TRƢỜNG ĐÀO TẠO CÁN BỘ LÊ HỒNG PHONG TP HÀ NỘI
LỚP BỒI DƢỠNG NGẠCH CHUYÊN VIÊN K2A-2015

TIỂU LUẬN
Xử lý tình huống về giải quyết khiếu nại, tranh chấp quyền sử
dụng đất xã Thụy An, huyện Ba Vì
HỌ TÊN HỌC VIÊN: NGUYỄN LAN HƢƠNG
ĐƠN VỊ CÔNG TÁC : PHÕNG TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƢỜNG HUYỆN BA VÌ

Hà Nội, tháng 10 năm 2015


MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU ............................................................................................... 1
I. Mô tả tình huống......................................................................................... 3
II. Xác định mục tiêu xử lý tình huống ......................................................... 6
III. Phân tích tình huống ............................................................................... 6
1. Phân tích tình huống ..................................................................................... 6
2. Nguyên nhân và hậu quả .............................................................................. 7
IV. Xử lý tình huống ...................................................................................... 10
1. Các phương án xử lý tình huống................................................................... 10
2. Lựa chọn phương án..................................................................................... 13
V. Tổ chức thực hiện phƣơng án ................................................................... 14
VI. Kiến nghị và kiến nghị ............................................................................. 15


LI NểI U
1. Lý do la chn ti
Gii quyt khiu ni, tranh chp t ai l mt trong nhng ch trng
ln ca ng v Nh nc, l mt trong nhng ni dung ca cụng tỏc qun lý
Nh nc v t ai theo quy nh ca phỏp lut v t ai. Thc hin tt ni

về sử dụng đất đai, quyền dân sự trong các giao dịch. Xuất phát từ mục đích
trên, tôi xin chọn tiểu luận với đề tài: “Xử lý tình huống về giải quyết khiếu
nại, tranh chấp quyền sử dụng đất tại xã Thụy An, huyện Ba Vì, TP Hà
Nội”, đây là một vụ việc tuy không lớn nhưng đã phải tốn nhiều thời gian giải
quyết, tình tiết ngày càng phức tạp trên địa bàn xã Thụy An, huyện Ba Vì, thành
phố Hà Nội.
Vì thời gian và kiến thức còn hạn chế, tiểu luận không tránh khỏi những
khiếm khuyết, thiếu sót. Rất mong được sự góp ý chân thành của các Thầy Cô
giáo và các học viên. Tôi xin chân thành cảm ơn!
2. Phƣơng pháp nghiên cứu
- Phương pháp thu thập tài liệu
- Phương pháp phân tích, tổng hợp
3. Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu đề tài:
- Phạm vi không gian: xã Thụy An, huyện Ba Vì
- Phạm vi khoa học: giải quyết “Xử lý tình huống về giải quyết khiếu nại,
tranh chấp quyền sử dụng đất tại xã Thụy An, huyện Ba Vì, TP Hà Nội”
4. Bố cục tiểu luận
Ngoài mở đầu, tiểu luận gồm các nội dung sau:
I. Mô tả tình huống
II. Xác định mục tiêu xử lý tình huống
III. Phân tích tình huống
IV. Xử lý tình huống
V. Tổ chức thực hiện
VI. Kiến nghị

2


I. MÔ TẢ TÌNH HUỐNG

dung: Sau khi xác lập giấy giao quyền sử dụng đất cho con trai là Nguyễn Văn
Sỹ năm 1996, gia đình ông Nguyễn Chí Hiếu đã chuyển vào tỉnh Lâm Đồng lập
3


