I HC QUC GIA H NI
KHOA LUT

NGUYN TH LIấN

SO SáNH PHáP LUậT Về TRọNG TàI THƯƠNG MạI
GIữA VIệT NAM Và HOA Kỳ

LUN VN THC S LUT HC

H NI - 2015


I HC QUC GIA H NI
KHOA LUT

NGUYN TH LIấN

SO SáNH PHáP LUậT Về TRọNG TàI THƯƠNG MạI
GIữA VIệT NAM Và HOA Kỳ

Chuyờn ngnh: Lut Kinh t
Mó s: 60 38 01 07

LUN VN THC S LUT HC

Cỏn b hng dn khoa hc: GS. TSKH O TR C

H NI - 2015



1.1.4. Vai trò và các hình thức Trọng tài ..................................................... 13
1.1.5. Quá trình hình thành và phát triển của Trọng tài thƣơng mại tại
Việt Nam và Hoa Kỳ - So sánh và đánh giá ...................................... 17
1.2.
MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA PHÁP LUẬT TRỌNG TÀI ...... 28
1.2.1. Khái niệm pháp luật trọng tài ............................................................. 28
1.2.2 Những nội dung cơ bản của pháp luật trọng tài ................................. 28
KẾT LUẬN CHƢƠNG 1................................................................................ 36
Chƣơng 2: MỘT SỐ CHẾ ĐỊNH CƠ BẢN VỀ TRỌNG TÀI THƢƠNG
MẠI THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM VÀ HOA KỲ ...................... 37
2.1.
THẨM QUYỀN CỦA TRỌNG TÀI ................................................. 37
2.2.
CHỦ THỂ CỦA CÁC TRANH CHẤP ............................................. 39
2.3.
THỎA THUẬN TRỌNG TÀI ........................................................... 40
2.3.1. Thời điểm hình thành ......................................................................... 41
2.3.2. Sự kế thừa ........................................................................................... 41


2.3.3. Hình thức ............................................................................................ 41
2.3.4. Thỏa thuận trọng tài vô hiệu .............................................................. 42
2.4.
TRỌNG TÀI VIÊN ............................................................................ 44
2.5.
THỦ TỤC TỐ TỤNG TRỌNG TÀI .................................................. 46
2.6.
MỐI QUAN HỆ GIỮA TÒA ÁN VÀ TRỌNG TÀI ........................ 47
KẾT LUẬN CHƢƠNG 2................................................................................ 55
Chƣơng 3: HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP

Nội dung từ

1.

Luật Trọng tài Hoa Kỳ

Luật Trọng tài Liên bang (FAA)

2.

Luật Trọng tài thƣơng Luật Trọng tài thƣơng mại ngày 17 tháng
mại 2010

06 năm 2010 của Quốc hội nƣớc Cộng hòa xã
hội chủ nghĩa Việt Nam

3.

Pháp lệnh Trọng tài Pháp lệnh trọng tài thƣơng mại số 08/2003/PLthƣơng mại 2003

UBTVQH11 ngày 25 tháng 02 năm 2003 của
Ủy ban Thƣờng vụ Quốc hội nƣớc Cộng hòa xã
hội chủ nghĩa Việt Nam

4.

TTTM

Trọng tài thƣơng mại


tính chất và quy mô phức tạp hơn, đặt ra yêu cầu cấp thiết với giới đầu tƣ Việt
Nam là cần phải nhanh chóng tiếp cận và làm quen với những phƣơng thức
thực hiện các quan hệ kinh tế mới.
Chính vì tính phức tạp của các mối quan hệ kinh tế nói trên, hiển nhiên
trong nội tại của nó luôn tiềm ẩn những nguy cơ nảy sinh các mâu thuẫn mà
thƣờng đƣợc xã hội loài ngƣời gọi với cái tên mang tính chuyên ngành hơn là
tranh chấp. Tranh chấp thƣờng kéo theo phần lớn những tác động tiêu cực, đa
số làm cho các mối quan hệ này phát triển theo chiều hƣớng tiêu cực và nếu
không đƣợc giải quyết thấu đáo nó lại mang theo những nguy cơ làm mất đi
mối quan hệ đó.
Loài ngƣời, trong lịch sử phát triển của mình đã áp dụng nhiều phƣơng
thức giải quyết tranh chấp nhằm mục đích cuối cùng là duy trì đƣợc tối đa
tính tích cực của mối quan hệ giữa các bên bằng việc cải thiện quy trình, thủ
tục để giải quyết các tranh chấp theo hƣớng đơn giản, khoa học, hiệu quả và
thuận tiện hơn.
Từ nguyên nhân và cũng chính là đòi hỏi khách quan đó, lịch sử loài
ngƣời đã ghi nhận sự ra đời một cách tất yếu của phƣơng thức giải quyết tranh
chấp bằng trọng tài. Cho đến nay, phƣơng thức giải quyết tranh chấp này vẫn
là một trong những phƣơng thức giải quyết tranh chấp đƣợc xem là tiên tiến
nhất, có nhiều ƣu điểm và đạt đƣợc hiệu quả cao nhất.
Ở Việt Nam, phƣơng thức giải quyết tranh chấp bằng trọng tài cũng đã

