SKKN: Quản ly, chỉ đạo bồi dưởng HSG

Trường TH Trung Nguyên

MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÍ, CHỈ ĐẠO BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI
I. ĐẶT VẤN ĐỀ

Nhân tài, nhất là các thiên tài có vai trò hết sức quan trọng trong việc phát
triển kinh tế – xã hội. Chính những bậc vĩ nhân, những nhà khoa học lừng danh
thế giới đã thúc đẩy, mở đường, đánh dấu các mốc phát triển của khoa học, lịch
sử. Họ đã trở thành những ngôi sao toả sáng trên bầu trời trí tuệ. Họ đã góp phần
rất lớn vào việc khai sáng nhân loại. Vì vậy, toàn nhân loại đều ghi công những
người tài năng. Vấn đề đào tạo, bồi dưỡng nhân tài từ lâu đã được xã hội quan
tâm.
Nhìn lại lịch sử dân tộc Việt nam ta thấy từ đời xưa ông cha ta đã rất coi
trọng, chú ý đến việc đào tạo, bồi dưỡng nhân tài và đã đúc rút thành một kinh
nghiệm quý báu “ Hiền tài là nguyên khí quốc gia”. Đến thăm Văn miếu Quốc
Tử Giám chúng ta thấy trên văn bia còn ghi; “ Các bậc hiền nhân là yếu tố cốt tử
đối với một chỉnh thể. Khi yếu tố này dồi dào thì đất nước tăng tiến mạnh mẽ và
phồn thịnh. Khi yếu tố này kém thì quyền lực đất nước bị suy giảm” và “ Những
người tài giỏi, có học thức là một sức mạnh đặc biệt đối với đất nước”. Ngay sau
khi Cách mạng tháng tám thành công, ngày 20/11/1946, trong bài viết “ Tìm
người tài đức” Hồ Chủ Tịch khẳng định “ Nước nhà còn phải kiến thiết, kiến
thiết phải có người tài, trong số 20 triệu đồng bào chắc không thiếu gì người có
tài, có đức…”.
Thực tiễn quá trình xây dựng, bảo vệ Tổ quốc cho thấy dân tộc Việt Nam
có tiềm năng, trí tuệ vô cùng phong phú. Có điều chúng ta chưa phát hiện, chăm
sóc, bồi dưỡng để có thể phát huy hết tiềm năng trí tuệ còn tiềm ẩn.
Ngày nay, GD&ĐT được ưu tiên, ưu đãi. đặt GD ở vị trí quốc sách hàng
đầu. Nhà nước và xã hội có cơ chế, chính sách khuyến khích cho giáo dục phổ
thông và hệ thống giáo dục quốc dân. Chính vì vậy, việc tổ chức bồi dưỡng học

Ban giám hiệu trường tiểu học là người chịu trách nhiệm chỉ đạo việc bồi
dưỡng học sinh giỏi. Vì vậy, cả nhận thức đầy đủ cơ sở khoa học của việc này.
ban giám hiệu phải biết tác động tới các yếu tố của quá trình bồi dưỡng học sinh
giỏi như: giáo viên, sinh viên giỏi, học sinh giỏi, cha mẹ học sinh, chương trình
và tài liệu …sao cho phát huy được các điều kiện thuận lợi để việc bồi dưỡng
học sinh giỏi của trường đạt kết quả cao nhất.
Xuất phát từ thực tế trong nhà trường, với cương vị của người quản lý chỉ
đạo chuyên môn, tôi nhận thấy để công tác bồi dưỡng học sinh giỏi đạt kết quả
cao cần có sự phối kết hợp đồng bộ giữa cán bộ quản lí chuyên môn với đội ngũ
giáo viên trực tiếp giảng dạy và sự vào cuộc của phụ huynh học sinh. Bằng kinh
nghiệm của mình, tôi xin được nêu ra một số giải pháp trong việc chỉ đạo công
tác bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường Tiểu học .
II. NỘI DUNG
A. THỰC TRẠNG CỦA VIỆC CHỈ ĐẠO BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI Ở TRƯỜNG
TIỂU HỌC TRUNG NGUYÊN.
I. NHỮNG KẾT QUẢ ĐÃ ĐẠT ĐƯỢC TRONG NHỮNG NĂM GẦN ĐÂY CỦA VIỆC
CHỈ ĐẠO BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC TRUNG
NGUYÊN.

