Việt Nam gia nhập Hội nghị LaHay về tư pháp quốc tế - Nguyễn Bích Phượng K54CLC

MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU ……………………………………………………………………..1
I – TỔNG QUAN VỀ HỘI NGHỊ LAHAY VỀ TƯ PHÁP QUỐC TẾ. ………….2
1. Địa vị tổ chức quốc tế của Hội nghị La Hay về Tư pháp quốc tế..........2
2. Chức năng…………………………………………………………………3
3. Phương thức hoạt động…………………………………………………...4
4. Cơ cấu tổ chức Hội nghị LaHay…………………………………………6
4.1. Các Phiên họp toàn thể.............................................................6
4.2 Các cơ quan điều hành...............................................................6
5. Thủ tục thành viên của Hội nghị Layhay…………………………...........8
5.1. Thủ tục pháp lý để trở thành viên của hội nghị Lahay……...........8
5.2 Nghĩa vụ tài chính của các quốc gia thành viên …………………8
II- ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG VIỆT NAM GIA NHẬP HỘI NGHỊ LAHAY……9
1.Điều kiện thuận lợi và những bước chuẩn bị gia nhập…………………...9
2. Lợi ích và thách thức của Việt Nam khi trở thành thành viên của Hội
nghị Lahay……………………………………………………………………….13
2.1 Lợi ích ………………………………………………………...13
2.2 Thách thức……………………………………………………...17
III – NHỮNG KIẾN NGHỊ ĐỂ VIỆT NAM GIA NHẬP HỘI NGHỊ LAHAY
THÀNH CÔNG VÀ MANG LẠI HIỆU QUẢ TỐT…………………………….18
KẾT LUẬN………………………………………………………………………20
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO………………………………………...21

1


Việt Nam gia nhập Hội nghị LaHay về tư pháp quốc tế - Nguyễn Bích Phượng K54CLC

LỜI MỞ ĐẦU

/>
2


Việt Nam gia nhập Hội nghị LaHay về tư pháp quốc tế - Nguyễn Bích Phượng K54CLC

I – TỔNG QUAN VỀ HỘI NGHỊ LAHAY VỀ TƯ PHÁP QUỐC TẾ.
1. Địa vị tổ chức quốc tế của Hội nghị La Hay về Tư pháp quốc tế.
Hội nghị Lahay về tư pháp quốc tế được thành lập từ năm 1893 và trở thành
một tổ chức quốc tế liên chính phủ độc lập kể từ năm 1955 trên cơ sở Hiến chương
của Hội nghị Lahay về tư pháp quốc tế2.
Hiện nay, Hội nghị La-hay có 72 thành viên 3, trong đó có 71 thành viên là
quốc gia và 1 thành viên là tổ chức (EU). Một điều đáng lưu ý là nhiều nước láng
giềng, các nước ASEAN và có quan hệ truyền thống về tương trợ tư pháp trong
lĩnh vực dân sự với Việt Nam đã trở thành thành viên của Hội nghị hoặc đang có
xu hướng gia nhập Hội nghị (Trung Quốc, Malaysia, Philippin, Nga, Belarut,
Hungary, Bungari, Ba Lan…) và các nước mà Việt Nam đang chuẩn bị ký Hiệp
định tương trợ tư pháp về dân sự (Hàn Quốc, Ấn Độ, Anh). Hội nghị La Hay về tư
pháp quốc tế là một tổ chức liên chính phủ toàn cầu. Với tư cách là một diễn đàn
của nhiều truyền thống pháp lý, Hội nghị xây dựng nhiều công cụ pháp lý đa
phương nhằm đáp ứng nhu cầu của toàn thế giới.
Ngoài 72 thành viên chính thức của Hội nghị, 60 quốc gia khác tuy chưa trở
thành thành viên của Hội nghị song đã tham gia và là thành viên của ít nhất là một
trong số 38 Công ước La-hay, và số lượng các quốc gia tham gia các Công ước
La-hay khác nhau ngày càng tăng lên. Việt Nam cũng nằm trong số các nước chưa
là thành viên Hội nghị La Hay nhưng đã tham gia Công ước La Hay (cụ thể là
Công ước La-hay 1993 về bảo vệ trẻ em và hợp tác nuôi con nuôi quốc tế). Kết
quả là công việc của Hội nghị có liên quan đến hơn 130 nước trên thế giới.
2. Chức năng.
• Hội nghị làm cầu nối các hệ thống pháp luật