nghiệp, truớc khi đi có nhờ em trai là Nguyễn Chí Công trông nom, quản lý giúp
thửa đất này nhưng chỉ là thoả thuận miệng mà không lập thành văn bản. Sau
khi về cư trú tại xã Sơn Đà, huyện Ba Vì năm 2008, năm ngày 20/3/2010 ông
Nguyễn Chí Hiếu đã gặp và yêu cầu ông Nguyễn Chí Công trả lại thửa đất ao để
gia đình ông sử dụng và lúc đó ông Hiếu mới biết thửa đất đó đã được UBND
huyện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Nguyễn Chí Công năm
1998. Tuy nhiên, Ông Nguyễn Chí Công đã kiên quyết không trả lại đất cho ông
Nguyễn Chí Hiếu với các lý do: Gia đình ông Nguyễn Chí Hiếu và cháu Nguyễn
Văn Sỹ đã bỏ đi làm ăn, không có việc nhờ gia đình ông trông nom, quản lý
giúp, đất bỏ hoang, không sử dụng đất nên gia đình ông Nguyễn Chí Công đã
cải tạo và sử dụng nuôi trồng thủy sản từ năm 1998 và đăng ký quyền sử dụng
đất cho mình.
Sau khi nhận được đơn khiếu nại của ông Nguyễn Chí Hiếu, nhận thấy thực
chất đây là tranh chấp về quyền sử dụng đất giữa ông Nguyễn Chí Hiếu và ông
Nguyễn Chí Công, mặc dù giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho hộ ông
Nguyễn Chí Công từ năm 1998 đã được 12 năm nhưng ông Nguyễn Chí Hiếu mới
được biết việc cấp giấy chứng nhận này chưa được 30 ngày (theo lời ông Hiếu trình
bày trong đơn) như vậy theo quy định của pháp luật thời hiệu khiếu nại quyết định
hành chính vẫn được áp dụng trong trường hợp này. UBND huyện Ba Vì đã giao
Phòng Tài nguyên và Môi trường chỉ đạo, đôn đốc UBND xã Thụy An xem xét lại
hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất năm 1998 cho ông Nguyễn Chí
Công và tiến hành kiểm tra, xác minh làm rõ nguồn gốc vầ quá trình sử dụng thửa
đất trên.
Ngày 25/4/2010, UBND xã Thụy An đã có báo cáo kết quả xác minh trình
UBND huyện với nội dung như sau:

Sau khi đã có ý kiến Thanh tra huyện Ba Vì kết luận việc cấp Giấy chúng
nhận năm 1998 cho ông Nguyễn Chí Công là không đúng đối tượng, ngày
24/5/2010 UBND huyện đã ban hành Quyết định số 105/QĐ-UBND thu hồi
Giấy chứng nhận số sế ri T 556558 đã cấp cho ông Nguyễn Chí Công năm 1998
do không đúng đối tượng đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận.
Tuy nhiên, sau khi ban hành quyết định thu hồi giấy chứng nhận quyền sử
dụng đất cấp năm 1998 cho ông Nguyễn Chí Công; ông Nguyễn Chí Công vẫn
kiên quyết không trả lại đất. Gia đình ông Nguyễn Chí Hiếu vẫn tiếp tục đề nghị
UBND huyện Ba Vì phải bàn giao lại thửa đất trên và cấp Giấy chứng nhận
quyền sử dụng đất cho con trai ông là Nguyễn Văn Sỹ. UBND huyện đã có chỉ
đạo UBND xã Thụy An xem xét đơn xin cấp giấy chứng nhận, xét duyệt đủ
điều kiện hay không đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất,
nhưng cho đến nay sự việc vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.

5


II. XÁC ĐỊNH MỤC TIÊU TÌNH HUỐNG
1. Mục tiêu chung
- Đảm bảo kỷ cương pháp luật, phù hợp với nguyên tắc cơ bản mà Hiến
pháp đã nêu: Đất đai thuộc sở hữu của toàn dân.
- Giảm tối đa các mức thiệt hại kinh tế (nếu có), bảo vê lợi ích của nhà
nước. lợi ích chính đáng của công dân.
- Giải quyết hài hòa giữa các lợi ích trước mắt và lâu dài, các lợi ích kinh
tế - xã hội và pháp lý.
- Tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa.
2. Mục tiêu đối với việc xử lý tình huống:
- Đối tượng cần giải quyết ?
- Cấp nào, cơ quan nào có thẩm quyền giải quyết vụ khiếu kiện, tranh
chấp trên đúng theo quy định của pháp luật?

