1
PHÒNG GIÁO DỤC- ĐÀO TẠO TÂY GIANG
TRƯỜNG PTDT BT THCS NGUYỄN BÁ NGỌC
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài: “BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HỌC TẬP CỦA
HỌC SINH QUA MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG ĐỘI, HOẠT ĐỘNG GIÁO
DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở TRƯỜNG BÁN TRÚ THCS”
Tác giả: Lê Văn Chinh.
Chức vụ: Giáo viên Tổng phụ trách Đội.
Đơn vị: Trường PTDT BT THCS Nguyễn Bá Ngọc.
Huyện: Tây Giang, Quảng Nam.
2
T©y Giang, th¸ng
05/2013
PHẦN I. TÊN ĐỀ TÀI:
BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HỌC TẬP CỦA HỌC SINH
QUA MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG ĐỘI, HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI
GIỜ LÊN LỚP Ở TRƯỜNG BÁN TRÚ THCS
PHẦN II. ĐẶT VẤN ĐỀ:
1. Tầm quan trọng của vấn đề được nghiên cứu:
“Mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có
đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng
độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm
chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo
trường thực hiện nội dung, mục tiêu giáo dục.
2. Tóm tắt những thực trạng liên quan đến đề tài:
Trong những năm qua vùng đồng bào dân tộc thiểu số nói chung và ở
huyện Tây Giang nói riêng được đánh giá là vùng trũng về kinh tế, giáo dục và
văn hóa. Việc đảm bảo chất lượng giáo dục ở miền núi được xem là vấn đề nan
giải với các cấp, các ngành và các trường học trên địa bàn miền núi.
Giáo dục miền núi nằm trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực miền
núi. Việc đầu tư và nâng cao chất lượng giáo dục ở đây thực sự đã trở thành
nhiệm vụ trọng tâm không chỉ đối với riêng ngành giáo dục mà còn cần phải có
sự phối hợp của nhiều ban ngành, đoàn thể khác ở các địa phương miền núi. Ở
nhiều vùng miền núi vẫn còn diễn ra tình trạng học sinh nghỉ học, bỏ học giữa
chừng. Nguyên nhân chính diễn ra tình trạng này chủ yếu là do gia đình khó
khăn, học sinh miền núi phần lớn mang tâm lý ỷ lại và chưa nhận biết được lợi
ích của việc học; một số học sinh không tiếp thu được kiến thức sinh ra tâm lý
chán nản, nội dung và chương trình sách giáo khoa còn quá tải đối với học sinh
miền núi. Ngoài ra cơ sở hạ tầng phục vụ cho công việc học và dạy của giáo viên
và học sinh còn thiếu thốn, hệ thống trường lớp chưa đảm bảo, các khu nội trú và
bán trú cho học còn thiếu thốn. Đặc biệt ở một số nơi còn diễn ra tình trạng học
sinh không chịu đến trường sau các kì nghỉ buộc giáo viên phải đến tận nhà vận
động các em trở lại trường. Một thực tế đáng buồn ở các vùng miền núi là vận
động học sinh tới trường đã khó, giữ chân các em còn khó hơn.
Nếu không có những giải pháp tích cực trong việc nâng cao chất lượng
giáo dục miền núi thì tình trạng mù chữ và tái mù chữ ở miền núi sẽ còn xuất
hiện nhiều. Theo đó nguồn nhân lực ở miền núi thiếu nghiêm trọng ảnh hưởng
đến sự phát triển kinh tế-xã hội miền núi.
4
3. Lí do chọn đề tài:
Xuất phát từ yêu cầu nói trên và yêu cầu thực tế về việc nâng cao chất
năng của học sinh. Đồng thời người dạy có khả năng sử dụng một cách linh hoạt
5
các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học, giáo dục phù hợp với đối tượng
học sinh nhằm từng bước nâng cao chất lượng giáo dục.
Trong quá trình thực hiện đổi mới phương pháp dạy học phải căn cứ vào
những nhận thức mới của học sinh về đạo đức, học tập và rèn luyện, hoạt động
vui chơi giải trí ở các em; phải tổ chức, thiết kế và những hoạt động mới lạ, hấp
dẫn thu hút học sinh tham gia.
