Một số kinh nghiệm sử dụng phương pháp gây hứng thú trong dạy và học môn Lịch sử ở trường THCS.
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO GIAO THỦY
TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ GIAO TIẾN
BÁO CÁO SÁNG KIẾN
MỘT SỐ KINH NGHIỆM SỬ DỤNG PHƢƠNG PHÁP
GÂY HỨNG THÚ TRONG DẠY HỌC MÔN LỊCH SỬ
Ở TRƢỜNG THCS
Tác giả
: CAO THỊ THU HƢƠNG
Trình độ chuyên môn : Đại học Sƣ phạm
Chức vụ
: Giáo viên
Đơn vị công tác
: Trƣờng THCS Giao Tiến
Huyện Giao Thuỷ, tỉnh Nam Định
Giao Thủy, ngày 20 tháng 5 năm 2015
T¸c gi¶: Cao ThÞ Thu H-¬ng
1
Trường THCS Giao TiÕn
Một số kinh nghiệm sử dụng phương pháp gây hứng thú trong dạy và học môn Lịch sử ở trường THCS.
I. Điều kiện hoàn cảnh tạo ra sáng kiến:
Trong xu thế đổi mới phương pháp dạy học nói chung và phương pháp dạy
học đối với môn học lịch sử ở trường THCS nói riêng đều có ý nghĩa quan
trọng vừa là cơ sở lý luận, vừa là cơ sở phương pháp luận cho định hướng đổi
mới phương pháp dạy học, tiếp cận hoạt động nhân cách và là sự vận dụng lí
luận hoạt động giữa thầy và trò, thầy tác động vào nhân cách học sinh, hoạt
động của học sinh là hoạt động chủ đạo. Người giáo viên không còn là người
truyền đạt tri thức một chiều mà là người tổ chức điều khiển hướng dẫn, cố vấn
cho học sinh học tập. Học sinh không chỉ là đối tượng tiếp nhận thông tin thụ
động mà chủ động tiếp nhận chiếm lĩnh tri thức một cách tích cực chủ động, học
sinh không chỉ làm việc tích cực riêng lẻ mà phải biết hợp tác tích cực với nhau
trong quá trình học tập.
Cùng với sự phát triển của xã hội loài người, cuộc cách mạng khoa học công
nghệ như một luồng gió mới thổi vào và làm lay động nhiều lĩnh vực trong cuộc
sống. Hơn bao giờ hết con người đang đứng trước những diễn biến thay đổi to
lớn, phức tạp về lịch sử xã hội và khoa học- kỹ thuật. Nhiều mối quan hệ mâu
thuẫn của thời đại cần được giải quyết trong đó có mâu thuẫn yêu cầu ngành
GD- ĐT nói chung và người thầy chúng ta nói riêng phải giải quyết ngay, đó là
khối lượng tri thức ngày càng tăng và sự tiếp nhận của con người có giới hạn,
bởi vì sự nhận thức của con người nói chung là tuyệt đối và không có giới hạn
song sự thu nhận, hiểu biết kiến thức của mỗi con người đều hữu hạn và tương
đối. Hiện nay đất nước ta đang đẩy mạnh sự nghiệp CNH, HĐH vì mục tiêu dân
giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Từng bước hội nhập
quốc tế để đưa nước ta trở thành nước công nghiệp, sánh vai cùng với các nước
trong khu vực và trên thế giới, thực hiện mục tiêu “xây dựng thành công chủ
nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam chủ nghĩa xã hội”. Học
và khắc sâu vào tâm trí học sinh lâu nhất. Bên cạnh đó việc vận dụng thơ ca
trong dạy học lịch sử cũng góp phần quan trọng nhằm phát huy tích tích cực chủ
động nắm bắt tri thức lịch sử như địa danh, tinh thần ý thức độc lập dân tộc, tinh
thần lao động, chiến đấu bất khuất của cha ông, góp phần bồi dưỡng học sinh
lòng tự hào về dân tộc.
