BÀI TẬP HỌC KỲ - MÔN LUẬT TÀI CHÍNH

ĐỀ BÀI SỐ 3

MỤC LỤC
A.LỜI MỞ ĐẦU

1

B. NỘI DUNG
I. KHÁI QUÁT VỀ QUY ĐỊNH PHÂN PHỐI NGUỒN THU, NHIỆM VỤ
CHI CHO NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG

2

1. Khái niệm phân phối nguồn thu, nhiệm vụ chi cho ngân sách địa phương
2
2. Quy định của pháp luật về phân phối nguồn thu, nhiệm vụ chi cho ngân
sách địa phương theo Luật ngân sách 2002.
II. BÌNH LUẬN QUY ĐỊNH PHÂN PHỐI NGUỒN THU, NHIỆM VỤ CHI

3

CHO NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG THEO LUẬT NGÂN SÁCH 2002 VÀ
KIẾN NGHỊ…………………………………………………………………….

7

1. Nguồn thu của ngân sách địa phương……………………………………

7

các trường phái và các lĩnh vực nghiên cứu. Các nhà kinh tế Nga quan niệm:
Ngân sách nhà nước là bảng liệt kê các khoản thu, chi bằng tiền trong một
giai đoạn nhất định của quốc gia. Luật Ngân sách Nhà nước của Việt Nam
đã được Quốc hội Việt Nam thông qua ngày 16/12/2002 định nghĩa: Ngân
sách Nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước trong dự toán đã
được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong
một năm để đảm bảo thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của nhà nước.(1)
Sự hình thành và phát triển của ngân sách nhà nước gắn liền với sự
xuất hiện và phát triển của kinh tế hàng hóa - tiền tệ trong các phương thức
sản xuất của cộng đồng và nhà nước của từng cộng đồng. Nói cách khác, sự
ra đời của nhà nước, sự tồn tại của kinh tế hàng hóa - tiền tệ là những tiền đề
cho sự phát sinh, tồn tại và phát triển của ngân sách nhà nước.
Ngân sách nhà nước bao gồm ngân sách trung ương và ngân sách địa
phương. Ngân sách trung ương là ngân sách của các bộ, cơ quan ngang bộ,
cơ quan thuộc Chính phủ và các cơ quan khác ở trung ương. Ngân sách địa
phương bao gồm ngân sách của đơn vị hành chính các cấp có Hội đồng
Nhân dân và Ủy ban Nhân dân.
1(1)

Trang “thông tin pháp luật dân sự”

TRẦN THỊ MINH TÂM, KT33A032

2


BÀI TẬP HỌC KỲ - MÔN LUẬT TÀI CHÍNH

ĐỀ BÀI SỐ 3




BÀI TẬP HỌC KỲ - MÔN LUẬT TÀI CHÍNH

ĐỀ BÀI SỐ 3

mục đích duy trì và đảm bảo sự hoạt động của bộ máy chính quyền cũng như
thực hiện các mục tiêu kinh tế xã hội.
2. Quy định của pháp luật về phân phối nguồn thu, nhiệm vụ chi cho
ngân sách địa phương theo Luật ngân sách 2002.
a) Nguồn thu của ngân sách địa phương
Nguồn thu của ngân sách địa phương được quy định tại điều 32 Luật
ngân sách nhà nước.
“1. Các khoản thu ngân sách địa phương hưởng 100%:
a) Thuế nhà, đất;
b) Thuế tài nguyên, không kể thuế tài nguyên thu từ dầu, khí;
c) Thuế môn bài;
d) Thuế chuyển quyền sử dụng đất;
đ) Thuế sử dụng đất nông nghiệp;
e) Tiền sử dụng đất;
g) Tiền cho thuê đất;
h) Tiền cho thuê và tiền bán nhà ở thuộc sở hữu nhà nước;
i) Lệ phí trước bạ;
k) Thu từ hoạt động xổ số kiến thiết;
l) Thu hồi vốn của ngân sách địa phương tại các tổ chức kinh tế, thu từ quỹ
dự trữ tài chính của địa phương, thu nhập từ vốn góp của địa phương;
m) Viện trợ không hoàn lại của các tổ chức quốc tế, các tổ chức khác, các
cá nhân ở nước ngoài trực tiếp cho địa phương;
n) Các khoản phí, lệ phí, thu từ các hoạt động sự nghiệp và các khoản thu
khác nộp vào ngân sách địa phương theo quy định của pháp luật;

