BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
-----&-----

DỰ ÁN TĂNG CƢỜNG KHẢ NĂNG SẴN SÀNG
ĐI HỌC CHO TRẺ MẦM NON

MÔ ĐUN QL1

XÂY DỰNG TRƢỜNG MẦM NON
LẤY TRẺ LÀM TRUNG TÂM
(Dành cho cán bộ quản lý)

TÀI LIỆU BỔ TRỢ VÀ TÀI LIỆU THAM KHẢO

1


GIỚI THIỆU VỀ GIÁO DỤC LẤY TRẺ LÀM TRUNG TÂM
Như chúng ta đã biết, theo kết quả điều tra EDI Việt Nam, 50,68% trẻ 5-6 tuổi bị thiếu hụt và có nguy cơ
thiếu hụt ở ít nhất một lĩnh vực. Đây là một cảnh báo với Giáo dục mầm non Việt Nam
Để nâng cao chất lượng EDI, đây là thời điểm mà chúng ta cần phải thay đổi và thống nhất quan điểm và
cách thực hiện
Làm thế nào để phát triển chương trình giáo dục mầm non theo quan điểm tiếp cận giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm là một nhiệm vụ hết sức quan trọng
Vì vậy, module này là để giúp cán bộ quản lý hiểu rõ hơn về cách tiếp cận giáo dục lấy trẻ làm trung tâm và
lập kế hoạch giáo dục dựa trên quan điểm tiếp cận này. Hơn nữa, nhà quản lý cần biết cách vận dụng quan
điểm tiếp cận này vào việc hướng dẫn và hỗ trợ giáo viện thực hiện chương trình giáo dục mầm non một
cách hiệu quả, đảm bảo chất lượng và sự phát triển toàn diện phù hợp với từng cá nhân trẻ, đạt được mục tiêu
giáo dục đã đề ra.

NỘI DUNG MÔ ĐUN

Trẻ học và học có hiệu quả khi tham gia vào các hoạt động. Trẻ càng tham gia nhiều hoạt động thì học được
càng nhiều. Tất cả các trò chơi đều có tiềm năng hỗ trợ việc học của trẻ

Vui chơi cho trẻ cơ hội đƣợc

____________________________________________________
____________________________________________________
____________________________________________________
____________________________________________________
____________________________________________________
____________________________________________________
____________________________________________________
____________________________________________________
____________________________________________________
____________________________________________________
BẢN THÂN TÔI
Khi tôi còn nhỏ
- Thứ mà tôi thích học là ...................................................................................................................
- Tôi không thích học về ....................................................................................................................
- Điều mà tôi thích làm nhất là ..........................................................................................................
- Người có ảnh hưởng nhất đến tôi là ................................................................................................
Khi tôi lớn:
- Tôi giỏi ...........................................................................................................................................
- Tôi không giỏi .................................................................................................................................
- Tôi thích học về ...............................................................................................................................
- Tôi không hứng thú học về .............................................................................................................
- Tôi thường học tốt nhất bằng cách ..................................................................................................

3


chỉ dẫn
đưa ra gợi ý
khuyến khích trẻ
chơi cùng trẻ
củng cố kiến thức và các kĩ năng khác
Hỗ trợ và mở rộng việc học của trẻ
Cách chúng ta nói chuyện với trẻ là vô cùng quan trọng.
Hiện nay, đàm thoại hơn là “thuyết trình theo kịch bản” và được coi là một trong các phương pháp
dạy học quan trọng nhất
4


Đây là mốt số ý kiến về việc giáo viên có thể làm như thế nào để phát triển tư duy và việc học cho
trẻ
Khi trẻ vui chơi, giáo viên có thể phất triển tƣ duy và việc học của trẻ bằng cách
Khuyến khích trẻ thiết lập mỗi quan hệ với những gì trẻ đã biết và có thể làm hoặc với
những kinh nghiệm có sự tương đồng
Sử dụng các từ ngữ để miêu tả những gì trẻ đang làm
Khuyến khích trẻ mở rộng và phát triển các trò chơi tưởng tượng. Ví dụ: Ngồi trên một dụng
cụ nào đó trong góc hoạt động đóng vai và nói “ Tôi khát nước quá. Có thể cho tôi chút gì
đó để uống được không?” Hoặc giả vờ rót và uống một tách trà, rồi nói “Tôi rất thích trà. Ôi,
nó nóng quá. Tôi sẽ phải uống từ từ thôi. Ừm, ngon tuyệt! Có gì để ăn không hả bác?..
Sử dụng các tình huống có vấn đề và các thách thức nảy sinh trong quá trình chơi để khuyến
khích trẻ thảo luận và tìm cách giải quyết. Ví dụ: Tôi đang băn khoăn là chúng ta có thể làm
gì để cho cây cầu có độ cao đủ để cho những chiếc đi chui được qua gầm cầu. Lắng nghe các
ý kiến thảo luận của trẻ và đề xuất thử xem giải pháp đó thế nào “Chúng ta hãy xem làm thế
có được không”
Tập trung vào sự tham gia của trẻ, nội dung học tập và kết quả mong đợi. Ví dụ: Khi trẻ chơi
ở góc hoạt động gia đình, cô có thể nói “ Làm ơn cho tôi xin một tách trà to hơn được
không?

