I/ PHẦN MỞ ĐẦU
1/ Lí do chọn đề tài:
1.1/ Lý do khách quan:
Âm nhạc là một loại hình nghệ thuật nhằm phản ánh hiện thực khách quan bằng những
hình tượng có sức biểu cảm của âm thanh. Ở nhà trường THCS mục tiêu của môn học Âm
nhạc là thông qua việc giảng dạy một số vấn đề sơ giản về nghệ thuật âm nhạc, nhằm phát
triển năng lực cảm thụ âm nhạc của HS, tạo nên một trình độ văn hoá âm nhạc nhất định góp
phần đào tạo có chất lượng những người lao động phát triển toàn diện.
Với học sinh THCS môn Âm nhạc là một trong những phương tiện hiệu quả nhất để
thực hiện nhiệm vụ giáo dục đạo đức, thẩm mĩ cho HS nhằm góp phần giáo dục toàn diện cho
HS theo mục tiêu đào tạo, tạo cơ sở hình thành nhân cách con người mới. Tuy nhiên âm nhạc
trong nhà trường THCS với tư cách là một môn học có mức độ nhất định về mục đích và nội
dung, song mục đích của việc dạy và học môn Âm nhạc trong nhà trường phổ thông là giáo
dục văn hoá âm nhạc cho HS trang bị cho các em những kiến thức cơ bản, các kỹ năng, khả
năng cảm thụ, hiểu và thể hiện tốt nghệ thuật âm nhạc, khơi dậy ở các em tính sáng tạo trong
hoạt động âm nhạc, củng cố thêm về tình cảm đạo đức, về niềm tin thị hiếu nghệ thuật và nhu
cầu âm nhạc.
Đồng thời, thông qua những phương tiện của nghệ thuật âm nhạc để cùng các môn học
khác phát triển năng lực trí tuệ cho HS, bồi dưỡng những năng khiếu nghệ thuật, đẩy mạnh
phong trào văn nghệ quần chúng làm cho không khí của nhà trường thêm vui tươi lành mạnh.
Từ mục tiêu giáo dục và những lí do chung của môn học Âm nhạc nói trên, bản thân tôi nhận
thấy đó là một hướng đi và là một phương pháp giáo dục đúng đắn mang tính đặc thù của việc
giáo dục cái hay cái đẹp, giáo dục tình cảm, thẩm mĩ âm nhạc góp phần quan trọng vào việc
hình thành nhân cách toàn diện của con người mới: Đức- Trí- Thể - Mĩ. Trong nghệ thuật,
nhất là âm nhạc, sự sáng tạo của mỗi cá nhân đóng vai trò cực kì quan trọng. Sáng tạo có
nhiều mức độ, có thể phát triển từ những ý tưởng đã có, có thể là thay đổi hệ thống nguyên
tắc.
1.2/ Lý do chủ quan:

1


đó còn có các buổi văn nghệ chào mừng, thi văn nghệ giữa các lớp để tạo không khí sôi nổi

2


trong thi đua học tập của học sinh. Điều này chứng tỏ âm nhạc không thể thiếu trong đời sống
xã hội, nó luôn gắn liền với đời sống xã hội.
Nếu như người giáo viên không đổi mới phương pháp dạy học môn Âm nhạc thì thế hệ
kế tiếp của chúng ta sẽ tụt hậu so với sự phát triển của đất nước cũng như toàn xã hội.
3. Đối tượng nghiên cứu:
Trong đề tài này tôi nghiên cứu phạm vi đối tượng là học sinh bậc THCS.
4. Phạm vi nghiên cứu:
Đối với bộ môn Âm nhạc, người giáo viên chưa nêu rõ mục đích của bộ môn trong đời
sống xã hội và yêu cầu đạt được của bô môn là gì.
Giáo viên chưa gây được hứng thú học tập cho học sinh đối với bộ môn.
Phương pháp giảng dạy truyền đạt kiến thức chưa linh hoạt, khoa học, đồ dùng trực quan chưa
sinh động và còn thiếu.
Sự quan tâm chưa sát sao, chưa uốn nắn chỉ bảo được đến từng học sinh.
Từ đó dẫn đến học sinh không nắm được mục đích và yêu cầu của bài học. Do vậy các em
chưa thấy được vị trí của bộ môn và càng trở nên không yêu thích bộ môn dẫn đến trong quá
trình dạy học, bài dạy có kết quả không cao. Vì vậy giáo viên phải có phương pháp giảng dạy
thích hợp đối với phân môn TĐN.
5. Phương pháp nghiên cứu:
- Đọc các tài liệu có liên quan về môn Âm nhạc ở trường THCS.
- Dựa vào chủ yếu các sách giáo khoa từ lớp 6 đến lớp 9 hiện nay.
- Dựa vào phương pháp gợi mở và tổ chức trò chơi.
- Phương pháp phát huy khả năng sáng tạo của học sinh, và một số phương pháp khác.