nghiệp, thu từ hoạt động xổ số kiến thiế, thu hồi vốn của ngân sách địa
phương thu từ quỹ đất công ích và thu từ hoa lợi công sản khác; thu từ việ
trợ, đóng góp tự nguyện, từ huy động của các tổ chức cá nhân; thu kết dư
ngân sách và các khoản thu khác theo quy định của pháp luật.
Thứ hai, các khoản thu phân chia theo tỷ lệ phần trăm giữa ngân sách
trung ương và ngân sách địa phương. Những khoản thu này cũng giống như

TRẦN THỊ MINH TÂM, KT33A032

5


BÀI TẬP HỌC KỲ - MÔN LUẬT TÀI CHÍNH

ĐỀ BÀI SỐ 3

các khoản thu mà trung ương được tập trung theo tỷ lệ phần trăm vào ngân
sách cấp mình nhưng khác về tỷ lệ thu.
Thứ ba, các khoản thu bổ sung từ ngân sách trung ương gồm: các
khoản thu bổ sung để cân đối thu, chi ngân sách địa phương và các khoản
thu bổ sung có mục tiêu giúp địa phương thực hiện nhiệm vụ mà pháp luật
quy định.
Thứ tư, các khaorn thu từ huy động vốn của tổ chức, cá nhân để đáp
ứng nhu cầu đầu tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng thuộc phạm vi
cấp tỉnh đảm nhiệm nhưng ngân sách cấp tỉnh không đủ kinh phí để thi công
công trình. Đây là những công trình thuộc danh mục đầu tư trong kế hoạch 5
năm đã được hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định nhưng không vượt quá
khả năng cân đối của ngân sách cấp tỉnh trong năm dự toán.
b) Nhiệm vụ chi của ngân sách địa phương
Nhiệm vụ chi của ngân sách địa phương được quy định tại điều 33

g) Trợ giá theo chính sách của Nhà nước;
h) Các khoản chi khác theo quy định của pháp luật;
3. Chi trả nợ gốc và lãi các khoản tiền huy động cho đầu tư quy định tại
khoản 3 Điều 8 của Luật này;
4. Chi bổ sung quỹ dự trữ tài chính của cấp tỉnh;
5. Chi bổ sung cho ngân sách cấp dưới.”
Các khoản chi của ngân sách địa phương cũng gồm nhiều loại và được
chia thành năm nhóm lớn: chi đầu tư phát triển, chi thương xuyên, chi trả nợ
gốc và các khoản tiền huy động cho đầu tư xây dựng của địa phương, chi bổ
sung quỹ dự trữ tài chính của cấp tỉnh và cho bổ sung cho ngân sách cấp
dưới.
Quy định này cũng đề ra bốn nguyên tắc pháp lý định hướng quyết
định phân phối th. Chi của hội đồng nhân dân tỉnh. Cụ thể như sau:
Thứ nhất, việc phân bổ nguồn thu và nhiệm vụ chi cho từng cấp ngân
sách địa phương phải phù hợp với phân cấp nhiệm vụ kinh tế - xã hội, quốc
phòng, an ninh và phù hợp với đặc điểm của từng vùng cũng như với trình
độ quản lý của từng địa phương.
TRẦN THỊ MINH TÂM, KT33A032

7


BÀI TẬP HỌC KỲ - MÔN LUẬT TÀI CHÍNH

ĐỀ BÀI SỐ 3

Thứ hai, việc phân chia nguồn thu cho ngân sách cấp xã phải thỏa
mãn tỷ lệ tối thiểu mà pháp luật quy định.
Thứ ba, khi quyết định tỷ lệ phần trăm phân cha các khoản thu giữa
ngân sách các cấp chính quyền địa phương, hội đồng nhân dân tỉnh phải căn