______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
THIẾT KẾ MÔI TRƢỜNG GIÁO DỤC LẤY TRẺ LÀM TRUNG TÂM
Như chúng ta đã lưu ý với nhau ở phần trước, việc học và việc dạy không tự nó diễn ra mà nhà quản
lý và giáo viên cần tạo ra các điều kiện để thực hiện . Họ cần suy nghĩ một cách cẩn trọng về môi
trường xã hội- là cách mà giáo viên tương tác với trẻ để hỗ trợ trẻ học tập. Họ cũng cần sắp xếp một
môi trường vật chất và tối đa hóa các cơ hội học tập của trẻ. Điều này đòi hỏi phải được lập kế
hoạch một cách cẩn thận.
MÔI TRƢỜNG HỌC TẬP
Cách thức mà môi trường học tập (môi trường giáo dục) trong trường MN được thiết kế, sắp xếp sẽ
ảnh hưởng đến:
việc học của trẻ,
cách học của trẻ
cách mà giáo viên dạy.
Môi trường giáo dục có sự ảnh hưởng đến sự thành công trong học tập của trẻ và ảnh hưởng đến
việc nội dung và kết quả mong đợi có đạt được hay không
Môi trường xã hội và môi trường vật chất tác động đến việc cô và trẻ cảm nhận như thế nào, đến

______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
THIẾT KẾ MÔI TRƢỜNG
Trong giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, các góc hoạt độngchính được duy trì thường xuyên, chúng không cần
phải di chuyển đi hoặc đóng lại. Vì vậy chúng ta cần suy nghĩ cẩn trọng về việc bố trí các góc này.
Cũng rất quan trọng là việc sắp xếp phải rất linh hoạt để có thể sắp xếp lại. Ví dụ: để thay đổi sự tập trung
của góc hoạt động đóng vai từ trò chơi gia đình sang trò chơi bệnh viện, hoặc tạo ra không gian cho giờ ngủ
trưa bằng cách di chuyển một số giá để để đồ

7


Khi thiết kế các góc hoạt động cần chú ý
Sắp xếp: những hoạt động tương đồng thì ở gần nhau (hoạt động tĩnh xa hoạt động động)
Giới hạn không gian: chiếu, giá, đồ dùng
Nhiều góc sẽ ở trong phòng
Kiểu lưu chuyển: đảm bảo rằng sự di chuyển qua lại trong phòng hay ngoài trời đều phải hạn
chế tối đa sự cản trở . Đảm bảo rằng trẻ có thể di chuyển dễ dàng giữa các góc mà không va
chạm vào trẻ khác hay vướng vào đồ vật hoặc bị vấp ngã.
Có đồ chơi, học liệu và phương tiện đặc chủng
Các góc phải được bày biện hấp dẫn
Không gian để chơi và lối đi giữa các góc: cần giới hạn số trẻ trong những không gian nhỏ
để trẻ có thể hoạt động được thoải mái
Không cần thiết phải dành ra một không gian rộng thoáng cố định vì có thể sẽ khó khăn cho
việc sắp xếp các góc hoạt động , hạn chế việc học và chơi của trẻ trong các góc hoạt động
này
HỌC LIỆU VÀ PHƢƠNG TIỆN TRONG GÓC HOẠT ĐỘNG

______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
Một số phƣơng pháp mà giáo viên có thể hỗ trợ việc học và tƣ duy của trẻ
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
Cán bộ quản lí có thể làm gì để cải thiện môi trƣờng hoạt động ngoài trời cho trẻ?
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
9


