MỤC LỤC
I.
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
2. Mục đích nghiên cứu
3. Đối tượng nghiên cứu
4. Phương pháp nghiên cứu
II. NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận
1.1. Khái niệm HĐGDNGLL
1.2. Vị trí, vai trò của HĐGDNGLL
1.3. Mục tiêu, nhiệm vụ của HĐGDNGLL
1.4. Một số nguyên tắc tổ chức HĐGDNGLL
1.5. Nội dung HĐGDNGLL
2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu
2.1. Đặc điểm tình hình về nhà trường
2.2. Thực trạng công tác quản lý HĐGDNGLL ở trường Tiểu học TTBS
3. Biện pháp quản lý, chỉ đạo nâng cao chất lượng HĐGDNGLL
3.1. Tăng cường công tác tuyên truyền để nâng cao nhận thức về
HĐGDNGLL cho CBGV, phụ huynh, học sinh.
3.2. Coi trọng công tác xây dựng kế hoạch
3.3. Tổ chức chỉ đạo thực hiện
3.3. Nâng cao vai trò của GVCN, Tổng PT Đội, Ban chỉ huy liên Đội
3.5. Phối hợp chặt chẽ với các tổ chức trong và ngoài nhà trường.
3.6. Trang bị về CSVC, phương tiện phục vụ HĐGDNGLL
3.7. Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá, khen thưởng HĐGDNGLL
4. Hiệu quả của Sáng kiến kinh nghiệm
III.
18
18
I. MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Nhà trường là nơi kết tinh trình độ văn minh cụ thể của một quốc gia trong
một giai đoạn xã hội lịch sử nhất định, là nơi thực hiện nhiệm vụ giáo dục - đào tạo
ở mỗi bậc học. Sản phẩm của nhà trường là chất lượng học sinh - những chủ nhân
1
tương lai của đất nước. Mọi hoạt động giáo dục được tổ chức trong nhà trường đều
nhằm thực hiện mục tiêu hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho học sinh,
giúp các em lĩnh hội hệ thống tri thức khoa học, rèn luyện các kĩ năng, kĩ xảo cần
thiết, phát triển tư duy sáng tạo và nhân cách. Để làm được điều đó, mỗi trường học
phải xây dựng cho được môi trường sư phạm tích cực, thân thiện: Thân thiện giữa
thầy với trò, thân thiện giữa trò với trò, thân thiện giữa nhà trường với cộng
đồng; giáo dục nhà trường phải gắn liền với giáo dục gia đình và giáo dục xã
hội. Như vậy, quá trình giáo dục học sinh phải được thực hiện bằng nhiều con
đường, nhiều phương thức và thông qua nhiều dạng hoạt động giáo dục.
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp (HĐGDNGLL) là một bộ phận của
quá trình giáo dục ở trường phổ thông. Đó là những hoạt động được tổ chức
ngoài giờ học các môn văn hóa trên lớp. Hoạt động này có ý nghĩa rất lớn đối
với quá trình giáo dục học sinh, là con đường gắn lý thuyết với thực hành, tạo
nên sự thống nhất giữa nhận thức với hành động, góp phần hình thành tình cảm,
niềm tin ở học sinh. HĐGDNGLL là một trong những phương thức giáo dục cho
học sinh kỹ năng sống, kỹ năng tổ chức ứng dụng vào thực tiễn những kiến thức
đã học, phát triển năng khiếu, hình thành cho các em thói quen tìm hiểu, khám
phá những điều mới mẻ trong cuộc sống, là con đường quan trọng hình thành và
phát triển nhân cách cho các em.
đồng, bước đầu vận dụng những kiến thức đã học vào trong cuộc sống thực tiễn.