quốc tế, từ bảo vệ trẻ em cho đến những vấn đề hôn nhân và địa vị cá nhân.
Trong nhiều năm qua, khi thực hiện sứ mệnh của mình, Hội nghị đã ngày
càng trở thành một trung tâm về hợp tác tư pháp và hành pháp trong lĩnh vực pháp
luật tư, đặc biệt trong các lĩnh vực bảo vệ gia đình và trẻ em, thủ tục tố tụng dân sự
và pháp luật thương mại. Nhằm tăng cường tính rõ ràng và an toàn của pháp luật
Mục đích tối thượng của Tổ chức này là hành động vì một thế giới trong đó
bất chấp sự khác biệt giữa các hệ thống pháp luật, cá nhân cũng như các công ty
đều có thể được hưởng mức độ an toàn pháp lý cao.
•
Thúc đẩy hợp tác tư pháp và hành pháp trong lĩnh vực bảo vệ gia đình
và trẻ em, thủ tục tố tụng dân sự và pháp luật thương mại.
•
Cung cấp dịch vụ pháp lý đạt tiêu chuẩn cao và trợ giúp kỹ thuật vì lợi
ích của các quốc gia thành viên và các quốc gia thành viên các Công ước La Hay,
quan chức chính phủ, ngành tư pháp và những người hành nghề luật tự do của
những nước đó.
•
Cung cấp thông tin chất lượng cao và dễ tiếp cận cho các quốc gia
thành viên và các quốc gia thành viên của các Công ước La Hay, quan chức chính
phủ, ngành tư pháp, những người hành nghề luật luật và công chúng nói chung.
•
Hành động vì một thế giới trong đó các cá nhân, gia đình cũng như
các công ty và cơ quan, tổ chức khác mà cuộc sống và hoạt động của mình liên
quan đến nhiều hệ thống pháp luật khác nhau được hưởng mức độ an toàn pháp lý
cao.
4


Việt Nam gia nhập Hội nghị LaHay về tư pháp quốc tế - Nguyễn Bích Phượng K54CLC


thường trực thường tham khảo ý kiến của các tổ chức quốc tế khác có kiến thức
chuyên môn về vấn đề liên quan4.
4

Đặng Hoàng Oanh, “Tổng quan về Hội nghị LaHay về tư Pháp quốc tế”, báo điện tử Bộ Tư pháp ngày 05/04/2008
/>
5


Việt Nam gia nhập Hội nghị LaHay về tư pháp quốc tế - Nguyễn Bích Phượng K54CLC

4. Cơ cấu tổ chức Hội nghị LaHay.
4.1. Các Phiên họp toàn thể
Theo nguyên tắc, các Phiên họp toàn thể được tổ chức 4 năm một lần dưới
hình thức các cuộc họp ngoại giao. Trong trường hợp cần thiết, như đã xảy ra vào
năm 1966 và 1985, có thể triệu tập phiên họp bất thường. Các Phiên họp toàn thể
thảo luận và thông qua dự thảo các Công ước (và đôi khi các khuyến nghị) do các
Uỷ ban đặc biệt chuẩn bị và ra quyết định về những nội dung cần đưa vào chương
trình làm việc của Hội nghị. Sau khi được thông qua, tất cả các nội dung được đưa
vào một Văn kiện cuối cùng và được các đoàn ký. Theo quy tắc và thủ tục làm việc
của các Phiên họp toàn thể thì mỗi quốc gia thành viên có một phiếu. Quyết định
được đưa ra theo đa số phiếu của các đoàn có mặt của các quốc gia thành viên. Các
quốc gia không phải là thành viên nhưng được mời dự họp ngang hàng với các
quốc gia thành viên thì cũng được quyền bỏ phiếu. Theo truyền thống được giữ từ
Phiên họp đầu tiên, Chủ toạ được bầu từ Phiên họp đó đã luôn luôn là Chủ tịch Uỷ
ban thường trực chính phủ Hà Lan nói dưới đây, Trưởng Đoàn Hà Lan.
4.2. Các cơ quan điều hành
Theo Quy chế, hoạt động của Hội nghị được bảo đảm bởi Uỷ ban Tư pháp
quốc tế thường trực của Chính phủ Hà Lan. Về mặt chính thức thì đây là Uỷ ban ấn
định ngày và chương trình nghị sự cho các Phiên họp toàn thể. Tuy nhiên, trên thực