II. NỘI DUNG


Âm nhạc là một môn học độc lập trong chương trình THCS. Dạy và học nghiêm túc,
có kiểm tra, thi đánh giá cuối năm và kết quả là một trong những tiêu chuẩn để xét lên lớp hay
tốt nghiệp bậc học. Song thực tế hiện nay cho thấy rằng bộ môn này chưa được quan tâm đầy
đủ và nghiêm túc của các cấp các ngành.

4


Cơ sở vật chất cho việc dạy và học âm nhạc ở THCS thiếu thốn và nghèo nàn, nhà
trường chưa có phòng dạy âm nhạc riêng. Nhạc cụ, băng, đĩa nhạc kém chất lượng, tranh ảnh
để phục vụ cho việc dạy học bộ môn âm nhạc còn thiếu nhiều, tuy đã được nghiên cứu và sản
xuất nhưng chưa đủ đáp ứng cho dạy, học âm nhạc, sách đọc thêm và các tài liệu tham khảo
khác rất hiếm. Giáo viên phải tự tìm tài liệu, sưu tầm ĐDDH. Trong khi đó yêu cầu của bộ
môn lại cần phải có những trang thiết bị hiện đại (video, đài đĩa, máy chiếu, đàn phím điện tử)
để phục vụ cho việc dạy và học.
2.2 Thành công và hạn chế.
- Thành công:
Từ thực trạng trên để việc học âm nhạc, đặc biệt là để phát huy tính sáng tạo của HS đạt
hiệu quả tốt hơn, tôi đã đưa những phương pháp cơ bản về cách dạy và học âm nhạc đặc biệt
là phương pháp dạy thực hành áp dụng cho HS từ lớp 6 đến lớp 9 và đa phần các em rất thích
hoạt động sáng tạo. Các em hứng thú học âm nhạc hơn, thực hành tự tin hơn và đặc biệt là
phát huy khả năng âm nhạc của mình một cách rõ rệt.
- Hạn chế:
Đối với HS trường THCS Lương Thế Vinh mặc dù nằm trên địa bàn thị trấn nhưng đa
phần các em là con em nông thôn và lao động tự do nên các em ít được quan tâm đến việc học
tập. Vì vậy với môn học âm nhạc cũng không ngoại lệ. HS ít được quan tâm, vì thế hiểu biết
về âm nhạc đang còn hạn chế, chưa sâu rộng, không kích thích các em học tập. Đa phần HS bị
chi phối, ảnh hưởng về các môn chính, môn phụ của xã hội, nhà trường. Các em phải tập
trung cho các môn chính, lo cho thi, lo đánh giá, phần nào sao nhãn việc học môn Âm nhạc.
3. Giải pháp, biện pháp:

nhóm mình dưới sự gợi ý của giáo viên.chính vì thế có những nhóm hát và trình bầy rất ngộ
nghĩnh, đáng yêu, giáo viên sẽ ngạc nhiên với khả năng sáng tạo của các em. Với một só học
sinh còn ngại ngần trong quá trình hát và biểu diễn, GV nên tiến hành hướng dẫn cách làm
gồm những hoạt động sau:
-

Hướng dẫn HS hát thuần thục giai điệu và lời ca của bài hát.