[5] Biết tự điều chỉnh hành vi đạo đức, lối sống cho phù hợp. Hình thành và phát
triển các năng lực, kỹ năng chủ yếu như: tinh thần đồng đội, tinh thần trách
nhiệm, lòng nhân ái, tính kỷ luật, trung thực, mạnh dạn, tự tin; kỹ năng giao tiếp,
ứng xử có văn hoá, kỹ năng tự nhận thức, kỹ năng ra quyết định và giải quyết
vấn đề, kỹ năng hợp tác, kỹ năng lập kế hoạch, quản lý thời gian, kỹ năng thu
3
thập và xử lý thông tin; năng lực hoạt động chính trị - xã hội, năng lực hoà nhập
cộng đồng.[6]
Bồi dưỡng thái độ tự giác, tích cực tham gia các hoạt động tập thể và hoạt
động xã hội; hình thành tình cảm chân thành, niềm tin trong sáng với cuộc sống,
với quê hương đất nước; có thái độ đúng đắn trước những vấn đề của cuộc sống,
biết phân biệt, đánh giá để tự điều chỉnh, hoàn thiện bản thân mình và người khác,
hướng tới mục tiêu: chân, thiện, mĩ.
1.4. Một số nguyên tắc tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
a. Đảm bảo tính mục đích và tính kế hoạch.[7]
Tính mục đích: Cần xác định mục tiêu, yêu cầu hoạt động ngoài giờ lên
lớp cho cả năm học, từng học kỳ, từng hoạt động; trong đó, tính đa dạng của
mục tiêu cần được định hướng nhằm thực hiện mục tiêu tổng quát là phát triển
nhân cách cho học sinh.
Tính kế hoạch: Mọi hoạt động đều cần có kế hoạch; đặc biệt, kế hoạch
HĐGDNGLL đảm bảo tính ổn định tương đối, tính hệ thống, tính hướng đích,
không gây sự xáo trộn, tuỳ tiện. Trên cơ sở kế hoạch, nhà trường định ra cách
thức tổ chức, chỉ đạo nội dung, phương tiện và quy mô hoạt động.
b. Đảm bảo tính tự nguyện, tự giác.[7]
Nếu học tập trên lớp là bắt buộc thì HĐGDNGLL là tự nguyện, tự giác;
học sinh có quyền lựa chọn các hoạt động mà mình ưa thích. Nguyên tắc này đảm
2.1. Đặc điểm tình tình về nhà trường.
* Thuận lợi:
Trường Tiểu học Thị trấn Bến Sung được thành lập vào năm 2009, có vị trí
địa lý thuận lợi, gần trung tâm huyện Như Thanh. Đời sống dân sinh kinh tế phát
triển với nhiều ngành, nghề như thương nghiệp, trồng trọt, nghề thủ công. Nhà
trường được cấp trên và lãnh đạo địa phương quan tâm, được phụ huynh học
sinh đồng tình ủng hộ.
Trường đạt chuẩn Quốc gia mức độ 2, có khuôn viên rộng rãi, thoáng mát,
đáp ứng được nhu cầu cho học sinh học tập, vui chơi. Đội ngũ CBGV trẻ, khoẻ,
được đào tạo chuẩn và trên chuẩn; có năng lực chuyên môn, nhiệt tình với công
tác giảng dạy và các hoạt động chung của nhà trường.
Các tổ chức, đoàn thể trong nhà trường hoạt động có nền nếp, phối hợp
chặt chẽ, nhịp nhàng trong mọi hoạt động. Nội bộ đoàn kết, nhất trí cao trong việc
phát huy vai trò trách nhiệm của từng cá nhân và tập thể để phát triển nhà trường.
* Khó khăn:
Một bộ phận phụ huynh học sinh chưa thực sự quan tâm đến việc học tập
của con cái, còn khoán trắng cho nhà trường; nhận thức về việc cho con em
mình tham gia HĐGDNGLL còn rất hạn chế, gây khó khăn trong công tác phối
hợp giáo dục học sinh.
Một số ít giáo viên chưa thực sự nhiệt tình, chỉ quan tâm dạy học các môn
học, chưa coi trọng việc tổ chức HĐGDNGLL.
Kinh phí hoạt động của nhà trường rất hạn hẹp, các nguồn lực bên ngoài
có thể huy động để phát triển nhà trường rất ít, chủ yếu là dựa vào ngân sách nhà
nước cấp nên khó khăn trong tổ chức các hoạt động.