nhân của các quốc gia đó và từ việc hợp tác với các tổ chức liên chính phủ và phi
chính phủ khác.
Sự đa dạng của các hệ thống pháp luật: Sự đa dạng của các truyền thống
pháp luật của Hội nghị La Hay làm cho nó trở thành một diễn đàn độc nhất vô nhị
để đưa ra các giải pháp được chấp nhận một cách phổ quát.
Kinh nghiệm: Hội nghị nổi tiếng vì chất lượng và tính khoa học cao trong
công việc của mình trong việc đưa ra các giải pháp sáng tạo và vì sự đóng góp to
lớn của nó cho tư pháp quốc tế.
Uy tín: Hội nghị La Hay là một trung tâm trong đó các chuyên gia thế giới
và các đại biểu cam kết làm việc cùng nhau trên tinh thần tin tưởng, hỗ trợ và tôn
trọng lẫn nhau.
Trụ sở: Sức mạnh của Hội nghị đạt còn xuất phát từ việc trụ sở của nó được
đặt tại La Hay - trung tâm tư pháp quốc tế và sự hỗ trợ quan trọng và bền vững của
Chính phủ Hà Lan5.

5. Thủ tục thành viên của Hội nghị Layhay.
5.1. Thủ tục pháp lý để trở thành viên của hội nghị Lahay.
Thành viên sáng lập của Hội nghị La-hay là các nước đã tham gia vào một
hoặc nhiều phiên họp của Hội nghị và chấp nhận Hiến chương của tổ chức này.
5

Đặng Hoàng Oanh, “Tổng quan về Hội nghị LaHay về tư Pháp quốc tế”, báo điện tử Bộ Tư pháp ngày 05/04/2008
/>
7


Việt Nam gia nhập Hội nghị LaHay về tư pháp quốc tế - Nguyễn Bích Phượng K54CLC

Theo Điều 2 (2) và 2 (3) Hiến chương Hội nghị La-hay, bất kỳ quốc gia nào
(ngoài các quốc gia sáng lập Hội nghị), trên quan điểm tư pháp, nếu thấy Hội nghị

hệ thống ngân sách sang hệ thống quỹ trợ cấp lương. Tuy nhiên, tại cuộc họp ngày
06 tháng 7 năm 2010, Hội đồng đại diện ngoại giao đã quyết định các thành viên
8


