DAI HỌC ụ u o c ' (IIA HA NOI
TRUNC; TÂM DÀO TẠC). BOI n ư Ờ N í ; (,IA N (; VIÊN LÝ LUẠN CHÍNH TRỊ

M AI THỊ LĨNH

NGUÒN NHẢN LỤC CHẤT LƯỢNG CAO
TRONG SỤ N GH IẸ P CỒNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA
•

•

•

“

•

•

Ỏ TỈNH THẢI NGUYÊN HIỆN NAY

Chuyên ngành: Chú nghĩa xã hội khoa học
Mã số
: 60 22 85

LUẬN VĂN THẠC SĨ TRI ÉT HỌC
•

•

•

CÓNG NÍ.HIẸP HỎA, HIẸN DẠI HÓA í ) TINH THẢI N C I Y Ê N
HIẸN N A Y ......................................................................................................................... 7

1.

Nhận thức ch unu vê nmiòn nhân lực và tâm quan trọng cua ПЦ1ЮП nhân
lực chât lượnu cao tronu sự nuhiệp cônu nuhiệp hoá. hiện đại hoá.... 7
1.1.1. Nhận thức ch u n u vẽ ntíuỏn nhàn l ự c .............................................................. 7
1.1.2. N uuôn nhân lực chât lirợim cao \ à tâm quan trọnu cua niuiôn
nhàn lực chât lượní! cao tronu sự imhiệp С0ПЦ imhiệp hoá, hiện
đại h o á .................................................................................................................... 12

1.1 c ỏ n e niĩhiệp hoá, hiện đại hoá và nhĩrniỉ yC'11 c â u đặt ra đối với n u u ồ n

nhân lực chất lirợrm cao ơ tinh Thái Níiuvên tronu uiai đoạn hiện
n a y .............................................................................................................................25
1.2.1. Khái quát vê điên kiện lự nhiên, kinh tô, chính trị - xà hội ư tinh
Thái N i ỉ u y ê n .......................................................................................................... 25
1.2.2. C ô n u nghiệp hoá, hiện dại hoá ơ tinh Thái Ni>uyẻn................................. 30
1.2.3. Yêu câu đặt ra đôi vói nmiôn nhân lục chủt lượng cao trong sự
nghiệp С011Ц nuhiệp hoú. hiện đại hoá ơ tinh Thái nguyên hiện
n a y .............................................................................................................................37
O h r o n g 2. T H ự t: TRẠNCỈ N C l ON NHẢN Lực ( HAT LƯỢNCỈ CAO TRONC,
SỤ NCỈIIIẸP CỎN(; NCHIẸP HỎA, HIKN ĐẠI HÓA о TÍNH THẢI

NCỈUYÊN HIẸN NAY.............................................................................................42
2

1 Các bộ phận cư ban cua nguôn nhân lực chât luợnu cao tronu sự nuhiệp
cônu nuhiệp hoá, hiện dại hoá ơ tinh Thái Nguyên hiện n a y ............. 42


2.3.1. D a o tạo nguỏn nhân lực chãt lượnu cao ơ tinh Thái Nguyê n hiện
n a y ......................................................................................................................... 7X
2.3.2. Vê phân bỏ. sư dụnu, bôi dườnu và dãi imộ neuô n nhân lực chât
lirợng c a o ư tinh Thái N u u y ê n ..................................................................... 85
C h i r o n ị» 3. Ql'AxS ĐIẼM C ơ BAN VÀ GIẢI PHÁP CH I YÉU NHAM PHÁT

HUY INGIỎN NHÂ.N LỤC
•NCỈHIẸP CỒNCỈ n c h i ẹ p

CHÁT LƯỢNG CAO TRONG s ụ

h ỏ a , h iẹn

đại h ó a ớ tín h

th ải

N ( ỉ l YÊN HIỆN N A Y ................................................................................................ 9

