
móc. Với kiểu ghi nhớ này nếu không được giáo viên nhắc lại thường xuyên thì
các em sẽ chóng quên và sẽ không nhớ gì nữa trong thời gian ngắn.
Sự chú ý của các em kém bền vững dẫn đến việc tiếp thu kiến thức mới sẽ
không được liên tục.
II.3. Giải pháp, biện pháp
a. Mục tiêu của giải pháp, biện pháp
- Trường Tiểu hoc Lê Hồng Phong là trường chuẩn quốc gia giai đoạn 1.
Học sinh đa phần ngoan, hiếu học, phụ huynh quan tâm đến việc học tập của con
em. Giáo viên nhiệt tình giảng dạy, chăm lo cho học sinh, có tay nghề vững. Có
nhiều giáo viên đạt danh hiệu cao trong thi đua giảng dạy.
Bên cạnh đó một số gia đình có hoàn cảnh kinh tế khó khăn, trình độ
thấp, chưa thực sự quan tâm đến việc học của con em. Ý thức học tập của một số
em còn chưa cao, phó mặc việc học nên việc học hành còn yếu.
b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp
3


Biện pháp 1: Tìm hiểu học sinh – Lập kế hoạch, biện pháp giáo dục
phù hợp
- Tôi ra trường đã lâu, từng làm công tác chủ nhiệm nên ít nhiều cũng có
chút ít kinh nghiệm. Vì vậy để nắm vững tình hình cụ thể của từng học sinh, ngoài
việc xem xét hồ sơ lí lịch của học sinh, nhận xét của giáo viên năm học trước,…
Quan trọng hơn, từng ngày từng giờ tôi làm quen với học sinh, đi sâu đi sát để tìm
hiểu những mặt tốt, những mặt còn hạn chế của từng học sinh. Tranh thủ trò
chuyện gần gũi với các em, để thông qua em A, em B để biết được mọi mặt về

dưỡng kĩ năng viết chữ đẹp cho các em. Tôi cũng trang bị thêm tài liệu, kiến thức
cho bản thân
+ Kể chuyện:( H Kiều, …) : Tôi thường mời các em đóng vai các tình
huống gợi mở. Tôi cũng chú trọng giờ kể chuyện để các em được bộc lộ khả
năng.

4


+ Khéo tay ( H Ran,..): Phát hiện được H Thiệp khéo tay tôi rất vui, các em
làm sản phẩm thủ công rất đẹp. Tôi thường phân công em làm các phần thưởng
cho lớp : Đồ chơi, giỏ hoa,Hoa Điểm tốt,…
Dù với đối tượng nào bản thân tôi thường sử dụng phương pháp tác động
tình cảm, động viên khích lệ kịp thời, phối hợp với phụ huynh để giáo dục và đặc
biệt xác định vấn đề giáo dục đạo đức là then chốt.
Biện pháp 2: Bầu chọn ban cán sự lớp – Xây dựng nề nếp lớp
Ngày đầu tiên mới nhận bàn giao học sinh từ lớp dưới lên, tôi luôn thể hiện
sự nghiêm khắc nhưng lại kết hợp dạy học với các trò chơi. Tạo sự thân mật giữa
cô và trò.Tôi vừa cứng rắn cương quyết vừa thể hiện tình cảm dịu dàng yêu
thương chăm sóc các em
Theo kinh nghiệm, trước tiên tôi kiên trì huấn luyện một học sinh có phong
thái tự tin làm lớp trưởng , lớp trưởng phải được cả lớp tin tưởng , phải học giỏi
chăm ngoan và luôn nghiêm túc trong công việc mà cô giáo giao (Y Phin). Bên
cạnh đó tôi cùng lớp bầu chọn thêm 3 lớp phó : Lớp phó học tập ( thông minh
nhanh nhẹn biết cách xử lí – H Niêng) , Lớp phó văn nghệ (Hát hay hoặc khéo tay
- H Ran), Lớp phó lao động (Y Kao) mạnh dạn, nhanh nhẹn hay giúp đỡ bạn – H
Kiều)
- Xây dựng nề nếp trật tự kỷ luật:
Ví dụ : Học sinh phải so hàng ra vào lớp. Lớp trưởng là người điều động
các bạn sao cho thật nhanh, ngay ngắn.