Đội là tổ chức nòng cốt trong các phong trào thiếu nhi, là thể hiện vai trò
chủ động tập hợp thiếu nhi vào các hoạt động do Đội tổ chức. Nhiều năm nay,
các phong trào của Đội, và HĐ GD NGLL thực sự đã thu hút đông đảo học sinh
tham, các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao ... Hoạt động Đội NGLL còn là cầu nối giữa nhà trường và xã hội, góp phần thực hiện nguyên lý
giáo dục của Đảng.
PHẦN IV. CƠ SỞ THỰC TIỄN:
Học sinh con em đồng bào các dân tộc miền núi đa số các em đều là con
em các gia đình dân tộc thiểu số, có hoàn cảnh khó khăn, điều kiện kinh tế vô
vùng thiếu thốn. Ở vùng cao, vùng đặc biệt khó khăn, mối quan hệ giữa gia đình
và nhà trường cũng chưa có hoặc thiếu chặt chẽ và thường xuyên. Trong khi tỷ lệ
hộ nghèo cao, nhiều gia đình khó có điều kiện đầu tư nên con em học tập trong
hoàn cảnh khó khăn (thiếu ăn, thiếu mặc, thiếu điều kiện học tập), gia đình chưa
quan tâm đến việc học của con em nên các em rất dễ nghỉ học, bỏ học. Bên cạnh
đó, là những hạn chế trong sự phối hợp giữa giáo viên chủ nhiệm với giáo viên
bộ môn với các tổ chức đoàn thể trong nhà trường và Ban đại diện cha mẹ học
sinh trong việc giáo dục học sinh yếu kém, học sinh cá biệt.
Ngoài ra thì các em còn phải đi rừng, đi rẫy để phụ giúp việc với gia đình,
có hiện tượng học sinh nghỉ học một hoặc hai tuần vào dịp mà nhu cầu về lao
động có tính cấp bách như phát nương, tỉa lúa. Bên cạnh đó do chưa hiểu hết
được lợi ích của việc học tập, xem nhẹ việc học nên nhiều em rất lười học, hay
sinh là con em của đồng bào dân tộc Cơtu ở lại ăn ở, sinh hoạt trong khu nội trú
nhà trường.
Thực tiễn từ năm học 2011 - 2012 trở về trước công tác giáo dục giá trị
sống, kỹ năng sống của nhà trường còn yếu và thiếu, còn nhiều hạn chế lớn, cụ
thể là:
1. BGH trường, giáo viên và các lực lượng giáo dục trong nhà trường:
BGH trường, các lực lượng giáo dục trong nhà trường (Liên đội, Ban HĐ
NGLL) chưa có những giải pháp cụ thể chưa thể hiện sự quan tâm và đề cao
đúng mức đến vấn đề hạn chế học sinh thường vắng học. Các lực lượng giáo dục
khác trong nhà trường do nặng về công tác chuyên môn nên công tác vận động
học sinh đi học đều vẫn còn xem nhẹ.
7
Liên đội nhà trường, Ban HĐ GD NGLL mặc dù đã tổ chức được nhiều
hoạt động, song vấn đề hạn chế học sinh hay vắng học, bỏ học cũng chưa có
được những hoạt động cụ thể, nhất là học sinh ở khu nội trú nhà trường.
Ban quản lý nội trú cũng chưa tổ chức được những buổi sinh hoạt, hay
những sân chơi cho các em, có chăng chỉ là những buổi họp nội trú. Trong các
buổi họp thì tuyên dương, khen thưởng, khích lệ thì ít mà la mắng, kiểm điểm thì
nhiều làm cho các em cảm thấy chán nản khi ăn ở, sinh hoạt ở khu nội trú.
Bên cạnh đó trong quá trình giảng dạy, cách kiểm tra đánh giá, cho điểm
của một số giáo viên là kiểm tra và ghi điểm vào sổ mà không cho học sinh biết,
có giáo viên khi kiểm tra miệng thì cũng không đọc điểm số cho học sinh biết,
như vậy thì các em thấy rằng kết quả học tập, điểm số của các em chưa được ghi
nhận và tuyên dương đúng mức, chưa thấy thành tích học tập của mình được ghi
nhận đúng lúc.