2.2. Thực trạng công tác quản lý HĐGDNGLL ở trường Tiểu học Thị
trấn Bến Sung.
Nhà trường luôn xác định rõ nhiệm vụ nâng cao chất lượng giáo dục toàn
diện là mục tiêu hàng đầu. Vì thế, mọi hoạt động trong nhà trường đều được
quan tâm, trong đó có hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp. Hoạt động này đã
trở thành hoạt động thường xuyên, là một bộ phận không thể thiếu trong hoạt
thể hiện hết năng lực, sở trường của bản thân khi tham gia các hoạt động này. Vì
thế, chất lượng HĐGDNGLL chưa đạt được như mong đợi của nhà trường.
Xuất phát từ thực trạng trên, tôi xin đề xuất một số giải pháp quản lí, chỉ
đạo HĐGDNGLL mà tôi đã vận dụng vào thực tế chỉ đạo ở đơn vị, bước đầu đã
có tác dụng nhất định tới việc nâng cao chất lượng HĐGDNGLL ở nhà trường.
3. Biện pháp quản lý, chỉ đạo nâng cao chất lượng HĐGDNGLL.
3.1. Tăng cường công tác tuyên truyền để nâng cao nhận thức về hoạt
động giáo dục ngoài giờ lên lớp cho CBGV, phụ huynh, học sinh.
Ngay từ đầu năm học, BGH nhà trường triển khai tới toàn thể CBGV về Kế
hoạch nhiệm vụ năm học của ngành; các công văn hướng dẫn, chỉ đạo của Bộ
GD&ĐT, Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT về HĐGDNGLL, gắn với việc phát động
các phong trào thi đua trong năm học nhằm nâng cao nhận thức cho CBGV về vị
trí, vai trò, nhiệm vụ của HĐGDNGLL.
Tổ chức tuyên truyền, phát động các phong trào thi đua trong học sinh
vào Lễ khai giảng năm học mới, các tiết Chào cờ đầu tuần, sinh hoạt lớp cuối
tuần; trong các buổi sinh hoạt Đội, Sao nhi đồng,...để học sinh tự nguyện, tự
giác, tích cực, chủ động tham gia HĐGDNGLL.
Thông qua cuộc họp phụ huynh ở các lớp trong từng thời điểm, qua Ban
đại diện cha mẹ học sinh, qua trao đổi trực tiếp, BGH, GVCN tuyên truyền tới
phụ huynh về tầm quan trọng, sự cần thiết phải tham gia HĐGDNGLL của học
sinh trong nhà trường.
Tăng cường bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, hướng dẫn nội dung, phương
pháp, hình thức tổ chức các HĐGDNGLL cho GVCN, Tổng phụ trách Đội qua
các buổi sinh hoạt chuyên môn tổ, toàn trường,...
3.2. Coi trọng công tác xây dựng kế hoạch
6
BGH nhà trường cần xây dựng kế hoạch HĐGDNGLL ngay từ đầu năm
học. Kế hoạch xây dựng phải bám sát các công văn hướng dẫn của cấp trên, của
tranh, thi văn nghệ, thể dục thể thao theo chủ điểm. Thường xuyên đổi mới các
hình thức tổ chức HĐGDNGLL để tạo hứng thú, tránh nhàm chán cho học sinh.
Đối với GVCN trực tiếp đứng lớp, cần chỉ đạo thực hiện nghiêm túc kế
hoạch giáo dục ngoài giờ lên lớp của Tổ chuyên môn. Đầu tư tìm tòi, lựa chọn
nội dung, hình thức, phương pháp tổ chức HĐGDNGLL phù hợp với điều kiện
thực tế nhà trường, lớp, học sinh nhằm tạo hứng thú, thu hút học sinh tham gia.
* Chỉ đạo phân bố thời lượng các tiết HĐGDNGLL như sau:
- 4 tiết HĐGDNGLL/ tháng:
Tiết 1: Dạy theo chủ điểm (Ban chỉ đạo HĐGDNGLL, tổ chuyên môn
thống nhất.).