-

Gợi ý cho học sinh cách trình bầy đung đưa theo nhạc, một số động tác cơ bản trong

biểu diễn. Tạo cho các em có cảm súc với âm nhạc, từ đó tự tin với chính bản thân mình và
biểu diễn tốt trước tập thể.
-

Với một số bài dân ca ngắn giáo viên có thể hướng dẫn và gợi ý cho các em viết một
sỗ lời ca mới cho phù hợp với lứa tuổi của các em.

-

Theo dõi và góp ý cách viết cho một số em.

6


-

Lựa chọn lời hát hay do HS sáng tác và trình bày trước lớp để khuyến khích sự sáng



7


- Phần về nhà: Giáo viên nhắc học sinh về nhà học thuộc bài và hướng dẫn học sinh
tìm hiểu trong sách giáo khoa và chuẩn bị cho bài học mới.
3.3. Điều kiện để thực hiện giải pháp, biện pháp:
Để thực hiện tốt các giải pháp, biện pháp trong đề tài nghiên cứu cần có sự chuẩn bị
chu đáo về các tài liệu tham khảo, về sự giúp đỡ của các bạn đồng nghiệp và sự đồng tình ủng
hộ của học sinh.
3.4. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp:
Nhằm thực hiện các giải pháp nói trên, giáo viên phải nghiên cứu kĩ nội dung bài giảng.
Thiết kế bài giảng tốt, phù hợp với đối tượng học sinh. Đưa ra các giải pháp, biện pháp,
phương pháp mang tính sáng tạo của học sinh. Sử dụng tốt các phương pháp và phương tiện
dạy học một cách hiệu quả.
Nghiên cứu kĩ các bài đọc nhạc, tìm lời ca và viết những lời ca mới, phù hợp với lứa tuổi
của học sinh, hướng dẫn học sinh làm lời ca mới, từ đó các em có óc sáng tạo về cái đẹp trong
âm nhạc và cuộc sống hơn.
4. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của đề tài:
Môn học Âm nhạc ở trường THCS mỗi tuần chỉ có một tiết, nhưng các em được làm
quen với: Học hát, TĐN, nhạc lí, âm nhạc thường thức là một tác động lớn vào thế giới tinh
thần của các em. Với những phương pháp dạy trên, trong những năm qua đối với việc học âm
nhạc ở trường THCS Lương Thế Vinh, tôi thấy kết quả chất lượng được nâng lên rõ rệt, các
em đã biết trình bày hoàn chỉnh một bài hát (hát kết hợp với một số động tác biểu diễn đơn
giản), biết cảm nhận về nội dung bài hát. Biết hát một bài hát có kết hợp gõ phách, gõ nhịp,
trình bầy biểu diễn tự tin hơn. Bởi được hướng dẫn tận tình gợi mở và gần gũi luyện tập của
GV, kết hợp giữa nhạc cụ, bảng phụ, đài, băng nhạc và làm mẫu chính xác của GV đã động
viên cổ vũ các em kịp thời bằng những con điểm tốt. Nhắc nhở các em sau khi học bài mới thì
các em phải có sự ôn luyện ở nhà để ghi nhớ và khắc sâu kiến thức, do đó trong giờ học rất sôi
nổi và thoải mái, các em thi đua nhau trả lời câu hỏi của GV đưa ra, tự giác xung phong lên

Giáo viên: Vũ Văn Hạnh

NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM SÁNG KIẾN

9


........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
................................................................................................................................
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN
(Ký tên đóng dấu)

10


PHOỉNG GIAO DUẽC & O TO HUYN KRễNG ANA
TRệễỉNG THCS LNG TH VINH

-

- - - - - - o0o - - - - - - -

ti:
I MI PHNG PHP DY HC
PHN MễN HC HT TRNG THCS