TRƯỜNG ÐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM
VIỆN ÐÀO TẠO SAU ÐẠI HỌC

Tiểu luận môn học
TÂM LÝ & NGHỆ THUẬT LÃNH ĐẠO

Đề tài
PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO ĐỘC ĐOÁN
CỦA TẦN THUỶ HOÀNG SAU KHI THỐNG NHẤT TRUNG QUỐC

GVHD

: TS. Huỳnh Thanh Tú

Lớp

: QT Ngày 2 – K22

Nhóm thực hiện: Nhóm 1

TP HCM, năm 2014


MỤC LỤC


3

PHẦN MỞ ĐẦU
Lý do chọn đề tài
Trong một tổ chức, người lãnh đạo bao giờ cũng đóng một vai trò hết sức quan trọng,

1.1.1 Lãnh đạo
Theo George R.Terry (được trích dẫn bởi TS.Huỳnh Thanh Tú, 2013), lãnh đạo
là một hoạt động mục đích gây ảnh hưởng đến con người để họ đóng góp một cách tự
nguyện cho những mục tiêu của nhóm.
Lãnh đạo là quá trình gây ảnh hưởng đến các hoạt động của các nhân bằng việc
tạo ra mối ràng buộc giữa người với công việc nhằm thực hiện mục tiêu chung của tổ
chức trong điều kiện cụ thể nhất định.
Lãnh đạo là cách cư xử của một cá nhân khi chỉ đạo các hoạt động của nhóm để
đạt mục tiêu chung bằng khả năng lôi cuốn người khác theo mình, biết tạo ra một sự
thoả thuận chung của nhóm, biết thông tin cho nhân viên để họ biết làm gì để hoàn
thành công việc.
Thực tế, khái niệm lãnh đạo và nhà lãnh đạo là những khái niệm trừu tượng,
mang tính chủ quan. Tùy theo khía cạnh nghiên cứu mà các nhà nghiên có các định
nghĩa khác nhau. Tuy nhiên, ta có thể hiểu đơn giản:
Lãnh đạo là một quá trình mang tính xã hội mà trong đó, lãnh đạo tìm cách để
cấp dưới tham gia một cách tự nguyện nhằm đạt mục tiêu của tổ chức.
Người lãnh đạo là người có khả năng tạo ra tầm nhìn cho một tổ chức hay một
nhóm người và biết cách sử dụng quyền lực của mình gây ảnh hưởng lên những người
đi theo thực hiện tầm nhìn đó.
1.1.2 Phong cách lãnh đạo
Phong cách lãnh đạo là những phương pháp hoặc cách thức nhà lãnh đạo thường
dùng để gây ảnh hưởng đến đối tượng bị lãnh đạo.
Phong cách lãnh đạo của một cá nhân là dạng hành vi (tập hợp phương pháp hay
cách thức tác động) mà người đó thực hiện với nổ lực ảnh hưởng đến hoạt động của
những người khác theo nhận thức của đối tượng.
Phong cách lãnh đạo là cách thức làm việc của người lãnh đạo.


5


6

cao nhất, không cho phép nhân viên trực tiếp tham gia vào quá trình ra quyết định.
- Nhân viên thường ít thích người lãnh đạo.
- Hiệu quả công việc cao chỉ khi có mặt người lãnh đạo, thấp khi không có người
lãnh đạo.
- Không khí trong tổ chức thường nặng nề, gây hấn, tạo áp lực, chủ yếu phụ
thuộc vào định hướng cá nhân của người quản lý.
* So sánh phong cách lãnh đạo độc đoán với phong cách lãnh đạo dân chủ và
phong cách lãnh đạo tự do:
Tiêu chí so Phong cách lãnh đạo độc Phong cách lãnh Phong
sánh
Quyền

đoán

đạo dân chủ

lực Tập trung vào tay người lãnh Lãnh

lãnh đạo

đạo

cách

lãnh

đạo tự do
giải Lãnh đạo giải quyết

thường xuyên).

khí Không khí làm việc ngột ngạt, Không khí làm Không khí làm việc

nơi làm việc

căng thẳng, tạo cảm giác mệt việc thoải mái, thoải mái, thân thiện,
mỏi cho nhân viên. Nhân viên thân thiện, tạo tạo hứng thú làm
ít thích người lãnh đạo.

hứng
việc

thú
cho

làm việc cho nhân viên.
nhân Nhân viên rất thích

viên. Nhân viên người lãnh đạo.