Nhiệm vụ trên đây đã đặt ra cho người giáo viên bên cạnh việc bồi dưỡng kiến
thức chuyên môn thì phải cải tiến phương pháp dạy học nâng cao chất lượng
giáo dục để đáp ứng yêu cầu của tình hình mới. Đây là cơ sở để học sinh vận
dụng vào thực tiễn. Từ căn cứ đó, tôi đã mạnh dạn chọn đề tài “phương pháp
gây hứng thú trong dạy và học lịch sử ở trường THCS”, nhằm nâng cao hiệu
quả dạy học bộ môn Lịch sử trong nhà trường.
T¸c gi¶: Cao ThÞ Thu H-¬ng
4
Trường THCS Giao TiÕn
Một số kinh nghiệm sử dụng phương pháp gây hứng thú trong dạy và học môn Lịch sử ở trường THCS.
II. Mô tả giải pháp:
1. Mô tả giải pháp trƣớc khi tạo ra sáng kiến.
Qua nắm bắt tình hình và trao đổi với đồng nghiệp về việc giảng dạy bộ
môn Lịch sử ở trường THCS trong huyện, bản thân tôi nhận thấy:
a. Thuận lợi.
*Về đội ngũ giáo viên: Trường Trung học cơ sở Giao Tiến có đủ giáo viên
dạy lịch sử, được đào tạo chính quy. Giáo viên có ý thức tự học, tự rèn, nhiệt
tình trong công tác giảng dạy. Được trang bị đầy đủ, đặc biệt có lắp đặt máy vi
tính và máy chiếu...
*Về học sinh: Học sinh được trang bị đầy đủ sách giáo khoa, đồ dùng học
Một số kinh nghiệm sử dụng phương pháp gây hứng thú trong dạy và học môn Lịch sử ở trường THCS.
cảm thụ được tương đối tốt về thơ ca và âm nhạc, nên có tác động tích cực đến
tư tưởng, tình cảm của các em.
*. Hạn chế:
- Nếu giáo viên không biết chọn lọc những thông tin cần thiết mà tham lam,
ôm đồm, đưa quá nhiều hình ảnh; sử dụng quá nhiều tài liệu tham khảo; miêu tả,
tường thuật dài dòng ...dễ dẫn đến tình trạng không đảm bảo thời gian cho giờ dạy.
- Trong những năm gần đây, do có nhiều hoạt động vui chơi giải trí ngoài
trường học, ngoài giờ học như: phim ảnh, trò chơi điện tử nên các em bị chi phối
mất nhiều thời gian và sức lực. Ngoài ra còn do cha mẹ lo làm ăn không quan
tâm đến việc học của con em mình và còn do nhận thức chưa đúng về ý nghĩa,
tầm quan trọng của môn Lịch sử.
2. Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến: (trọng tâm)
1. Mục tiêu của các giải pháp.
Mục tiêu của các giải pháp, mà tôi đưa ra nhằm cải thiện thái độ học tập
của học sinh đối với môn Lịch sử, giúp các em yêu thích môn Lịch sử và có
hứng thú học tập, từ đó nâng cao chất lượng dạy và học lịch sử.
2. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp.
* Phương pháp ứng dụng công nghệ thông tin:
Theo số liệu khoa học mà tổ chức UNESCO đã công bố: Học sinh chỉ nhớ
15% thông tin khi nghe, 25% thông tin khi nhìn nhưng nếu được kết hợp giữa nghe
và nhìn thì thông tin thu nhận được đạt tới 65%. Như vậy khi ứng dụng công nghệ
thông tin với kênh hình, kênh chữ và các ứng dụng khác sẽ giúp học sinh học tập
chú ý hơn, tạo được cảm xúc, tìm tòi, nhận thức và khái quát hóa sự kiện, hiện
tượng.