3 1 Quan d i ê m CO’ ban nhăm phát huy nmiỏn nhàn lực chất lượne cao tronu
sự nuhiệp cỏnu nuhiệp hoá, hiện đại hoá ơ tinh Thái Nuuvê n hiện
n a y ......................................................................................................................... 9
3 2 Nlũrnư iĩiai p há p chu yêu nhâm phát huy nmiôn nhân lực chất lưựng cao
tron u sụ' ìmhiệp còntỉ nuhiệp hoa. hiện đại hoá o tinh Thái
N ụ u y ê n hiện n a y ................................................................................................ 98
3.2.1. f)ây m ạ n h quá trình phát triẽn cònu nuhiệp hoá, hiện đại hoá tạo
ra nhu câu thực tiên cho phát triên nmiỏn nhàn lực chât lượniỉ c a o . 98
3.2.2. Nluìnu uiai pháp tront» đào tạơ nuuỏn nhàn lực chât lượim cao tronu
sụ- nuhiệp cóim nuhiệp hoá, hiện dại hoá ơ tinh Thái Níỉuvên hiện


с

•

•

с

m ã cỏ kha năng tiêp thu và ử n Ц dụng tiên bộ khoa học kv thuật, công nghệ
mci, cônu nuhệ cao và sư dụnu hiệu qua các nuuôn nhân lực vật chất khác
tr o ig san xuât xã hội, trơ thành ỉực lưựnu xu ne kích đi đẩu tronu sự nuhiệp
c ô m niíhiệp hoá, hiện đại hoá đất nước cìinii như hội nhập kinh tế quốc tế.
S ò n ý thức đư ợ c điêu nàv, ngay từ khi birức vào giai đoạn đây m ạn h công
n g i i ệ p hoá, hiện đại hoá đất nước Dang ta đã khăng định: “ Lấy việc phát huv
n g i ô n lực con nmrừi làm yếu tô cư ban cho sự phát triên nhanh và bền vừim”

[2 :, tr.85].
Sự nuhiộp cỏrm nghiệp hoá, hiện đại hoá ư nước tu khônu đơn uian là
c ô r g cuộc xây dim u kinh tê mà chính là quá trình chuyên đôi một cách sâu
sac toàn diện từ việc sư dụnu sức lao dộnu thu С0ПЦ là chính sanu sư d ụnu sức
U o d ộ n i i С11ГШ với khoa học công nghệ hiện đại n ham đem lại nâng suất và
hiiệj qua kinh tc cao. Đê đáp ứng yêu câu này, phai cỏ nguỏn nhân lực đu
miạih vè sô lưựnu. phát triên cao vê chất lượng và nguồn nhân lực đó phai
thíir; sự là độn g lực cho sự phát triên. T ừ nhận thức này, Đang ta khăntĩ định:
■‘N ; n u cao dân trí, bôi dưừnu và phát huy nuuôn lực to lớn cua con nmrời V'iêt
N а л là nhân tô quyêt định thănu lựi cua công cuộc công nghiệp hoá, hiện dại
’ [23. t r . 2 1].
ơ nước ta nói chunu \ à tinh Thái Niỉuyên nói rient» đanu đ ứng trước
m.â; thuân ràt lớn. đỏ là CÔ11Ü nuhiệp hoá phai co nuiiỏn nhân lục chât lưựmi

c ô m nuhiệp hiện đại, lại phai từníỉ bước đi \ à o nên kinh tế tri th ức” . Cũntĩ
tioiu ky yèu hội thao quốc tố, Hà Nội, 2003, với chuyên đề “ Niĩhiên cửu
n m ỏ n nhân lực ũ' Việt Nam: khía cạnh kinh tế và văn ho á’\ TS. Phạm Văn
Đủ; cho rãniỉ đê tìm n h ừ n g uiai pháp khai thác và sư dụn g nguôn nhân lực
m ộ cách hiệu qua, cân tiên hành nuhiẽn cửu ПЦ1ЮП nhân lực trong tính chinh
thê trẽn c ác lình vực kinh tê - kỹ thuật lẫn khía cạnh vãn hoá - xã hội.