không sử dụng (bỏ hoang) nên ông Nguyễn Chí Công đã tự ý khai thác cải tạo
sử dụng. Và dù nguyên nhân nào đi chăng nữa cũng khẳng định ông Công được
quyền sử dụng đất là không minh bạch. Từ căn cứ trên khẳng định việc cấp giấy
chứng nhận cho ông Nguyễn Chí Công năm 1998 là không đủ căn cứ pháp lý,
là sai đối tượng.
Tuy nhiên, việc giải quyết của UBND huyện Ba Vì ra quyết định thu hồi
giấy chứng nhận của ông Công tuy đã bác bỏ được quyền sử dụng đất hợp pháp
của ông Nguyễn Chí Công, nhưng chưa giải quyết được dứt điểm được hai vấn đề
cơ bản sau:
- Chưa làm rõ quyền sử dụng đất có thuộc về gia đình ông Nguyễn Chí
Hiếu (cụ thể là con trai ông Hiếu, Nguyễn Văn Sỹ) hay không, nên để sự việc
diễn biến kéo dài ảnh hưởng đến vai trò quản lý nhà nước của một cơ quan nhà
nước, có thể dẫn đến mất trật tự an toàn xã hội và lòng tin của nhân dân.
- Chưa thực hiện thu hồi đất nên dẫn đến ông Nguyễn Chí Công vẫn
ngang nhiên sử dụng như muốn thách thức pháp luật, thể hiện tính chưa nghiêm
kỷ cương phép nước, coi thường pháp luật của ông Nguyễn Chí Công.
2. Nguyên nhân và hậu quả:
a. Nguyên nhân
* Về khách quan:
Do quá trình phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương ngày một phát triển, giá
trị quyền sự dụng đất ngày càng cao, dẫn đến nhiều những tranh chấp đất đai.
Hồ sơ địa chính đất đai trải qua nhiều thời kỳ chưa được lưu trữ, cập nhật
đầy đủ. Trên địa bàn huyện Ba Vì các xã cơ bản chưa được đo đạc bản đồ địa chính
chính quy, tài liệu quản lý đất đai vẫn dựa vào bản đồ 299 đo đạc từ những năm
1980 đã cũ nát, thát lạc, thiếu đồng bộ, biến động nhiều về ranh giới, loại đất, đối
7


tượng sử dụng đất gây nhiều khó khăn trong việc xác định chứng cứ đẻ giải quyết.
Các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến quản lý đất đai, giao dịch

Cách nhìn nhận sự việc của cán bộ, công chức còn chưa được thực sự sâu
8


sắc, đầy đủ dẫn đến việc giải quyết nhiều khi chỉ giải quyết được cái ngọn mà
chưa giải quyết được cái gốc của vấn đề dẫn đến sự việc kéo dài.
b. Hậu quả:
* Đối với Uỷ ban nhân dân xã Thụy An :
Do sơ suất và thiếu trách nhiệm đã thiết lập hồ sơ cấp giấy chứng nhận cho
ông Nguyễn Chí Công, nay bộ máy chính quyền phải mất nhiều thời gian, công sức
của nhà nước để giải quyết sự việc. Gây mất ổn định, an ninh trật tự địa phương.
* Đối với UBND huyện Ba Vì:
Là cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ
gia đình, cá nhân, khi xảy ra khiếu nại, tranh chấp cũng đã tốn nhiều thời gian,
công sức để giải quyết.
Trong quá trình giải quyết nếu không xử lý dứt điểm tận gốc sự việc rất
dẫn đến khiếu nại, tranh chấp, tố cáo kéo dài hoặc lên cấp trên là UBND Thành
phố Hà Nội hoặc Tòa án nhân dân phải giải quyết theo quy định của Luật Khiếu
nại và Luật Tố tụng dân sự.
* Đối với hộ gia đình ông Nguyễn Chí Hiếu:
Mất rất nhiều thời gian, sức lực để làm việc với các cơ quan có thẩm
quyền giải quyết. Tuy nhiên mặc dù gia đình ông có giấy xác nhận của UBND
xã Thụy An năm 1996 về quyền sử dụng đất, nhưng do ông không sử dụng đất
ngày nào thì theo quy định của pháp luật, ông có nguy cơ không được thừa nhận
quyền sử dụng đất cho mình.
Ngoài ra, giữa gia đình ông và gia đình em trai ông là Nguyễn Chí Công
đã có sự rạn nứt lớn về tình cảm, thậm chí nảy sinh thù oàn ảnh hưởng lâu dài
tới nhiều thế hệ trong đại gia đình ông.
* Đối với hộ gia đình ông Nguyễn Chí Công:
Ông là người sử dụng đất không minh bạch, bản thân ông đã vi phạm đạo