Việt Nam gia nhập Hội nghị LaHay về tư pháp quốc tế - Nguyễn Bích Phượng K54CLC

mới của Hội nghị chỉ phải đóng góp cho các nghĩa vụ trợ cấp lương hiện tại và
tương lai. Khoản niêm liễn 5,638.13 Euro của Việt Nam nếu tham gia sẽ bao gồm
cả phần đóng góp của Việt Nam để trang trải những nghĩa vụ này6.
II- ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG VIỆT NAM GIA NHẬP HỘI NGHỊ LAHAY
1.Điều kiện thuận lợi và những bước chuẩn bị gia nhập.
Chính phủ đã có chủ trương, Bộ Ngọa giao và Bộ tư pháp tích cực xây dựng
đề án gia nhập hội nghị Lahay thể hiện tại Công văn số 3241/VPCP-QHQT ngày
20 tháng 05 năm 2008, theo đó Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Tư pháp chủ trì,
phối hợp với các Bộ ngành liên quan nghiên cứu, xây dựng đề án về khả năng Việt
Nam gia nhập các công ước của Hội nghị La Hay về tư pháp quốc tế. Trong Hợp
tác về tư pháp quốc tế nói chung và tương trợ tư pháp nói riêng về lĩnh vực dân sự,
Việt Nam đang đứng ngoài cuộc chơi đa phương, trừ việc tham gia Công ước New
York về công nhận cho thi hành phán quyết của trọng tài nước ngoài. Cơ sở pháp
lý cho quan hệ hợp tác trong lĩnh vực pháp luật và tư pháp quốc tế của Việt Nam
có 19 Hiệp định tương trợ tư pháp, chủ yếu là với các nước xã hội chủ nghĩa trước
đây.
Có thể nói, việc đàm phán, ký kết các Hiệp định tương trợ tư pháp trong lĩnh
vực dân sự và thương mại một mặt góp phần tăng cường hợp tác, hỗ trợ lẫn nhau
giữa các cơ quan tư pháp của Việt Nam và các nước, mặt khác tạo cơ sở pháp lý
thuận lợi để đẩy nhanh việc xử lý các yêu cầu tương trợ tư pháp, góp phần tích cực
để giải quyết các tranh chấp và yêu cầu khác phát sinh trong quan hệ giữa công
dân, pháp nhân của Việt Nam và các nước, góp phần tích cực để pháp luật tố tụng
dân sự trong nước phát huy hiệu quả và mang lại nhiều ý nghĩa hơn trong thực tiễn

vực con nuôi quốc tế. Lễ ký chính thức được tổ chức tại Bộ Ngoại giao, Vương
quốc Hà lan trước sự chứng kiến của Ông Gerard Limburg, Trưởng phòng Điều
ước, Vụ Luật pháp, Bộ Ngoại giao Vương quốc Hà Lan – cơ quan lưu chiểu Công
ước, đại diện của Văn phòng Thường trực Hội nghị La Hay về Tư pháp quốc tế,
các quan chức Bộ Ngoại giao Vương quốc Hà Lan, đại diện của Bộ Tư pháp Việt
Nam và Đại sứ quán Việt Nam tại Hà lan. Công ước về Bảo vệ trẻ em và hợp tác
trong lĩnh vực con nuôi quốc tế là một trong số hơn 40 công ước quốc tế về tư pháp
quốc tế trong khuôn khổ Hội nghị La Hay về tư pháp quốc tế. Hiện tại, Công ước
có 81 quốc gia thành viên. Việc Việt Nam ký gia nhập Công ước này đánh dấu một
bước tiến quan trọng trong việc từng bước hội nhập vào khuôn khổ hợp tác đa
phương về tư pháp quốc tế mà trước hết là việc thực hiện Công ước về Bảo vệ trẻ
em và hợp tác trong lĩnh vực con nuôi quốc tế. Cùng với việc Luật Nuôi con nuôi
có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2011, việc ký gia nhập Công ước này chắc chắn
tạo ra một khuôn khổ pháp luật đồng bộ, điều chỉnh cả các vấn đề nuôi con nuôi
trong nước và nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài vì lợi ích cao nhất của trẻ em,
trong đó có trẻ em Việt Nam 7. Đây là lần đầu tiên Việt Nam ký gia nhập một công
ước của Hội nghị LaHay về tư pháp quốc tế. Sự kiện này sẽ đánh dấu bước mở đầu
7

Việt Nam ký gia nhập công ước Bảo vệ trẻ em và hợp tác trong lĩnh vực con nuôi quốc tế, báo điệ tử Đại sứ quán
CHXHCN Việt Nam tại Vương quốc Hà LAn, ngày 10 tháng 12 năm 2010.
/>
10


Việt Nam gia nhập Hội nghị LaHay về tư pháp quốc tế - Nguyễn Bích Phượng K54CLC

cho việc Việt Nam gia nhập các công ước khác của Hội nghị Lahay về tư pháp
quốc tế cũng như gia nhập Hội nghị này với tư cách là một thiết chế quốc tế về hợp
tác quốc tế về hợp tác pháp luật và tư pháp.8

Nam, báo điện tử Bộ Tư pháp ngày 04 tháng 09 năm 2010. />%20i/View_Detail.aspx?ItemID=2787
11