Với thực tiễn như trên thì hằng tuần, nhất là số lượng học sinh vắng học
vào các ngày đầu tuần, cuối tuần rất nhiều, học sinh ở nội trú thì thường bỏ về
nhà vào các ngày thứ 6, thứ 7 (có em ngày thứ 5 đã bỏ về), đến chiều thứ 2 hoặc
huyện Tây Giang, nắm được tâm tư, nguyện vọng của các em, nhất là hiểu được
nhu cầu sinh họat vui chơi của các em tôi đã cùng các lực lượng giáo dục trong
nhà trường đưa ra một số biện pháp để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục,
cụ thể là:
1. Tổ chức chương trình “Xổ số học tốt” để góp phần nâng cáo chất
lượng giáo dục:
Đối với học sinh nói chung và học sinh cấp THCS nói riêng thì việc tuyên
dương, khen thưởng có tác dụng rất lớn đến việc động viên khích lệ các em học
tập, tham gia các hoạt động khác ở nhà trường, đồng thời đây cũng là động lực
rất lớn để các em cố gắn vươn lên trong học tập. Để giải quyết vấn đề này Liên
đội và Ban hoạt động NGLL xây dựng Kế hoạch tổ chức chương trình xổ số học
tốt.
Để tuyên dương, khen thưởng kịp thời và khích lệ tinh thần học tập, hoạt
động của học sinh, tôi đã xây dựng Kế hoạch tổ chức chương trình “Xổ số học
tốt hằng tuần” với những nội dung và hình thức như sau: (Có kế hoạch cụ thể
kèm theo ở phần phụ lục):
1. 1. Nội dung chương trình:
Những học sinh có điểm trong quá trình học tập trên lớp từ điểm 8 đến
điểm 10 (bao gồm điểm kiểm tra miệng, điểm kiển tra 15 phút, kiểm tra 1 tiết,
điểm thi…) thì được công nhận là “điểm học tốt”. Khi đã có “điểm học tốt” thì
Ban chi huy chi đội sẽ phụ trách việc cập nhật điểm học tốt vào danh sách (theo
mẫu, có xác nhận của GV bộ môn và GVCN). Cuối tuần, BCH chi đội sẽ đến
phòng Đội gặp Ban chi huy liên đội và TPT Đội để nhận phiếu và phát cho
9
những em đạt được điểm học tốt. Mỗi điểm hệ số 1 sẽ được phát 1 Phiếu học tốt,
điểm hệ số 2: 2 phiếu, điểm hệ số 3: 3 phiếu.
Bên canh đó, những học sinh dù không đạt được điểm học tốt nhưng nếu
có tinh thần phát biểu xây dựng bài, chuẩn bị bài cũ tốt, được giáo viên bộ môn
được điểm học tốt để tránh lẫn lộn phiếu giữa học sinh này với học sinh khác và
để giáo viên bộ môn và giáo viên chủ nhiệm giám sát điểm học tốt đó có đúng
không.
Việc in phiếu học tốt cũng không kém phần quan trọng, bởi nếu chúng ta
điền phiếu một cách thủ công thì sẽ tốn rất nhiều thời gian. Để tiết kiệm thời gian
thì phải sử dụng chương trình Mail Merge (trộn thư) trong Microsoft Office
10
Word thì in sẽ rất nhanhh chóng. Để phân biệt rõ phiếu của từng đợt thì nên in
mỗi đợt bằng một màu giấy khác nhau.
1.3. Hình thức xổ số:
Sau khi đã phát hành hết 1 đợt phiếu thì tiến hành xổ số, thời gian tổ chức
được lồng ghép trong chương trình chào cờ vào sáng thứ 2 và chiều thứ 2 hằng
tuần.
Khi xổ số thì cho tất cả liên 1 của phiếu học tốt được cho vào thùng phiếu.
Trong mỗi lần xổ số, sẽ chọn 02 em học sinh bất kì lên tham gia bắt thăm các
giải, phiếu nào có số phiếu trùng với số phiếu được bắt thăm từ thùng phiếu ra sẽ
trúng thưởng. Trong một đợt xổ số gồm có 1 giải nhất (trị giá 50.000 đ) , 1 giải
nhì (trị giá 40.000 đ), 2 giải ba (trị giá 30.000 đ/giải), (trị giá 20.000 đ/giải).