7

rất thích người
lãnh đạo.
Định hướng Định hướng mang tính cá Định
công việc

nhân người lãnh đạo.

* Ưu điểm:
- Tạo tính ổn định, trật tự cao trong tổ chức.
- Nhà lãnh đạo sẽ trở thành một huấn luyện viên tốt với đầy đủ năng lực và trình
độ cho các nhân viên mới.
- Nâng cao tính hiệu quả trong quản lý.
- Trong những tính huống bất ngờ, bất trắc, đòi hỏi phải đưa ra quyết định xử lý
ngay, hoặc những bất đồng trong trong tập thể hay những tình huống gây hoang mang,
thì việc sử dụng phong cách lãnh đạo này sẽ đem lại hiệu quả rất cao.
* Nhược điểm:
- Đôi khi hiệu quả công việc không cao.
- Gây tâm lý lo sợ trong nhân viên. Họ sợ chứ không phục người lãnh đạo cho
nên làm việc không hết tâm => hạn chế năng lực làm việc.
- Kìm hãm, thậm chí dập tắt tính năng động và sáng tạo của nhân viên.
- Tạo không khí căng thẳng ngột ngạt => ảnh hưởng đến kết quả công việc.


8

- Không tập trung được nhiều ý kiến, sáng kiến tốt . Các quyết định quản lý
mang tính chủ quan duy ý chí nên tính khả thi công việc không cao.
- Người lãnh đạo dễ nảy sinh tâm lý chuyên quyền, hách dịch, ảnh hưởng không
tốt đến tổ chức.
1.1.4 Các yếu tố cấu thành phong cách lãnh đạo độc đoán
1.1.4.1 Tính cách
a. Khái niệm
“Tính cách” hay “tính” là tính chất, đặc điểm về nội tâm của mỗicon người, mà
có ảnh hưởng trực tiếp đến suy nghĩ, lời nói và hành động của người đó. Một người có
thể có nhiều tính cách và nhiều người có thể có cùng một tính cách.
Tính cách khác với tính tình, tính khí hay cá tính. Tính cách là yếu tố quan trọng
nhất của con người. Người ta thường đánh giá hành động, lời nói, và đôi khi là suy

người hay giận dỗi hoặc giận dai, họ chỉ nghĩ là những người xung quanh đáng ghét
và phải bị mình giận, trong khi không nghĩ rằng những người bị giận đang gặp phiền
toái vì hành động ngu xuẩn đó, trong trường hợp này người giận nên học tính vị tha.
+ Khoe khoang, ba hoa.
+ Vụ lợi, thích lợi dụng.
+ Gian trá, lừa lọc.
+ Nhẫn tâm, ác độc.
+ Vô duyên, lố bịch, nhảm nhí.
+ Đua đòi.
Học tính tốt bỏ tính xấu, hai thứ sẽ bổ sung cho nhau vào tâm hồn con người,
khiến nó thanh khiết, tươi đẹp và hoàn hảo hơn.
- Tính trung lập và tính vừa xấu vừa tốt
Tính vừa xấu vừa tốt, ví dụ như kiên định (hay bảo thủ), đôi lúc ta cần giữ vững
lập trường, đôi lúc cũng phải biết thay đổi nếu thấy mình chưa đúng. Thẳng thắn,
nhiều khi có những điều cần phải bộc trực mà nói, nhưng nhiều khi không thể thẳng
mặt mà nhận xét được. Hiền lành, trong những trường hợp bình thường thì đúng là
nên nhu mì, hiền dịu, nhưng khi gặp kẻ dữ dằn, ghê gớm thì nên cứng rắn lên để tránh


10

bị lợi dụng hay ăn hiếp. Cởi mở với mọi người nhưng kiên quyết trong công việc,
không a dua, nịnh nọt, “theo đuôi” người khác
Tính trung lập, ví dụ như trầm lặng, người mang tính này chả gây rắc rối gì, mà
cũng chẳng bị ai gây rắc rối cho, không xấu mà cũng không tốt.
b. Một số tính cách tiêu biểu của người lãnh dạo có phong cách độc đoán.
•