1


trải qua một thời kỳ phát triển từ thực tiễn đến các quy định của pháp luật.
Các vấn đề về trọng tài thƣơng mại tại Việt Nam hiện nay đƣợc điều chỉnh
bởi Luật trọng tài thƣơng mại, bắt đầu có hiệu lực từ năm 2010 cùng các văn
bản hƣớng dẫn thi hành. Tuy nhiên, tính đến thời điểm hiện tại, mặc dù nhận
đƣợc sự quan tâm lớn từ phía các nhà làm luật, các nhà khoa học, giới doanh

doanh bằng trọng tài thƣơng mại, cụ thể nhƣ sau: Luận văn "Pháp luật về
thỏa thuận trọng tài thương mại” của Tống Thị Lan Hƣơng – do PGS.TS
Nguyễn Văn Tý hƣớng dẫn; Luận văn "Về pháp luật trọng tài thương mại ở
nước ta hiện nay” của Nguyễn Thị Thu Thủy – do PGS.TS Dƣơng Đăng Huệ
hƣớng dẫn, 2003; Luận văn "Pháp luật về giải quyết tranh chấp đầu tư trực
tiếp nước ngoài bằng trọng tài” của Đỗ Thanh Hà – do Tiến sĩ Hoàng Phƣớc
Hiệp hƣớng dẫn, 2006; Luận văn "Sự hỗ trợ của Tòa án đối với giải quyết
tranh chấp bằng trọng tài thương mại ở Việt Nam” của Tống Vân Huyền - do
PGS.TS Nguyễn Văn Tý hƣớng dẫn.
Vì vậy, nghiên cứu về pháp luật trọng tài thƣơng mại của Việt Nam
không phải là một đề tài mới nhƣng nghiên cứu để xem xét câu hỏi tại sao
mặc dù đã ban hành Luật Trọng tài thƣơng mại 2010 đƣợc cho là đã khắc
phục đƣợc rất nhiều thiếu sót, hạn chế của các văn bản pháp luật trƣớc đó,
đồng thời nhƣng cho đến nay trọng tài thƣơng mại vẫn chƣa phát huy đƣợc
tính hiệu quả của nó đối với “đời sống thƣơng mại” cũng nhƣ chƣa khẳng
định đƣợc những vai trò của nó tới việc giải quyết một cách hiệu quả, triệt để
các tranh chấp thƣơng mại nhƣ tại các quốc gia phát triển khác trên thế giới
thì lại đƣợc coi là vấn đề “cấp thiết”, cần có sự nghiên cứu nghiêm túc và kỹ
lƣỡng để có thể nhìn nhận đƣợc vấn đề một cách toàn diện.
Đối với luận văn này, trên cơ sở tham khảo một số tài liệu có liên quan,
học viên đã tiếp cận một cách nghiêm túc vấn đề đã đặt ra và cố gắng tìm hiểu
một cách toàn diện nhất về vấn đề này.
Từ việc nghiên cứu pháp luật trọng tài thƣơng mại của Hoa Kỳ và pháp