nhận quyền sử dụng đất đã cấp năm 1996, ông Công không chấp hành quyết
định trả lại giấy chứng nhận để hủy bỏ, vẫn sử dụng đất thì để cưỡng chế về mặt
sử dụng đất vẫn phải ban hành quyết định thu hồi đất có nghĩa là quyết định thu
hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không thay thế được hoàn toàn quyết
định thu hồi đất.
- Căn cứ khẳng định ông Công sử dụng diện tích đất trên trái pháp luật như sau:
Một là, năm 1996 ông Công cũng đã ký làm chứng vào văn bản giao
quyền sử dụng đất cho ông Nguyễn Văn Sỹ, điều đó khẳng định đất đó không
thuộc quyền sử dụng của ông Công;
Hai là, nếu ông Công cho rằng do đất bỏ hoang nên năm 1998 ông sử dụng
và làm đơn đăng ký cấp giấy chứng nhận theo quy trình nhà nước công nhận quyền
sử dụng đất đối với đất thổ cư (đất ở, đất vườn, ao) do gia đình ông đã sử dụng từ
10


trước ngày 15/10/1993 là hành vi gian lận và vi phạm pháp luật. Trong tình huống
này, thấy đất do ông Sỹ bỏ hoang, ông muốn được sử dụng thì phải khai báo với
chính quyền địa phương để được xem xét, xác minh theo trình tự đối với đất có chủ
nhưng bỏ hang. Như vậy dù ông Công có được gia đình ông Hiếu nhờ trông nom
hay do “khai hoang” trên đất mà mình đã biết rõ chủ sử dụng đất là của gia đình
ông Hiếu thì đều trái quy định của pháp luật về đất đai năm 1993.
- Căn cứ để không công nhận quyền sử dụng đất đối với hộ ông Nguyễn
Chí Hiếu thể hiện như sau:
Một là, gia đình ông Nguyễn Chí Hiếu có giấy giao quyền sử dụng đất
cho con trai là Nguyễn Văn Sỹ nếu coi đây là giấy tờ hợp pháp theo quy định tại
Điểm c, Khoản 1 Điều 50 Luật Đất đai thì vẫn không đủ điều kiện cấp giấy
chứng nhận quy định tại Khoản 1 Điều 50: “ Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng
đất ổn định, được ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn xác nhận không có tranh
chấp mà có một trong các loại giấy tờ sau đây thì được cáp giấy chứng nhạn
quyền sử dụng đất và không phải nộp tiền sử dụng đất:...”. Như vây, nếu không