Quyết đoán
Trong nhiều trường hợp, quyết đoán rất quan trọng. Nó sẽ giúp chúng ta ứng phó

nhận "ông chủ cần mình để hoàn thành công việc”, hành động như vậy là chứng minh
cho sự quả quyết?
Quả thực, không phải lúc nào cũng dễ dàng xác định được hành vi quyết đoán
đúng. Bởi vì ranh giới giữa sự quyết đoán và khăng khăng cố chấp khá mong manh.
Ở một khía cạnh khác, mạnh mẽ, quyết đoán không có nghĩa là cứng đầu cứng
cổ, không thể linh hoạt khi hoàn cảnh thay đổi. Vì thế, những ông chủ độc đoán nên
linh hoạt hơn và các nhà quản lý dễ dãi nên cứng rắn hơn.
Nói một cách quyết đoán là một phần thuộc về phẩm chất lãnh đạo. Nhưng
không thể hiện sự quyết đoán một cách khăng khăng, cố chấp và cố gắng tránh làm
cho đồng nghiệp cũng như cấp dưới cảm thấy “phòng thủ”.
Các nhà nghiên cứu nhận thấy: Người lãnh đạo thường mất điểm khi cần tới sự
quyết đoán, khi hoặc là quá cứng nhắc hoặc là quá dễ dãi. Những ông chủ kém quyết
đoán sẽ không thể bảo vệ quan điểm của mình, dẫn tới thiếu hiệu quả trong việc đạt
được mục tiêu đề ra. Nhưng quá cứng rắn cũng gây tổn hại tới sự thành công của một
nhà lãnh đạo, nếu không muốn nói là còn nặng nề hơn. Bởi những người bảo thủ cố
chấp thường ít ai chịu đựng nổi. Vì vậy, mặc dù họ có thể đạt được ý muốn của họ
nhưng làm tổn hại tới các mối quan hệ xung quanh.
Cả hai thái cực nhu nhược và cứng rắn thô bạo đều làm hỏng một nhà lãnh đạo
hiệu quả, các nhà quản lý không chỉ nên biết bảo vệ ý kiến của mình mà còn biết lắng
nghe phản hồi của nhân viên.
“Dù ai nói ngã nói nghiêng
Lòng ta vẫn vững như kiềng ba chân”
Tóm lại, quyết đoán:
- Giúp chúng ta ứng phó linh hoạt, vượt qua khó khăn và thay đổi kịp thời để chớp lấy
thời cơ.


12

- Đạt tới những gì mình muốn, những điều mình xứng đáng có được mà không vi phạm

được người đời nhận định là "gian hùng". Thủ đoạn dối lừa nhất thời của Tào, mang


13

tính “bá đạo” nhưng đem lại hiệu quả cao ví như chuyện mượn thủ cấp để mua lòng
quân. Trong một lần đánh chiếm thành trì, do không đủ lương thực nên ông đã sai
người cấp phát lương thực làm cái đấu đong gạo nhỏ lại để đong ít số gạo kéo dài thời
gian, sau đó ông đổ tội cho viên quan trông coi việc cấp phát là Vương Hậu rồi đổ tội
cho Hậu, chém đầu để trấn an lòng quân. Vì việc làm trên Tào Tháo đã trả công cho
sự hy sinh oan uổng của viên quan ngày đó bằng cách nhận phụng dưỡng suốt đời gia
đình của ông ta. Tương tự như câu chuyện hành quân dưới trời nóng khô khát, Tào
Tháo đã trỏ roi mà nói, “trước mặt có một rừng mơ!”, xảo trá này trong dùng binh đã
nuôi một hy vọng gần cho binh sĩ phấn chấn tinh thần.
Vì vậy, nham hiểm cũng có thể là một tính cách của người lãnh đạo độc đoán,
giúp họ đạt được điều mong muốn. Vì vậy, người nham hiểm dễ gây mất lòng tin cho
người khác.
Chân thành - sự khôn ngoan cao cấp
Người nham hiểm thì khó khắc phục được bản tính của họ vì "giang sơn dễ đổi,
bản tính khó dời". Với mỗi chúng ta, nên tránh trở thành người nham hiểm bằng việc
học cách chân thành trong mọi chuyện. Chân thành là sự không ngoan cấp cao.
[TS.Huỳnh Thanh Tú, 2013].
Người khôn ngoan thường làm đẹp lòng người khác và dễ đạt những thành công,
nên hầu hết mọi người đều mong mình trở thành người sớm khôn ngoan. Để nhanh
chóng có được điều ấy, một số bạn trẻ đã tìm cách làm đẹp lòng người khác bằng mọi
cách, kể cả sự dối trá và lối sống hai mặt...
Thế nhưng một bậc hiền triết lại cho rằng "Sự khôn ngoan cao cấp, đó là sự chân
thành". Đơn giản bởi lẽ, sự chân thành bao giờ cũng là điều được ưa chuộng nhất
trong cuộc sống. Người ta cho rằng một sự thật xấu xí còn hơn một điều dối trá tốt
đẹp. Người có lối sống chân thành bao giờ cũng tạo một sức hấp dẫn với người khác,