Qua thực tế và kinh nghiệm giảng dạy của tôi, có thể khẳng định rằng: việc
ứng dụng công nghệ thông tin vào hỗ trợ dạy học là phương pháp đem lại hiệu
quả cao.Ứng dụng công nghệ thông tin vào hình thành kiến thức cho học sinh
trong dạy học lịch sử sẽ làm cho giờ học trở nên sinh động không bị khô khan, tẻ
Ngày 9/ 10/ 1947, một binh đoàn hỗn hợp lính bộ và lính thủy đánh bộ
ngược sông Hồng, sông Lô và sông Gâm lên thị xã Tuyên Quang, Chiêm Hóa,
Đài Thị (Tuyên Quang) bao vây phía tây Căn cứ địa Việt Bắc.
Đèo
Bông Lau
Đài Thị
30-10-1947
Khe lau
Chợ Mới
24-10-1947
Nơi quân Pháp nhảy
dù
Mũi tấn công của quân
Pháp
Quân Pháp rút lui
Ta phản công
T¸c gi¶: Cao ThÞ Thu H-¬ng
VIỆT BẮC THU ĐÔNG1947
Ta bao vây
7
Trước khi tường thuật diễn biến đợt 1, tôi yêu cầu các em nhìn lên lược đồ
trên màn hình xem chú thích. Sau đó tôi bắt đầu tường thuật, kết hợp nêu câu
hỏi.
Giáo viên nêu câu hỏi: Chiến dịch Điện Biên Phủ bắt đầu từ bao giờ và
chia làm mấy đợt
Học sinh trả lời: Chiến dịch Điện Biên Phủ bắt đầu từ 13-3-1954 đến hết 73-1954 và được chia làm 3 đợt.
Giáo viên chiếu các địa điểm tiến công đợt 1 của ta và nêu câu hỏi: Dựa
vào lược đồ em cho biết đợt 1, ta tiến công địch ở đâu ?
- Học sinh trả lời ngắn gọn, sau đó giáo viên tường thuật: Đợt 1, từ ngày
13/3 quân ta bắt đầu tiến công địch ở đồi Độc Lập, Bản Kéo và đồi Him Lam
thuộc phân khu Bắc.
- Giáo viên nêu câu hỏi: Kết quả ra sao? - Học sinh trả lời, giáo viên thông
báo thêm: Trong hai ngày ta đã tiêu diệt nhanh gọn hai cứ điểm Him Lam và
Độc Lập. Ngày 17 - 3, địch ở Bản Kéo phải đầu hàng. Đợt tiến công thứ nhất chỉ
diễn ra 5 ngày, ta đã diệt hơn 2000 tên địch, hạ 12 máy bay, bao vây phân khu
Trung tâm và uy hiếp trực tiếp sân bay Mường Thanh. Tên Pi-rốt chỉ huy pháo
binh địch ở Điên Biên Phủ choáng váng dùng lựu đạn tự tử.- Giáo viên chiếu
tiếp các địa điểm tiến công đợt 2 của ta và nêu câu hỏi: Dựa vào lược đồ em cho
biết đợt 2, ta tiến công địch ở đâu- Học sinh trả lời ngắn gọn, sau đó giáo viên
tường thuật: Đợt 2, từ chiều ngày 30 - 3 ta tiến công tiêu diệt các căn cứ phía
đông phân khu Trung tâm. Cuộc đánh chiếm đồi A1 và C1 diễn ra suốt 4 ngày
đêm, hai bên giành giật nhau từng thước đất. Cuối cùng mỗi bên chiếm giữ một
nửa điểm cao. Sự tổn thất của hai bên đều nặng nề. Ở trận địa cánh đồng Mường
Thanh, việc tiến quân của ta rất khó khăn vì hỏa lực của địch rất mạnh. Ta chủ
trương xây dựng một hệ thống hầm hào, mới tiến công được. Các đơn vị bộ đội
sôi nổi thi đua xây dựng trận địa. Hào trục, hào nhánh đan nhau ngang dọc dài
tới hàng trăm km, dính liền với hàng vạn chiếc hầm. Với hệ thống chiến hào
ngang dọc đã giúp ta đỡ thương vong, cắt lìa phân khu Nam với phân khu trung
tâm, cắt đôi sân bay Mường Thanh. Cuối tháng 4, ta đã bao vây ép chặt trận địa
địch, mỗi chiều chỉ còn hơn 1km. Giáo viên chiếu tiếp các địa điểm tiến công
10
Trng THCS Giao Tiến
Một số kinh nghiệm sử dụng phương pháp gây hứng thú trong dạy và học môn Lịch sử ở trường THCS.
