I. MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
Bậc học Mầm Non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân vì
vậy chất lượng chăm sóc, giáo dục đóng vai trò vô cùng quan trọng hơn bao giờ
hết, bởi lẽ trẻ MN còn rất nhỏ, phạm vi tiếp xúc và hiểu biết về thế giới xung quanh
của trẻ còn hạn hẹp, các yêu cầu đáp ứng công tác giáo dục đòi hỏi cao, trẻ không
chỉ học mà còn phải hoạt động vui chơi, và phải được chăm sóc nuôi dưỡng, bảo vệ
sức khỏe. Để giúp trẻ phát triển một cách toàn diện, đòi hỏi phải có sự đầu tư đúng
mức cả về vật chất lẫn tinh thần, sự quan tâm của cấp ủy Đảng chính quyền địa
phương, sự phối kết hợp của các ban ngành đoàn thể, sự đóng góp ủng hộ của tập
thể cá nhân, các tầng lớp nhân dân, sự hiểu biết về kiến thức nuội dạy trẻ và phối
kết hợp trong CSGD trẻ của các bậc phụ huynh học sinh. Chính vì vậy công tác
nâng cao chất lương giáo dục trong trường mầm non cần phải được quan tâm và
thực hiện một cách thường xuyên có hiệu quả. Có như vậy mới giúp cho giáo dục
mầm non phát triển đi lên, đáp ứng yêu cầu của giáo dục hiện nay.
Trường Mầm Non là cái nôi đầu tiên cho trẻ bắt đầu cuộc sống và lao động.
Trong nhà trường, trẻ cần phải tiếp thu những tri thức khoa học một cách có hệ
thống, những kỹ năng, kỹ xảo cần thiết để hình thành và phát triển những phẩm
chất tốt đẹp ban đầu của con người mới.
Môi trường giáo dục luôn có tác động rất lớn đến sự hình thành và phát triển
nhân cách con người thông qua các mối quan hệ xã hội đa dạng.
Trong nhiều thập kỷ qua, phần lớn các trường Mầm non ở nước ta vẫn tồn tại
phương pháp giáo dục mang tính áp đặt, gò bó, chưa quan tâm đến trẻ và lấy trẻ
làm trung tâm. Trẻ rụt rè, thụ động, thiếu tự tin vào bản thân, không dám đề đạt ý
kiến, không mạnh dạn thể hiện khả năng của mình …
Tình hình trên đòi hỏi trường Mầm Non phải chọn lựa con đường, cách thức
giáo dục phù hợp, để chuẩn bị thật tốt cho các cháu thành những công dân tương lai
có đạo đức, trí tuệ và thể lực tốt. Một trong các con đường đó là phải xây dựng cho
được môi trường giáo dục thân thiện, gần gũi lấy trẻ làm trung tâm trong trường
Mầm Non. Đó là mục tiêu giáo dục của trường Mầm Non.
Để xây dựng môi trường giáo dục “ Lấy trẻ làm trung tâm” Bộ và Ngành đã

4. Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu, các văn bản chỉ đạo.
- Phương pháp khảo sát chất lượng học sinh tại nhà trường.
- Phương pháp thăm lớp dự giờ, bồi dưỡng, đánh giá học sinh
- Phương pháp thống kê kết quả.
- Phương pháp đào tạo đồi ngũ.
- Phương pháp xây dựng môi trường bên trong và bên ngoài lớp học.
- Phương pháp rút kinh nghiệm
II. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM.
1. Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm.
Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là việc các cô giáo không chỉ truyền đạt kiến
thức cho học sinh một cách thụ động mà các cô giáo phải tạo ra các điều kiện, các
2


cơ hội để mọi trẻ được chủ động, sáng tạo, tích cực hoạt động, tự chiếm lĩnh kiến
thức và kinh nghiệm. Để đạt được điều này, các cô giáo dục cần nắm được hứng
thú, nhu cầu, trình độ, khả năng của từng trẻ trong lớp, trên cơ sở đó lựa chọn được
nội dung, phương pháp phù hợp với từng nhóm, từng cá nhân trẻ.
Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cần đảm bảo: Hứng thú, nhu cầu, kỹ năng, thế
mạnh của mỗi trẻ đều được hiểu, đánh giá đúng và được tôn trọng. Mỗi trẻ đều có
cơ hội tốt nhất để thành công. Để giáo dục lấy trẻ làm trung tâm được thực hiện
một cách tốt nhất và có hiệu quả nhất thì xây dựng môi trường giáo dục trong các
trường mầm non là việc làm rất cần thiết và không thể thiếu được.
Môi trường giáo dục trong trường mầm non là tổ hợp những điều kiện tự
nhiên, xã hội cần thiết trực tiếp ảnh hưởng đến hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ ở
trường mầm non. Xây dựng môi trường giáo dục phù hợp góp phần thỏa mãn nhu
cầu vui chơi và hoạt động của trẻ. Qua đó, nhân cách của trẻ được hình thành và
phát triển toàn diện.
Do vậy khi xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ trong trường mầm non cần