hiếp mình, còn Tôn Tẩn thì trả lời rằng học võ nghệ để làm tướng giúp đỡ triều đình,
trừ bạo an lương, bảo vệ bờ cõi nước nhà.
Chỉ qua cách trả lời đã có thể đánh giá được phần nào tư cách của mỗi người. Vì
thế trong khi học, thầy mới ngồi trên cái ghế trong phòng và nói là ai có thể bắt ta tự
nguyện rời khỏi phòng này ta sẽ truyền võ nghệ. Bàng Quyên dùng mọi cách lừa gạt,
dối lừa nhưng vẫn không kết quả, cuối cùng Bàng Quyên dùng lửa đốt ghế thì thầy bắt
buộc phải chạy ra khỏi phòng. Đến phiên Tôn Tẩn thì khác, Tôn Tẩn nói rằng dạ thưa
thầy con không cách nào dụ thầy ra được nhưng nếu thầy ngồi bên ngoài thì con có
cách dụ thầy vào phòng, thế là ông thầy tự động xách ghế ra ngoài ngồi và Tôn Tẩn đã
thắng. Qua đó, Bàng Quyên là con người chỉ biết đạt mục đích bằng mọi thủ đoạn cho
dù là dùng lửa đốt thầy rất nguy hiểm, nhưng hắn ta vẫn làm. Quả nhiên sau này,
Bàng Quyên là một người nguy hiểm dám giết cả thầy và đồng môn để đạt được mục
tiêu của hắn ta. Vì thế chúng ta cần phải tránh để đừng rơi vào trong ma đạo hủy hoại


16

cả một đời.
Vì vậy, ta nên nhớ rằng, tham vọng sẽ dẫn ta đến thành công và cũng sẽ lấy đi tất
cả những gì ta có được nếu ta không biết cách dùng nó.
Ta phải biết cách dung hoà các mối quan hệ có như thế mới vừa thực hiện tham vọng
của mình, cũng như đắc được nhân tâm.

Tóm lại, tham vọng:
- Tham vọng là những gì ta muốn, ta ao ước có được mặc dù nó quá xa với khả năng của
chính ta .
- Tham vọng sẽ dẫn ta đến con đường thành đạt, nó là lý do là nguyên nhân làm ta phấn
đấu, giúp ta có ý chí và quyết tâm. Tham vọng sẽ làm cho ta thêm sức mạnh, ý chí và
quyết tâm cao...
- Đừng quá tham vọng vì nó sẽ làm cho ta chẳng còn gì. Người quá tham vọng thường là

Tóm lại, kiên định:
- Khả năng nhận biết được những gì mình muốn hoặc không muốn và biết cách làm thế
nào để đạt được điều đó một cách hiệu quả nhưng phù hợp với hoàn cảnh cụ thể.

1.1.4.2 Môi trường
Bất kì người lãnh đạo nào thành công trong một tình huống thì không nhất thiết
thành công trong một hình huống khác. Tổ chức khác nhau thì gần như đòi hỏi phong
cách lãnh đạo khác nhau và các tổ chức có thể cần nhiều phong cách lãnh đạo khác
nhau trong lịch sử của nó. Vì vậy, nhà lãnh đạo thành công phải nhận thấy sự thay đổi
của môi trường và tình huống mà họ đang gặp phải.
a. Giai đoạn hình thành bắt đầu cũng như giai đoạn đổi mới