1. Nhà trường:
Trong những năm qua, được sự quan tâm của Đảng uỷ, HĐND, UBND xã,
các ban, ngành đoàn thể, các tổ chức xã hội và nhân dân trong xã đã ưu tiên, tạo
mọi điầu kiện cho sự nghiệp giáo dục - đào tạo của xã nhà, đặc biệt là giáo dục
tiểu học. Cùng với sự quan tâm của địa phương là sự chỉ đạo, quan tâm sâu sắc
của Phòng giáo dục & đào tạo Yên Lạc đầu tư cho giáo dục tiểu học ở Trung
Nguyên. Trường tiểu học Trung Nguyên là đơn vị đạt chuẩn quốc gia giai đoạn
1996 – 2000 năm 2001 và được công nhận lại vào năm 2011
2. Đội ngũ giáo viên
Đội ngũ giáo viên của trường đủ về số lượng và ngày càng tăng về chất
lượng. Tập thể sư phạm nhà trường là một tập thể đoàn kết, thực sự tâm huyết

Bên cạnh đó học sinh giỏi và giáo viên luôn nhận được sự động viên
khích lệ kịp thời về vật chất cũng như tinh thần của nhà trường, phụ huynh học
sinh, của các tổ chức xã hội, đặc biệt là sự quan tâm của hội khuyến học của nhà
trường Điều đó đã góp phần tạo động lực cho việc dạy và học của giáo viên và
học sinh.
Trong công tác chỉ đạo bồi dưỡng học sinh giỏi, nhà trường còn tăng
cường phối hợp với các lực lượng giáo dục, nhằm tạo sức mạnh tổng hợp. Nhà
trường tổ chức cho GV đi học hỏi kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh giỏi ở một số
trường có thành tích cao trong việc bồi dưỡng học sinh giỏi.
Một việc làm tưởng chừng rất nhỏ trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi
nhưng thể hiện sự quan tâm của BGH đó là việc tổ chức cho học sinh giỏi đi thi.
Trước ngày thi, bao giờ ban giám hiệu cũng tổ chức gặp mặt thân mật đội tuyển,
động viên, cổ vũ, nhắc nhở các em chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết cho
buổi thi. Tạo cho các em có tâm thế, niềm tin để làm bài tốt. Bằng những việc
làm trên, nhiều năm qua trường tiểu học Trung Nguyên đã đạt được những kết
quả cụ thể trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi như sau:
Số lượng học sinh giỏi các năm như sau:
Năm học