cầu của mỗi gia đình để có những phối hợp với từng gia đình trong chăm sóc, giáo
dục trẻ bằng nhiều hình thức, phương pháp nhằm thu hút các bậc cha mẹ và cộng
đồng tham gia hiệu quả vào công tác xây dựng môi trường giáo dục trong trường
mầm non.
Môi trường giáo dục trong trường mầm non gồm môi trường bên trong và
môi trường bên ngoài lớp học. Cả hai môi trường này đều rất quan trọng đến việc
dạy và học của cô và trẻ. Trẻ sẽ tham gia vào các hoạt động và các loại trò chơi
khác nhau tùy thuộc vào môi trường mà trẻ đang ở đó. Vì vậy trẻ cần có cơ hội để
chơi và học ở môi trường bên trong và môi trường bên ngoài lớp học.
2 . Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
a. Thuận lợi :
Trường Mầm non Yên Lễ nằm trên địa bàn khu trung tâm của xã, dân sống
rãi rác gồm 12 thôn chủ yếu là nghề nông nghiệp. Đời sống của nhân dân cũng dần
dần phát triển, an ninh, trật tự, văn hoá xã hội cũng dần ổn định .
Cấp uỷ Đảng, chính quyền địa phương luôn quan tâm đến công tác giáo dục.
Đặc biệt là giáo dục Mầm Non. Bên cạnh đó còn có các Đoàn thể như phụ nữ, cựu
chiến binh, Đoàn thanh niên kề vai sát cánh ủng hộ nhà trường trong mọi lĩnh vực.
Tổng số cán bộ giáo viên là 32. Trong đó: 3 quản lý, 1 kế toán, 1 y tế, còn lại
25 giáo viên trực tiếp đứng lớp.
Do đời sống kinh tế phát triển phần nào làm thay đổi cách nhìn nhận của
nhân dân đối với ngành học Mầm non. Từ đó việc đưa con đến trường ngày càng
cao, tỷ lệ trẻ tăng so với những năm học trước, nhất là trẻ 5 tuổi ra lớp 100%
b.Khó khăn :
Địa bàn dân cư phức tạp, thôn bản nằm rải rác cách xa nhau, nhận thức của
một số dân còn yếu, đời sống của giáo viên hợp đồng còn nhiều khó khăn, công tác
tuyên truyền của giáo viên còn hạn chế, phần nào cũng ảnh hưởng đến công tác
giáo dục của địa phương. Lớp học thì rộng, tuy được đầu tư, trang bị đầy đủ đồ
dùng trang thiết bị dạy học nhưng chủ yếu là các đồ dùng, đồ chơi mua sẵn, sản
4



285/383

Tỷ lệ%

75%

Thỉnh thoảng
Số trẻ

80/383

Tỷ lệ %

21%

Thường xuyên
Số trẻ

18/383

Tỷ lệ%

4%

295/383

77%

70/383

- Kế hoạch số 499/GDMN của phòng giáo dục huyện Như Xuân ngày
19/8/2017 về triển khai chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung
tâm” và giai đoạn 2016-2020. Và bên canh đó đã tranh thủ được sự lãnh đạo của
5