tổ , phát biểu xây dựng bài, đạt điểm cao trong học tập thì cộng điểm thưởng như
sau: Đạt điểm tốt một môn thì được cắm hoa trên bảng “Em học tốt”, phát biểu
xây dựng bài cộng 1điểm/1lần, nói chuyện lần thứ 3 trong giờ học thì bị trừ 1
điểm/ 1lần.
* Tôi luôn nhắc nhở các cán bộ lớp phải theo dõi nhắc nhở động viên bạn
nhiều lần khi bạn nói chuyện trong giờ học, xếp hàng chưa nghiêm túc, nếu bạn
gặp khó khăn ( đột xuất bị bận, bệnh, gia đình có việc,…) nên tìm cách giúp đỡ
bạn hoặc báo ngay với GVCN để tìm biện pháp phù hợp. tránh tình trạng “vi
phạm là trừ”
- Xây dựng nề nếp học tập
- Dựa vào năng lực học tập của mỗi học sinh để từ đó phân các em thành
nhiều nhóm. Phân hoá theo đối tượng học sinh, để có kế hoạch phương pháp
cụ thể nhằm giúp học sinh học tốt hơn.
- Tôi luôn tranh thủ đến lớp sớm vào đầu giờ học để cùng kiểm tra và dò
bài với các em .
- Tôi thường xuyên nhận xét cụ thể đầy đủ để nắm được tình hình sức học
của các em kịp thời uốn nắn , giúp các các em thấy được lỗi của mình từ đó có
hướng khắc phục. Tôi luôn tìm hiểu, học hỏi, trao dồi các phương pháp giảng dạy
tích cực để giảng dạy có hiệu quả
- Trong quá trình dạy học , giáo viên là người điều khiển, tổ chức hướng
dẫn học sinh học tập ; học sinh phải biết tự giác học tập để chiếm lĩnh kiến thức .
Vì vậy tôi thường áp dụng các hình thức học tập nhằm phát huy tính tích cực của
học sinh như:
Ví dụ : Trong phân môn tập đọc, phần tìm hiểu bài tôi thường tổ chức
thành một trò chơi ( tôi đố, tôi đố – đố gì đố gì ?) Hoặc : để nhắc lại tên một bài
đã học, tôi sử dụng trò chơi những ô chữ .Hoặc ở môn toán với các bài nối kết quả
với phép tính tôi tổ chức trò chơi Ong tìm chữ, …
- Tôi cũng sử dụng phương pháp : học mà chơi – chơi mà học, nhưng
không vì thế mà làm anh hưởng đến những lớp xung quanh.
Ví dụ : Trong khi học các em phải đảm bảo trật tự, không phát biểu chung

tranh, học thuộc các bảng cộng trừ đã học) và chuẩn bị bài mới ( luyện viết bài
CT 2 lần/ tuần) trước khi đến lớp.
- Hướng dẫn và theo dõi, nhắc nhở con em chuẩn bị sách vở và đồ dùng
học tập theo thời khoá biểu hằng ngày. Tránh tình trạng soạn giùm, chuẩn bị bài
giúp,..
- Giáo dục con ý thức gọn gàng, ngăn nắp khi học tập, vui chơi.
- Tạo điều kiện cho con em học tập: dành thời gian theo dõi động viên,
dành một góc sáng sủa cho con em ngồi học, quản lí tốt thời gian của con em.
- Kiểm soát các mối giao du, quan hệ của con ở nhà.
- Cùng với cha mẹ học sinh tuyên truyền việc đóng góp xây dựng tốt nên
kết quả trong 3 năm liền được nhà trường ghi nhận và khen thưởng.
Biện pháp 4: Đầu tư các phong trào mũi nhọn nhà trường tổ chức
Từ đầu năm học dựa vào kế hoạch của nhà trường và các đoàn thể trong
trường. Tôi đã đề ra chỉ tiêu cụ thể cho lớp cùng phấn đấu trong các phong trào
chung của nhà trường như: Vở sạch chữ đẹp, Vẽ tranh, Kể chuyện, Khéo tay ....
- Phối hợp với phụ huynh lập kế hoạch bồi dưỡng thường xuyên cho các
học sinh có năng khiếu nói trên.
- Bồi dưỡng, khơi dậy ở các em lòng say mê hứng thú học tập thông qua
những hội thi,Tổ chức các sân chơi ở lớp như: Hái hoa dân chủ, Ai nhanh hơn?
Ôlimpic toán,… để phát huy những HS có năng khiếu để tham gia các hội thi do
nhà trường tổ chức.
Biện pháp 5: Nêu gương và khen thưởng
Giáo viên luôn luôn là người làm gương, là tấm gương sáng cho các em học
sinh . Người thầy tốt sẽ sản sinh ra những học trò tốt .Việc động viên khen
thưởng - phê bình kịp thời, chính xác sẽ tạo cho học sinh tính hăng say, tích cực
tham gia vào các hoạt động của lớp cũng như của nhà trường .
- Vì vậy, ở lớp tôi cũng chú trọng việc nêu gương. Tôi chú trọng tác phong
của mình. Luôn nhỏ nhẹ với học sinh, sẵn sàng xin lỗi các em nếu bản thân có sơ
suất. Và ban cán sự lóp cũng là các tấm gương gần gũi nhất cho các em noi theo.
- Về khen thưởng : Sau mỗi tuần thi đua, Tổ trưởng đánh giá cụ thể các mặt