7
Tiết 2: Dạy giáo dục KNS (Theo tài liệu GDKNS): Chỉ đạo tổ chuyên
môn lựa chọn các nội dung phù hợp với điều kiện thực tế để dạy cho học sinh.
Tiết 3: Dạy nội dung Giáo dục môi trường, An toàn giao thông
Tiết 4: Tổ chức trò chơi dân gian, văn nghệ, vẽ tranh,...theo kế hoạch của
Liên Đội.
- 2 tiết hoạt động tập thể/ tuần:
+ Tiết chào cờ đầu tuần:
Tiết chào cờ đầu tuần là một tiết sinh hoạt tập thể có trong thời khoá biểu
hằng tuần của học sinh tiểu học. Tiết chào cờ đầu tuần có sự tham gia của toàn
thể CBGV, HS nên phải có sự chuẩn bị chu đáo từ trước và thực hiện nghiêm túc
nhằm giáo dục tư tưởng chính trị, đạo đức cho giáo viên, học sinh. Ban giám
hiệu nhà trường cần phân công, chỉ đạo làm tốt các công tác sau:
Đối với Tổng phụ trách Đội: Lựa chọn đội nghi thức, đội trống, cờ và tiến
hành tập luyện ngay từ đầu năm. (BGH nên định hướng cho Tổng phụ trách Đội
lựa chọn đội nghi thức, đội trống, cờ ở cả khối 4, 5 để tạo điều kiện cho năm học
tiếp theo đã có 1 đội nghi thức hoạt động thành thạo.). Đội nghi thức diễu hành,
Viết chữ đẹp, tìm hiểu về truyền thống, tham gia bảo vệ môi trường, trồng cây
xanh, chăm sóc các di tích lịch sử, văn hoá, tham gia các hoạt động từ thiện,
phong trào kế hoạch nhỏ, trang trí lớp học thân thiện, trò chơi dân gian, đố vui,
ca hát, cờ vua, bóng đá, bóng bàn, cầu lông, Aerobic…
(Học sinh chơi trò chơi dân gian chào mừng ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11)
3.4. Nâng cao vai trò của GVCN, Tổng phụ trách Đội, Ban chỉ huy Liên Đội.
Giáo viên Tổng phụ trách Đội ở các trường tiểu học hiện nay chủ yếu là
kiêm nhiệm. Hoạt động chính của họ vẫn là dạy học trên lớp. Vì thế, Ban giám
hiệu nhà trường cần tạo điều kiện cho giáo viên tổng phụ trách Đội được tham
gia các lớp tập huấn, bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ công tác Đội, Sao nhi
đồng, hoạt động ngoài giờ lên lớp. Bên cạnh đó, cần phân công nhiệm vụ; giao
trách nhiệm phụ trách các phần việc cụ thể cho đội ngũ GVCN. Ban giám hiệu
khi phân công nhiệm vụ cần chú ý đến năng lực, sở trường của mỗi cá nhân
trong việc nâng cao chất lượng hiệu quả hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.
GVCN cùng với GV Tổng phụ trách Đội có nhiệm vụ phối hợp hướng dẫn,
bồi dưỡng cho Ban chỉ huy Liên Đội, đội tự quản của nhà trường để các em có
nhận thức đúng về việc tham gia các HĐGDNGLL. Các em phải hiểu được tham
gia HĐGDNGLL chính là quyền lợi và cũng là trách nhiệm của mỗi học sinh. Qua
đó, giúp các em phát triển các kĩ năng cần thiết, phát huy tinh thần trách nhiệm,
tham gia quản lý nề nếp, quản lý hoạt động Đội, Sao nhi đồng, HĐGDNGLL và
9
cũng chính các em sẽ là cầu nối trong công tác tuyên truyền, vận động phụ huynh,
các bạn trong lớp, trong trường tích cực tham gia các hoạt động này.