TS. Bìu Thị N g ọ c Lan, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002: “ Nguồn
lực tri tuệ trong sự nuhiệp đôi mứi ớ Việt N a m ” . Tác gia đã làm rõ vị trí. vai
trò. chức năng cua n g uô n lực trí tuệ - bộ phận truni» tâm làm nèn chất lượnu
va ức m ạ n h nưa у сапц tănu cua nguôn nhân lực và là tài sàn vô ụiá cho sự
p h á triên cua mồi quôc gia, dàn tộc và nhàn loại. Trên

CƯ

sư đó tác ụia đưa ra

n h ừ i u p h ư ơ n u hư ứn u và uiái pháp chu yếu n h a m phát huy nuuỏn lực trí tuệ
Việ Nam trong công cuộc đôi mới và xây dựnti đất nước theo định hưứnu xã
hỏi :hu nghĩa.
TS. Nmivền Hữu Dũnu. Nxb Lao độnu, Hà Nội, 2003: “ Sư dụng hiệu qua
n giòn lực con ngươi ơ Việt N a m ” . Tác ma đã trinh bày có hệ thonụ một sô van
(ÎC ị/ luận và thực tiên cỏ liên quan đên phát triên, phân bỏ và sư dụm» ngiiôn
Iihâ) lực trong phát triên kinh tc thị trưòim định hướng xã hội chu nuhĩa ơ nirớc
la. tên cơ sơ đó đè ra chính sách, mai pháp nhám phát tnên. phân ho và sư dụm»
cỏ liệu qua niruôn nhân lực t!4>nu phát triên kinh tê - xã hội.
TS. Phạm C'ùniz Nhất, N \ h Chính tri quốc ũia. Hà Nội, 2007: “ Phát huy
n h à i tô COI1 ntiười tmiiLĩ phát trièn lực lưựmi san xuât ư Việt Nam hiện nav".
Tíic ma đù làm rò vai trò cua nhàn tỏ con nmròi troim phát trièn lưựmi san


Cho đe n nav. vần chưa có công trình nào nghiên cứu trực tiếp có hộ
tlúng VC phát triên n g u ồ n nhân lực chất lirợnu cao ơ tinh Thái Nguyên. Đây là
vâĩ đê cân thict, vi việc đánh iiiá đúng thực trạnu nguôn nhân lực chất lượng
ea( trên địa hàn tinh sẽ là c ơ sơ thực tiền đê để xuất phươntí hướng, giai pháp
phít triên và sư dụng cỏ hiệu qua imuôn nhân lực chât lượng cao n h ăm đây
nụ nh c ô n lĩ n u h iệ p hoá, hiện đại hơá cua tinh.

3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
•

I

•

o

M ục đ i ch:

*

Trcn cơ sơ phân tích nhữniỉ vấn đe lý luận và thực tien ve nguồn nhàn
lực nói ch unu và nm iôn Iihân lực chất lượnư cao nói ricnü ơ tính Thái
■

w

w

*


Thii N uuyèn trong giai đoạn hiện nay.

4. Đối tưọng và phạm vi nghiên cứu
*

Đ ối tượng nghiên cửu:

N h ữ n e vân đê liên quan trực tiêp đẽn đào tạo, sư đụnụ, đài nuô,...
níĩiôn nhân lực chât lượnii cao tronu sự nííhiệp cỏnu пцЫёр hoá, hiện đại hoá

ơ tnh Thái Nmiyên.
*

Phạm vi nghiên cửu:

Từ íĩóc độ chính trị - \ ã hội. đô tài nghicn cứu quá trình phat triên
ngiôn nhân lực chât krợng cao ơ tinh Thái Ngu yên trong sự nghiệp công
ngiiệp hoá. hiện đại hoá, nhâl là thời kv đây mạnh sự nghiệp này bat đau từ
D ạ hội V I 11 cua Đantĩ ( 1996).

5. Co' sỏ- lý luận và thực tiễn, phưoìig pháp nghiên cứu
*

Cư s ớ lý luân:

Luận văn dựa trên cơ sơ chu niihĩa Mác-Lênin,
qu ai đicm cơ ban cua Đang và Nhà nước ta,

tư tương Hồ Chí Minh,


chít lượnu cao tronu sự niihiệp cônu ntihiệp hoá, hiện dại hoá ư tinh Thái
Niuyên.
- Luận văn đẽ xuât một so Iiiai pháp chu yêu marni tính kha thi nham
ph.'t triên nuuôn nhân lực chát lượnu cao dê đâv m ạn h cônu nuhiệp hoá, hiện
đại hoá ư tinh Thái Nguyen.
*

v ề m ặt lý luận

Luận văn có thê làm tài liệu tham khao cho việc uiang dạy những vấn
đê ÌC‘I1 qu an ư các trường cao đăng và đại học.
*

v ề m ặ t thực tiến

Luận văn cỏ thê là cơ sơ cho các câp lành dạ o tinh Thái Nmiyên tham
khít) tronu việc hoạch định chính sách phát triên niiuôn nhàn lực ehât hrợng
cat dáp ửn u yêu câu công nghiệp hoá, hiện đụi hoá ứ tinh.

