LỜI MỞ ĐẦU
Sau gần 30 năm thực hiện công cuộc Đổi mới, Đất nước ta đã có những
chuyển biến tích cực về mọi mặt đời sống kinh tế - xã hội, đời sống nhân dân
không ngừng được cải thiện, cơ sở hạ tầng có những bước nhảy vọt và phát
triển mạnh mẽ, đưa đất nước thay da đổi thịt từng ngày. Sự bùng nổ của cuộc
cách mạng công nghệ thông tin cũng đem đến những chuyển biến tích cực
trong nhiều lĩnh vực, góp phần cải tiến phương thức sản xuất, nâng cao năng
suất lao động. Công nghệ thông tin cũng dần được đưa vào và áp dụng rộng
rãi trong các lĩnh vực quản lý nhà nước, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước
và hội nhập quốc tế hiện nay, góp phần thực hiện toàn diện công cuộc công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, sớm đưa nước ta trở thành nước công
nghiệp theo hướng hiện đại, bắt kịp với tốc độ phát triển của thế giới.
Hoạt động mua sắm tài sản công ở nước ta hiện nay đã hình thành cơ chế
đấu thầu cạnh tranh với các hình thức cụ thể như: Chỉ định thầu, đấu thầu hạn
chế, đấu thầu rộng rãi và đấu thầu quốc tế. Nội dung, yêu cầu của tất cả các
hình thức đấu thầu này đều được quy định chi tiết và rõ ràng trong Luật Đấu
thầu và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Đấu thầu. Căn cứ vào đó, các cơ
quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền cùng các nhà thầu quan tâm có thể
nghiên cứu, thực hiện nhằm đảm bảo tính công khai, minh bạch và bình đẳng
trong công tác đấu thầu và lựa chọn nhà thầu có năng lực, bảo đảm thực hiện
có hiệu quả công việc được giao, tránh nảy sinh các hiện tượng tiêu cực, tham
nhũng, làm thất thoát ngân sách của nhà nước, đặc biệt là vốn từ các dự án
đầu tư .
Tuy nhiên việc thực hiện quy trình tổ chức đấu thầu và lựa chọn nhà thầu
là một công việc quan trọng đòi hỏi phải có những con người quản lý hay
chuyên gia có kinh nghiệm lâu năm trong lĩnh vực đấu thầu. Những người
này phải có năng lực, trình độ và đặc biệt phải công tâm, khách quan, công
bằng trong việc thực hiện nhiệm vụ đấu thầu. Nếu không sẽ dẫn đến những
Tiểu luận cuối khoá
Nguyễn Hồng Hải - Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Thường Tín
2
Tiểu luận cuối khoá
Xử lý tình huống sai phạm trong công tác chỉ định thầu gói thầu
mua sắm máy camera giám sát tại bộ phận một cửa của Văn phòng
HĐND-UBND huyện Thƣờng Tín. Đây là tình huống xảy ra đối với công
tác đấu thầu và lựa chọn nhà mà chủ đầu tư chưa hiểu rõ và nắm được quy
chế đấu thầu. Tình huống trên đề cập đến việc chủ đầu tư lựa chọn nhà thầu
không đúng dẫn đến sự khiếu kiện của các nhà thầu, không bảo đảm tính công
khai, minh bạch và bình đẳng trong công tác đấu thầu và lựa chọn nhà thầu.
Do chưa có nhiều kinh nghiệm công tác nên phương án giải quyết vấn đề
có thể không tránh khỏi những thiếu sót và hạn chế. Em xin chân thành cảm
ơn Ban giám hiệu nhà trường, Phòng Đào tạo, Quý thầy cô trường Đào tạo
cán bộ Lê Hồng Phong đã giúp đỡ chúng em trong quá trình học tập tại
trường. Đặc biệt, em xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành đến thầy giáo chủ
nhiệm lớp K4A-2015 và các thầy cô đã trực tiếp hướng dẫn, chỉ bảo tận tình,
giúp đỡ chúng em hoàn thành bài tiểu luận này. Bản thân em rất mong nhận
được sự quan tâm, giúp đỡ của các thầy, cô giáo trong nhà trường, cũng như
các đồng chí, đồng nghiệp liên quan đến bài viết, để bài viết hoàn thiện hơn,
áp dụng vào thực tiễn được tốt hơn. Em xin chân thành cảm ơn!