khi kin ra tũa ỏn nhõn dõn huyn Ba Vỡ xột x v tranh chp t ai gia h ụng
Nguyn Chớ Hiu v h ụng Nguyn Chớ Cụng. Sau khi c tũa ỏn xột x theo
lut nh, s thc hin theo bn ỏn ó tuyờn. p dng khon 1, iu 136 Lut t
ai nm 2013 Tranh chp v quyn s dng t m ng s cú giy chng nhn
quyn s dng t hoc cú mt trong cỏc loi giy t quy nh ti khon 1, 2 v 5
iu 50 ca Lut ny v tranh chp v ti sn gn lin vi t thỡ do Tũa ỏn gii
quyt.
Mc dự UBND huyn Ba Vỡ ó ban hnh quyt nh thu hi giy chng
nhn ca ụng Nguyn Chớ Cụng, tuy nhiờn cha xỏc nh quyn s dng t
thuc v ụng gia ỡnh ụng Hiu. Nhng do ụng Nguyn Chớ Hiu cú giy t v
vic giao quyn s dng t cho con trai Nguyn Vn S nm 1996 cú xỏc nhn
ca UBND xó Thy An , cn c giy t ny vn cú th yờu cu Tũa ỏn xột x
theo quy nh ti Khon 1, iu 136 Lut t ai nm 2013.
Nhc im ca phng ỏn ny l nu Tũa ỏn khụng phi hp vi UBND
xó Thy An v UBND huyn Ba Vỡ v vic xỏc minh chng c ụng Nguyn
Chớ Hiu khụng s dng t n nh mt ngy no, cú th Tũa ỏn cho rng li
sai do UBND huyn Ba Vỡ cp Giy chng nhn nm 1998 l cn c ụng
Nguyn Chớ Cụng s dng t ca ụng Hiu m khụng xột n quỏ trỡnh khụng
s dng t trc v sau nm 1996 n nm 1998 (thi im cỏp giy chng
nhn cho ụng Cụng) ca h ụng Nguyn Chớ Hiu.
Xây dựng các ph-ơng án xử lý:
Tình huống khiếu nại quyết định hành chính về việc cấp Giấy chứng nhận
đó đ-ợc giải quyết bằng một quyết định hành chính của UBND huyện Ba Vì với
nội dung thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp năm 1998 của ông
12


Nguyễn Chí Công. Nh- đã đánh giá ở trên quyết định của UBND huyện Ba Vì là
đúng nh-ng ch-a triệt để, còn phải giải quyết hai vấn đề cơ bản:
Mt l, ụng Cụng sau khi cú quyt nh thu hi giy chng nhn, khụng

13


của gia đình ông Nguyễn Chí Hiếu, nếu ông có nhu cầu được sử dụng đất thì UBND
huyện Ba Vì chấp nhận cho thuê đất nuôi trồng thủy sản đối với gia đình ông.
V. TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHƢƠNG ÁN
Sau khi lựa chọn phương án 1, bước tiếp theo là xây dựng kế hoạch và tổ
chức thực hiện phương án gồm các nội dung chủ yếu là xây dựng nội dung công
việc phải thực hiện, xác định thời gian thực hiện theo đúng trình tự pháp luật, phân
công và trách nhiệm tổ chức, cá nhân thực hiện, địa điểm thực hiện, cụ thể như
sau:
Thể hiện theo biểu trang sau:
STT

1

2

3

Nội dung công việc

Củng cố và thiết lập hồ sơ thu hồi đất,
soạn thảo quyết định để trình UBND
huyện ra quyết định thu hồi đất.

UBND huyện ra quyết định thu hồi đất

Chấp hành quyết định thu hồi đất.
(trong thời gian này đương sự có quyền

huyện

30 ngày

MTTQ và các
đoàn thể xã
Thụy An vận
động, thuyết
phục; hộ gia
đình, ông
Nguyễn Chí
Công; hộ gia
đình, cá nhân
ông Nguyễn
Chí Công,
Nguyễn Văn
Sỹ; UBND xã
Thụy An và
các tổ chức,
đơn vị có liên
quan.

Tổ chức
bàn giao
đất cho địa
phương tại
thực địa.

Địa điểm
thực hiện


30 ngày (kể từ
ngày thụ lý
đơn)

Thực hiện hồ sơ, ra quyết định cưỡng
chế, lập phương án và tổ chức cưỡng
chế hành vi không thi hành quyết định
thu hồi đất (nếu có)

Tổ chức
UBND huyện,
cưỡng chế sau
tổ công tác của
15 ngày kể từ
Thực hiện
huyện, xã;
ngày công dân
người bị cưỡng cưỡng chế
vi phạm nhận
chế và các tổ tại thực địa
được quyết
chức, cá nhận
định cưỡng
có liên quan.
chế

Thực hiện hồ sơ thuê đất đối với gia
đình ông Nguyễn Chí Công.