13

Đặng Hoàng Oanh “Đề xuất thành lập Viện Đào tạo pháp luật quốc tế Lahay”, báo điện tử Bộ tư pháp ngày 09
tháng 04 năm 2008.
/>14
Xem “ Kinh nghiệm gia nhập và thực hiện các công ước của Hội nghị La Hay về tư pháp quốc tế của Cộng hòa Liên
bang Đức”, báo điện tử Bộ Tư pháp ngày 29 tháng 02 năm 2012. />
%20trao%20i/View_Detail.aspx?ItemID=4465

11


Việt Nam gia nhập Hội nghị LaHay về tư pháp quốc tế - Nguyễn Bích Phượng K54CLC

thể nhận thấy trong Hiến Pháp 1996, các bộ luật như Bộ Luật dân sự 2005 đặc biệt
là phần VII, Luật thương mại 2005, Luật hàng hải năm 2005, Luật Đầu tư 2005,
Luật Hàng không dân dụng năm 2006, Luật nuôi con nuôi năm 2011…. và bao
gồm các văn bản dưới Luật khác. Khi tham gia nhập Hội nghị Lahay đồng thời là
gia nhập các công ước của Hội nghị Lahay thì cần phải có sự thống nhất giữa các
quy định của Pháp luật quốc gia cũng như là các quy định của công ước mà Việt
Nam là thành viên ký kết vì xung đột pháp luật có thể xảy ra và cách giải quyết
xung đột dựa vào những quy định pháp luật. Đây là hoạt động đóng vai trò quan
trọng để có điều kiện thuận lợi nhất trở thành thành viên của Hội nghị.
Song song với quá trình nghiên cứu, điều chỉnh pháp luật quốc gia phù hợp
với nội dụng các công ước Việt Nam xác định sẽ tham gia thì Vụ hợp tác quốc tế,
Bộ Tư pháp còn thực hiện nhiều hoạt động chuẩn bị kỹ lưỡng khi tham gia hội
nghị Lahay. Cụ thể : Triển khai chương trình hợp tác 03 năm về pháp luật giữa


Việt Nam gia nhập Hội nghị LaHay về tư pháp quốc tế - Nguyễn Bích Phượng K54CLC

Chính phủ Hà Lan. Theo “Báo cáo đánh gia tình hình ký kết hiệp định tương trợ tư
pháp trong lĩnh vực dân sự giữa Việt Nam và các nước và sự cần thiết gia nhập Hội
nghị Lahay về tư pháp quốc tế” thì: thực tiễn cho thấy chính phủ Hà Lan luôn sẵn
sàng ủng hộ và giới thiệu các ứng cử viên mới cho Hội nghị và chưa từng có một
quốc gia nào, khi thể hiện nguyện vọng được trở thành thành viên của Hội nghị
Lahay, bị Hội nghị từ chối hay không nhận được sự ủng hộ của Chính phủ Hà
Lan.18 Hiện nay, Văn phòng Hội nghị Lahay hỗ trợ cho các thành viên và các nước
mong muốn gia nhập Công ước.
2. Lợi ích và thách thức của Việt Nam khi trở thành thành viên
của Hội nghị Lahay.
2.1 Lợi ích:
• Hội nghị là một diễn đàn quốc tế dung hòa giữa các hệ thống pháp
luật khác nhau
Với các công cụ pháp lý đa phương là các Công ước LaHay mà Hội nghị đã
soạn thảo và thông qua các phương pháp đánh giá, thẩm định và hỗ trợ quá trình
thực hiện các Công ước đa phương đó, Hội nghị LaHay về tư pháp quốc tế được
đánh giá là một trong những tổ chức liên chính phủ hoạt động có hiệu quả nhất cả
về chuyên môn lẫn hiệu quả về tài chính. Một điều quan trọng là Hội nghị càng
ngày càng phát triển và trở thành một diễn đàn tập hợp nhiều hệ thống pháp luật
khác nhau, tạo điều kiện thuận lợi để thiết lập nên các khuôn khổ hợp tác giữa các
hệ thống pháp luật khác nhau đó nhưng vẫn bảo đảm tôn trọng tính đa dạng của
từng nền văn hóa pháp lý, cho phép duy trì việc hợp tác và phối hợp dựa trên lợi
ích của các cá nhân công dân, các gia đình, các doanh nghiệp và pháp nhân khác
nhau.
Các quyết định của Hội nghị dựa trên cơ sở nhất trí của các thành viên.
Việc tham gia Hội nghị LaHay là cơ hội để các quốc gia thành viên bày tỏ quan
điểm, chính kiến về những vấn đề liên quan đến tư pháp quốc tế, nhằm bày tỏ cam