được, tạo cho các em cảm giác dường như đang sống, tham dự, chứng kiến sự
kiện đang xảy ra.
Đến chỗ tình tiết phát triển cao thì lời nói của giáo viên phải hơi lên giọng,
nhịp điệu vừa phải nhưng cần thiết nhấn mạnh những từ ngữ có hình ảnh để
khắc sâu như: ... làm cho học sinh hồi hộp theo dõi câu chuyện.
Khi tình tiết giảm đi thì nhịp điệu nói của giáo viên phải hơi nhanh, hơi hạ
giọng. Kết thúc bài giảng giáo viên phải nói với nhịp độ vừa phải, hạ giọng và
nhấn mạnh khi trình bày về kết quả tốt đẹp của trận chiến đấu, gây ấn tượng sâu
sắc cho học sinh.
Như vậy các em sẽ được theo dõi diễn biến của sự kiện lịch sử trên màn
hình, giống như đang được xem một bộ phim với hình ảnh sinh động nên các em
sẽ dễ nhớ, dễ hiểu và hứng thú học tập.
- Ứng dụng công nghệ thông tin để miêu tả một sự vật lịch sử.
Ví dụ, khi dạy bài 26 - Bước phát triển mới của cuộc kháng chiến toàn
quốc chống thực dân Pháp (1950 - 1953) (Lịch sử lớp 9), tôi miêu tả Đông Khê
như sau: "Đứng trên núi cao nhìn xuống đồn Đông Khê như một tuần dương
hạm khổng lồ giữa biển rừng xanh biên giới. Đông Khê nằm giữa đường số 4
cách Cao Bằng 45 km, cách Thất Khê 24 km, xung quanh có 7 vị trí kiên cố
đóng trên núi cao như một bức tường vững chắc bao bọc. Đồn Đông Khê có
hàng chục lô cốt thấp sát mặt đất, nắp dày trên 1m, có hầm ngầm, tường cao,
dây thép gai xung quanh.
Khi dạy bài 27 - Cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp xâm
vấn đề "Pháp - Mĩ coi Điện Biên Phủ là một pháo đài bất khả xâm phạm" giáo
viên nên ngắt giọng, nêu câu hỏi "Chúng đã bố trí công sự và lực lượng như thế
nào mà dám nói là pháo đài bất khả xâm phạm ?". Học sinh suy nghĩ vấn đề đặt
ra song không trả lời câu hỏi, mà giáo viên tiếp tục trình bày về cách bố trí các
công sự, lực lượng của địch ở Điện Biên Phủ để cuối cùng rút ra kết luận và giải
đáp câu hỏi đã đặt ra. Khi kết luận, giáo viên nên nói chậm, nhấn mạnh, hơi
xuống giọng những từ cuối để khắc sâu trí nhớ của học sinh.
Cách giảng như vậy không đơn điệu, buồn tẻ mà khơi gợi sự tò mò, hiểu
biết của học sinh. Các em theo dõi một cách hứng thú, phát huy tính tích cực
trong tư duy và tiếp thu sự kiện một cách dễ dàng.
- Ứng dụng công nghệ thông tin để tìm hiểu tài liệu tham khảo.
Trong dạy học, ngoài sách giáo khoa và sách giáo viên còn phải sử dụng
các tài liệu tham khảo. Tài liệu tham khảo có tác dụng bổ sung cho bài học, làm
phong phú thêm vốn kiến thức cho học sinh. Có nhiều cách sử dụng tài liệu
tham khảo, trong phạm vi đề tài này, tôi chỉ đề cập đến việc ứng dụng công nghệ
thông tin để tìm hiểu tài liệu tham khảo.