GVCN phải luôn tích cực học hỏi, tìm tòi, lựa chọn các nội dung, hình
thức, phương pháp tổ chức HĐGDNGLL phù hợp để thu hút học sinh tham gia,
đoàn các khu dân cư để theo dõi hoạt động của học sinh ở địa phương trong hè.
Phối hợp với hội Phụ nữ, Trạm y tế tổ chức hoạt động truyền thông về sức
khỏe, phòng chống dịch bệnh,... cho học sinh.
(Phối hợp với Trung tâm y tế huyện, Trạm y tế Thị trấn và Công ty Cổ phần P/S
tổ chức tuyên truyền về sức khoẻ, vệ sinh răng miệng cho học sinh)
3.6. Trang bị về cơ sở vật chất, phương tiện phục vụ HĐGDNGLL
Bất kỳ một hoạt động nào, muốn thực hiện thành công cần phải có CSVC,
trang thiết bị cần thiết. Về cơ bản, các tiết HĐGDNGLL được tổ chức tại lớp, tại
sân trường; còn những hoạt động như thăm quan, dã ngoại, văn nghệ, TDTT, cắm
trại... để tổ chức được thì ngoài nhân tố con người, cần thiết phải có thời gian, cơ sở
vật chất và tài chính. Để tăng cường, khắc phục tình trạng thiếu CSVC, nhà trường
cần xây dựng kế hoạch dài hạn để xác định rõ nguồn kinh phí, trang thiết bị hỗ trợ,
ngoài ra trích một phần kinh phí trong ngân sách dành cho việc tổ chức các hoạt
động.
Làm tốt công tác xã hội hoá giáo dục, tham mưu với chính quyền địa
phương hỗ trợ xây dựng môi trường học tập an toàn và thân thiện. Tuyên truyền,
vận động phụ huynh học sinh ủng hộ. Bên cạnh đó, khuyến khích học sinh sáng
tạo, tự làm ra những đồ dùng, thiết bị đơn giản, phù hợp với điều kiện, khả năng
của bản thân, của lớp để phục vụ cho HĐGDNGLL.
3.7. Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá, khen thưởng.
Nhà trường cần xây dựng kế hoạch kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục
ngoài giờ lên lớp ngay từ khâu xây dựng kế hoạch, nội dung, hình thức tổ
chức,...Trong kế hoạch cần thể hiện rõ tiêu chí đánh giá cụ thể, mức khen thưởng
11
đối với những cá nhân, tập thể có thành tích trong hoạt động, nhằm tạo ra động lực,
kích thích lòng nhiệt tình, yêu thích HĐGDNGLL của giáo viên và học sinh, góp
MỘT SỐ HÌNH ẢNH HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP
CỦA HỌC SINH TRƯỜNG TIỂU HỌC THỊ TRẤN BẾN SUNG
12
(Hát múa trong ngày khai giảng năm học mới)
(Lễ chào cờ Khai giảng năm học mới)
(Biểu diễn văn nghệ trong Lễ khai giảng năm học mới)
13
(Thi văn nghệ chào mừng ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11)
(Đội Aerobic và Đội bóng đá mi ni nhà trường tham gia thi HSG TDTT)
(Đoàn Thị trấn Bến Sung đạt giải Nhất hội thi HSG Thể dục thể thao)
(Em Đỗ Khánh Linh - HS lớp 5A dự thi môn Bơi lội cấp Quốc gia)
14
(Em Đỗ Khánh Linh - HS lớp 5A đạt Huy chương bạc
HKPĐ toàn quốc môn Bơi lội)
(Múa hát trong tiết HĐNGLL)
III. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
1. Kết luận:
Có thể nói, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp giữ một vai trò hết sức
quan trọng, là một bộ phận không thể thiếu trong quá trình giáo dục toàn diện để
17
hình thành và phát triển nhân cách cho học sinh, góp phần nâng cao chất lượng
giáo dục trong nhà trường. Tổ chức tốt hoạt động này sẽ góp phần đáng kể vào
việc giúp học sinh rèn luyện thể chất, tạo lập năng lực thích ứng cao, hình thành
kỹ năng sống, mở rộng và nâng cao hiểu biết cho các em, chuẩn bị hành trang
cho các em bước vào cuộc sống đa dạng và luôn biến đổi. HĐGDNGLL là hoạt
động giáo dục được thực hiện một cách có tổ chức, có mục đích theo kế hoạch
của nhà trường; là hoạt động tiếp nối và thống nhất hữu cơ với hoạt động học
tập trên lớp; tạo cơ hội cho các em được tiếp cận, trải nghiệm qua các hoạt động
thực tiễn. Từ đó, các em có một cách nhìn mới, có chí hướng phấn đấu, tự hoàn
thiện bản thân để hòa nhập thân thiện trong cuộc sống cộng đồng. Vì vậy, có thể
khẳng định rằng: HĐGDNGLL là một hoạt động cơ bản góp phần quyết định sự
thành công theo mục tiêu giáo dục trong nhà trường.