thành viên được hưởng bao gồm:
- Hỗ trợ và xây dựng mạng lưới quốc tế các cơ quan trung ương/ các cơ
quan có thẩm quyền được chỉ định trong các Công ước;
- Cung cấp hỗ trợ kỹ thuật cho các quốc gia thành viên về các vấn đề pháp
lý liên quan đến thực thi và các vấn đề thực tiễn gặp phải trong quá trình triển khai
thực thi Công ước. Khi cần thiết và trong khả năng cho phép về tài chính của Hội
nghị, hỗ trợ kỹ thuật có có thể được cung cấp cho các chuyên gia, các công ty và
cá nhân trong quá trình thực hiện;
- Tổ chức các cuộc họp, hình thành các Nhóm/ủy ban đặc biệt để thảo luận
và phân tích thực tiễn thực thi Công ước.
Từ năm 2007 tới nay, việc quản lý dịch vụ đào tạo và hỗ trợ được đặt dưới
sự bảo trợ của Trung tâm quốc tế về nghiên cứu tư pháp và hỗ trợ kỹ thuật (do
Hội nghị La-hay thành lập). Trở thành thành viên của Hội nghị, các nước thành
viên sẽ hoàn toàn có quyền được hưởng những dịch vụ mà Trung tâm này tổ chức.
Có thể thấy rằng, Hội nghị LaHay là một Tổ chức quốc tế liên chính phủ
hoạt động đơn thuần trong lĩnh vực chuyên môn tư pháp quốc tế, các Công ước do
Hội nghị xây dựng ngày càng được nhiều quốc gia tham gia và quan tâm. Thủ tục
tham gia Hội nghị đơn giản, nhanh gọn và nghĩa vụ mà quốc gia thành viên phải

14


Việt Nam gia nhập Hội nghị LaHay về tư pháp quốc tế - Nguyễn Bích Phượng K54CLC

thực hiện là phù hợp, không tạo ra gánh nặng về mặt pháp lý cũng như tài chính
cho các quốc gia thành viên19.
Hội nghị LaHay về tư pháp quốc tế ngày càng tỏ ra là một thiết chế hiệu
quả, thiết thực và thu hút được nhiều quốc gia tham gia. Với cơ cấu tổ chức gọn
nhẹ nhưng đem lại nhiều lợi ích thiết thực cho các nước thành viên tham gia,
nghĩa vụ đóng góp của các nước thành viên là nhỏ so với những lợi ích mà các