7. k ế t cấu của luận văn
Ngoài phân m ở đâu, kêt luận và danh mục tài liệu tham khao, luận văn
ụ o n 3 chưưniĩ, 7 tiết:
C h u o n g 1. Nguôn nhân lực chất krợniĩ cao và vêu cầu đối với nmion
n hả i lực chât lư(Tng cao troniỉ sự niỉhiệp cỏnu nnhiệp hoá, hiện đại hoá ơ tinh
r h ii NiỊuycn hiện nay.
C h 110Ì1 g 2. Thực trạn 12 nuuôn nhân lực châl lưựnu cao tronu sụ nuhiệp
c ò n : nuhiệp hoá, hiện đại hoá ư tinh Thái NuuyC‘11 hiện nay.
( ' h ư ơ n g 3. Ọuan diêm cơ han và uiai pháp chu yêu nhă m phát huy
n y i ò n nhân lực chât lưựne cao troim sự nuhiệp CÒIILÍ nuhiệp hỏa. hiện dại hóa


П1.1ЧС. N guỏn lực con nuười còn dược uọi là nguỏĩì nhân lực, đó là vốn Ìigưừi,
tài Iguyên con người. Miện nay có nhiều quan diêm khác nhau về nguỏn lực
COI người.
Trom» lý luận mác-xít vê lực lượm» san xuât, con nuười được coi là ycu
tô cuan trọnu nhât, quyẻt định sự vận dội m và phát triên cua lực lirợng san
xuíV., quyêt định quá trình san xuât và do dỏ quvết định tăng năng suất lao
d ạ m và tiên hộ xã hội,... T ro n u lý thuyêt tănu tnrưim kinh tê, con nuười được
n h h nhận n h ư một ph ươ n g tiện chu y
hệ tới sự phát triên cua mồi cá nhàn và cua đât nước" [48, tr.8].
Dư ứi ЦОС độ triêt học, theo ý kiên cua một sỏ nhà khoa học tham gia
c l u ư n u trinh khoa học CÒIIÍI mihệ càp nha nước: “ Con nmrời Việt Nam - mục
t iê i và đ ộ n u lực cua sự phát triên kinh tê - xã h ộ r man u mã sổ KX- 07 do
CìS.

vs.

P h ạ m Minh Hạc làm chu nhiệm cho гапц: “ Nuuồn nhân lire (nũuồn

lự( con n u ườ i) là tônu thè các tiêm nănỵ lao độniĩ cua một nước hay một địa
p h i o n g . tức là nmiỏn lao đ ộ n u được chuân bị (ơ các mức độ khác nhau) sằn
s.àrg t h a m gia vào côniĩ cuộc nào đó. tức là nhĩrnu nmrời lao độnu có kha
n ă m (h ay kha папц nói churm) hãng con đườnu đáp ửnu được vêu cầu cua
c l u y ê n đôi cư câu lao độn g, chuyên dôi cơ cấu kinh tẻ theo hướnu công
Iiíiiiệp hoá, hiện đại ho á” [30, tr.269].
T h e o tác gia cuốn “ Ntĩuôn lực và độntĩ lực phát tricn troniỉ nên kinh tế
thị ir ư ờ n u định hirớnu xà hội chu nghĩa ơ Việt N a m ” do GS. T SK H Lẻ Du
P h ' i m chu biên, thi: “ N uu ó n lực con người được hièu là tônu hoà trong thê
t h ỏ i g nhât hữu cơ ỉỉiừa năng lực xã hội cua con nuưừi (thê lực, trí lực, nhân
e á i h ) và tính năng động cua con nmrời. l ính thônu nhât đó được thê hiện Ư
qiLK trình biến n gu ồ n lực con nmrời thành vốn con người” [32, tr.62J.
Văn kiện Hội nuhị lân thử hai Ban châp hành Trung ươnu Đanu khoá
V 1 1 cĩinũ kh ã n g định: “ Niỉuôn lực con người là niĩười lao độ n u có trí tuệ cao.
ta y nuhc th àn h thạo, có p hàm chât tôt, được đào tạo. bôi dưõnu. phát huy bơi
nẽi giáo dục tien tien. íiăn liên \'ới một nên khoa học. còm» nuhệ hiện đại"
[2:2 tr.9].
T ừ nlnrmi quan niệm nêu tròn, có thê thây rãnu, có nhiC'u cách tiêp cận
k h i c nhau nên đã xuât hiện nhừm i quan niệm khác nhau vê nmiôn nhân lực.
Tiu' nhiên, dù khác nhau sonu. mĩra các quan niệm nàv cĩinu có đièm thònu