Học sinh giỏi cấp huyện

Học sinh giỏi cấp tỉnh

2003 – 2004

57

8

Nguyễn Thị Chinh

16

2008 – 2009

8

8

2009 - 2010

20

10

2010 - 2011

16

14

2011 - 2012

10

21

2012 - 2013

22




SKKN: Quản ly, chỉ đạo bồi dưởng HSG

Trường TH Trung Nguyên

- Tổ chức phát hiện và tuyển chọn học sinh giỏi ngay từ cuối năm lớp 1.
- Tổ chức bồi dưỡng cho giáo viên.
- Tuyển chọn phân công giáo viên bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi từ lớp 2
đến lớp 5.
- Tổ chức hoạt động dạy học đội tuyển học sinh giỏi.
- Tổ chức xây dựng, sử dụng, bảo quản CSVC – TBDH phục vụ cho việc bồi
dưỡng HSG.
- Huy động cộng đồng tham gia công tác phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi.
- Tổ chức thi đua khen thưởng kịp thời xây dựng định mức thi đua khen
thưởng cụ thể đối với GV và học sinh giỏi.
Qua nghiên cứu, phân tích thực trạng việc chỉ đạo bồi dưỡng học sinh giỏi ở
trường tiểu học Trung Nguyên, chúng tôi hệ thống và đề xuất: “ Một số biện
pháp chỉ đạo bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường tiểu học Trung Nguyên trong giai
đoạn mới
I . Xây dựng kế hoạch chỉ đạo :
Kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi của nhà trường được xây dựng trên
nhiệm vụ chỉ đạo của các cấp, các ngành, đồng thời cần chú ý đến đặc điểm
riêng của nhà trường, của địa phương, chú trọng chỉ đạo xây dựng trọng điểm
mũi nhọn “Bồi dưỡng học sinh giỏi”. Riêng hoạt động này được xây dựng chi
tiết, tỉ mỉ, bàn bạc thống nhất với hội đồng nhà trường, hội phụ huynh học sinh
và địa phương .... để đi đến thống nhất thực hiện.
II . Tổ chức thực hiện :
1, Phát hiện học sinh giỏi :
Công tác phát hiện và lựa chọn học sinh giỏi là một việc làm hết sức

giáo viên cần phải tự bồi dưỡng và tham gia vào quá trình bồi dưỡng của nhà
trường thông qua các hình thức sau :
- Tự bồi dưỡng nâng cao trình độ tay nghề : Trước hết giáo viên cần phải
xác định rõ việc tự học, tự rèn là yếu tố nội lực quyết định sự thành công. Giáo
viên cần nắm vững chương trình sách giáo khoa, chuẩn kiển thức kĩ năng môn
học làm cơ sở cho việc phát triển nâng cao kiến thức bồi dưỡng học sinh giỏi .
Giáo viên có sự đầu tư, nghiên cứu chương trình sách giáo khoa ngay từ trong
hè để nắm bắt một cách chuẩn xác các phân môn, các chủ đề, chủ điểm, mối
quan hệ giữa các bài học, các phân môn. Bên cạnh việc nắm vững kiến thức cơ
bản, giáo viên còn phải nghiên cứu thêm các tài liệu tham khảo trong sách báo,
trên mạng Internet một cách có lựa chọn sau đó ghi vào sổ tư liệu những kiến
thức cần thiết. Khi đã nắm được kiến thức cơ bản một cách vững vàng giáo viên
sẽ cảm thấy tự tin trong mỗi bài học, bài giảng của mình và tích cực tham gia
vào việc sinh hoạt trong tổ chuyên môn.
- Bồi dưỡng trong sinh hoạt tổ chuyên môn : Các buổi sinh hoạt tổ khối
chuyên môn được tổ chức đều đặn vào các chiều thứ sáu hàng tuần. Trong các
buổi sinh hoạt chuyên môn tổ trưởng cần thông báo cho giáo viên chuẩn bị trước
nội dung thảo luận. Chú ý giải quyết những vấn đề trọng tâm về kiến thức bồi
dưỡng học sinh giỏi, giáo viên cùng nhau trao đổi, chia sẻ những khó khăn và
tìm ra những phương pháp giảng dạy phù hợp với đối tượng học sinh. Qua buổi
họp, tổ trưởng tổ chuyên môn cùng với giáo viên đưa ra nhận định về việc giảng
dạy trong tuần đồng thời cùng nhau thảo luận bàn bạc xác định kiến thức trọng
tâm của của từng bài ghi chép vào số chuyên môn để từ đó đưa ra phương pháp
giảng dạy cho phù hợp với nội dung bài cũng như đối tượng học sinh của từng
lớp. Trên cở sở những kiến thức được trang bị từ tổ khối chuyên môn giáo viên
sẽ tự đăng kí các tiết dạy chuyên đề môn Toán, Tiếng Việt.
- Tổ chức các chuyên đề bồi dưỡng học sinh giỏi : Các chuyên đề này đều
do giáo viên tự đăng kí dạy thực nghiệm cho tổ chuyên môn hoặc cả trường tới
dự giờ rút kinh nghiệm. Tiến trình tiết dạy không nhất thiết phải theo một trình
Nguyễn Thị Chinh