- Ứng dụng công nghệ thông tin để tìm hiểu một văn bản.
Ví dụ 1. Khi dạy bài 23 - Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 và sự
thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (Lịch sử 9), mục I - Lệnh Tổng
khởi nghĩa được ban bố, tôi thực hiện như sau:
Chiếu văn bản Hiệu triệu của Tổng bộ Việt Minh:
T¸c gi¶: Cao ThÞ Thu H-¬ng
12
Trường THCS Giao TiÕn
Một số kinh nghiệm sử dụng phương pháp gây hứng thú trong dạy và học môn Lịch sử ở trường THCS.
ngôn ? Học sinh trả lời, giáo viên bổ sung như sau:
T¸c gi¶: Cao ThÞ Thu H-¬ng
13
Trường THCS Giao TiÕn
Một số kinh nghiệm sử dụng phương pháp gây hứng thú trong dạy và học môn Lịch sử ở trường THCS.
- Tuyên ngôn khẳng định quyền bình đẳng tự do và sống sung sướng của
mọi dân tộc.
- Lên án thực dân Pháp chà đạp lên quyền sống của nhân dân ta và hai lần
bán nước ta cho Nhật.
- Nêu bật tinh thần dũng cảm chiến đấu của nhân dân ta chống Nhật - Pháp
và vì vậy khi Pháp bỏ chạy, nhân dân ta dân ta đã giành được độc lập từ tay
Nhật.
- Khẳng định quyết tâm bảo vệ độc lập với chủ quyền dân tộc vừa giành lại
được.
Như vậy các em vừa được nhìn thấy hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh trên
lễ đài trong giờ phút thiêng liêng, vừa được nghe được giọng của Người đọc
Tuyên ngôn Độc lập. Hình ảnh ấy, giọng nói ấy tác động mạnh mẽ đến tình cảm
của các em và lưu giữ lại trong trí nhớ của các em lâu hơn.
- Ứng dụng công nghệ thông tin để tìm hiểu hình ảnh lịch sử.
Ví dụ: Mục V, bài 28 - Xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đấu tranh
chống đế quốc Mĩ và chính quyền Sài Gòn ở miền Nam (1954 - 1965). Khi
trình bày về cuộc đấu tranh trên mặt trận chính trị của quân và dân ta trong chiến
đấu chống chiến lược "chiến tranh đặc biệt". Phong trào đã thu hút đông đảo các
tầng lớp tham gia. tôi chiếu hình ảnh sau đây và hỏi: Các em cho biết, đây là ai
Đầu bịt lỗ châu mai
Băng mình qua núi thép gai, ào ào vũ bão
Những đồng chí chèn lưng cứu pháo
Nát thân, nhắm mắt còn ôm
T¸c gi¶: Cao ThÞ Thu H-¬ng
16
Trường THCS Giao TiÕn
Một số kinh nghiệm sử dụng phương pháp gây hứng thú trong dạy và học môn Lịch sử ở trường THCS.
Những bàn tay xẻ núi, lăn bom
Nhất định mở đường cho xe ta ra chiến trường tiếp viện
Và những chị, những anh, ngày đêm ra tiền tuyến
Mấy tầng mây, gió lớn, mưa to
Dốc Pha Đin, chị gánh anh thồ
Đèo Lũng Lô, anh hò chị hát
Dù bom đạn xương tan thịt nát
Không sờn lòng, không tiếc tuổi xanh...
(Hoan hô chiến sĩ Điện Biên - Tố Hữu)
Tôi vừa đọc, vừa dừng lại nêu câu hỏi hoặc phân tích một số ý quan trọng.