Việt Nam gia nhập Hội nghị LaHay về tư pháp quốc tế - Nguyễn Bích Phượng K54CLC

lượng các cá nhân và pháp nhân tham gia vào các hoạt động xuyên quốc gia. Công
ước tống đạt là một công cụ chủ yếu để hợp tác tư pháp quốc tế và việc kiện tụng
có yếu tố nước ngoài, đặc biệt cung cấp một kênh chuyển tài liệu ra nước ngoài
nhanh và hiệu quả.”
Công ước về tống đạt không ảnh hưởng đến những quy định của luật trong
nước của nước thành viên Công ước về vấn đề tống đạt.
Nếu là thành viên của Công ước, việc tống đạt sẽ không thu phí cho việc
tống đạt theo Công ước trừ trường hợp tống đạt bằng một biện pháp cụ thể theo
yêu cầu của nguyên đơn.
Từ thực tiễn thực hiện ủy thác tư pháp về dân sự giữa Việt Nam và các
nước trong thời gian qua 20 đã cho thấy rằng, cùng với việc hoàn thiện hơn nữa
pháp luật trong nước (ban hành Thông tư liên tịch giữa Bộ Tư pháp, Bộ Ngoại
giao và Tòa án nhân dân tối cao nhằm thực hiện một số quy định của Luật tương
trợ tư pháp đối với thủ tục và quy trình để thực hiện ủy thác tư pháp về dân sự
giữa Việt Nam với nước ngoài) và rà soát và sửa đổi các Hiệp định tương trợ tư
pháp đã ký giữa Việt Nam và một số nước, đặc biệt là các nước XHCN trước đây,
việc tham gia Công ước về tống đạt giấy tờ sẽ góp phần không nhỏ cho việc giải
quyết các hồ sơ ủy thác tư pháp bị tồn đọng như con số đã thống kê trong Báo cáo
Chính phủ (chưa đến 1% tổng số hồ sơ ủy thác tư pháp về dân sự được thực hiện
có kết quả), đồng thời góp phần giảm bớt rất nhiều kinh phí cũng như nguồn lực
và thời gian cho việc tiến hành đàm phán song phương với từng quốc gia riêng lẻ.
Từ số lượng các nước tham gia Công ước ngày càng tăng, đặc biệt là các
nước có nền kinh tế chuyển đổi và xu thế hội nhập toàn cầu nói chung, Việt Nam
tham gia Công ước LaHay về tống đạt giấy tờ sẽ tạo một bước chuyển biến đột
phá trong công tác tương trợ tư pháp giữa Việt Nam và các nước.
Những thuận lợi khi tham gia Công ước Miễn hợp pháp hóa giấy tờ: Những
thông tin và số liệu thống kê mà Đoàn cán bộ liên ngành được trực tiếp tham

nhiên, người được cử đến phải có trình độ ngoại ngữ tốt.
- Các quốc gia thành viên của hội nghị phải cố gắng phê chuẩn các Hiệp
định.
- Ngôn ngữ chính thức của Hội nghị bằng tiếng anh, tiếng Pháp nên nhiều
quốc gia không sử dụng hai thứ tiếng này sẽ gặp khó khăn hơn.
Có thể lấy các ví dụ cụ thể sau để thấy được những thách thức khi tham gia
các Công ước của Hội nghị Lahay.
Khi gia nhập Công ước Tống đạt giấy tờ. Về cơ bản, việc gia nhập Công
ước là rất thuận lợi. Tuy nhiên, một khó khăn lớn là việc hiểu sâu về Công ước là
rất hạn chế. Việc tìm hiểu thực tiễn thi hành Công ước của các quốc gia liên quan
trên thế giới (những quốc gia có nhiều yêu cầu tống đạt từ Việt Nam) là rất cần
thiết, để đảm bảo có những quy định bảo lưu phù hợp trong quá trình đàm phán
gia nhập Công ước.
Tuy nhiên, có thể thấy rằng khó khăn trên đây không phải là khó khăn cơ
bản đối với Việt Nam khi gia nhập Công ước. Vấn đề chỉ còn là Việt Nam cần
phải nghiên cứu thật kỹ kinh nghiệm của các nước trong vấn đề bảo lưu một số
điều khoản bất lợi hoặc chưa thực sự phù hợp với pháp luật hoặc thực trạng thực
thi pháp luật trong nước (nếu có).
Hay như việc tham gia công ước Miễn hợp pháp hóa giấy tờ thì cũng gặp
những trở ngại nhất định như phạm vi “loại giấy tờ công vụ” được miễn hợp pháp
17


Việt Nam gia nhập Hội nghị LaHay về tư pháp quốc tế - Nguyễn Bích Phượng K54CLC

hóa. Trên thực tế, Việt Nam mới miễn hợp pháp hóa một số loại giấy tờ trong
tương trợ tư pháp chứ chưa miễn hợp pháp hóa TẤT CẢ các loại giấy tờ công vụ.
Việc nghiên cứu các điều khoản bảo lưu của Công ước hoặc sửa đổi pháp luật
trong nước (nếu có) về vấn đề này sẽ phải được nghiên cứu sâu hơn.
Thứ hai, do tình trạng giấy tờ giả mạo còn nhiều nên nhiều nước đã e ngại

như chú thích 18
Đức gia nhập Hội nghị Lahay vào năm 1955.