I. MÔ TẢ TÌNH HUỐNG
1.1. Hoàn cảnh ra đời /xuât hiện tình huống
Nhằm trang bị camera giám sát tại bộ phận một cửa nhằm đáp ứng yêu
cầu mới trong công tác cải cách hành chính, đảm bảo tính công khai, minh
bạch, tăng cường sự giám sát đối với bộ phận tiếp công dân, Văn phòng
HĐND-UBND huyện Thường Tín đã lập tờ trình gửi phòng Tài chính - Kế
1.2. Mô tả tình huống
Việc trang bị máy camera giám sát tại bộ phận một cửa bằng nguồn vốn
ngân sách là công việc quan trọng, vì vậy quy trình, thủ tục mua sắm phải
được thực hiện theo đúng các quy định của Luật đấu thầu và các văn bản liên
quan. Văn phòng HĐND-UBND huyện - Chủ đầu tư lập dự án "Mua sắm
trang bị mới thiết bị văn phòng", trong đó có gói thầu: "Mua sắm máy camera
giám sát tại bộ phận một cửa" được UBND huyện phê duyệt tại Quyết định số
604/QĐ-UBND ngày 25/5/2015 của UBDN huyện Thường Tín về việc phê
duyệt kế hoạch đấu thầu gói thầu mua sắm thiết bị với giá gói thầu (dự toán)
được duyệt là 95 triệu đồng, được thực hiện theo hình thức chỉ định thầu .
Nguyễn Hồng Hải - Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Thường Tín
4
Tiểu luận cuối khoá
Để lựa chọn nhà thầu có đủ năng lực và kinh nghiệm để chỉ định thầu
đối với gói thầu này, Văn phòng HĐND-UBND huyện đã tiến hành đăng
thông báo mời tham gia đề xuất yêu cầu để chỉ định thầu trên các phương tiện
thông tin đại chúng 3 kỳ liên tiếp (Đài truyền thanh huyện Thường Tín các
ngày 17,18,19/6/2015). Sau 10 ngày kể từ ngày đăng tải, Văn phòng HĐNDUBND (bên mời thầu) tiến hành phát hành hồ sơ yêu cầu đã được duyệt. Có 3
nhà thầu là Công ty Cổ phần xuất nhập khẩu và đầu tư NTC Việt Nam, Công
ty TNHH thương mại Vĩnh Hưng và Công ty TNHH CMC Thăng Long tham
gia mua hồ sơ đề xuất mời thầu .
Đến thời điểm đóng thầu theo quy định, bên mời thầu (Văn phòng
HĐND-UBND huyện) tiến hành đóng thầu; mở thầu công khai các hồ sơ và
sau đó tổ chuyên gia tiến hành đánh giá hồ sơ đấu thầu của cả 3 nhà thầu đã
nộp hồ sơ đề xuất theo đúng trình tự, thủ tục.
II. PHÂN TÍCH TÌNH HUỐNG
2.1. Mục tiêu xử lý tình huống.
- Xem xét vấn đề liên quan đến công tác chỉ định thầu mua sắm máy
camera giám sát tại bộ phận một cửa của Văn phòng HĐND-UBND huyện
Thường Tín, từ đó xem xét đối chiếu với Luật Đấu thầu, với các văn bản pháp
lý liên quan có hiệu lực thi hành, xác định được những vướng mắc, sai phạm
trong quá trình triển khai tổ chức đấu thầu từ đó có biện pháp khắc phục hậu
quả và thực hiện đúng theo quy định của Luật đấu thầu và các văn bản liên
quan đến hoạt động đấu thầu và lựa chọn nhà thầu, đảm bảo đạt được những
nội dung cơ bản trong đấu thầu, tăng cường pháp chế XHCN.
- Bảo vệ lợi ích chính đáng của các nhà thầu.
- Giải quyết hài hòa giữa tính pháp lý, lợi ích kinh tế và lợi ích xã hội.
- Bảo đảm việc sử dụng nguồn ngân sách nhà nước đạt hiệu quả cao nhất.
- Bảo đảm tính cạnh công khai, minh bạch và công bằng trong công tác
đấu thầu và lựa chọn nhà thầu.
- Chủ đầu tư lựa chọn được hàng hoá thiết bị với giá cả hợp lý nhất, chất
lượng tốt nhất.
- Thực hiện đúng trình tự, thủ tục về công tác đấu thầu và lựa chọn nhà
thầu theo Luật đấu thầu.
2.2 Cơ sở lý luận
- Luật đấu thầu số 43/2013/QH13 ngày 26/11/2013;
Nguyễn Hồng Hải - Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Thường Tín
6
Tiểu luận cuối khoá
- Luật đầu tư công số 49/2013/QH13 ngày 18/6/2001;
- Nghị định số 63/2014/NĐ-CP ngày 26/6/2014 của Chính phủ Quy định
Tiểu luận cuối khoá
2.4. Hậu quả của tình huống
Để thực hiện đầy đủ các thủ tục đầu tư đúng theo quy định của pháp luật
là điều rất cần thiết, trong đó việc chỉ định thầu để có được nhà thầu có đủ
năng lực về kỹ thuật, năng lực về tài chính đáp ứng được yêu cầu của gói thầu
là việc hết sức quan trọng, quyết định sự thành công của gói thầu cũng như
mục tiêu đề ra. Làm tốt công tác chỉ định thầu sẽ lựa chọn được nhà thầu có
đủ năng lực để cung cấp thiết bị tốt, đúng chủng loại, đúng thời gian, bảo đảm
chất lượng và hiệu quả cao nhất, tiết kiệm cho ngân sách nhà nước .