Giúp trẻ ổn định trong các góc hoạt động

nội dung yêu cầu và kết quả mong muốn. Ở Việt Nam lập kế hoạch cũng đưa vào các kết quả về chỉ
số EDI và hỗ trợ để trẻ tiến bộ dựa trên các chỉ số đó.
Kế hoạch phải dựa trên quan sát của các giáo viên và kiến thức của trẻ - phải dựa trên sở thích của
trẻ em, kiến thức, khả năng, đặc điểm cá nhân và hoàn cảnh văn hóa và nhu cầu của trẻ. Nó có thể
sẽ hữu ích nếu đưa vào những ý tưởng của các bậc cha mẹ và các thành viên cộng đồng.
Các kế hoạch này phải được dựa trên những hiểu biết về phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm giáo dục và đảm bảo rằng:
trẻ tham gia tích cực trong việc học tập của mình
trẻ học thông qua chơi
10


trẻ học hỏi bằng nhiều cách khác nhau
Giáo viên cần phải suy nghĩ cẩn thận về những gì họ muốn trẻ em để học và làm thế nào điều này
tốt nhất có thể xảy ra thông qua quá trình tham gia và khuyến khích và động viên trẻ.
Giáo viên cần phải suy nghĩ về:
những kinh nghiệm và cơ hội sẽ hỗ trợ được các mục tiêu học tập mong muốn;
sự tương tác và chiến lược giảng dạy để hỗ trợ học tập
yêu cầu thay đổi môi trường học tập trong nhà và ngoài trời
vị trí và thời lượng thực hiện các hoạt động/trải nghiệm
Giáo viên cũng cần suy nghĩ về những kế hoạch cho cả nhóm trẻ và kế hoạch riêng của từng trẻ.
Các kế hoạch cần phải đủ linh hoạt để thích ứng với hoàn cảnh có thể thay đổi đột xuất. Thiếu sự
linh hoạt và quá nhiều cơ cấu, và người lớn kiểm soát quá nhiều có thể hạn chế việc học của trẻ em
và các cơ hội cho giảng dạy.
Các kế hoạch sẽ hiệu quả nhất nếu đưa cả phần tổng kết những hoạt động đã xảy ra và những gì trẻ
đã làm và những gì trẻ đang quan tâm

LẬP
ĐIỀU
CHỈNH

______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
LẬP KẾ HOẠCH
1. Mục tiêu:
Xác định theo các lĩnh vực phát triển:
Phát triển thể chất
Phát triển nhận thức
Phát triển ngôn ngữ
Phát triển tình cảm- kỹ năng xã hội
Phát triển thẩm mỹ
2. Nội dung
Trả lời các câu hỏi:
Dạy trẻ hiểu gì, biết gì? (Kiến thức gì?)
Dạy trẻ những kỹ năng nào? ( Kỹ năng nào?)
Giáo dục trẻ có thái độ như thế nào với thế giới xung quanh?
3. Hoạt động
Triển khai thực hiện nội dung trên thông qua những hoạt động nào
Học tâp (các môn học: Toán, khám phá MTXQ, tạo hình, Âm nhạc)
Góc hoạt động: Đóng vai, Xây dựng- lắp ghép, Toán và Khám phá, Biểu diễn, Sáchtruyện, Chữ cái....
Hoạt động ngoài trời
Tham quan
Lao động
Lễ hội
4. Kế hoạch thực hiện:
Có nhiều cách để trình bày, tùy vào từng giáo viên. Có thể :
Lập kế hoạch theo các lĩnh vực hoạt động
Lập kế hoạch dựa trên nội dung
Lập kế dựa vào lịch sinh hoạt hàng ngày

12

hoạt, không áp đặt. Cần khuyến khích sự sáng tạo của GV, tôn trọng giáo viên (bởi giáo viên
là người hiểu trẻ rõ nhất )

13


KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG CÁ NHÂN
Thực tế giáo dục lấy trẻ làm trung tâm tại trƣờng anh/chị làm việc/ làm với
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
Một điều gì đó có thể đạt mà anh/chị có thể làm để cải thiện môi trƣờng học tập và anh/chị có
thể làm trong
Môi trƣờng học tập trong nhà
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
Môi trƣờng học tập ngoài trời
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
Một điều gì đó có thể đạt đƣợc mà bạn có thể làm để giúp giáo viên thực hiện phƣơng pháp
giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________