cấp ủy, chính quyền địa phương để tuyên truyền sâu rộng chủ trương này đến các
lực lượng xã hội; Ban đại diện cha mẹ học sinh.
* Biện pháp 2: Nâng cao nhận thức cho đội ngũ giáo viên:
Thực hiện chuyên đề “Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”,
nhằm mục đích: Tất cả mọi trẻ trong lớp được tạo cơ hội học tập qua vui chơi bằng
nhiều hình thức, phù hợp với nhu cầu và hứng thú của trẻ. Xây dựng môi trường
giáo dục lấy trẻ làm trung tâm nhằm kích thích sự tập trung chú ý, tư duy và cảm
xúc tích cực của trẻ, giúp trẻ tham gia vào các hoạt động vui chơi trải nghiệm đa
dạng. Nhận thấy tầm quan trọng của việc xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm
trung tâm là rất cần thiết. Cán bộ giáo viên trường mầm non Yên Lễ luôn tích cực,
sáng tạo. Xây dựng môi trường gần gũi, thân thiện để trẻ được hoạt động, khám
phả, trải nghiệm đạt hiệu quả cao nhất.
Để thực hiện tốt chuyên đề đòi hỏi phải có đội ngũ giáo viên nhiệt tình, năng
động và sáng tạo. Đội ngũ giáo viên là lực lượng nòng cốt chủ yếu để hoàn thành
các mục tiêu nhiệm vụ đề ra thành hiện thực. Đội ngũ giáo viên giữ vai trò quyết
định chất lượng và hiệu quả giáo dục “ Lấy trẻ làm trung tâm”. Các cô giáo giữ một
ví trí hết sức quan trọng vì thực hiện đạt hiệu quả hay không phụ thuộc rất nhiều
vào việc thực hiện và triển khai các biện pháp lấy trẻ làm trung tâm. Vì vậy giáo
viên là người cần xác định rõ vai trò,vị trí, trách nhiệm của mình trong công tác
chăm sóc nuôi dạy trẻ, thu hút trẻ vào mọi hoạt động một ngày của bé đạt hiệu quả
tốt nhất.
Nhằm nâng cao nhận thức cho giáo viên trong việc thực hiện chuyên đề lấy
trẻ làm trung tâm, mỗi tháng nhà trường họp hội đồng 1 lần và chỉ đạo tổ chuyên
môn tổ chức sinh hoạt chuyên môn 2 lần/tháng rút kinh nghiệm, Bên cạnh đó sắp

Trang trí là nhằm mục đích là phối hợp giữa các mảng hình màu sắc, đường
nét, sao cho cân đối hài hòa, hợp lý trong một không gian nhất định. Đối với mầm
non việc trang trí hình ảnh không chỉ đẹp, ngộ nghĩnh, màu sắc bắt mắt, mang tính
giáo dục mà còn phải phù hợp với chủ đề, với từng góc chơi, với nội dung chơi của
trẻ, đáp ứng được nhu cầu khám phá, sáng tạo, trí tò mò thích cái mới, cái lạ của
trẻ. Từ đó chỉ đạo giáo viên trang trí các góc chơi ở lớp mình một cách sáng tạo
theo hướng mở linh hoạt. Khi trẻ hoạt động ở góc chơi mở, từ một góc chơi trẻ có
7


thể thay đổi nội dung chơi, chủ đề chơi, hình ảnh, biểu tượng chơi một cách linh
hoạt, sáng tạo.

Như “Bé với chữ cái, và số”. trong bảng giáo viên gắn các hộp dắt và giấy
nhám theo hàng ngang, phía trên là hộp dắt biểu tượng của cô, phía dưới là các hộp
dành cho trẻ, cô và trẻ có thể thay đổi nội dung, hình ảnh dể dàng, tiện lợi như:
Hôm nay trẻ chơi với chữ cái a,ă,â cô gắn chữ a,ă,â lên trẻ chọn những hình ảnh các
chứa chữ cái tương ứng đựng dưới hộp học liệu gắn lên theo yêu cầu. Tương tự trẻ
chơi với số, cô gắn tranh có chứa nhóm đôi tháo chữ xuống gắn số tương ứng.
*Biện pháp 5: Đồ dùng, đồ chơi, đa dạng, hấp dẫn, tận dụng phế liệu và vật liệu
từ thiên nhiên có sẳn ở địa phương.
Trên thị trường có rất nhiều đồ chơi, đồ dùng cho trẻ mầm non, đa dạng về
hình dáng màu sắc, phong phú về chủng loại. Nhưng không phải các đồ dùng đồ
chơi mua sẵn lúc nào cũng đẹp, lúc nào cũng tốt, chúng không phong phú về chất
liệu mà lại tốn kém về kinh phí. Hơn nữa không phải trường mầm non nào cũng có
đủ điều kiện để mua tất cả các đồ dùng đồ chơi có sẵn, đủ để phục vụ nhu cầu chơi
cho trẻ. Mà trẻ thì lại thích cái đẹp cái mới lạ, thích khám phá. Để đáp ứng nhu cầu
của trẻ ngoài bộ đồ dùng đồ chơi được mua sẵn, được cấp theo thông tư 02/BGD&
ĐT giáo viên đã chuẩn bị thêm đồ dùng, đồ chơi, đa dạng, hấp dẫn, tận dụng phế
liệu và vật liệu từ thiên nhiên có sẵn ở địa phương để trẻ hoạt động hứng thú tích