Giai đoạn bắt đầu hình thành, là giai đoạn tập thể chưa ổn định mọi thành viên
thường chỉ thực hiện công việc được giao theo nhiệm vụ, nhà lãnh đạo cần sử dụng


18

phong cách độc đoán.
Song, giai đoạn tổ chức cần phải tái lập tổ chức để tạo nên sự đổi mới, tiến tới sự
bền vững trong tương lai, nhà lãnh đạo cũng cần sử dụng phong cách độc đoán để
định hướng tổ chức phát triển theo định hướng mới.
b. Trong môi trường đòi hỏi kỉ luật cao

Quân đội, trong quá trình tập trung tập luyện thể lực,..
c. Trong tình huống bất trắc

Với một số tình huống đòi hỏi ta phải hành động khẩn trương và kịp thời, chẳng
hạn như hoả hoạn, hiểm hoạ chiến tranh, …
d. Độc đoán khi có bất đồng trong tập thể

Yếu tố cá nhân ở đây là bản tính cá nhân sẵn có, và dần thay đổi do thời gian tự
trao dồi, điều chỉnh. Tần Thuỷ Hoàng với tính khí nóng tính và linh hoạt nên:
- Ông biết khi nào mình cần nhu khi nào cần cương để tồn tại, luôn biết cách
nhẫn nhịn vì nghiệp lớn.
- Bên cạnh đó, ông là người ham học hỏi, đặc biệt những vấn đề liên quan đến
đạo Đế Vương, cải triều, đổi thời, cũng như cải thiện bản thân; cùng sự tự tin vào khả
năng bản thân. Đồng thời, ông muốn tạo nên bá nghiệp thiên thu vạn thế, chứ không
chỉ là làm vua nước Tần hùng mạnh đơn thuần.
- Tư tưởng Pháp gia do tiếp thu cùng tham vọng bá chủ của nước Tần đã thấm
vào huyết quản của bao đời vua Tần, ông sẵn sàng đánh đổi tính mạng của quần thần,
bách tính, quân sĩ miễn thực hiện được tham vọng bá chủ của mình.
Từ sự kết hợp yếu tố môi trường và yếu tố cá nhân đã hình thành tính cách của
Tần Thuỷ Hoàng từ trước giai đoạn thống nhất đất nước.
Yếu tố môi trường

Yếu tố cá nhân

Hình thành
tính cách

Từ nhỏ Tần Thuỷ Hoàng đã phải Ông luôn biết cách nhẫn nhịn vì Nham hiểm
cùng mẹ làm con tin ở nước Triệu nghiệp lớn, biết khi nào mình nhu
nên chịu bao cảnh đàn áp từ nước khi nào cần cương để tồn tại, để
Triệu. Ngay cả khi lên ngôi vua, ông thực hiện được mục đích của


20

vẫn phải chịu sự chi phối từ Lã Bất mình.
Vi trong việc triều chính.

môi trường: Đất nước sau khi thống nhất còn bất ổn cần phải thực hiện và củng cố chế
độ phân kiến tập quyền.

Từ đó, để làm rõ phong cách lãnh đạo độc đoán của Tần Thuỷ Hoàng, nhóm
chúng tôi tiến hành phân tích, đánh giá thực trạng:
STT