ĐỀ BÀI SỐ 3

để đảm bảo duy trì sự hoạt động của chính quyền các bang, chính quyền
bang cũng phải tài trợ khoảng 6-10% nhu cầu chi tiêu cho chính quyền địa
phương hàng năm. Chính quyền địa phương ngoài khaorn thu trợ cấp của
chính quyền bang còn nhận tài trợ trực tiếp từ chính phủ liên bang. Khoản
tài trợ của Liên bang chiếm khoảng 20% nhu cầu chi tiêu hàng năm của địa
phương.
Trên thế giới hiện nay tồn tại 2 hình thức tài trợ chính: tài trợ vô điều
kiện và tài trợ có điều kiện. Tài trợ vô điều kiện là hình thức tài trợ mà trong
đó chính phủ không đưa ra bất cứ yêu cầu nào đối với chính phủ cấp dưới
khi thực hiện trợ cấp dưới. Tài trợ có điều kiện là hình thức tài trợ của ngân
sách cấp trên cho ngân sách cấp dưới trong đó việc sử dụng kinh phí được
tài trợ của chính quyền cấp dưới bị giới hạn trong những mục đích nhất định
theo yêu cầu của chính quyền cấp trên
Đối với nước ta, dễ dàng thấy rằng hình thức tài trợ kinh phí từ trung
ương cho địa phương dưới dạng bổ sung cân đối thu, chi ngân sách có dáng
dấp của tài trợ vô điều kiện được áp dụng ở nhiều nước trên thế giới và khi
bổ sung mục tiêu thì cũng giống như tài trợ có điều kiện.
2. Nhiệm vụ chi của ngân sách đại phương
So với nhiệm vụ chi của ngân sách trung ương, nhiệm vụ chi của ngân
sách đại phương có nhẹ hiwn cả về khoản mục chi cũng như nội dung của
từng khoản chi. Điều này được thể hiện qua danh mục các nhiệm vụ chi
ngân sách của địa phương và trung ương. Ví dụ như: địa phương không có
nhiệm vụ tài trợ, viện trợ, chi cho vay như trung ương. Điều đó còn thể hiện
ở những nội dung của từng khoản mục chi vì trong từng khoản mục, nội
dung chi của trung ương bao gồm cả những khoản chi mà nội dung chi của
ngân sách địa phương không có.
3. Kiến nghị

biệt hàng hóa nhập khẩu. Điều này dẫn đến tình trạng không khuyến khích
được địa phương chủ động khai thác và nuôi dưỡng các nguồn thu từ những
hoạt động trên địa bàn của mình.(2)
Ngoài ra cách phân chia các nguồn thu hiện nay chủ yếu dựa vào tính
chất, mức độ khoản thu mà chưa quan tâm đến đối tượng quản lý thu, dấn
đến các khoản thu nhỏ khó quản lý thuộc ngân sách cấp dưới lại được phân
2()

Giảng viên Lê Thị Thu Thủy (Khoa Luật - ĐH Quốc gia)

TRẦN THỊ MINH TÂM, KT33A032

10


BÀI TẬP HỌC KỲ - MÔN LUẬT TÀI CHÍNH

ĐỀ BÀI SỐ 3

về cho ngân sách cấp trên làm hạn chế nỗ lực của cơ quan thu thuế cũng như
chính quyền
Có thể nói việc hoàn thiện pháp luât về phân phối nguồn thu, nhiệm
vụ chi cho ngân sách địa phương là vấn đề quan trong trong quá trình xây
dựng nền tài chính công theo hướng hiện đại, phù hợp với thông lệ quốc tế.
Pháp luật về phân cấp quản lý ngân sách phải đảm bảo tính công khai, minh
bạch, đồng bộ, đồng thời nâng cao khả năng giám sát của quốc hội, Hội
đồng nhân dân, khả năng quản lý của chính phủ, bảo đảm sự phối hợp chặt
chẽ giữa các cơ quan quản lý ngành, địa phương trong việc thực hiện ngân
sách địa phương.
C.KẾT BÀI

/>
-

/>option=com_content&view=article&id=169:tinh-hinh-thc-hin-nhim-v-thu-chingan-sach-a-phng&catid=70:tin-tc-hot-ng&Itemid=111

-

/>
TRẦN THỊ MINH TÂM, KT33A032

12