Phát huy tính tích cực qua phân môn vẽ tranh đề tài
Phát huy tính tich cực qua phân môn vẽ tranh đề tài.
A/ phần mở đầu.
Mĩ thuật là một trong những phân môn mới đợc đa vào chơng trình bậc
THCS nhng đã gây đợc sự hứng thú và hởng ứng của đa số học sinh bởi nó là
một trong những phân môn phát huy tính sáng tạo, phù hợp với tâm lý lứa tuổi,
đáp ứng đợc nhu cầu của các em.
Trong chơng trình Mĩ thuật có nhiều phân môn khác nhau, mỗi phân
môn đều mang lại cho các em những nét hay riêng nhng phân môn vẽ tranh lại
tạo cho các em một hứng thú hơn cả bởi đây là một trong những phân môn
tổng hợp của các phân môn khác nh trang trí, vẽ theo mẫu,Trên cơ sở cung cấp
kiến thức và rèn luyện kỷ năng cơ bản về vẽ tranh nhằm phát huy trí tởng tợng,
sáng tạo, làm giàu cảm xúc thẩm mĩ cho học sinh. Từ những kiến thức, kỷ
năng cơ bản đó ngời học Mĩ thuật nói chung và học sinh THCS nói riêng có
khả năng cảm thụ đợc vẽ đẹp của thiên nhiên, cuộc sống xung quanh và các
tác phẩm Mĩ thuật thông qua ngôn ngữ của hội họa là bố cục, đờng nét, hình
khối, đậm nhạt, ánh sáng và màu sắc. Đó chính là những yếu tố cơ bản tạo nên
vẻ đẹp cho mỗi bức tranh.
Xuất phát từ quan điểm cơ bản của lý luận nhận thức nhận thức đi từ
trực quan sinh động đến t duy trừu tợng, t duy trừu tợng đến thực tiễn đó là
con đờng nhận thức chân lý, nhận thức hiện thực khách quan .Trực quan sinh
động là điểm mỡ đầu cho quá trình t duy, quá trình nhận thức. Nên qua trình
dạy học cần đảm bảo tính trực quan là yếu tố không thể thiếu trong dạy
học.
Song ở lứa tuổi học sinh THCS việc cảm nhận cũng nh việc học vẽ tranh
đề tài còn nhiều hạn chế việc giảng dạy trực quan đôi lúc còn cha đảm bảo do
điều kiên khách quan và chủ quan. Vì vậy đòi hỏi ngời dạy phải hớng cho ngời
học có những kiến thức và kỷ năng cơ bản để thực hành tốt hơn đối với phân
môn vẽ tranh đề tài.
Ngay từ những bài vẽ tranh đề tài đầu các năm học bản thân tôi đã kiểm
Trên cơ sở đổi mới phơng pháp dạy học tích cực phát huy tính làm việc
hiệu quả của học sinh. Đòi hỏi ngời giáo viên phải biết khai thác tìm tòi bằng
những câu hỏi, những gợi ý, ví dụ cụ thể. Nhằm tạo cho các em có thói quen
tích cực suy nghĩ trong học tập và sáng tạo.
Biết vận dụng tổng hoà các kiến thức và kỷ năng của nghệ thuật tạo
hình nh lựa chọn nội dung, hình tợng nhân vật, hình ảnh đặc trng của từng đề
tài, cách sắp xếp bố cục hình vẽ, màu sắc, thể hiện không gian cùng với cảm
xúc của ngời vẽ nhằm đáp ứng nhu cầu của môn học là yếu tố cần thiết đặt ra
đối với ngời dạy. Do đó, tôi đã mạnh dạn chọn đề tài: Phát huy tính tích cực
qua phân môn vẽ tranh đề tài để nghiên cứu và từng bớc áp dụng vào giảng
dạy.
Mục đích:
-Tìm ra các phơng pháp tối u cho một bài vẽ tranh.
-Định hớng chính xác cho học sinh lựa chọn đúng nội dung đề tài.
-Xây dựng hệ thống câu hỏi để học sinh hiểu và thực hành tốt bài học.