Thừ hai, so vói các nuuôn lực khác, chi cỏ nuuôn lực con người mà cỏt
lõi là trí tuệ mới là nuuôn lực có tièm năim \'ỏ hạn còn các nuuỏn lực khác
đ c i hĩru hạn. Tính \'ỏ hạn cua trí tuệ con người đC'11 được biêu hiện ơ cho nỏ
c o cha nănu kliỏnũ chi tự sinh san vê mặt sinh học mà còn tự đỏi mới khỏim
c.

•

■

■

•

lìụmiỉ, phát triẽn \ è chât trontí con người xà hội, nòu biêt chăm lo niiòi dưỡnu

9


và khai thác nuuỏn lực con ntiirời một cách hợp lý. tron и khi đó các nuuỏn lực
k lú e cỏ thê bị khai thác cạn kiệt.

Thừ hư , trí tuệ con nuười cỏ sức mạnli áp đao so vứi các nuuồn lực khác
mot khi nỏ được vật thê hoá, trơ thành lực lirợniĩ san xuất trực tiếp. Sự phát
trijn như vũ bão cua cuộc cách mạnu khoa học cônu nghệ hiện đại đanií dần
nê i kinh tê thê LĩicVi vận độnu đên nên kinh tê cua trí tuệ. ơ nhữnu nước cỏnu
n m i ệ p phát triên lao động trí tuệ пцау cànii chiếm ty lộ cao. veil tố tri thức
c h cm tới 6 5 ° о íiiá thành san xuat và 35% ũiá trị san phẩm. Giờ đâv. sức mạnh
CU.1 trí tuệ đạt đcn m ứ c nhờ nó con người cỏ thè sáim tạo những máy móc cỏ

hun đại hoá nói riêrm. ơ nước ta, sô lưựnu nuuôn nhân lực hav toàn bộ lực
lircnu lao đ ộ n u cua xã hội bao lỉỏm nhĩrnii nmrời năm tronu độ tuôi lao độnự,
kh.mu kê đèn trạim thái có hoặc khòm» có việc làm. T h e o bộ Luật lao động,
n a n tìr 15 đến 60 tuôi, nừ từ 15 den 55 tuỏi co kha nănu lao đ ộ n g đều thuộc
ПЦЮП lao độniĩ. N h ư vậy, nuuòn nhãn lực bao nôm sô nuưò i đanu làm việc
tr o m các ngành, các lĩnh vực kinh tế - xà hội hay so nu ưòi có việc làm, số
niirời thât nghiệp, sỏ nmrời làm cỏnu việc nội trợ và học sinh đang trontĩ độ
t u ỏ lao động hay lao độn g dự nguồn.

ỉ с с liât IượtiíỊ, nizuôn nhàn lực được bièu hiện ư năng lực thê chât và
tint thân, trinh độ nuhê nghiệp, kinh nuhiệm và p ho n u cách, ph â m chất nhất
đ u n cua người lao động, đ a n g và sò tham gia vào quá trình san xuất ra cua cai
v à tc h â t và tinh thân cho xà hội. Chat krựnu nguồn nhân lực là nhân tố quyết
d i m nàng suât lao động, quyêt định quá trình phát triên kinh tế - xã hội nói
c h m g , quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nói riênu. Chất lượng nguồn
n hà i lực được biêu hiện ư trạnu thái thê lực và trí lực. Nói de n the lực là nói
d en sức khoe, đây là cái gôc cua hạnh phúc, là tài san cua mồi niiười. mồi
qnó: nia. là mục tiêu độrm lực chính đê phát triên kinh 1ố, vãn hoá. xã hội, là
sức mạn h đê đây m ạnh công ìmhiệp hoá, hiện đại hoá đât nước. ĩ rí lực là yêu
lô t í tuệ, tinh thân là cái nòi lên tiêm lực học vân. \ ăn hoá, tinh thần cua con
ngirri. Nó quyèt định phân lớn kha nănũ sánu tạo cua con nuười. Đặ c biệt
1ГОГЦ ky nuuyên văn minh tin học 1Ш1ЮП nhàn lực chi thực sự m ạn h khi con
ng ưri ngà) cànii sư dụim và khai thác cỏ hiệu qua tiêm năm> trí tuệ cua minh.
D o ió, nói den nmiôn lực con miười cần phai đặc biệt nhấn mạn h đốn nănti
lực 1'í tuệ và trình độ tay mihê. Thô lực và trí lực có môi qu an hộ chặt chè với