Kinh phí để trao giải do nhà trường hỗ trợ từ kinh phí khen thưởng và từ nguồn
thu của quỹ Đội (Do đội viên đóng góp, thực hiện kế hoạch nhỏ-lấy đót bán).
Giải thưởng không trao bằng tiền mặt mà được mua những vật dụng cần
thiết phục vụ cho việc học tập, sinh hoạt cho các em để làm phần thưởng như:
Vải áo trắng, mũ, bút, bút xóa, vở, thướt kẻ, khăng quàng, xà phòng tắm, dầu gọi
đầu… Điều này còn khắc phục được tình trạng nhiều em học sinh nghèo không
có tiền để trang trải cho việc học tập, sinh hoạt của mình.
Trao giải chương trình “Xổ số học tốt”
- Các bài múa sinh hoạt tập thể, dân vũ trong nước và quốc tế….
- Giáo dục giới tính.
- Xem thời sự tiếng cơtu, ca nhạc, truyện cổ tích, phim tài liệu giáo dục
truyền thống cách mạng…
1. Công tác chuẩn bị cơ sở vật chất:
12
Việc chuẩn bị cơ sở vật chất được phân công cho một số gáo viên nam
cùng học sinh ở khu nội trú, gồm: Máy tính, máy chiếu, hệ thống âm thanh có
loa thùng lớn, micrô, hệ thống điện chiếu sáng toàn sân trường…
2. Cấu trúc một đêm sinh hoạt cụ thể như sau:
2.1. Ổn định tổ chức.
2.2. Tổng kết phong trào thi đua giữa các phòng ở khu nội trú trong
tuần:
Nội dung này bao gồm việc đánh giá điểm thi đua thực hiện tốt nề nếp ở
khu nội trú như công tác vệ sinh, công tác lao động, sinh hoạt học tập đúng giờ,
nghiêm túc, không có học vắng ở khu nội trú (bỏ về nhà các ngày trong tuần)
theo tiêu chí thi đua do Ban quản lí nội trú xây dựng. Hằng tuần để có điểm tổng
kết thi đua giữa các phòng thì Ban quản lí nội trú thành lập đội Sao đỏ trong khu
nội trú, gồm có 1 đồi trưởng, 3 đội phó, và 16 thành viên. Hằng ngày đội Sao đỏ
có nhiệm vụ đánh giá điểm thi đua theo tiêu chí thi đua của Ban quản lí nội trú.
Vào chiều thứ 6 (điểm ngày thứ 7 sẽ được tính trong tuần tiếp theo) Đội
trưởng đội Sao đỏ và 3 đội phó sẽ tổng hợp điểm thi đua, xếp loại thi đua theo
thứ tự từ điểm cao nhất đến điểm thấp nhất, phòng nào có điểm thi đua đạt vị thứ
nhất, nhì, ba, tư sẽ được tuyên dương khen thưởng trong đêm sinh hoạt. Phần
thưởng bao gồm các đồ dụng cần thiết cho cả phòng sinh hoạt chung như: Xà
phòng giặc, dầu gội đầu, bánh kẹo… Việc làm này có tác dụng rất lớn và là động
lực để các em thực hiện tốt nề nếp nội qui trong khu nội trú.
2.3. Sinh hoạt tập thể: Biểu diễn một số tiết mục văn nghệ do các lớp,
14
Ở nội dung này, để khích lệ tinh thần và nhằm tăng tính thi đua giữa các
lớp với nhau thì sau khi đã tập huấn xong mỗi bài múa hay bài dân vũ sinh hoạt
thì Ban tổ chức sẽ tổ chức cuộc thi giữa các phòng với nhau. Sau khi đã thi xong,
các thầy cô sẽ đánh giá nhận xét quá trình tham gia sinh hoạt và tham gia hội thi
dành cho các lớp và sẽ trao những giải thưởng cho những lớp hay những phòng
tham gia sinh hoạt sôi nỗi. Phần thưởng cho hoạt động này được hỗ trợ từ kinh
phí khen thưởng của nhà trường và kinh phí do Ban quản lí nội trú xây dựng.
