TRƯỜNG ĐÀO TẠO CÁN BỘ LÊ HỒNG PHONG
***

TIỂU LUẬN TỐT NGHIỆP
LỚP BỒI DƯỠNG TIÊU CHUẨN NGẠCH CHUYÊN VIÊN K6A - 2015

ĐỀ TÀI
Giải quyết khó khăn của cơ quan đại diện ngoại giao nước ngoài
có nhu cầu thuê đất để xây dựng trụ sở trên địa bàn thành phố Hà Nội

Học viên:
Thái Anh Thư
Chức vụ:
Chuyên viên
Đơn vị công tác: Sở Ngoại vụ Hà Nội

Hà Nội – tháng 11 năm 2015

1


I. LỜI NÓI ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Sau gần 30 năm thực hiện chính sách Đổi mới, Việt Nam đang vững bước
trên con đường công nghiệp hoá, hiện đại hoá và trở thành một trong những
nước đang phát triển có tốc độ tăng trưởng kinh tế nổi bật ở Đông Nam Á và
khu vực. châu Á – Thái Bình Dương. Việt Nam đang phấn đấu sớm đưa đất nước
ra khỏi tình trạng kém phát triển và tạo nền tảng để đến năm 2020 cơ bản trở thành
một nước công nghiệp theo hướng hiện đại. Cho đến nay, Việt Nam đã có quan hệ
với hầu hết các quốc gia cũng như các tổ chức quốc tế quan trọng và không ngừng
phát huy vai trò của mình là thành viên tích cực của cộng đồng quốc tế.

Việt Nam nói chung và tại thành phố Hà Nội nói riêng.
Nhận thức được tầm quan trọng của việc giải quyết các nhu cầu thiết yếu
liên quan đến đất đai và trụ sở của các Đại sứ quán trên địa bàn thành phố Hà
Nội, từ đó góp phần vào hiệu quả của công tác đối ngoại của thành phố, tác giả
đã lựa chọn đề tài: “Giải quyết khó khăn của các Đại sứ quán trong quá trình xin
thuê đất để xây dựng trụ sở làm việc trên địa bàn thành phố Hà Nội” để thực
hiện tiểu luận này. Tác giả chắc chắn sẽ không tránh khỏi những thiếu sót trong
bài viết do hạn chế về kinh nghiệm và tầm hiểu biết nên rất mong được các thầy
cô thông cảm. Xin chân thành cảm ơn!.
2. Mục tiêu của đề tài
- Phân tích và làm rõ vấn đề quản lý nhà nước trong việc giải quyết kiến
nghị về đất đai của các cơ quan đại diện ngoại giao nước ngoài tại Việt Nam nói
chung và nhu cầu thuê đất để xây dựng trụ sở của các Đại sứ quán trên địa bàn
thành phố Hà Nội nói riêng.
- Đánh giá tình hình và quá trình giải quyết đề nghị thuê đất của Đại sứ quán
của các cơ quan chức năng, các Sở, ban, ngành liên quan của thành phố Hà Nội.
- Đề xuất, kiến nghị một số giải pháp nhằm tăng cường hiệu quả giải
quyết nhu cầu về đất đai của các Đại sứ quán trên địa bàn thành phố Hà Nội.
3


3. Phương pháp nghiên cứu:
Người viết chủ yếu sử dụng phương pháp phân tích – tổng hợp trên cơ sở
nghiên cứu tài liệu và các văn bản của các cơ quan nhà nước đã ban hành để làm
rõ nội dung của vấn đề cần nghiên cứu.
4. Phạm vi nghiên cứu:
- Về đối tượng: Đại sứ quán có nhu cầu thuê đất để xây dựng trụ sở trên
địa bàn thành phố Hà Nội, cụ thể là trường hợp của Đại sứ quán Tây Ban Nha.
- Phạm vi nghiên cứu: người viết tập trung nghiên cứu quá trình giải
quyết đề nghị của Đại sứ quán trong khoảng thời gian từ 2010 đến nay; về địa