Ngoài ra còn có bảng cài có các chữ số từ 1-10, cô giáo làm “Chiếc nón kỳ
diệu”, “Bánh xe quay”. Khi bánh xe quay, kim dừng lại ở số mấy thì trẻ tìm thẻ đồ
vật gắn lên số tương ứng ở bảng.

9


Bằng nhiều hình thức khác nhau cô giúp trẻ thực hành trải nghiệm, nhằm
khắc sâu kiến thức cho trẻ một cách thoải mái “học bằng chơi, chơi mà học”.
Những đồ dùng này cô giáo đã tận dụng những nguyên liệu như: Chai nhựa,
vải vụn, gỗ vụn, xốp, que kem…để tạo ra những sản phẩm bền, đẹp, dễ sử dụng.
Ngoài ra, trên mảng tường, cô giáo còn trang trí thêm cây đào cây mai có gắn các
chữ số, các hình học có màu sắc khác nhau để giúp trẻ được trải nghiệm mọi lúc,
mọi nơi.
+ Môi trường bên ngoài lớp học:
Ngoài môi trường bên trong lớp học vô cùng quan trọng thì môi trường ngoài
lớp học là một trong những yếu tố quan trọng không thể thiếu trong trường mầm
non. Hoạt động ngoài trời là nơi trẻ được trải nghiệm khám phá với thiên nhiên
như khu phát triển vận động.

Bằng những nguyên vật liệu đã qua sử dụng như lốp xe ô tô, lốp xe máy, xe
đạp.. để làm thành cổng, hàng rào; một số đồ dùng, dụng cụ phục vụ phát triển vận
động cho trẻ như thang leo, xích đu , cổng chui, ghế thể dục, bóng, cột ném bóng,
lốp xe đi thăng bằng...Đến giờ hoạt động phát triển vận động, giáo viên cho trẻ
được hoạt động hàng ngày. Thông qua khu phát triển vận động, trẻ được ôn luyện,
củng cố, khắc sâu kiến thức các bài tập vận động cơ bản góp phần giúp trẻ phát
triển cân đối hài hòa về thể chất.

10


tiền của. Vì vậy mà phụ huynh đã rất đồng thuận nhất trí ủng hộ kinh phí để trang
trí các góc hoạt trong và ngoài lớp học đạt hiệu quả cáo.
Bên cạnh đó giáo viên mời phụ huynh tham quan lớp, tham gia vào việc làm
đồ dùng đồ chơi tự làm, mời phụ huynh dự giờ một số tiết dạy để phụ huynh hiểu
rõ sự cần thiết của việc trang trí môi trường và việc làm đồ dùng đồ chơi trong công
tác chăm sóc giáo dục trẻ ở trường mầm non. Từ đó, phụ huynh tự nguyện đóng
góp nhiều loại sách báo, tranh ảnh, cây xanh ở góc thiên nhiên, các loại nguyên vật
liệu trong gia đình có thể tái sử dụng được như chai nhựa các loại lon... Trong từng
chủ đề, nhiều phụ huynh còn sưu tầm trên mạng nhiều cách làm đồ dùng cho trẻ
cho giáo viên tham khảo.
Trong các buổi họp phụ huynh đầu năm, tôi thường nêu gương những phụ
huynh nhiệt tình, sáng tạo cùng với giáo viên làm đồ dùng, đồ chơi. Sưu tầm
nguyên vật liệu để tạo thêm động lực cho phụ huynh trong việc phối kết hợp với
giáo viên nhằm thực hiện tốt việc chăm sóc giáo dục trẻ.
*Biện pháp 8: Tổ chức các lễ hội.
Thực hiện chuyên đề “Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”,
nhằm mục đích: Tất cả mọi trẻ trong lớp được tạo cơ hội học tập qua vui chơi bằng
nhiều hình thức, phù hợp với nhu cầu và hứng thú của trẻ. Xây dựng môi trường
giáo dục lấy trẻ làm trung tâm nhằm kích thích sự tập trung chú ý, tư duy và cảm
xúc tích cực của trẻ, giúp trẻ tham gia vào các hoạt động vui chơi trải nghiệm đa
dạng.