Ví dụ, khi đọc xong câu: "Những đồng chí thân chôn làm giá súng", tôi nêu câu
hỏi: " Em có biết, trong chiến dịch Điện Biên Phủ ai là người đã lấy thân mình
làm giá súng ?". Khi đọc xong câu "Đầu bịt lỗ châu mai", tôi lại hỏi:" Ai là
người đã xông lên bịt lỗ châu mai để chặn đứng hỏa lực địch?" Khi đọc xong
câu "Những đồng chí chèn lưng cứu pháo. Nát thân, nhắm mắt còn ôm", tôi lại
hỏi:" Ai là người chèn lưng cứu pháo ?" ... Các em sẽ khắc sâu được hình ảnh hi
sinh dũng cảm của các chiến sĩ và xúc động, tự hào về truyền thống dân tộc.
on, nhng cõu phự hp vi bi hc, phự hp vi kh nng hiu bit ca cỏc
em, khụng nờn c ht mt bi th quỏ di va lm mt nhiu thi gian ca gi
hc, va lm cho cỏc em cm thy nhm chỏn. Giỏo viờn khụng nờn tham lam,
s dng quỏ Giỏo viờn cn chỳ ý c din cm, th hin ng iu phự hp vi
tng cõu th. nhiu th vo dy hc lch s v cng trỏnh phõn tớch quỏ sõu lm
sai mc ớch ca vic s dng kin thc liờn mụn. Giỏo viờn phi rốn luyn cỏch
c th, nu c khụng hay cng khụng th to hng thỳ cho hc sinh.
* S dng yu t õm nhc trong dy hc lch s.
T xa xa, nhõn dõn ta ó bit s dng th ca truyn t thụng tin, vỡ
thụng tin qua hỡnh thc ú lm cho ngi nghe, ngi c d thuc, d nh, d
i vo lũng ngi.
Trong thc t, õm nhc ó tng lm nờn nhng iu kỡ diu, õm nhc cú th
lm thay i cm xỳc ca con ngi. Con ngi thng dựng õm nhc ca
ngi cỏi p v hng ti cỏi p, vỡ vy ó cú rt nhiu ca khỳc, ca ngi cỏc
anh hựng dõn tc, ca ngi nhng chin cụng, ca ngi tinh thn vt qua khú
khn gian kh, s hi sinh anh dng ca quõn v dõn ta trong lch s chng ngoi
xõm. Mt bi hỏt vi li ca rn rng, hựng trỏng phự hp vi ni dung bi hc,
c do lờn trc mt gi hc mi s lm vi i s mt mi, to s sng khoỏi
bc vo mt gi hc hiu qu hn, ng thi cũn cú tỏc dng giỏo dc lũng
yờu nc, nim t ho dõn tc. Vỡ vy, tụi ó s dng yu t õm nhc vo dy
hc lch s.
Vớ d, khi dy bi khi dy bi 27 - Cuc khỏng chin ton quc chng thc
dõn Phỏp xõm lc kt thỳc ( Lch s 9), sau khi kim tra bi c, tụi cho cỏc em
nghe mt on ngn bi hỏt "Gii phúng in Biờn" ( Nhun) ri gii thiu
bi mi. Bi hỏt mang õm hng ln iu dõn ca Tõy Bc dt dỡu v ln iu
chốo mt m ca ng bng Bc B, vi ting kốn thng trn hựng trỏng. Nhp
Tác giả: Cao Thị Thu H-ơng
18
đề, mà phải bám sát vào yêu cầu của bài giảng. Đặc biệt giáo viên nên tránh nói
dài, nói dai, lặp đi lặp lại những điều đã trình bày. Trình bày ngắn gọn nhưng
câu nói phải đủ ý và dễ hiểu, nếu cô đọng quá, vắn tắt quá sẽ làm học sinh khó
hiểu.
Diễn đạt tốt là phải thu hút người nghe vào bài giảng của mình, khắc sâu
vào trí nhớ của họ những vấn đề cần thiết. Cho nên điều quan trọng trong diễn
đạt là lời nói phải sinh động, có hình ảnh. Muốn đạt được điều này, giáo viên
phải biết sử dụng ngôn ngữ.