chơi học tập, học vui vui học... Ngoài ra có thể tổ chức bồi dưỡng nâng cao cho
học sinh mỗi tuần một buổi vào ngày thứ 7 với thời lượng phù hợp vừa sức với
học sinh tránh gò ép, nhồi nhét dẫn đến tình trạng học sinh mất hứng thú với
việc học. Bên cạnh việc sử dụng quỹ thời gian hợp lý giáo viên cần phải bồi
dưỡng cho học sinh theo một nội dung chương trình thống nhất của chuyên môn.
* Nội dung chương trình :
- Dựa trên định hướng của tổ chuyên môn mỗi giáo viên dạy bồi dưỡng
cần chủ động biên soạn nội dung chương trình bồi dưỡng học sinh giỏi lớp
mình phụ trách. Ban giám hiệu cần chú trọng khâu phê duyệt chương trình bồi
dưỡng của từng giáo viên, kiểm soát việc cập nhật, bổ sung tư liệu bồi dưỡng,
yêu cầu cao việc đầu tư biên soạn tài liệu, giáo trình bồi dưỡng học sinh giỏi.
- Kiến thức nâng cao phải dựa trên nền tảng nắm vững kiến thức cơ bản
và bồi dưỡng chương trình nâng cao cho học sinh.
- Ngoài chương trình sách giáo khoa và tài liệu chuẩn kiến thức kĩ năng
môn Toán và Tiếng Việt, giáo viên có thể tham khảo thêm một số loại sách sau :
Nguyễn Thị Chinh

7


SKKN: Quản ly, chỉ đạo bồi dưởng HSG

Trường TH Trung Nguyên

Sách Toán, Tiếng Việt nâng cao - nhà xuất bản giáo dục, Sách bồi dưỡng Toán,
Tiếng việt, Toán phát triển, các bài văn, toán hay và khó. .Đặc biệt người bạn
đồng hành không thể thiếu của giáo viên và học sinh năng khiếu là tập san Văn
học và tuổi trẻ của nhà xuất bản giáo dục Việt Nam với các chuyên mục giải đáp
thắc mắc khi học môn Tiếng Việt của cô giáo Ong Nâu và các thành viên,
chuyên mục để có điểm mười, Siêu thị chữ nghĩa, các bài toán hay trong toán


Ban giám hiệu cần phải xây dựng kế hoạch chỉ đạo cụ thể, rõ ràng chi tiết
về hoạt động giáo dục bồi dưỡng học sinh giỏi cụ thể:
Nguyễn Thị Chinh

8


SKKN: Quản ly, chỉ đạo bồi dưởng HSG

Trường TH Trung Nguyên

Xây dựng kế hoạch phát hiện, bồi dưỡng học sinh giỏi ngay từ lớp 1 đến
lớp 5.
Kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi trong 5 năm phải xây dựng kế hoạch
theo dõi, bàn giao cụ thể giữa các giáo viên khi nhận học sinh.
Xây dựng kế hoạch thành lập và bồi dưỡng đội tuyển trên cơ sở thực trạng
của trường, của địa phương.Trong bản kế hoạch cần làm rõ:
+ Số lượng học sinh vào đội tuyển.
+ Kế hoạch tuyển chọn.
+ Kế hoạch bồi dưỡng: Ai bồi dưỡng? Khi nào bồi dưỡng? Bồi dưỡng ai?
Bồi dưỡng như thế nào?.
4. Tổ chức phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi..

Ngay từ lớp 1, giáo viên chủ nhiệm lớp phải có trách nhiệm phát hiện và
bồi dưỡng những học sinh có năng khiếu 2 môn: Toán và Tiếng Việt.
Trong quá trình giảng dạy giáo viên cần đưa ra các câu hỏi nâng cao phát
triển tư duy. Các bài kiểm tra cần có bài tập để phân loại được năng lực của học
sinh.
Tìm hiểu , xem xét truyền thống học tập của gia đình học sinh.