-Xác định rỏ cho ý tởng của từng học sinh trong một bài vẽ tranh từ kiến
thức gợi ý học sinh xác định nội dung sáng tạo nghệ thuật sản phẩm
đạt đợc.
Đề tài này đợc nghiên cu trên đối tợng học sinh lớp 8 học sinh trờng
THCS Vạn Ninh.
Thời gian thực hiên đề tài học kỳ 1 năm học 2011-2012 và tiếp
tục nghiên cứu và áp dụng trong thời gian tới.
B/ Nội dung.
I. Thực trạng:
Thực tế trong tình hình hiện nay nhiều yếu tố khách quan và chủ quan
nh điều kiện cơ sở vật chất cũng nh điều kiện dạy học có phần nào làm giảm
hiệu quả giảng dạy đối với môn học. Mặt khác học sinh còn xem nhẹ môn học
nhất là đối với phân môn vẽ tranh đề tài cha chịu tìm tòi nghiên cứu sáng tạo
mang lại hiệu quả cao đòi hỏi ngời giáo viên phải thực hiện theo các bớc:
1. Hớng dẫn học sinh tìm và chọn nội dung đề tài.
Đây là một trong những bớc rất quan trọng giúp học sinh biết cách quan
sát mọi hiện tợng, sự vật xung quanh, quan sát tranh minh hoạ của giáo viên
để tìm ý tởng. Ngời giáo viên cần hớng dẫn học sinh quan sát từ tổng thể đến
chi tiết, so sánh, phân tích, tổng hợp khái quát để nắm đợc nội dung của đề tài,
yêu cầu của đề tài, cách sắp xếp bố cục, hình ảnh, màu sắc, ánh sáng một cách
hợp lý bằng cách đa ra các câu hỏi sát hợp với yêu cầu. Đồng thời cho các em
đa ra đợc những ý kiến riêng biệt của mình, lựa chọn nội dung phù hợp với khả
năng. Giúp các em hình thành đợc ý tởng riêng bởi mỗi học sinh có một thị
hiếu thẫm mĩ khác nhau.
*Ví dụ: giáo viên đa ra câu hỏi ở bài 3:
Đề tài phong cảnh mùa hè.
? Hãy kể một số đề tài về phong cảnh mùa hè ở các vùng miền mà em biết.
-Bao gồm các vùng miền nh: Miền Núi, miền Biển, Đồng bằng, thành
Phố...
? Trong đề tài đó em thích vẽ về phong cảnh vùng miền nào.
Để học sinh nắm đợc nội dung của bài vẽ không đi lạch chủ đề góp
phần hình thành thị hiếu thẫm mĩ cho mỗi học sinh. Tạo cho các em sự say mê
sáng tạo và trân trọng cái đẹp.
2. Hớng dẫn học sinh cách vẽ tranh:
ở phần này giáo viên nên đặt các câu hỏi gợi ý.
*Ví dụ nh: ? Để tiến hành một bài vẽ tranh đề tài theo em có những
bớc nào mà các em đã đợc học.
Giáo viên cho học sinh thảo luận và đa ra ý kiến của mình sau đó giáo
viên mới đa ra điều chỉnh và kết luận bao gồm các bớc sau:
a.Xác định nội dung đề tài.
Là bớc giúp học sinh lựa chọn đề tài phù hợp, lựa chọn những hình ảnh,
nội dung cụ thể, phù hợp với khả năng, năng lực và sở thích của mình để vẽ. ở
phần này giáo viên nên đặt ra các câu hỏi nh:
cho học sinh một cách cụ thể để nhằm phát huy tính sáng tạo theo năng lực
của từng học sinh, không bắt buộc các em phải đi theo một khuôn mẫu nhất
định. Tong quá trình làm bìa giáo viên nên cho các em tự thảo luận với nhau
trong sự kiểm soát không nên để lớp học quá ồn ào để tạo niềm hứng khởi khi
làm bài.
d. Tìm và vẽ màu.