nhiu. T h é lực khòm» khoe mạnh sẽ hạn chê lơn dên sự phát triên trí lực cua
mci cá n h â n cũnu nh ư cua toàn xã hội. Sức khoe là dieu kiện tiên quyêt dê
du trì và phái trièn trí tuệ là p hươnũ tiện lắt vếu đê chuyên tai tri thức thành

e

-

ph.ậi ưu \ iệt cua ПЦ110П nhàn lực. NÓI cach khác, nuiiôn nhân lực chât lirợmi
1

•

■

с

■

t

12


c a ) là m ộ t bộ phận có ehât lượnu cao hơn tronu nmiôn nhân lực nói chunií. 0
m>i mai doạn, mồi thời ky lịch sư cììnu có nhừniỉ quan niệm khác nhau vè
m u ô n n h â n lực này. Tại Dại hội đại biêu toàn qnoc lân thứ X (năm 2006), lân
d í -1 tiên thuật n g ữ “ nuuôn nhân lực chât krợnu cao ” đã xuât hiện trong Văn
ki.il c u a Dang. Điêu này thê hiện bước phát triẽn mới trong nhộn thức cua
to.-n Đ a n u và nhan dân ta vê chiên lược phát triên con nuười, đônu thời cũng
là nlìù h ự p với xu thẻ phát triên cua thời dại. Từ dỏ, các nhà nuhiẻn cứu Việt
N a n d â n từrm bước tìm hiẽu, hình thành nén nhừnu quan niệm có liên quan
t ớ vân đ ê n u uô n nhân lực nàv.
O S . VS. KH. Phạm Minh Hạc cho rãnu: “ niĩiiôn nhân lực chất lượng cao

văn n gh ệ ,... í lọ là n h ừn u nuircyi thanh thạo chuy. tânu lớp doanh nhân nuày càntỉ thê hiện \ a i trò cua minh đôi VỚI sự
ng hiệp xây d ự n u và hao vệ Tô quôc.

15


Một là, tiêu chí vê nănu lực tinh thân cua nmiôn nhàn lực châl hrợníi cao.
Nãnu lực tinh thân cua ng u ôn nhân lực (hay còn eọi là trí lire) đư ợc
bièi hiện ơ: nănu lực sáng tạo, kha nãnu thích nnhi và kỹ năng lao độnii nghê
iiLílìệp cua neười lao đ ộ n u , . . . thỏnu qua các chi sỏ: trình độ vãn hoá. dân trí,
học vàn trunu bình cua một nmrời dân. líH> dộnn qUi) d ào tạo. trình độ và chât
lirựỉi! đà o tạo; m ức độ lành nulle (kỹ nãnii. kỹ \ a o , . . . ) cua miười lao độim:
tri nì dộ tỏ chức quan lý. san xuât kinh doanh: năim xuât. chât lượim hiệu qua
c u a lao độnu. Cụ thê:

16


Trình độ học vân, dây là tiêu chí quan trọnu dâu tiên biêu hiện trí lực
u i a imuỏn nhân lực. Bơi lẽ. nó thê hiện sự hiêu biêt cua nuười lao độnu vê tự
nhiên, xã hội,... tạo ra nỉũrnu điêu kiện, kha nănu đê ticp thu va vận íÌỊinii
n h ừ n e tiên bộ khoa học và cônii nuhệ vào tronu côni! việc cua moi ni» ười.
Trình độ học vân được cu nu eâp thôniỉ qua hệ thông giáo dục (chính quy,
hoặc khỏnu chinh quy), qua quá trình tự học. tự dào tạo cua mồi cá nhân.
Trình độ chuyên m ôn kỹ thuật, chat lượn.II cua n.uuỏn nhân lực khỗníí
clu thê hiện ơ trình độ học vân, mà quan trọng lion là trinh độ chuvên môn kỳ
thuật. Trình độ chuyên m ôn kỹ thuật là kiên thức và kỹ nănu cân thict đê đam
d ươ n li cònu việc (tronu quan lv, kinh doanh va các hoạt độnií nghề nuhiệp).
l.ao dộnii có chuyên m ôn kỳ thiuật bao uôin nhừnu cônu nhàn từ bậc ba trư lẻn
(co bãnu hoặc kh ỏ nu có băng) cho tới nhừntĩ nmrời có trình độ đại học và trên
dại học. 1lọ đ ượ c đào tạo và được trang bị kỹ nãniĩ thực hành vồ cỏnu việc
n ào đỏ.
Nuoài ra trí lực cua nguôn nhân lực còn biêu hiện 0' kỳ nãnu, kỳ xao
n g h ê nuhiệp cua người lao động, chúng phụ thuộc trước hét vào kha năng cua
nioi người, sự say mê vào nghè imhiệp, ý thức tự rèn luyện kỹ năng cua người

c

phát hiện th ông tin mới và kha nănti thích ửniỉ nhanh đê học tập. áp dụnu làm
c h u các phươntĩ tiện khoa học kỹ thuật và cỏrm Iiíilìệ hiện đại, cìiim như nãim
lục hoạch định các niai pháp phát tri(3n kinh tô. Dáy là tiêu chi quan trọnu đê
đ a n h uiá nmiôn nhân lực tronu quá trình côim nuhiệp hoá, hiện đại hoá rút
Iiiifm. tiêp cận kinh tè tri thức hiện nay.

17

c

1C

c: r e-*


Tóm lại. đê là nuuỏn nhãn lực chãt lượnu cao, thì nuuôn nhân lực đó
đ ì i hoi pha! có trinh độ học vân cao, có chuvên m ôn kỹ thuật và nãnu lực tir
ciiy sá n ” tạo, tạo ra nhừim kv thuật, cônu niỉhệ mới, đỏng thời phai cỏ kha
MLm irníí dụng vào thực tiền nhữnt! tiên bộ khoa học và công nghệ, làm chu
C('m nuhệ hiện đại, có kỹ nănu lao độnu uioi (thỏ hiện thông qua trinh độ tay
n đ iè , mức độ thành thạo chuvên môn nulle imhiệp)... Đặc biệt, ơ một sô
ì ứ ó m lao dộnu trình độ cao, họ phai có nãnu lực tham íĩia soạn thao chiến
lư.tc v à chính sách đây mạnh cônu nuhiệp hoá, hiện đại hoá, có năníí lực hoạt
d ộ i g thực tien tôt, c ó kha năng dự báo triên v ọ n g phát tricn c ũ n g như rmuy

c o hậu qua cỏ thê xav ra. Sự niĩhiệp cònu nuhiệp hoá, hiện đại hoá và hội
n h í p kinh tê q u ô c tê đòi hoi rât c a o các tiêu chí VC trí lực này.


cãnii th ãn u tronu cô n e việc, cànu khỏnu thê tìm toi. sáne tạo ra nhừnu tri thức
mc i và vật chât hoá các tri thức đó thành san phâm cỏ ích. Chính vì vậy, sức
kh>e là một yêu câu. tiêu chí quan trọniĩ cua nuuôn nhân lực chất lượng cao.

Ba là , vè ph â m chât đạo đức cua níiuôn nhân lực chât luợnu cao.
Khi đ á n h uiá chât lượng cua níĩuôn nhân lực, thì nguon nhân lực chất
lircn Ü cao còn bao hàm đạo đức, nhân cách, thái độ và phonu cách làm việc
cúí n m i ô n nhản lực đó. Đ â y là những phâm chài đạo đức tinh thần cỏ vai trò
hét s ức quan trọim anh h ư ơ n g đên chất lượng cua nguồn nhàn lực, nỏ thúc đây
t i m tích cục và làm í»ia tăniĩ hiệu qua hoạt dộng cua con nụưòi. Do vậy,
n m . ỏ n nhân lực chất lư ợ n g cao, ngoài yê u câu càn phai c ó trí lực và thê lực thì