quán Tây Ban Nha có Công hàm số 027/EAV/2013 gửi UBND Thành phố Hà
Nội đề nghị xin thuê đất trong thời gian lâu dài để làm trụ sở mới cho Đại sứ quán.
Về việc này, trước đó, UBND Thành phố Hà Nội đã ban hành nhiều văn
bản chỉ đạo và hướng dẫn quy trình giải quyết như: Văn bản số 7158/UBNDTNMT ngày 14/9/2012 về việc sử dụng đất để đáp ứng nhu cầu xây dựng trụ sở
làm việc của Đại sứ quán, cơ quan đại diện ngoại giao, tổ chức quốc tế trong
Khu đoàn ngoại giao Nam Thăng Long, huyện Từ Liêm và văn bản số
9674/UBND-TNMT ngày 3/12/2012 về việc thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng
Chính phủ về tình hình triển khai dự án Khu Đoàn ngoại giao Thành phố Hà
Nội, trong đó giao nhiệm vụ cụ thể cho các đơn vị chuyên môn như sau: Sở Quy
hoạch – Kiến trúc kiểm tra, căn cứ dự án quy hoạch để đề xuất phương án, giới
thiệu đia điểm cho các Sứ quán; Sau khi Sở Quy hoạch – Kiến trúc giới thiệu địa
điểm, giao Sở Tài nguyên – Môi trường chủ trì, mời các Đại sứ quán đến làm việc
để hướng dẫn thủ tục, hồ sơ sử dụng đất theo quy định của Luật Đất đai 2013.
Thực hiện ý kiến chỉ đạo của UBND Thành phố (tại văn bản số
2604/UBND-TNMT về việc giải quyết đề nghị trên, tháng 5/2013, Sở Ngoại vụ,
Sở Quy hoạch – Kiến trúc và Sở Tài nguyên – Môi trường Hà Nội đã tổ chức
cuộc họp với ông Joao Manuel Bernardo - Đại sứ nước Cộng hòa Tây Ban Nha
tại Hà Nội để trao đổi về đề nghị thuê đất của Đại sứ quán và cuối cùng thống
5


nhất Sở Quy hoạch – Kiến trúc sẽ giới thiệu địa điểm khác phù hợp với nhu cầu
của Đại sứ quán. Sau đó, Bộ Ngoại giao có công văn số 3542/BNG-CPVNGĐQLCTN ngày 13/9/2013 đề xuất triển khai các biện pháp tháo gỡ các vướng
mắc cho các ĐQS thuê đất tại khu Nam Thăng Long. Sau khi có văn bản giới
thiệu địa điểm của Sở Quy hoạch – Kiến trúc, ngày 22/11/2013, Sở Tài nguyên
– Môi trường đã có văn bản số 5036/STNMT-KHTH hướng dẫn thủ tục, hồ sơ
sử dụng đất tại khu NGĐ Nam Thăng Long, xã Xuân Đỉnh, Từ Liêm bao gồm
các yêu cầu như sau:
Về phía các cơ quan chức năng:
- Bộ Ngoại giao, Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính phải có ý kiến bằng văn bản về