Việc thực hiện quy trình chỉ định thầu không hợp lý trong tình huống
này có thể xảy ra các hậu quả sau:
Đối với chủ đầu tư:
- Xảy ra việc khiếu kiện của nhà thầu đối với chủ đầu tư.
- Chủ đầu tư không yêu cầu rõ về tính năng của máy, tiêu chuẩn thiết
bị, nên dẫn đến thiếu công khai trong lựa chọn nhà thầu, và có thể sẽ không
lựa chọn được thiết bị tốt nhất với giá thấp nhất.
- Thiệt hại về ngân sách của nhà nước: Do không lựa chọn được nhà
thầu có năng lực cao nhất để thực hiện gói thầu.
- Tốn kém về thời gian trong việc lựa chọn nhà thầu thực hiện gói thầu .
- Có thể dẫn đến những sai lầm tương tự trong công tác chỉ định thầu ở
những gói mua sắm sau này.
- Nhà thầu không tin tưởng vào sự công khai, minh bạch và bình đẳng
chủ đầu tư, gây mất uy tín đối với các cơ quan nhà nước, giảm sút lòng tin của
các nhà thầu nói riêng cũng như của nhân dân nói chung.
- Thiệt hại về lợi ích, thời gian và tiền của của nhà thầu tham gia đấu
thầu (hình thức chỉ định thầu).
Đối với xã hội
- Dự án chậm được triển khai, có thể gây lãng phí ngân sách nhà nước
khi không lựa chọn được nhà thầu tốt nhất.
thầu và lựa chọn nhà thầu.
Nhƣợc điểm:
- Mất nhiều thời gian (thực hiện lại quy trình chỉ định thầu từ khâu đầu
cho đến khi kết thúc mất khoảng 30 ngày).
- Mất lòng tin giữa nhà thầu với chủ đầu tư và các cơ quan chức năng.
- Tốn kém về ngân sách của nhà nước, của các nhà thầu và thời gian do
phải tổ chức thực hiện lại theo đúng trình tự thủ tục.
Nguyễn Hồng Hải - Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Thường Tín
9
Tiểu luận cuối khoá
3.2 Phƣơng án 2: Chấp nhận kết quả phê duyệt của chủ đầu tư Văn
phòng HĐND-UBND là cho nhà thầu Công ty TNHH thương mại Vĩnh Hưng
trúng thầu.
Ƣu điểm:
- Thể hiện được quyền quyết định của chủ đầu tư trong công tác chỉ
định thầu.
Nhƣợc điểm:
- Tạo ra sự không tin tưởng của nhà thầu đối với chủ đầu tư.
- Chưa công bằng, minh bạch trong công tác đấu thầu.
- Nhà thầu đứng thứ nhất sẽ khiếu kiện, kéo dài, ảnh hưởng tới chủ đầu
tư và nhà thầu trúng thầu.
- Không thực hiện đúng quy trình về chỉ định thầu theo Luật đấu thầu
và các văn bản liên quan ở phần căn cứ nêu trên .
- Gây bất bình cho nhà thầu cũng như ảnh hưởng xấu đến dư luận xã
hội.
- Tạo tiền lệ xấu cho các hoạt động chỉ định thầu mua sắm sau này.
chỉ định thầu, đã chỉ định thầu cho nhà thầu xếp thứ 2 là không phù hợp với
Luật Đấu thầu và các văn bản hướng dẫn thi hành (được quy định tại Luật
Đấu thầu, Nghị định 63/2014/NĐ-CP ngày 26/6/2014 của Chính phủ về
hướng dẫn thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu).
3.5. Kế hoạch tổ chức thực hiện phƣơng án đã chọn
Sau khi nhận được đơn khiếu nại của nhà thầu Công ty cổ phần xuất
nhập khẩu và thương mại NTC Việt Nam, Văn phòng HĐND-UBND huyện
phải họp lại với các cơ quan liên quan xem xét và có văn bản đề nghị thành
lập hội đồng xử lý vụ việc.
Bƣớc 1:
Chủ đầu tư - Văn phòng HĐND-UBND huyện quyết định thành lập Hội
đồng xử lý đơn khiếu nại của nhà thầu. Sau đó, Hội đồng đã họp bàn và thống
nhất ngày họp xử lý, và mời các bên (3 nhà thầu) cùng tham gia để bảo đảm
tính công khai, minh bạch.