Bối cảnh Trung Quốc sau khi thống nhất

Tính cách thể hiện

1

Đất nước sau khi thống nhất còn bất ổn cần phải thực Quyết đoán

2

hiện và củng cố chế độ phân kiến tập quyền

Nham hiểm


21

3

Tham vọng


22

23

2.1.3 Sau khi thống nhất Trung Quốc
2.1.3.1 Xưng hiệu
Sau khi đã thôn tính các chư hầu, Tần Vương Chính quyết định bỏ chữ Thái, lấy
chữ Hoàng, thêm chữ Đế, của những vị đế thời thượng cổ hiệu gọi là Hoàng Đế.
Đồng thời, mệnh ban ra gọi là chế, lệnh ban ra gọi là chiếu, thiên tử tự xưng gọi
là Trẫm. Ông truy tôn vua cha Tần Trang Tương Vương là Thái thượng hoàng.
Vì là hoàng đế Trung Quốc đầu tiên nên ông xưng hiệu Thủy Hoàng Đế. Thủy
Hoàng có nghĩa là “hoàng đế đầu tiên”, và ông muốn con cháu đời sau lấy danh hiệu:
Nhị thế, Tam thế... cho đến vạn thế.
2.1.3.2 Hành chính
Sau khi thống nhất Trung Quốc, trong một nỗ lực để tránh cục diện chư hầu cát
cứ như đời Chu, lập tức thực hiện một loạt cải cách quan trọng, hủy bỏ chế độ cũ
(phế bỏ phân phong cho các công thần), các quốc gia chinh phục được không được
phép được gọi là quốc gia độc lập. Ông chia cả nước thành 36 quận và sau đó là 40;
quận thú, huyện lệnh do triều đình bổ nhiệm, có thể điều động bất cứ lúc nào.
2.1.3.3 Tư tưởng
Tần Thủy Hoàng loại bỏ hàng hàng trăm tư tưởng bao gồm Nho giáo và các triết
lý khác. Sau khi Trung Quốc thống nhất, với tất cả các trường phái khác bị cấm, Pháp
gia đã trở thành hệ tư tưởng ủng hộ của triều đại nhà Tần. Pháp gia là một hệ thống
mà về cơ bản yêu cầu mọi người tuân theo pháp luật hoặc bị trừng phạt.
2.1.3.4 Nông nghiệp
Tần Thủy Hoàng theo Pháp gia nên khuyến khích binh, nông; ghét công, thương.
Muốn nắm hết mối lợi thương nghiệp, triều đình đày hết phú thương có những xưởng
sản xuất sắt lại miền Thiểm Tây và miền Tứ Xuyên. Hai trăm ngàn gia đình phú
thương, tiểu thương bị đày tại xứ Thục và miền An Dương (phía nam Lạc Dương
ngày nay), hẳn là để làm ruộng.
2.1.3.5. Kinh tế và văn tự
Ông cũng thống nhất Trung Quốc về kinh tế bằng cách tiêu chuẩn hóa các đơn vị

đội quân này là xe ngựa và 40.000 vũ khí thực sự bằng đồng.
- Khác
Sau khi thống nhất đất nước, Tần Thủy Hoàng di chuyển ra khỏi cung điện Hàm
Dương và bắt đầu xây dựng cung A Phòng khổng lồ về phía nam của sông Vị, dựa


25

trên tên người thiếp yêu nhất của Tần Thủy Hoàng. Phải dùng 70 vạn tù nhân để cất,
chở đá từ các núi phương bắc xuống, chở gỗ từ các rừng phương nam lên.
Chưa hết, trong một khoảng mà bán kính dài trên trăm cây số chung quanh kinh
đô, còn xây thêm 270 cung điện nữa. Bao nhiêu châu báu, nhạc công và vũ nữ của lục
quốc, ông gom cả về đó để làm vui tai mắt cho ông. Tương truyền cuối đời Tần, kinh
đô bị chiếm và đốt, ba tháng sau ngọn lửa mới tắt.
2.1.3.7 Mở mang cương thổ
Mới hoàn thành sự thống nhất Trung Quốc, chưa kịp củng cố ở trong, Thủy
Hoàng đã nghĩ đến việc mở mang bờ cõi ra nước ngoài.
Phía Bắc thì sai Mông Điềm làm chánh tướng cầm quân, cùng với con Vương
Bí, cháu Vương Tiễn là Vương Ly làm phó tướng, đưa quân đánh dẹp và trấn thủ biên
giới phía Bắc.
Phía Nam thì sai Đồ Thư đi đánh lấy Bách Việt.
Năm 214 TCN, Tần Thủy Hoàng sai Triệu Đà đưa những người thường trốn
tránh, người ở rể và người đi buôn đánh lấy đất Lục Lương, lập thành Quế Lâm,
Tượng Quận, Nam Hải cho những người bị đi đày đến đấy canh giữ.
Năm 213 TCN, Tần Thủy Hoàng lại đem đày những quan coi ngục không thanh
liêm đi xây Trường Thành và đi thú ở đất Nam Việt.
Chỉ trong mười mấy năm Tần Thủy Hoàng thực hiện được bấy nhiêu công trình
về nội trị, tổ chức hành chính, thống nhất ngôn ngữ, văn tự v.v..., xây cất, đắp đường,
mở mang cương vực, được nhiều sử gia coi là vĩ đại.
2.1.4 Cái chết