6. Tuyển chọn, phân công giáo viên bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi.

*.Những tiêu chí tuyển chọn GV bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi.
- GV có trình độ năng lực, chuyên môn, nghiệp vụ cao.
- Giáo viên nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ, say sưa với nghề, có ý thức kỉ
luật cao trong chuyên môn.
- Giáo viên có kĩ năng, PP truyền thụ nội dung, kiến thức, ham học hỏi, tự
bồi dưỡng và cầu tiến.
- Giáo viên có sức khoẻ, tự tin, giàu kinh nghiệm, có tính sáng tạo trong
giảng dạy và được công nhận là GVDG.
*. Tổ chức phân công lao động hợp lí
- Căn cứ vào trình độ chuyên môn nghiệp vụ, năng lực của mỗi GV để
phân công vào từng khối lớp một cách phù hợp theo cách:
- Phân công chuyên sâu, là cách phân công giáo viên phụ trách cố định
trong nhiều năm để họ có điều kiện nghiên cứu sâu các nội dung cần bồi dưỡng
phù hợp với năng lực của mỗi GV.
- Phân công luân phiên để GV nắm kiến thức xuyên suốt chương trình
tiểu học.
- Chỉ nên thay đổi GV khi có lí do chính đáng.
7. Tổ chức dạy học trong đội tuyển học sinh giỏi.

* Tổ chức xây dựng nội dung bồi dưỡng.
Thành lập ban chỉ đạo xây dựng nội dung bồi dưỡng do hiệu trưởng làm
trưởng ban, giáo viên bồi dưỡng, tổ trưởng chuyên môn làm thành viên.
- Trên cơ sở kiến thức cơ bản, xác định rõ mục đích, yêu cầu bồi dưỡng
kiến thức, kĩ năng phát triển tư duy cho học sinh giỏi.
- Chọn tài liệu tham khảo để xây dựng chương trình.
- Ban chỉ đạo hoàn thiện chương trình bồi dưỡng, sau mỗi năm lại tổng
kết, rút kinh nghiệm.

cho giáo viên và học sinh đạt giải.
Trao đổi kinh nghiệm với các đơn vị có thành tích cao trong bồi dưỡng
học sinh.
9. Tổ chức thi đua khen thưởng.

Công tác thi đua khen thưởng là động lực thúc đẩy phong trào bồi dưỡng
học sinh giỏi trong nhà trường. Trong điều kiện thực tế ở các nhà trường tiểu
học kinh phí cho hoạt động chuyên môn – hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi
còn hạn chế dẫn đến công tác thi đua khen thưởng cho giáo viên và học sinh gặp
nhiều khó khăn. Song quan trọng hơn cả là cách thức khen thưởng cần phải
được tổ chức một cách trang trọng đảm bảo sự trân trọng những thành tích mà
giáo viên và học sinh đã nỗ lực đạt được:
* Đối với học sinh :
Sau mỗi bài thi vô địch hàng tháng, hàng kì đạt giải được giáo viên chủ
nhiệm tuyên dương ngay trước tập thể lớp. Sau đó nhà trường sẽ khen thưởng
các em đạt giải theo nghị quyết của ban thi đua đầu năm học trong các buổi sinh
hoạt tập thể toàn trường. Đội thiếu niên ghi tên, viết bài tuyên truyền và khen
ngợi trong các buổi phát tin tuyên truyền măng non. Cuối mỗi năm học trong
các đợt tổng kết nhà trường đã tham mưu hội phụ huynh học sinh, trích 1 phần
nhỏ trong quỹ khuyến học của nhà trường tổ chức cho các em đi tham quan các
di tích lịch sử văn hoá như: Lăng Bác Hồ, Văn miếu Quốc Tử Giám, đền
Hùng... Qua những lần tham quan đó các em được mở mang tầm hiểu biết đồng
thời có thêm những kiến thức thực tế về các phong cảnh mà các em được tận
mắt ngắm nhìn.
* Đối với giáo viên :
Mỗi giáo viên trong nhà trường đều xác định rõ ràng phần thưởng cao
quý nhất của mình là sự tin yêu của các em học sinh, uy tín, sự tôn trọng, thán
phục của phụ huynh và bạn bè, đồng nghiệp. Hằng kì, hằng năm nhà trường
Nguyễn Thị Chinh


khoa học, rõ ràng , chi tiết.
- Phân công phân nhiệm đúng người đúng việc .
- Tạo điều kiện đầy đủ về thời gian, tài liệu, cơ sở vật chất cho giáo viên
và học sinh.
- Theo dõi thường xuyên và đánh giá công bằng, khách quan, vô tư.
- Huy động các nguồn lực , tham mưu với các tổ chức trong và ngoài nhà
trường để động viên khen thưởng kịp thời giáo viên và học sinh.
III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