hệ thống hạ tầng chung khu vực; cấp thoát nước, cấp điện, phòng cháy chữa
cháy, môi trường.
Tuy nhiên, quá trình hoàn tất các thủ tục hồ sơ xin thuê đất của Đại sứ
quán Tây Ban Nha theo yêu cầu vốn gặp nhiều khó khăn do phải chờ đợi sự phê
duyệt của tất cả các cơ quan chức năng có thẩm quyền. Bên cạnh đó, Thủ tướng
chỉ ra văn bản chấp thuận khi có đầy đủ hồ sơ của 14 Đại sứ quán có nhu cầu
thuê đất tại Khu Ngoại giao đoàn Nam Thăng Long. Do đó, tiến trình các cơ
quan chức năng của thành phố Hà Nội giải quyết hồ sơ thuê đất của Đại sứ quán
Tây Ban Nha cũng bị chậm lại trong hơn nửa năm qua.
Ngày 03/7/2014, Đại sứ quán Tây Ban Nha tiếp tục gửi Công hàm đến
UBND Thành phố Hà Nội yêu cầu được giải quyết việc thuê đất vì “việc xây
dựng một tòa nhà riêng, xứng đáng và có đủ điều kiện để Đại sứ quán hoạt động
hiệu quả đã trở nên khẩn cấp”. Ngày 21/7/2014, UBND Thành phố Hà Nội đã ra
văn bản chỉ đạo các Sở, ban, ngành liên quan thống nhất về phương án giải
quyết đề nghị trên của Đại sứ quán Tây Ban Nha. Theo đó, ngày 29/7/2014, Cục
phục vụ Ngoại giao đoàn – Bộ Ngoại giao và các Sở: Ngoại vụ, Quy hoạch –
Kiến trúc và Tài nguyên – Môi trường họp và thống nhất 2 phương án giải
quyết yêu cầu trụ sở cho Đại sứ quán: một là Sở Quy hoạch - Kiến trúc sẽ giới
thiệu một số địa điểm khác cho Đại sứ quán lựa chọn để xây dựng trụ sở; hai là
7


Cục phục vụ Ngoại giao đoàn – Bộ Ngoại giao sẽ giới thiệu một số căn hộ biệt
thự tại trung tâm thành phố Hà Nội để Đại sứ quán thuê làm trụ sở. Hai phương
án trên đã được thông báo cho Đại sứ quán Tây Ban Nha và đang chờ phía Đại
sứ quán có văn bản trả lời chính thức.
Đại sứ quán Tây Ban Nha là một trong những trường hợp điển hình về
gặp khó khăn trong vấn đề đất đai và trụ sở Đại sứ quán. Vấn đề này chắc chắn
sẽ tốn nhiều thời gian và công sức của các Đại sứ quán để có thể hoàn tất mọi
thủ tục thuê đất hoặc thuê nhà khi Đại sứ quán lựa chọn một trong phương thức

cũng tác động một phần đến việc đặt cơ quan đại diện ngoại giao nước ngoài
trên địa bàn thành phố Hà Nội.
 Hệ quả
1) Gây khó khăn cho hoạt động của cơ quan đại diện ngoại giao nước
ngoài, các Đại sứ quán tại Hà Nội, ảnh hưởng đến quan hệ hợp tác giữa Hà Nội
với các quốc gia, thành phố/ địa phương nước ngoài.
2) Gây khó khăn cho các cơ chức năng và cán bộ công chức trong quá
trình xử lí hồ sơ xin thuê đất, miễn giảm tiền thuê đất của Đại sứ quán.
3) Có thể gây ra các hành vi tiêu cực trong quá trình giải quyết thủ tục thuê
đất như nạn tham nhũng, không tuân thủ các quy định của pháp luật hiện hành,...
4. Xây dựng, phân tích và lựa chọn phương án giải quyết tình huống
Phương án 1: Đại sứ quán Tây Ban Nha có thể lựa chọn phương án thuê
nhà để làm trụ sở, theo đó sẽ liên lạc trực tiếp với Cục phục vụ Ngoại giao đoàn
– Bộ Ngoại giao để đề xuất và trao đổi về thủ tục và tiền thuê nhà.
 Ưu điểm:
- Phương án này giúp giải quyết nhanh nhu cầu về trụ sở của Đại sứ quán
Tây Ban Nha, do thủ tục thuê nhà không phức tạp, gọn nhẹ hơn thủ tục thuê đất.

9


- Các căn hộ được giới thiệu đều là biệt thự ở trung tâm thành phố Hà
Nội, thuận lợi cho hoạt động và nhu cầu về giao thông của Đại sứ quán.
- Bên cạnh tiết kiệm thời gian hoàn thiện thủ tục, Đại sứ quán sẽ không
tốn thêm thời gian để xây dựng trụ sở mà có thể đưa vào sử dụng ngay.
 Nhược điểm:
- Hiện nay, trụ sở của Đại sứ quán Tây Ban Nha cũng là một căn hộ với
diện tích 350m2 tại khu vực quận Tây Hồ, Hà Nội. Do đó, phương án này
không giải quyết được nhu cầu chính về thuê đất của Đại sứ quán.
- So với thuê đất, các căn hộ được cung cấp có diện tích rất hạn chế