3


luật trọng tài thƣơng mại của Việt Nam để tìm ra những điểm tƣơng đồng và
khác biệt, đồng thời truy xét lại căn nguyên của những điểm tƣơng đồng và
khác biệt này để thấy đƣợc toàn diện câu hỏi “tại sao” vừa đƣợc đặt ra ở phần

thƣơng mại và các chế định có liên quan.
- Khảo sát, đánh giá thực trạng việc áp dụng biện pháp giải quyết tranh
chấp trong kinh doanh bằng trọng tài thƣơng mại ở nƣớc ta hiện nay.
- Nghiên cứu so sánh các quy định về trọng tài thƣơng mại giữa pháp
luật Việt Nam và pháp luật Hoa Kỳ, cũng nhƣ là các vấn đề có liên quan.
- Phân tích những tồn tại, hạn chế và những vƣớng mắc của việc áp
dụng biện pháp giải quyết tranh chấp trong kinh doanh bằng trọng tài thƣơng
mại và đề xuất những giải pháp cụ thể nhằm góp phần tạo sự nhận thức và áp
dụng pháp luật đƣợc thống nhất.
5. Phạm vi nghiên cứu
Phƣơng thức giải quyết tranh chấp trong kinh doanh bằng trọng tài
thƣơng mại là một nội dung đã đƣợc đề cập rộng rãi trong lý luận cũng nhƣ
thực tiễn. Phƣơng thức giải quyết tranh chấp này đã đƣợc nghiên cứu chung
trong hệ thống các phƣơng thức giải quyết tranh chấp và cũng đƣợc nghiên
cứu riêng với những đặc điểm, tính chất, yêu cầu riêng biệt của việc áp dụng.
Tuy nhiên việc hiểu trong lý luận và vận dụng trong thực tiễn đối với phƣơng
thức giải quyết tranh chấp trong kinh doanh bằng trọng tài thƣơng mại còn
gặp nhiều khó khăn và vƣớng mắc.
Trong khuôn khổ luận văn, tác giả chủ yếu nghiên cứu những vấn đề lý
luận và thực tiễn về phƣơng thức giải quyết tranh chấp trong kinh doanh bằng
trọng tài thƣơng mại trong Luật trọng tài thƣơng mại có hiệu lực năm 2010 và
các văn bản dƣới luật hƣớng dẫn thực hiện. Bên cạnh đó, luận văn còn có sự
phân tích, đối chiếu, so sánh các chế định tƣơng tự đƣợc quy định trong pháp
luật trọng tài thƣơng mại của Hoa Kỳ để từ đó tìm ra những điểm tƣơng đồng,

5


khác biệt giữa pháp luật hai nƣớc về một số chế định chủ yếu, nhằm mục đích
đƣa ra những lý giải nhằm hoàn thiện các giải pháp khắc phục hạn chế của

- Xác định và phân tích trên các căn cứ lý luận và thực tiễn sự giống và
khác nhau giữa những quy định của pháp luật về biện pháp giải quyết tranh
chấp trong kinh doanh bằng trọng tài thƣơng mại giữa Việt Nam và Hoa Kỳ.
- Đề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện những vấn đề lý luận và
thực tiễn về biện pháp giải quyết tranh chấp trong kinh doanh bằng trọng tài
thƣơng mại theo quy định của pháp luật Việt Nam.
Với đề tài “So sánh pháp luật về trọng tài thương mại giữa Việt Nam
và Hoa Kỳ”, học viên hy vọng đây sẽ trở thành một tài liệu tham khảo có giá
trị, cần thiết và bổ ích dành cho không chỉ các nhà lập pháp mà còn cho các nhà
nghiên cứu, các cán bộ giảng dạy pháp luật, các nghiên cứu sinh, học viên cao
học và sinh viên thuộc chuyên ngành Luật kinh tế tại các cơ sở đào tạo luật.
8. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Danh mục tài liệu tham khảo, nội
dung của luận văn gồm 3 chƣơng:
Chương 1: Một số vấn đề chung về trọng tài thƣơng mại.
Chương 2: So sánh những chế định cơ bản về trọng tài thƣơng mại
trong hệ thống pháp luật Việt Nam và Hoa Kỳ.
Chương 3: Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật trọng tài thƣơng
mại ở Việt Nam và nâng cao hiệu quả áp dụng phƣơng thức
trọng tài thƣơng mại trong giải quyết tranh chấp.