CÙI p h a i có p h â m châl đạo đức. ý thức tinh cam dân lộc, tác phong tính ky
luậ c a o trong công việc.
Troniỉ bôi canh toàn câu hoá hiện nay, Việt Nam có thê khănu định vị
thê d u a minh trên trường quôc te hav khônu. dieu đỏ phụ thuộc rất nhiều vào
ý tKrc và tình c a m dân tộc. Y thức dân tộc được thỏ hiện (7 sự ỉĩiác ngộ vê ban
s à c d â n tộc, trơn ỉ» việc sẵn sànu và quyết tâm bao vệ các lợi ích dân tộc và
gúị- p h â n \ à o sự phát triên cua dân tộc. Y thức dàn tộc baơ hàm cu niêm tự
Ikh v ê nhìnm thành lựu, nhừni: Iiiú trị cua dàn tộc mình và SỤ' done izóp cua

n o 'ả o sự• tiên hộ■ cua xã hội.
■ Mặt
■ khác, chúnn*- la đanu thực hiện
■ nên kinh lố
n i ơ t h c o định hirớnt: xã hội chu nuhĩa. hội nhập \ới nên kinh tê thè mới nhăm

â'ây m ạ n h quá trình côniỊ nuhiộp hoá. hiện đại hoá đât nước thônu qua con
đ i r tn J hợp tác. liên kêt và lìội nhập quôc tê. Sự nnhiệp do diễn ra tronu bôi
c a m quỏc tè chím d ự n e nhiêu yêu tò phức tạp, các thè lục thù địch vàn đanu

CÍ.-1 tha nàng lao động, VC tính tích cực chinh trị - xà hội, về đạo đức, tình cam
tnoru sánu. Việc xác lập các chuân mực. định h ư ớ n u các uiá trị xã hội đẽ xây
d ự r g và phát trièn nuuôn nhàn lực chât lirợnu cao cho đáp ứnu yêu câu hội
nhẹp kinh tê quỏe tê là hêt sức cân thièt. Chìa khoá vạn nănu đê phát triên
n ư i ỏ n nhân lực là liant! cao uiáo dục toàn diện, đôi mới cơ cấu tô chức, cơ
e h e quan lý, nội dung, phương pháp dạy và học, thực hiện: chuân hoá, hiện
dỵú loá. xã hội hoá, chân hưnii niáo dục Việt Nom.
h. Tàm quan trọ/iíỊ cua ngnòn nhàn ỉ ực chá t ỊirựHíĩ t a o

Тгопц thè uióĩ hiện đại khi chuyên sann nên kinh tê dựa chu yêu vào tri
thừ: và Iront! xu thê toàn câu hoá. hội nhập kinh tê quòc tê chúm: ta cànu
nhiậi thức rõ hơn tâm quan trọ nu cua miuỏn nhân lục. dặc hiệt là nmiôn nhân
lự'c :hãt lượm» cao. Thực tien đà chửrm minh răim, nmiỏn ЦОС iiiàu cỏ cua một

20


qinc ЦК) p h ụ thuộc nhiêu vào tri thức và chi có con nnười mới có kha năim
n ă n iiiừ và san sinh tri thức. Các chuyên ma kinh tê khi phân tích các tác
đ ộ i g cua ПЦ1ЮП nhân lực đôn nôn kinh tê cùnu cho rănu. phai coi nguồn nhân
lực la m ộ t VC41 tỏ

cạnh tranh dài hạn.

T r o n u quá trình quôc tẻ hoá đanu hình thành một chuồi uiá trị toàn cẩu,
\ õ 1 và cònu nuhệ có thê sè khôrm phai là vân dè quan trọnu nhât. Vì các nước
ph.it trièn đ a n u cỏ xu h ư ớ n e chuyên các nhà máy san xuất sang các nước đanu
phit tricn, tromi đỏ cỏ vôn, cỏnu niỉhộ và kv năníí quan lý. Riêng yốu tố lao
d ộ i g thi các nhà đâ u tư k h ô n g thê di chuyên sane. Do đó. đè tiếp cận cônu
n m ệ cao băt buộc lao đ ộ n e phai du trình độ và kỳ nănii làm chu С0ПЦ nuhệ.

21