- Không giải quyết được kịp thời nhu cầu thuê đất của Đại sứ quán.
- Tốn một khoảng thời gian khá lâu để chờ sự phê duyệt của các cấp, từ
UBND Thành phố đến Chính phủ để thông qua thay đổi luật.
Trong 03 phương án trên, tác giả lựa chọn phương án giải quyết thứ ba vì
cho rằng đó là phương án toàn diện, tối ưu và có thể giải quyết tốt nhất, rỡ bỏ các
rào cản gây khó khăn cho các Đại sứ quán thuê đất xây dựng trụ sở về lâu dài.
Trong ngắn hạn, nhu cầu thuê đất của Đại sứ quán chắc chắn vẫn tuân
theo quy trình thủ tục và hồ sơ theo pháp luật Việt Nam hiện hành, do đó Đại sứ
quán Tây Ban Nha vẫn tiếp tục hoàn thiện hồ sơ. Nếu có khó khăn về diện tích
trụ sở, Đại sứ quán có thể kiến nghị UBND Thành phố Hà Nội tạo điều kiện cho
tạm thuê một căn hộ/tòa nhà nữa để đảm bảo các hoạt động hiện nay.
Về dài hạn, nếu bộ quy trình thủ tục giải quyết đề nghị thuê đất xây dựng
trụ sở Đại sứ quán được Chính phủ thông qua sẽ tạo ra sự thay đổi lớn không
chỉ về thủ tục mà còn về chất lượng khu đất (dành riêng các khu đất sạch, đã
giải phóng mặt bằng cho Đại sứ quán thuê), tiền thuê đất (có thể thiết lập giá
thuê ưu đãi chung),... tạo điều kiện rất thuận lợi cho Đại sứ quán thuê đất phục
vụ hoạt động trong thời gian dài.
11


5. Lập kế hoạch tổ chức thực hiện phương án đã lựa chọn
TT

Nội dung
công việc

Chủ thể thực hiện

Cơ sở vật chất/
Kinh phí

phố tổng hợp
nội dung cuộc
họp để báo cáo
Đ/c Chủ tịch
UBND Thành
phố Hà Nội.

2

Xây dựng Dự
thảo về Quy
trình thủ tục
giải quyết việc
thuê đất của
Đại sứ quán

UBND
Thành
phố Hà Nội; các
Sở, ban, ngành
có liên quan

Đ/c Chủ tịch Trước ngày
UBND Thành 30/11/2014
phố chỉ đạo
và giám sát

3

Trình Chính UBND


6

Thành phố Hà Các Sở, ban,
Nội triển khai ngành của Thành
xử lí hồ sơ phố Hà Nội
thuê đất của
Đại sứ quán
theo các văn
bản luật mới.

Ngân sách của các
Sở, ban, ngành

12

Sở Tư pháp Trước ngày
Hà Nội
31/12/2015.


III. KẾT LUẬN & KIẾN NGHỊ
Hiện nay, việc giải quyết nhu cầu thuê đất của các Đại sứ quán trên địa
bàn thành phố Hà Nội liên quan đến việc thực hiện chức năng, thẩm quyền của
rất nhiều cơ quan và đơn vị từ trung ương đến địa phương, đó là: Chính phủ; Bộ
Ngoại giao (Cục phục vụ Ngoại giao đoàn); UBND Thành phố Hà Nội và các
Sở liên quan: Sở Kế hoạch – Đầu tư; Sở Quy hoạch – Kiến trúc; Sở Xây dựng;
Sở Tài nguyên – Môi trường; Sở Ngoại vụ; Tổng Công ty Xây dựng Hà Nội,
UBND huyện Từ Liêm, UBND xã Xuân Đỉnh, ..v...v.... Chính vì vậy, việc
chồng chéo về thẩm quyền, chức năng đang khiến cho hệ thống văn bản luật