2.6. Giáo dục giới tính:
Đây là một trong những vấn đề nhức nhối đối với giáo dục miền núi nói
chung và giáo dục Tây Giang nói riêng. Với đặc thù là dân tộc thiểu số, các em ít
được tiếp xúc với vấn đề giáo dục giới tính từ các phương tiện thông tin đại
chúng, ở địa phương thì các em cũng ít được quan tâm đến giáo dục giới tính cho
các em. Vì vậy hằng tuần ngoài các nội dung sinh hoạt của đêm sinh thứ 6 nếu
biết lồng ghép tích hợp vào để giới dục giới tính thì sẽ mang lại hiệu quả rất lớn.
Nội dung của hoạt động là gồm chiếu những đoạn phim về giáo dục giới
tính được tải về từ Website của Đài Truyền hình Việt Nam, Đài truyền hình TP
Hồ Chí Minh. Ngoài ra thì Ban hoạt động NGLL phân công một số giáo viên
thuộc bộ môn Sinh học, có kinh nghiệm về giáo dục giới tính, nhân viên y tế
soạn những bài giảng để giáo dục cho các em. (Có bài soạn kèm theo ở phần phụ
lục)
2.7. Xem Phim tài liệu, phim đề tài chiến tranh hoặc truyện cổ tích:
Đây cũng là đề tài được các em rất thích theo dõi. Để có được những đoạn
phim hay, mang tính giáo dục cao và thu hút các em, thì người chuẩn bị nội dung
phải biết sưu tầm từ nhiều nguồn khác nhau: Như trên trang Youtube (Trang
chuyên chia sẻ những bộ phim, và video..)
15
- Khi lên lớp các em đã hăng hái phát biểu xây dựng bài hay làm bài tập.
Nhiều có nhiều học sinh thường đề nghị thầy cô dò bài cũ, đây là một việc làm
có thể nói rất hiếm xảy ra đối với học sinh sinh nói chung và học sinh miền núi
nói riêng, bởi thông thường học sinh sinh nào cũng có tâm lý sợ kiểm tra bài cũtrừ những học sinh thật sự giỏi chứ ít thấy học sinh nào lại đề nghị thầy cô kiểm
tra bài cũ.
Như vậy qua việc tổ chức chương trình Xổ số học tốt chúng đã thấy nó có
tác dụng thay đổi rất lớn đến việc thay đổi hành vi của các em, giúp các em có
nhiều hành động, việc làm tích cực cho việc học tập của mình, từ đó góp phần
cải thiện thành tích học tập của các em.
2. Đối với chương trình “Sinh hoạt tối thứ 6”:
- Hiệu quả rõ rệt nhất của chương trình này là số học sinh bỏ học, về nhà
vào các ngày cuối tuần (Thứ 6, thứ 7 có em thứ 5) đã giảm hẳn. Những năm
trước đây theo phản ánh của nhiều giáo viên thì các ngày cuối tuần không của
các lớp học rất là trầm, học sinh vắng quá nửa, nhưng năm học này tình trạng
này đã được cải thiện đáng kể, thứ 6 hay thứ 7 thì sĩ số học sinh trên lớp vẫn
đông đủ.
- Qua khảo sát thì các em cảm thấy ham thích ăn ở, sinh hoạt trong khu
nội trú nhiều hơn các năm học trước vì các em có thêm được một sân chơi bổ ích
vào những ngày cuối tuần.
VII. KẾT LUẬN:
Việc nâng cao chất lượng giáo dục cho học sinh nói chung và học sinh
miền núi nói riêng là một vấn đề được các thế hệ giáo viên cũng như toàn xã hội
đặc biệt quan tâm. Nhất là trong gia đoạn hiện nay chất lượng giáo dục và đạo
đức sinh đang bị bị xuống cấp một cách nghiêm trọng. Vì vậy đòi hỏi người giáo
17
viên, các trường học phải không ngừng tìm tòi sáng tạo ra những biện pháp, hình
thức nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.
Việc tổ chức chương trình “Xổ số học tốt và tổ chức “Sinh hoạt tối thứ 6”
18
- Quan tâm hơn nữa đến đời sống cán bộ giáo viên để an tâm công tác và
phát huy tính sáng tạo trong đội ngũ cán bộ giáo viên toàn huyện.