UBND huyện,
tổ công tác,
UBND xã
Thụy An

Trụ sở
UBND
huyện

10 ngày

Đảng ủy,
UBND xã
Thụy An

Trụ sở
UBND xã

VI. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
Sự lãnh đạo của các cấp uỷ Đảng luôn là nhân tố bảo đảm thắng lợi trong
mọi lĩnh vực công tác. Công tác giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo đang là
khâu yếu, bức xúc, vì vậy cần có sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát, quyết liệt và có
hiệu quả của các cấp uỷ Đảng. Mặt khác, đề nghị Hội đồng nhân dân các cấp
tăng cường giám sát việc thi hành pháp luật về đất đai và pháp luật về khiếu
nại, tố cáo, bảo đảm pháp luật về đất đai và pháp luật về khiếu nại, tố cáo
được thi hành nghiêm chỉnh. Tổ chức triển khai thực hiện Đề án “Đổi mới công
tác tiếp công dân” theo Quyết định số 858/QĐ-TTg ngày 14/6/2010 của Thủ
15



Đảng, Nhà nước phải thường xuyên tổ chức kiểm tra, kiểm soát việc thực
hiện chủ trương, đường lối, chính sách về đất đai, công tác quản lý đất đai, cá
giao dịch dân sự liên quan đến đất đai.
16


Trong lĩnh vực quản lý nhà nước được thực hiện theo pháp luật, trên tất cả
các lĩnh vực là cơ sở chủ yếu để điều chỉnh các quan hệ xã hội. Vì vậy mọi vấn
đề thuộc về quản lý nhà nước, quản lý xã hội phải tuân thủ đúng theo quy định
của pháp luật. Nhằm ngăn chặn kịp thời những hành vi vi phạm pháp luật. Cần
tăng cường tổ chức việc giáo dục phổ biến pháp luật đến tận cơ sở, tạo mọi điều
kiện để làm cho mỗi người dân đều thông hiểu pháp luật, từ đó làm cho mỗi
người dân đều thực hiện”Sống và làm việc theo hiến pháp và pháp luật”.
Tích cực giáo dục pháp luật cho mọi công dân phải được thực hiện thường
xuyên, liên tục, ở mọi lúc, mọi nơi ở mọi lứa tuổi trong cộng đồng xã hội.
Thực hiện tốt công tác cải cách hành chính từ Trung ương tới cơ sở trong
việc giải quyết các vấn đề liên quan nảy sinh trong cộng đồng xã hội như: Đất
đai, nhà ở, thừa kế tránh gây phiền hà, sách nhiễu cho nhân dân. Tạo niềm tin
của nhân dân đối, với Đảng Nhà nước.
Từ tình huống trên cần lưu ý đối với các cơ quan nhà nước, phải tập trung
chỉ đạo các cấp các ngành, khi giao đất, công nhân quyền sử dụng đất cần phải
chú trọng công tác rà soát, kiểm tra, xét duyệt đảm bảo công khai, minh bạch để
phòng ngừa các vi phạm có thể dẫn đến khiếu nại, tố cáo, tranh chấp về đất đai.
Đối với cán bộ, công chức nhà nước thường xuyên đào tạo, bồi dưỡng
kiến thức để nâng cao trình độ về mọi mặt, đặc biệt là những cán bộ công chức
làm nhiệm vụ quản lý đất đai, giải quyết khiếu nại, tố cáo, tranh chấp liên quan
đến quyền sử dụng đất.
Để thực hiện có hiệu quả và dứt điểm tình huống và phương án đã lựa
chọn trong tiểu luận này, cần tăng cường chỉ đạo sát sao của UBND huyện, phân
công các cán bộ có kiến thức và kinh nghiệm trong tổ công tác Thanh tra, Tài