Trong những năm qua, trường Tiểu học Thị trấn Bến Sung có nhiều nỗ lực
trong việc tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp gắn với định hướng
“Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”. Đơn vị đã thực hiện nhiều
hình thức và nội dung hoạt động có tính sáng tạo, có sức thu hút, phù hợp với
khả năng và điều kiện thực tế của đơn vị. Vì vậy, qua các hội thi do cấp trên phát
động, trường đạt được nhiều giải cao. Chất lượng giáo dục trong những năm gần
đây có sự tiến bộ rõ rệt; không có học sinh lưu ban, bỏ học. Hoạt động giáo dục
ngoài giờ lên lớp đã góp phần đắc lực tạo nên thành công này.
Tổ chức chỉ đạo hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là khâu không thể
thiếu trong kế hoạch, nhiệm vụ năm học hàng năm của người quản lý, đòi hỏi
BGH phải xây dựng kế hoạch cụ thể, rõ ràng, chủ động, linh hoạt trong quá trình
phát triển chung của nhà trường.
Làm tốt công tác phối hợp với các trường tiểu học, trung học cơ sở trên
địa bàn xã, Thị trấn tổ chức một số HĐGDNGLL như giao lưu văn nghệ, thể dục
thể thao,... để vừa học hỏi, vừa chia sẻ kinh nghiệm quản lý HĐGDNGLL.
Tổ chức nghiêm túc, có chất lượng các HĐGDNGLL theo kế hoạch đã xây
dựng, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.
Nhà trường cần tạo điều kiện về thời gian và CSVC cho hoạt động Đội.
Thực hiện tốt công tác xã hội hóa giáo dục, đầu tư cơ sở vật chất để tổ chức tốt các
HĐGDNGLL cho học sinh; xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, thân thiện.
2.3. Đối với Tổng phụ trách Đội, giáo viên:
Ngoài thực hiện nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục học sinh trên lớp, cần chủ
động thực hiện tốt việc tổ chức HĐGDNGLL để nâng cao chất lượng giáo dục
toàn diện.
Bố trí và sắp xếp thời gian, nghiên cứu tài liệu, điều kiện thực tế của lớp
học, địa phương để chuẩn bị nội dung dạy học phù hợp. Xác định đúng về mục
đích và ý nghĩa của việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua
HĐGDNGLL để tổ chức thực hiện có hiệu quả.
Trên đây là một số biện pháp bản thân tôi đã áp dụng và tích lũy được
trong quá trình tổ chức chỉ đạo, quản lí HĐGDNGLL tại đơn vị trường Tiểu học
Thị trấn Bến Sung khá hiệu quả. Với khả năng và vốn kinh nghiệm của bản thân,
chắc chắn SKKN còn nhiều mặt hạn chế. Tôi rất mong được sự góp ý của quý
thầy cô và bạn bè đồng nghiệp./.
XÁC NHẬN CỦA THỦ
TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Như Thanh, ngày 21 tháng 3 năm 2017
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình
viết, không sao chép nội dung của người
khác.