7


Chương 1
MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TRỌNG TÀI THƢƠNG MẠI VÀ
PHÁP LUẬT VỀ TRỌNG TÀI THƢƠNG MẠI
1.1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TRỌNG TÀI THƢƠNG MẠI

1.1.1. Khái niệm trọng tài thƣơng mại

dày lịch sử hoạt động thì cho rằng: “Trọng tài là cách thức giải quyết tranh
chấp bằng cách đệ trình vụ tranh chấp cho một số người khách quan xem xét
giải quyết và họ sẽ đưa ra quyết định cuối cùng, có giá trị bắt buộc các bên
tranh chấp phải thi hành”.
Tại Việt Nam, theo quy định của khoản 1 Điều 2 Pháp lệnh trọng tài
thƣơng mại năm 2003: “Trọng tài thương mại là phương thức giải quyết
tranh chấp phát sinh trong hoạt động thương mại được các bên thỏa thuận và
được tiến hành theo trình tự, thủ tục do Pháp lệnh này quy định”.
Khi Luật trọng tại thƣơng mại năm 2010 đƣợc ban hành thì định nghĩa
này đƣợc ghi nhận tại Khoản 1 Điều 3 nhƣ sau: “Trọng tài thương mại là
phương thức giải quyết tranh chấp do các bên thoả thuận và được tiến hành
theo quy định của Luật trọng tài thương mại”.
Mặc dù có rất nhiều định nghĩa khác nhau về trọng tài đƣợc nhìn từ
những góc nhìn khác nhau, song tổng kết lại có thể thấy trọng tài đƣợc khái
quát khá đầy đủ nhƣ sau:
Trọng tài là phƣơng thức giải quyết tranh chấp có tính chất tài phán phi
nhà nƣớc do các bên lựa chọn trên tinh thần tự nguyện, tôn trọng thỏa thuận
của các bên nhằm mục đích giải quyết các tranh chấp thƣơng mại phát sinh
giữa chính các bên này. Trong phƣơng thức giải quyết tranh chấp bằng trọng
tài, tính tự định đoạt của các bên đƣợc coi là tối cao và luôn đƣợc coi trọng.
Phƣơng thức giải quyết tranh chấp bằng trọng tài khá giống với phƣơng thức
giải quyết tranh chấp bằng hòa giải. Cả hai phƣơng thức này đều có sự xuất

9


hiện của bên trung gian. Tuy nhiên, trong phƣơng thức hòa giải, vai trò của
bên trung gian chỉ mang tính hỗ trợ, giúp đỡ các bên trong tranh chấp thỏa
thuận với nhau. Còn trong phƣơng thức trọng tài, sau khi xem xét sự việc,
trọng tài có thể đƣa ra phán quyết có giá trị chung thẩm, tức là cƣỡng chế thi

viên, địa điểm giải quyết tranh chấp, quy tắc tố tụng, luật áp dụng đối với
tranh chấp…
1.1.2.3. Tính chung thẩm của phán quyết trọng tài
Pháp luật các nƣớc đều quy định phán quyết trọng tài có giá trị chung
thẩm và không thể kháng cáo trƣớc bất kỳ cơ quan, tổ chức nào (trừ trƣờng
hợp rất đặc biệt liên quan đến hủy phán quyết trọng tài). Ngay cả khi phán
quyết trọng tài bị hủy thì không có cơ quan nào đƣơng nhiên có quyền xét xử
lại vụ việc trừ khi có một thỏa thuận nào khác giữa các bên về việc lựa chọn
cơ quan giải quyết tranh chấp. Đặc điểm này giúp trọng tài có điều kiện thuận
lợi trong việc giải quyết nhanh chóng, dứt điểm các tranh chấp thƣơng mại.
1.1.2.4. Sự hỗ trợ của Tòa án đối với các hoạt động của trọng tài
Pháp luật về trọng tài của các quốc gia nói chung, trong đó có Việt
Nam nói riêng, đều quy định cơ chế hỗ trợ từ phía Tòa án đối với tổ chức và
hoạt động của trọng tài. Đây chính là một khía cạnh của sự tƣơng tác giữa nhà
nƣớc và trọng tài. Trọng tài, nhƣ đã nói ở trên, góp phần giúp Nhà nƣớc duy
trì sự ổn định của xã hội, thì trong chiều ngƣợc lại, Nhà nƣớc mà cụ thể hơn là
Tòa án, sẽ hỗ trợ để trọng tài có thể phát huy đƣợc tối đa khả năng của nó.
Thông qua trình tự công nhận và cho thi hành phán quyết trọng tài, Tòa
án đảm bảo thực thi trên thực tế những quyết định của trọng tài khi một hoặc
các bên đƣơng sự không tự nguyện thực hiện. Ngoài ra, Tòa án còn có thể hỗ
trợ trọng tài ở các nội dung khác, nhƣ quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp
tạm thời, kê biên tài sản, bảo toàn chứng cứ, cấm hoặc buộc đƣơng sự thực
hiện một số hành vi nhất định... để tạo điều kiện cho trọng tài có thể thực hiện
tốt đƣợc hoạt động của mình.