2. Đối với nhà trường:
- Quan tâm hơn nữa đến công tác chỉ đạo tổ chức tốt các hoạt động Đội,
hoạt động NGLL, đặc biệt là những hoạt động mang tính mới lạ như chương
trình Xổ số học tốt và chương trình sinh hoạt tối thứ 6 hằng tuần.
- Chỉ đạo các lực lượng giáo dục trong nhà trường, CBGVNV nhà trường
tham gia các nội dung, hình thức giáo dục có ý nghĩa tích cực đối với học sinh.
PHẦN IX. PHỤ LỤC:
Phụ lục 1: Kế hoạch tổ chức chương trình “Xổ số học tốt”
ĐỘI THIẾU NIÊN TIỀN PHONG HỒ CHÍ MINH
LIÊN ĐỘI TRƯỜNG PTDT BT THCS
NGUYỄN BÁ NGỌC
Số: /KH-LĐ
Bhalêê, ngày 01 tháng 10 năm 2012
KẾ HOẠCH TỔ CHỨC CHƯƠNG TRÌNH XỔ SỐ HỌC TỐT VÀ TUYÊN
DƯƠNG ĐỘI VIÊN CÓ THÀNH TÍCH XUẤT SẮC HẰNG TUẦN
Năm học 2012- 2013
19
Thực hiện Chương trình công tác Đội năm học 2012-2013; Nhằm tuyên
dương, khen thưởng các đội viên có thành tích xuất sắc trong học tập và các
Phong trào hoạt động góp phần nâng cáo chất lượng học tập của học sinh. Liên
đội Trường Trường PTDT BT THCS Nguyễn Bá Ngọc xây dựng kế hoạch tổ
chức chương trình Xổ số học tốt và tuyên dương đội viên có thành tích xuất sắc
cụ thể như sau:
9
10
Loại bài KT
(Miệng, 15
phút, 1 tiết, Thi
HK ..)
1 tiết
Miệng
Môn
học
Chữ kí
GV bộ
môn
Nội dung
tuyên
dương (Đối
với học sinh
được tuyên
dương)
Toán
Sử
3 phiếu
TỔNG PHỤ TRÁCH ĐỘI
2. Phụ lục 2: Bài giảng về giáo dục giới tính: Tuổi dậy thì
Mới hôm qua còn quanh quẩn trong nhà, hôm nay cậu chàng đã chống
nạnh đứng giữa đám bạn bè, rồi ồn ào rủ nhau đi sinh nhật bạn gái. Hôm qua, cô
bé gái còn ấm ức, ti tỉ khóc nhè, ngày hôm nay cô đã biết dùng gương lược, nghe
21
cha nói với thái độ lơ đễnh, đôi mắt thờ ơ nhưng lại kín đáo liếc cặp đùi ếch của
chàng trai qua phố… Bố mẹ chỉ còn biết thở dài: “Biết làm thế nào được, tuổi
dậy thì mà!”.
Đáng tiếc là về tuổi dậy thì, người ta nói đã khá nhiều nhưng biết đầy đủ
về nó thì chưa. Vậy cái gì đã xảy ra với con cái chúng ta ở tuổi dậy thì?
Cách đây nửa thế kỷ, các nhà khoa học đã tiến hành một thí nghiệm lý thú.
Họ tiêm một chất kích thích đặc biệt cho những con nòng nọc để tác động tới
quá trình biến đổi từ nòng nọc thành ếch. Đó là chất tiroxin tiết ra từ tuyến giáp
trạng. Những con nòng nọc đó đã rất sớm từ giã chiếc đuôi của mình. Chính hoạt
động của các tuyến hoóc môn đã dẫn đến sự trưởng thành sinh dục. Nhờ hoóc
môn, tuyến sinh dục phát triển nhanh (ở đàn ông là tinh hoàn, ở đàn bà là buồng
trứng). Các tuyến sinh dục đó, đến lượt nó lại ảnh hưởng rất mạnh tới cơ thể.