Dân tộc Việt Nam có truyền thống lâu đời về đào tạo, bồi dưỡng tiềm
năng cho đất nước. Thời kì chế độ phong kiến Việt Nam cũng như sau cách
mạng tháng tám đến nay, lịch sử đều rất coi trọng nhân tài và coi đó là quốc sách
hàng đầu.
Về chiến lược bồi dưỡng nhân tài, nguyên tổng bí thư Lê Khả Phiêu đã
nói: “ Một mặt phải tìm được những cách thích hợp để phát hiện và bồi dưỡng
Nguyễn Thị Chinh

12


SKKN: Quản ly, chỉ đạo bồi dưởng HSG

Trường TH Trung Nguyên

nhân tài. Nhưng đồng thời cũng cần lưu ý là nhân tài sẽ có điều kiện xuất hiện
trên một nền dân trí rộng và trên cơ sở tổ chức đào tạo nhân lực tốt. Vì nhân tài
là những người có trí tuệ sắc bén, có bàn tay vàng, có kĩ năng đặc biệt “. Chính
nhà trường là nơi đào tạo các nhân tài. Phát hiện, bồi dưỡng học sinh giỏi ở bậc
tiểu học là tạo nguồn cho việc bồi dưỡng học sinh giỏi ở các bậc phổ thông.
Công tác bồi dưỡng học sinh giỏi phải được tiến hành thường xuyên, lên tục và

Viêt”.
Nguyễn Thị Chinh

13


SKKN: Quản ly, chỉ đạo bồi dưởng HSG

Trường TH Trung Nguyên

Bằng những việc làm cụ thể, thiết thực trên, trong những năm qua công
tác phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường tôi đã gặt hái được những
thành công tuy không nhiều nhưng cũng đóng góp một phần không nhỏ vào
phong trào giáo dục của huyện nhà cũng như của địa phương, xứng đáng với
niềm tin của phụ huynh học sinh và nhân dân trong xã .
Trên đây là những giải pháp của tôi trong công tác quản lý và chỉ đạo
nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lí và chỉ đạo việc bồi dưỡng học sinh
giỏi ở trường Tiểu học, rất mong được bạn bè đồng nghiệp đóng góp, bổ sung ý
kiến.
Trung Nguyên ngày 19 tháng 4 năm 2012
Người viết sáng kiến kinh nghiệm

Nguyễn Thị Chinh

Nguyễn Thị Chinh

14


SKKN: Quản ly, chỉ đạo bồi dưởng HSG

CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC,SÁNG KIẾN
CẤP TỈNH

.

Nguyễn Thị Chinh

17


SKKN: Quản ly, chỉ đạo bồi dưởng HSG

Trường TH Trung Nguyên

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO YÊN LẠC
TRƯỜNG TIỂU HỌC TRUNG NGUYÊN

BÁO CÁO KẾT QUẢ
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Tên sáng kiến kinh nghiệm: CÔNG TÁC QUẢN LÍ
CHỈ ĐẠO BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI TIỂU HỌC
Môn/nhóm môn: Công tác Quản lí
Tổ bộ môn:
Mã:21
Người thực hiện: NGUYỄN THỊ CHINH
Điện thoại: 02113836339 Email:

Yên Lạc, năm 2013.
Nguyễn Thị Chinh


4. Quyết định thành lập Hội đồng chấm SKKN.
Nơi nhận:

THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

- Như trên;
- Lưu VP.

Nguyễn Thị Chinh

Nguyễn Thị Chinh

19