11


1.1.3. Sự hình thành và phát triển của trọng tài
Trong tƣơng quan lịch sử phát triển của loài ngƣời, tính cho tới thời

ra đời thì hạn chế này đã đƣợc khắc phục.
Giai đoạn sau đó, trong Hiệp ƣớc Jay năm 1794, Anh và Mỹ đã thống
nhất đƣa các vấn đề còn đang tranh chấp liên quan đến các khoản nợ và biên
giới giữa hai bên ra giải quyết ở trọng tài. Việc giải quyết tranh chấp này kéo
dài 07 năm và đƣợc coi là kết thúc thành công. Đây cũng chính là một trong
những “thành tích” đáng kể của trọng tài trong tiến trình phát triển của nó.
Kể từ thời điểm đó, trong những năm đầu thế kỷ XX, một số quốc gia
bắt đầu thông qua các đạo luật quy định và khuyến khích việc phân xử bằng
trọng tài thay cho việc kiện tụng ở Tòa án vốn đã bộc lộ là kém hiệu quả.
Sự phát triển ngày càng mạnh mẽ của nền kinh tế thế giới đã tạo đà cho
sự phát triển không ngừng của phƣơng thức giải quyết tranh chấp bằng trọng
tài, kéo theo hệ quả tất yếu là sự hình thành những tổ chức trọng tài quốc tế
nhằm mục đích chủ yếu là giải quyết các tranh chấp phát sinh trong các hợp
đồng thƣơng mại quốc tế.
Tầm quan trọng của phƣơng thức giải quyết tranh chấp bằng trọng tài
ngày càng đƣợc loài ngƣời thừa nhận rộng rãi, đặc biệt là trong các thập kỷ
gần đây. Các quốc gia đã từng bƣớc tiến hành sửa đổi hệ thống pháp luật về
trọng tài của mình cho phù hợp với tình hình thực tế đang diễn ra trên đất
nƣớc; các điều ƣớc quốc tế về trọng tài ghi nhận sự gia nhập của những thành
viên mới; các doanh nghiệp ngày càng thể hiện sự tin tƣởng của mình bằng
việc sử dụng rộng rãi hơn phƣơng thức giải quyết tranh chấp bằng trọng tài do
nhận thấy phƣơng thức này hiệu quả, linh hoạt, công bằng và phán quyết của
trọng tài đƣợc công nhận rộng rãi trên phạm vi toàn thế giới.
1.1.4. Vai trò và các hình thức Trọng tài
1.1.4.1. Vai trò của Trọng tài
Trong thực tiễn, trọng tài thƣơng mại đóng một vai trò quan trọng trong
việc giải quyết tranh chấp thƣơng mại, cụ thể nhƣ sau:

13


14


Thứ tư, thủ tục tố tụng trọng tài thƣờng nhanh chóng hơn so với tố tụng
Tòa án. Đặc điểm của tố tụng trọng tài là chỉ xét xử một lần và phán quyết có
giá trị chung thẩm, chỉ trong một số trƣờng hợp đặc biệt thì tòa án mới có
quyền xem xét lại phán quyết trọng tài. Đối với các tranh chấp trong lĩnh vực
thƣơng mại thì sự nhanh gọn của phƣơng thức giải quyết này là một lý do mà
các bên tranh chấp thƣờng hay chọn trọng tài để giải quyết tranh chấp.
Thứ năm, phƣơng thức giải quyết tranh chấp bằng trọng tài giúp các
bên giữ đƣợc những bí mật nội bộ, những chi tiết, số liệu, thông tin cụ thể, bí
mật kinh doanh mà mình không muốn công khai, giúp tránh đƣợc những hậu
quả khôn lƣờng và phòng đƣợc những thiệt hại sau này. Đó là do trọng tài
hoạt động theo nguyên tắc xét xử kín khi có yêu cầu của các bên, đồng thời
cũng không cần phải đƣa nội dung các vấn đề tranh chấp, các chứng cứ thu
thập đƣợc và cơ sở của các quyết định trọng tài về vụ tranh chấp vào phán
quyết trọng tài.
1.1.4.2. Các hình thức Trọng tài
Trọng tài đƣợc biết đến dƣới hai hình thức cơ bản là trọng tài vụ việc
và trọng tài thƣờng trực.
(i) Trọng tài vụ việc:
Trọng tài vụ việc là phƣơng thức trọng tài do các bên tranh chấp thỏa
thuận thành lập để giải quyết vụ việc và sẽ chấm dứt tồn tại khi giải quyết
xong vụ việc đó. Bản chất của trọng tài vụ việc đƣợc thể hiện qua các đặc
trƣng cơ bản đó là (i) Đƣợc thành lập khi phát sinh tranh chấp và tự chấm dứt
hoạt động khi giải quyết xong tranh chấp, (ii) Không có trụ sở cố định do đó,
không có bộ máy điều hành, quản lý và tất nhiên là không có danh sách trọng
tài viên, (iii) Quy tắc tố tụng của trọng tài vụ việc để giải quyết vụ tranh chấp
có thể do các bên thỏa thuận xây dựng, lựa chọn từ bất kỳ một quy tắc tố tụng
nào của các trung tâm trọng tài đã đƣợc ban hành.


16


1.1.5. Quá trình hình thành và phát triển của Trọng tài thƣơng mại
tại Việt Nam và Hoa Kỳ - So sánh và đánh giá
1.1.5.1. Quá trình hình thành và phát triển của Trọng tài thương mại
tại Việt Nam
- Giai đoạn trước những năm 60 của thế kỷ XX
Chế định trọng tài du nhập vào hệ thống pháp luật nƣớc ta từ cuối thế
kỉ XIX. Trong một tranh chấp đất đai năm 1897. Tòa thƣợng thẩm Sài Gòn đã
tuyên bố trong quyết định của mình rằng “trọng tài được thừa nhận trong
pháp luật An Nam” [13]. Cũng trong thời gian này, các Bộ luật dân sự rồi Tòa
án thƣơng mại lần lƣợt đƣợc hình thành. Tuy nhiên, bối cảnh xã hội thời điểm
đó không thuận lợi cho sự phát triển phƣơng thức giải quyết tranh chấp bằng
trọng tài. Do đó, về cơ bản, trọng tài chƣa đƣợc biết đến và sử dụng một cách
phổ biến vậy nên cũng không có tác động đáng kể đến xã hội Việt Nam trong
giai đoạn này [8, 16, 22].
- Giai đoạn từ những năm 60 của thế kỷ XX đến trước khi ban hành
Pháp lệnh trọng tài thương mại năm 2003
Vào giữa thế kỷ XX, sự thay đổi của lịch sử đã tác động lên hệ thống
pháp luật của nƣớc ta làm hình thành những tổ chức trọng tài. Mặc dù có
những khác biệt về bản chất so với trọng tài hiện nay nhƣng đó cũng đƣợc coi
là mở đầu cho sự phát triển của phƣơng thức giải quyết tranh chấp này ở nƣớc
ta. Trƣớc thời điểm Ủy ban thƣờng vụ Quốc hội ban hành Pháp lệnh Trọng tài
thƣơng mại năm 2003, ở Việt Nam tồn tại hai loại hình trọng tài, một là trọng
tài kinh tế nhà nƣớc và hai là trọng tài phi nhà nƣớc.
 Trọng tài kinh tế nhà nước:
Trọng tài kinh tế nhà nƣớc là mô hình trọng tài đƣợc thành lập từ các
quyết định của Nhà nƣớc, có chức năng giải quyết các tranh chấp phát sinh từ

thƣơng mại, có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 07 năm 2003. Đây là Pháp
lệnh mang ý nghĩa quan trọng về mặt điều chỉnh pháp luật. Pháp lệnh thừa

18