- Cùng với hoạt động học là hoạt động chủ đạo, để giúp học sinh hoàn thiện
nhân cách của mình thì người giáo viên cần phải thu hút học sinh vào các hoạt
động tập thể do trường, lớp tổ chức .
- Phát hiện, bồi dưỡng năng khiếu về nghệ thuật (vẽ, hát, múa, làm hoa…)
sẽ tăng thêm sự tự tin vào khả năng của chính bản thân mỗi học sinh.
- Phải xây dựng được một đội ngũ cán bộ lớp làm nòng cốt, là “cánh tay
phải” của mình. Muốn vậy cần phải có một sự chọn lựa dựa trên cơ sở định hướng
của giáo viên và khả năng tín nhiệm của học sinh.
Để giúp cho các em hoạt động có hiệu quả, tích cực, chính xác, người giáo viên
cần thiết kế hệ thống sổ sách theo dõi phù hợp và thường xuyên kiểm tra, đánh giá
để có cách điều chỉnh thích hợp.
e. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu
Qua các biện pháp mà tôi áp dụng ở trên tôi thấy đạt hiệu quả khá cao trong
các năm tôi làm công tác chủ nhiệm. Đây chỉ là vài biện biện pháp nhỏ mà bản
thân được học tập qua các đồng nghiệp, qua việc đúc kết nhiều năm làm công tác
chủ nhiệm. Bản thân sẽ tiếp tục học tập, trao đổi cùng đồng ngiệp để hoàn thành
tốt nhiệm vụ cao cả của người giáo viên như Bác Hồ đã từng dạy: “Vì lợi ích
mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người”
8


III. Phần kết luận, kiến nghị
III.1. Kết luận:
Qua thực hiện một số các biện pháp trên, tôi thấy các em có sự tiến bộ rõ
rệt. Đa số học sinh đều có ý thức tốt trong việc rèn luyện đạo đức, học tập được
thể hiện rõ qua sinh hoạt hằng ngày trên lớp, các em biết vận dụng vào thực tế
hằng ngày. Qua việc đánh giá của các giáo viên bộ môn, của cô tổng phụ trách khi
nhận xét về các em học sinh lớp 1C đã có sự tiến bộ rõ rệt.
Là giáo viên, tôi hiểu rõ tầm quan trọng trong công tác trồng người. Vì thế,
bản thân tôi luôn cố gắng trau dồi, học hỏi từ đồng nghiệp cũng như đúc kết kinh

....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
Chủ tịch hội đồng chấm sáng kiến

Ý kiến của hội đồng chấm SKKN cấp huyện
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
Chủ tịch hội đồng chấm sáng kiến

10


MỤC LỤC
TT

Tên các mục

Trang

1

Phần mở đầu - Lý do chọn đề tài

1

2


Thực trạng

2

8

Thuận lợi – khó khăn

2

9

Mặt mạnh – mặt yếu

2

10

Các nguyên nhân – các yếu tố tác động

2

11

Giải pháp, biện pháp

3

12

Tâm lí giáo dục tiểu học

NXB Giáo dục

2

Sổ tay dành cho GV tiểu học

Nhà xuất bản ĐH sư phạm

3

Thực hành KNS cho HS lớp 1

Nhà xuất bản Giáo dục Việt

4

Nam
Hướng dẫn giáo viên về tăng cường Tiếng Dự án Giáo dục trẻ em có
Việt
hoàn cảnh khó khăn.

12