T¸c gi¶: Cao ThÞ Thu H-¬ng
19
Trường THCS Giao TiÕn
Mt s kinh nghim s dng phng phỏp gõy hng thỳ trong dy v hc mụn Lch s trng THCS.
cun hỳt hc sinh vo bi ging, giỏo viờn cũn phi chỳ ý n ng iu.
Ng iu cú tỏc dng rt ln ti cht lng bi ging. Li núi u u khi ging
mt bi lch s s lm cho hc sinh d bun ng. õy l mt nguyờn nhõn lm
cho bi hc tr nờn nht nho, khụ khan, khụng hp dn. Li núi ca giỏo viờn
trong mi bi lch s cn th hin tỡnh cm ca mỡnh thụng qua ng iu din
t thớch hp vi ni dung bi. Ng iu phong phỳ ca giỏo viờn truyn t
ht cỏc sc thỏi tỡnh cm thụng qua tng ni dung kin thc cú sc hp dn lụi
cun, khin cho hc sinh say sa quờn thi gian, ht tit hc cỏc em cũn cm
thy luyn tic, chng t cỏc em ang hng thỳ hc tp.
Nhp núi ca giỏo viờn cng cú ý ngha quan trng trong bi ging. Nhp
núi ca thy phi n khp vi nhp t duy ca hc sinh. Thy phi thng
xuyờn theo dừi biu hin trờn nột mt ca hc sinh bit c cỏc em cú theo
kp bi ging hay khụng. Khi trỡnh by nhng phn khú, giỏo viờn cn núi vi
III. Hiệu quả do sáng kiến đem lại:
Qua việc sử dụng các phương pháp trên trong năm học 2014 - 2015, tôi
nhận thấy rất rõ, trong giờ lịch sử những đoạn giáo viên tường thuật diễn biến
một chiến dịch hay một trận đánh bằng lược đồ có ứng dụng công nghệ thông tin
với kí hiệu, hình ảnh sinh động thì học sinh theo dõi rất chăm chú, việc tạo biểu
tượng lịch sử và nắm nắm kiến thức lịch sử dễ dàng hơn. Khi tôi sử dụng thơ ca
vào bài giảng các em đã rất lắng nghe và khi một đoạn nhạc, một ca khúc được
cất lên thì tôi thấy các em thật phấn khích. Điều đó, chắc chắn ít nhiều đã tạo
được hứng thú và sự thoải mái cho các em trong giờ học lịch sử. Khi các em đã
có sự chú ý, hứng thú học tập thì kết quả học tập sẽ được cải thiện. Hơn nữa, sự
hiểu biết của các em về lịch sử, về các lĩnh vực khác sẽ đầy đủ hơn và sự phát
triển nhân cách của các em vì thế cũng đầy đủ hơn.
Qua khảo nghiệm, tôi thấy có thêm nhiều học sinh yêu thích môn Lịch sử,
có hiểu biết nhiều hơn về lịch sử dân tộc cũng như lịch sử thế giới. Từ sự yêu
thích môn Lịch sử, các em biết trân trọng những thành quả mà ông cha đã đạt
được và tự hào về truyền thống của dân tộc ta.Từ đó các em ý thức được trách
nhiệm của mình đối với công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước hiện nay. Kết
quả học tập cũng được nâng cao. Kết quả kiểm tra 15 phút và kết quả kiểm tra
45 phút học kì II năm học 2014-2015 thu được như sau:
Giỏi
Khá
TB
Yếu
Kém
TT Lớp Sĩ Số
SL
%
SL
%
SL
1
2,6
0
0
6 8C 42 18 42,9 10 23,8 12 28,5
2
4,8
0
0
Qua kết quả đạt được cho thấy các em đã yêu thích bộ môn lịch sử, nhận
thức đúng đắn về tầm quan trọng của lịch sử . Học sinh có hứng thú học tập hơn,
tích cực chủ động sáng tạo để mở rộng vốn hiểu biết, đồng thời cũng rất linh
hoạt trong việc thực hiện nhiệm vụ lĩnh hội kiến thức và phát triển kĩ năng.