18


Việt Nam gia nhập Hội nghị LaHay về tư pháp quốc tế - Nguyễn Bích Phượng K54CLC

Trong xu thế hiện nay, cơ chế hợp tác đa phương đang là sự lựa chọn ưu tiên
của các quốc gia phát triển trên thế giới. Các điều ước quốc tế đa phương trong
lĩnh vực tương trợ tư pháp sẽ tạo ra một cơ chế thực thi chung, có hiệu quả cho các
quốc gia thành viên trong việc hợp tác, hỗ trợ nhau khi giải quyết các yêu cầu
tương trợ tư pháp.
Dưới đây là một số đề xuất cụ thể đối với việc nghiên cứu, tham gia thiết
chế LaHay:
- Xúc tiến việc đề xuất tham gia Hội nghị Lahay về tư pháp quốc tế nhằm
tạo cơ sở pháp lý cho Việt Nam được hưởng các hỗ trợ trong quá trình nghiên cứu,
gia nhập các Công ước Lahay về tương trợ tư pháp cũng như nghiên cứu tìm hiểu
pháp luật các nước về tương trợ tư pháp;
- Đẩy mạnh việc nghiên cứu để đề xuất ký kết, gia nhập gia nhập các điều
ước quốc tế đa phương trong lĩnh vực tương trợ tư pháp như: Công ước Lahay về
tống đạt giấy tờ, Công ước Lahay về Miễn hợp pháp hóa lãnh sự, Công ước Lahay
về thu thập chứng cứ trong lĩnh vực dân sự và thương mại;
- Chủ động huy động và tận dụng thêm nguồn hỗ trợ quốc tế để tổ chức tại
Việt Nam các hội nghị, hội thảo quốc tế về tư pháp quốc tế để tìm hiểu thêm về cơ
chế TTTP đa phương trong khuôn khổ Hội nghị LaHay về tư pháp quốc tế, đặc
biệt là Công ước về tống đạt giấy tờ, Công ước thu thập chứng cứ trong lĩnh vực
dân sự và thương mại và Công ước hợp pháp hoá lãnh sự, các kinh nghiệm, kỹ
năng trong việc soạn thảo, đàm phán để thống nhất nội dung điều ước quốc tế đa
phương về tương trợ tư pháp...;

ASEAN và WTO. Để thực hiện chính sách ngoại giao, tăng cường các hoạt động
thương mại quốc tế và khu vực cũng như các cơ hội đầu tư thì đây là thời điểm
Việt Nam cần cân nhắc gia nhập Hội nghị LaHay để thúc đẩy quá trình hội nhập
quốc thế của mình trong lĩnh vực pháp luật.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Đại học quốc gia Hà Nội, Khoa Luật: Giáo trình Luật Thương mại quốc tế,
NXB Đâị học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội, 2005 (tr. 166, 167, 168);
2. PGS.TS Nguyễn Bá Diến (chủ biên), Giáo trình Tư pháp quốc tế, NXB Đại
học quốc gia Hà Nội, Hà Nội, 2011;
3. Trường Đại học Luật Hà Nội: Giáo trình Luật Thương mại quốc tế, NXB
Công an nhân dân, Hà Nội, 2000;
4. Trường Đại học kinh tế quốc dân: Giáo trình Luật Thương mại quốc tế,
NXB Khoa học kỹ thuật, Hà Nội, 1999;
5. Đặng Hoàng Oanh, Thực trạng và nhu cầu ký kết, gia nhập các điều ước
quốc tế về tương trợ tư pháp của Việt Nam, Báo điện tử Bộ Tư pháp ngày 04
tháng 09 năm 2010. />%20i/view_detail.aspx?ItemID=2787
23

như chú thích 5

20


Việt Nam gia nhập Hội nghị LaHay về tư pháp quốc tế - Nguyễn Bích Phượng K54CLC

6. Đặng Hoàng Oanh, Tổng quan về Hội nghị LaHay về tư Pháp quốc tế, báo
điện tử Bộ Tư pháp ngày 05/04/2008
/>ItemID=3254
7. Đặng Hoàng Oanh, Giới thiệu bộ tài liệu nghiên cứu, chuẩn bị cho việc gia
nhập Hội nghị La Hay về Tư pháp quốc tế và các Công ước của tổ chức này,