Bƣớc 2:
Trong cuộc họp với các nhà thầu, chủ đầu tư tự nhận trách nhiệm về việc
chưa hiểu hết về công tác chỉ định thầu, và đưa ra phương án giải quyết, bảo
đảm lợi ích của các nhà thầu tham gia: Hủy kết quả trúng thầu của nhà thầu
công ty TNHH thương mại Vĩnh Hưng và phê duyệt chỉ định thầu cho nhà
Nguyễn Hồng Hải - Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Thường Tín
11
Tiểu luận cuối khoá
thầu Công ty cổ phần xuất nhập khẩu và thương mại NTC Việt Nam trúng
thầu và bồi thường thiệt hại cho các nhà thầu nếu có. (Trong trường hợp này
chưa có thiệt hại lớn cho nhà thầu vì chủ đầu tư chưa ký hợp đồng với nhà
thầu có quyết định trúng thầu).
Tiểu luận cuối khoá
4.1. Kiến nghị đối với Đảng và Nhà nƣớc
- Mở các lớp đào tạo, bồi dưỡng về hoạt động đấu thầu cho cán bộ quản
lý công tác đấu thầu của các cấp.
- Nghiên cứu và ban hành các văn bản hướng dẫn cụ thể về hoạt động
đấu thầu, lựa chọn nhà thầu để chủ đầu tư và các nhà thầu thực thi có hiệu quả
và đạt kết quả cao.
- Kiến nghị cơ quan có thẩm quyền nghiên cứu ban hành văn bản hướng
dẫn việc xử lý tình huống đối với nhà thầu bỏ giá thầu dưới giá thành xây
dựng công trình để thống nhất thực hiện.
- Hiện nay tình trạng đấu thầu giả, giàn xếp đấu thầu vẫn còn xảy ra.
Điều này ảnh hưởng đến sự nghiêm minh của pháp luật, sự công bằng, minh
bạch trong công tác đấu thầu, dẫn đến tình trạng các công trình kém chất
lượng vì không lựa chọn được nhà thầu thật sự có năng lực để thi công. Vì
vậy cần phải có những biện pháp để ngăn chặn tình hình này.
4.2. Kiến nghị đối với cơ quan chức năng
- Nghiên cứu các văn bản về đấu thầu, thực hiện đúng Luật Đấu thầu và
các văn bản liên quan đến hoạt động đấu thầu.
- Tăng cường giám sát công tác đấu thầu của các chủ đầu tư và nhà
thầu.
- Thanh, kiểm tra việc thực hiện đầu thầu lựa chọn nhà thầu.
- Công khai, minh bạch trong công tác đấu thầu và lựa chọn nhà thầu.
- Cung cấp thông tin đầy đủ cho nhà thầu tham gia đấu thầu.
- Cán bộ quan lý công tác đấu thầu phải có năng lực công tác, phải có
chứng chỉ đấu thầu.
- Nghiên cứu và tham khảo các tài liệu về đấu thầu và lựa chọn nhà
thầu.
- Thực hiện quy trình về hoạt động đấu thầu và lựa chọn nhà thầu theo
đúng Luật đấu thầu.
thầu chi tiết, cụ thể hơn nhằm giảm thiểu những tiêu cực, sai sót trong công
tác đấu thầu, lựa trọn nhà thầu. Bên cạnh đó phải đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ
cán bộ làm công tác đấu thầu có đẩy đủ phẩm chất, năng lực để thực hiện tốt
công tác đấu thầu và lựa chọn nhà thầu theo đúng quy trình quy định của luật
đấu thầu.
Nguyễn Hồng Hải - Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Thường Tín
14
Tiểu luận cuối khoá
Tôi cho rằng chọn phương án ba như đã nêu là đã giải quyết được mục
tiêu đề ra, xử lý tình huống đúng với các quy định của Luật đấu thầu, đồng
thời đảm bảo tính công khai, minh bạch .
Nguyễn Hồng Hải - Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Thường Tín
15
Tiểu luận cuối khoá
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Tài liệu bồi dưỡng về Quản lý hành chính nhà nước chương trình
ngạch chuyên viên.
- Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13 ngày 26/11/2013;
- Luật đầu tư công số 49/2013/QH13 ngày 18/6/2001;
- Nghị định số 63/2014/NĐ-CP ngày 26/6/2014 của Chính phủ Quy
IV. KIẾN NGHỊ ........................................................................................ 12
4.1. Kiến nghị đối với Đảng và Nhà nước................................................. 13
4.2. Kiến nghị đối với cơ quan chức năng................................................. 13
V. KẾT LUẬN ............................................................................................ 14
TÀI LIỆU THAM KHẢO .......................................................................... 16
Nguyễn Hồng Hải - Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Thường Tín
17