Không khí học tập sôi nổi, nhẹ nhàng và học sinh yêu thích môn học hơn.
* Bài học kinh nghiệm.
Từ kết quả thu được trong quá trình vận dụng thực hiện các giải pháp gây
hứng thú trong dạy và học môn Lịch sử ở trường THCS, bản thân đã đúc rút cho
mình một số kinh nghiệm sau:
T¸c gi¶: Cao ThÞ Thu H-¬ng
21
Trường THCS Giao TiÕn
Một số kinh nghiệm sử dụng phương pháp gây hứng thú trong dạy và học môn Lịch sử ở trường THCS.
- Bản thân mỗi giáo viên không ngừng nâng cao trí thức, thực hiện linh
hoạt các phương pháp dạy học.
- Giáo viên phải có hứng thú trong dạy học bộ môn, vì có hứng thú, giáo
phải có cái tâm mang đặc thù của nghề dạy học bởi vì phương pháp dù hay đến
T¸c gi¶: Cao ThÞ Thu H-¬ng
22
Trường THCS Giao TiÕn
Mt s kinh nghim s dng phng phỏp gõy hng thỳ trong dy v hc mụn Lch s trng THCS.
my nhng ngi thy khụng cú trỏch nhim cao, khụng yờu ngh v thng
yờu hc sinh ht mc thỡ cng khụng em li kt qu nh mong mun. Cú nh
vy chỳng ta mi gúp phn o to th h tr thnh nhng ngi lao ng lm
ch nc nh. Cú trỡnh vn hoỏ c bn, phm cht o c tt, cú sc kho,
thụng minh sỏng to ỏp ng c nhng yờu cu phỏt trin kinh t xó hi
ca t nc trong thi i cụng nghip hoỏ - hin i hoỏ .
Tuy nhiờn trong quỏ trỡnh thc hin vi t cỏch cỏ nhõn v ch cú s tham
kho úng gúp kin ca bn bố ng nghip trong trng, nờn cũn nhiu
khim khuyt. Tụi rt mong cú s giỳp , xõy dng ca cỏc ng nghip v
cỏc cp lónh o ti thờm hon thin, cú hiu qu, nõng cao cht lng b
mụn lch s v gúp phn thỳc y cụng cuc i mi PPDH v thc hin y
mnh ng dng cụng ngh thụng tin vo cụng tỏc qun lý v dy hc; hng
ng phong tro xõy dng trng hc thõn thin, hc sinh tớch cc v cuc vn
ng Hai khụng vi 4 ni dung ca B giỏo dc v o to ang phỏt ng.
IV. Cam kt khụng sao chộp hoc vi phm bn quyn.
Tụi xin cam oan õy l ti nghiờn cu do tụi trc tip thc hin di s
giỳp ca ng nghip. Cỏc s liu v kt qu nghiờn cu trong ti l hon
ton trung thc v khụng sao chộp hoc vi phm bn quyn. Cỏc thụng tin, ti
liu trớch dn ó c ghi rừ ngun gc. Tụi xin hon ton chu trỏch nhim
trc nhng cam kt ny.
Mai Tiến Dũng
T¸c gi¶: Cao ThÞ Thu H-¬ng
24
Trường THCS Giao TiÕn
Một số kinh nghiệm sử dụng phương pháp gây hứng thú trong dạy và học môn Lịch sử ở trường THCS.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Sách Phương pháp học tập và nghiên cứu lịch sử. Phan Ngọc Liên - Nguyễn
Thị Côi - Đặng Văn Hồ. NXB Giáo dục
2.Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên THCS chu kì III. Đỗ Thanh
Bình - Đào Thị Hồng - Phan Ngọc Liên - Nguyễn Xuân Trường. NXB Giáo dục
3. Sách giáo khoa lịch sử 8, 9 – NXB Giáo dục.
T¸c gi¶: Cao ThÞ Thu H-¬ng
25
Trường THCS Giao TiÕn