Nhận thấy tầm quan trọng của việc xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm
trung tâm là rất cần thiết. Bên cạch những biện pháp trên thì tổ chức lễ hội là một
hoạt động không thể tiếu được, giúp trẻ được trải nghiệm với thực tế, trẻ biết được
12


gian hàng được trưng bày sản phẩm, những sản phẩm được cô giáo và trẻ đã đã sưu
tầm như tre, nứa, luồng. Biết về phong tục tập quán của ngày lễ, tết và mùa xuân

Tỷ lệ

Số trẻ

Tỷ lệ

Số trẻ

Tỷ lệ

4%

60/383

15%

307/383

81%

4%

55/383

14%

312/383

82%


nghiệm các hoạt động theo nhu cầu, phù hợp độ tuổi, ở đó trẻ được học mà chơi,
chơi mà học; được bổ sung, củng cố, rèn luyện các kỹ năng.
Kết quả trong phong trào phát động chuyên đề “Xây dựng trường mầm non
lấy trẻ làm trung tâm” do Phòng GD & ĐT tổ chức, trường mầm non Yên lễ được
Phòng GD & ĐT Như Xuân đánh giá đạt loại Xuất sắc, trường được đi thi tỉnh đạt
giải 3 cấp tỉnh
* Đối với phụ huynh:
Đa số phụ huynh hưởng ứng nhiệt tình. Giữa nhà trường - giáo viên - phụ
huynh có sự hợp tác tích cực. Nhiều phụ huynh ngày càng tin tưởng, chăm lo hơn
đến phương pháp giáo dục trẻ, có ý thức đóng góp đồ dùng, đồ chơi và các nguyên
vật liệu, trang thiết bị trong lớp. Tham gia cùng cô trang trí môi trường, thiên nhiên,
vệ sinh.
3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận
Có thể nói, việc xây dựng môi trường học tập cho trẻ mầm non là thực sự cần
thiết và quan trọng trong công tác tổ chức, hướng dẫn trẻ hoạt động nhằm thỏa mãn
nhu cầu vui chơi và hoạt động của trẻ. Hơn nữa, việc xây dựng môi trường giáo dục
phù hợp sẽ là phương tiện, là điều kiện để giáo viên tác động đến sự phát triển phù
hợp với từng trẻ và từng lứa tuổi. Thông qua đó, nhân cách của trẻ được hình thành
và phát triển toàn diện. Thật vậy, qua một năm học thực hiện các biện pháp trên
trong việc xây dựng môi trường học tập cho trẻ ở lớp tôi, bước đầu gặt hái được
những kết quả đáng phấn khởi. Môi trường sạch sẽ, an toàn, có sự bố trí các khu
vực chơi và học trong lớp phù hợp, thuận tiện có ý nghĩa to lớn không chỉ đối với
sự phát triển thể chất của trẻ mà còn thỏa mãn nhu cầu nhận thức, mở rộng hiểu
biết của trẻ, kích thích trẻ hoạt động tích cực, sáng tạo. Môi trường giao tiếp cởi
mở, thân thiện giữa cô với trẻ, giữa trẻ với trẻ và giữa trẻ với môi trường xung
quanh đã tạo cơ hội cho trẻ được chia sẽ, giải bày tâm tư, nguyện vọng, mong ước
của trẻ với cô, với bạn. Nhờ vậy mà cô hiểu trẻ hơn, trẻ hiểu nhau hơn, hoạt động
phối hợp nhịp nhàng hơn nên hiệuquả hoạt động cũng cao hơn, trẻ yêu trường, yêu
lớp, yêu cô giáo và bạn bè hơn. Không chỉ có vậy, việc xây dựng môi trường hoạt

XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Yên Lễ, ngày 20 tháng 4 năm 2018
Tôi xin cam đoan đây là SKKN
của mình viết không sao chép nội dung
của người khác.

Nguyễn Thị Thu

15


MỤC LỤC
Nội dung

Trang

Mục lục
I. Mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
2. Mục đích nghiên cứu
3. Đối tượng nghiên cứu
4. Phương pháp nghiên cứu
II. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
1. Cơ sở lý luận
2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
3. Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm.
III. Kết luận, kiến nghị.
1. Kết luận