Có thể coi đặc điểm tiêu biểu nhất của tuổi dậy thì là sự phát triển “nước
rút”. Nó bộc lộ ở hệ cơ. Các cậu con trai lúc này có một lượng tế bào cơ rất lớn,
vì vậy các cậu khỏe ra trông thấy. Lớp mỡ dưới da của phần lớn con trai và cả ở
một số cô gái hao đi một cách đáng kể. Sự biến đổi này dẫn đến những thay đổi
trong cấu trúc cơ thể: con trai cao lên, vai rộng ra, con gái tròn trặn dần, xương
chậu rộng ra. Các bộ phận sinh dục cũng có thay đổi: Các cô gái thấy vú mình to
lên, lông mọc nhanh, một hai năm sau thì mọc lông vùng bẹn và nách. Ở một số
cô gái cũng có sự biến đổi lớn của cơ quan sinh dục bên trong (âm đạo, tử cung,
buồng trứng, ống dẫn trứng phát triển tới mức độ tối đa).
tâm trạng của mình lẫn bản năng tình dục của mình. Trước khi có dấu hiệu của
tuổi dậy thì, họ cần biết trước cái gì sẽ diễn ra trong cơ thể của mình, nó sẽ biểu
hiện ra sao trên cơ thể và trong tâm lý.
Cô gái đang lớn:
Các cô phải biết rằng sự sống con người bắt đầu khi có sự gặp gỡ, chan
hòa, thâm nhập vào nhau giữa tế bào đàn ông và tế bào đàn bà. Cha có tinh
trùng, còn mẹ thì có trứng. Vì vậy, mỗi người đều mang một số đặc tính giống
bố và một số đặc tính giống mẹ. Trước khi vào tuổi dậy thì, để cô gái không
sửng sốt trước hiện tượng hành kinh, cha mẹ cần giảng giải cho cô biết cái gì sẽ
diễn ra khi buồng trứng bắt đầu chuyển mình và quả trứng đầu tiên sẽ dần dần
chín.
Trứng chín sẽ tự giải phóng khỏi buồng trứng, chui qua ống dẫn trứng rồi
tiếp tục cuộc hành trình tới tử cung. Trên đường hành trình, nếu gặp tinh trùng,
nó sẽ dừng lại ở tử cung và bắt đầu phát triển. Tử cung trong thời kỳ đó đã có sự
chuẩn bị trước. Nó tạo ra trong buồng một tổ mỏng. Nếu trứng không gặp tinh
trùng thì mọi sự chuẩn bị nói trên đều vô nghĩa. Trứng sẽ thoát khỏi tử cung và
ra ngoài cơ thể. Lớp niêm mạc tử cung sẽ tự tách ra, các “mảnh vụn” của nó sẽ
cùng với quả trứng “vô duyên” bị phân hủy đó thoát ra ngoài. Trong thời kỳ đó,
ở buồng trứng thứ hai, một quả trứng khác bắt đầu chín dần và lặp lại quy trình
23
cũ. Vì quy trình đó mỗi tháng diễn ra một lần nên người ta gọi là hiện tượng
chảy máu hằng tháng đó là kinh nguyệt.
Trong năm đầu tiên, kinh nguyệt có thể bất thường. Điều đó là do hoạt
động của hai buồng trứng còn chưa đồng bộ như nhau. Bên cạnh đó, những yếu
tố tinh thần và thể chất của tuổi trưởng thành rất dễ tạo nên những biến động. Vì
chuyện này, các cô gái thường bực bội, cáu kỉnh một cách vô lý. Nếu như trong
những đợt hành kinh đầu tiên, cô gái thấy đau ở dưới bụng thì cũng không nên
quá lo lắng. Đó không phải là triệu chứng của bệnh tật mà là hoạt động đầu tiên
Ở một cơ thể đang tuổi trưởng thành, tác động của hoóc môn tới các bộ
phận sinh dục và tâm lý rất mạnh. Khi ấy, các chàng trai cảm thấy trong người
có một cái gì đó rất xa lạ với họ. Họ cảm thấy thiếu bình tĩnh, bối rối và cả thẹn
thùng. Khoảng 13-14 tuổi, cơ thể họ đã sản xuất tinh trùng, có hiện tượng xuất
tinh ban đêm. Hiện tượng đó rất bình thường. Tất cả các chàng trai đều trải qua
giai đoạn này. Nếu tới 16-17 tuổi mà vẫn không có hiện tượng này thì cần hỏi
ngay bác sĩ.
25
PHẦN X. TÀI LIỆU THAM KHẢO:
- Website Báo Giáo dục- Thời đại.
- Website Bộ Giáo dục – Đào tạo.
- Website Y khoa.net