Là một trong những bớc khá quan trọng bởi đây là bớc để học sinh thể
hiện tình cảm, cảm xúc của mình thông qua màu sắc vì vậy giáo viên cần hớng
dẫn các em lựa chon các gam màu phù hợp. Đó là các màu tơi, đẹp thờng đợc
đặt ở mảng chính, các màu đậm, nhạt, nóng lạnh cần đợc chuyển hoá nhịp
nhàng
đồng thời cần nhấn mạnh ở một số hình tợng, ở mảng chính để bàc vẽ tạo nên
sự lung linh hấp dẫn hơn. Mặt khác màu sắc cũng thể hiện đợc nội dung của
đề tài nếu chúng ta biết sử dụng một cách hợp lý trong một bài vẽ nh: Đề tài vẽ
về mùa hè thì nên sữ dụng các gam màu nóng... để tạo nên bài vẽ có hiệu quả
cao
3.Hớng dẫn học sinh thực hành:
ở giai đoạn này giáo viên vừa hớng dẫn học sinh làm bài vừa quan sát để điều
chỉnh cho các em để bài vễ có hiệu quả và đi đúng hớng. Trong qua trình học
sinh làm bài giáo viên cần quan sát và hổ trợ thêm cho những em còn hạn chế
về những kỉ năng vẽ, luôn có thái độ hòa nhã, nhã nhặn với học sinh tạo cho
các em có sự hứng thú trng sáng tạo nghệ thuật.
4.Đánh giá kết quả học tập của học sinh:
Là bớc quan trọng bởi các em vừa nghe các bạn nhận xét bài vẽ của bạn mình
đồng thời tìm ra đợc những u điểm để đối chiếu với bài vẽ của mình vừa thấy
đợc những điểm sai bài mình để sửa sai. Vì vậy giáo viên cần định hớng cụ thể
cho các em cần nhận xét những phần nào trong bức tranh nh:
- Về bố cục của bài
- ý tởng xây dựng các nhân vật trong tranh.
- Về gam màu chủ đạo trong tác phẩm.
0
0%
32 100%
6. Bài học kinh nghiệm.
Để tiến hành một bài dạy vẽ tranh đề tài có hiệu quả và nâng cao chất lợng dạy học bản thân tôi đã rút ra một số kinh nghiệm sau.
- Giáo viên phải xác định rõ yêu cầu mục đích của bài học.
- Định hớng cho học sinh lựa chọn nội dung đề tài cụ thể rõ ràng.
- Hình thành ý tởng của từng cá nhân.
- Bài vẽ phải đợc tiến hành tuần tự theo các bớc vẽ.
C/ Kết luận.
Thực tế qua giảng dạy ở trờng THCS Vạn Ninh một thời gian, tôi thấy
việc sử dụng phơng pháp dạy học phát huy tính tích cực tronh phân môn vẽ
tranh đề tài đã góp phần bồi dỡng hứng thú học tập cho học sinh, tạo cho các
em có ý thức say mê nghiên cứu , tìm tòi , sáng tạo, làm cho học sinh nhớ lâu
các nội dung học tập. Đồng thời hình thành ở học sinh kỷ năng vẽ tranh đề tài
đầu tiên một cách chính xác, nâng cao lòng tin vào chính mình .
Trong giai đoạn hiện nay đang thực hiện cuộc vận động " đổi mới PPDH
" dạy học lấy học sinh làm nhân vật trung tâm, tạo cho học sinh tự độc lập
nghiên cứu, sáng tạo thì việc hớng dẫn cho các em cách vẽ tranh đề tài lại càng
quan trọng vì vậy trong giảng dạy môn Mĩ thuật, chúng ta cần chú trọng nhiều
hơn đến dạy vẽ tranh đề tài để không ngừng nâng cao chất lợng đào tạo.
Trên đây là những định hớng của phát huy tính tích cực qua phân môn
vẽ tranh đề tài. Mặc dầu bản thân tôi đã có nhiều đầu t tìm tòi, nghiên cứu suy
nghĩ và tiến hành thực
nghiệm trong học kỳ I vừa qua song do điều kiện về thời gian còn hạn chế .
Vì vậy không thể tránh khỏi những sai sót. Kính mong các bạn đồng nghiệp
góp ý giúp đỡ để đề tài ( sáng kiến kinh nghiệm của tôi ) ngày càng hoàn thiện
hơn ./
Vạn Ninh, ngày 05 tháng 5 năm 2012
Ngời viết