L uậ n v ă n t ố t n g h i ệ p

N g u y ễ n T h ị H u y ền -

39A1 Tiểu học

Mục lục
Trang
A.
B.
Chơng I.
I.
1.
2.
II.
1.

2.
3.
Chơng II.
I.
1.
2.
II.
Chơng III.
I.
II.
C.
I.
II.


Sử dụng phơng pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Đạo đức ở bậc Tiểu học

1
2
6
6
6
6
9
14
14

16
20
22
22
22
25
27
59
59
60
70
70
71
73

1



N g u y ễ n T h ị H u y ền -

39A1 Tiểu học

Phần mở đầu
I. Lý do chọn đề tài:
Giáo dục Tiểu học là cơ sở ban đầu hết sức quan trọng, đặt nền móng
cho sự phát triển toàn diện nhân cách con ngời, đặt nền móng vững chắc cho
giáo dục phổ thông và cho toàn hệ thống giáo dục quốc dân.
Giáo dục đạo đức là một bộ phận quan trọng, nhiều nớc hiện nay coi
là khâu quan trọng nhất tạo ra bộ mặt của thế hệ trẻ nói riêng, của con ng ời
ở thời kỳ văn minh hậu công nghiệp nói chung. Giáo dục đạo đức là yếu tố
cơ bản tạo ra tâm lực của cá nhân và cùng với các quá trình giáo dục khác
khai thác nguồn lực ngời tài nguyên vô tận, vừa là mục tiêu, vừa là động
lực phát triển của xã hội. ở bậc Tiểu học, giáo dục đạo đức càng quan trọng
hơn, bởi lẽ những chuẩn mực đạo đức trang bị cho các em sẽ là nền móng
của nhân cách, là cái gốc của con ngời.
Trong các môn học ở Tiểu học, môn Đạo đức giữ một vị trí quan trọng
trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh. Bởi vì môn Đạo đức bao gồm một
hệ thống chuẩn mực đạo đức phản ánh những mối quan hệ chủ yếu của học
sinh. Giáo dục đạo đức suy cho đến cùng là hình thành ở học sinh hệ thống
chuẩn mực đạo đức đó. Môn Đạo đức ở bậc Tiểu học có vai trò quan trọng
trong việc trang bị cho học sinh những hiểu biết đơn giản, cốt lõi về những
chuẩn mực đạo đức thiết yếu.
Thực tế dạy học môn Đạo đức lâu nay cho thấy: việc dạy học môn này
cha đợc coi trọng, cha mang lại hiệu quả giáo dục cao bởi lẽ việc dạy học
cha tạo ra cho học sinh xúc cảm, tình cảm đạo đức, cha rèn luyện để các em
thống nhất giữa nhận thức thái độ và hành vi tơng ứng. Các phơng pháp dạy
học truyền thống có những u điểm nhất định nhng nhìn chung cha kích thích
thái độ tự học, từ tìm tòi của học sinh, cha rèn luyện đợc kỹ năng lao động

Guy Pakmade, Joho Kodeh, Nguyễn Thị Oanh đã chứng minh rằng: Nhờ
việc thảo luận trong nhóm nhỏ, kiến thức của học sinh sẽ giảm bớt phần chủ
quan phiến diện, làm tăng thêm tính khách quan, khoa học. Qua việc học
bạn, hợp tác với nhau mà tri thức trở nên sâu sắc bền vững, dễ nhớ và nhanh
nhớ hơn. Nhờ không khí thảo luận mà học sinh đặc biệt là những em nhút
nhát trở nên bạo dạn hơn, các em học đợc cách trình bày ý kiến của mình,
biết lắng nghe có phê phán ý kiến của bạn. Đây là cách giúp trẻ hoà nhập
vào cộng đồng nhóm, tạo cho các em sự tự tin, hứng thú học tập và sinh
hoạt.
Tuy nhiên hiện nay việc sử dụng phơng pháp thảo luận nhóm trong
dạy học môn Đạo đức ở Tiểu học cha đợc nghiên cứu nhiều và cha có hệ
thống. Thực tiễn dạy học môn Đạo đức ở Tiểu học cho thấy giáo viên có sử
dụng phơng pháp thảo luận nhóm nhng cha có hiệu quả. Phần lớn giáo viên
Sử dụng phơng pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Đạo đức ở bậc Tiểu học

4


L uậ n v ă n t ố t n g h i ệ p

N g u y ễ n T h ị H u y ền -

39A1 Tiểu học

cha chuẩn bị kỹ kế hoạch dạy học, nhất là ở khâu lựa chọn chủ đề, cha
chuẩn bị đầy đủ phiếu giao việc và các đồ dùng học tập khác nh tranh ảnh,
hình vẽ Đặc biệt nhiều giáo viên cha hiểu rõ bản chất của phơng pháp thảo
luận nhóm và quy trình tổ chức cho học sinh thảo luận. Vì vậy việc thảo luận
nhóm trong dạy học môn Đạo đức cha mang lại kết quả tốt. Tóm lại, giáo
viên Tiểu học hiện nay còn gặp nhiều khó khăn trong việc sử dụng phơng

39A1 Tiểu học

3. Thực nghiệm s phạm.
VI. Phơng pháp nghiên cứu:
1. Phơng pháp nghiên cứu lý thuyết:
Đọc và nghiên cứu, tổng kết các tài liệu có liên quan đến đề tài nghiên
cứu.
2. Phơng pháp nghiên cứu thực tiễn:
- Phơng pháp quan sát.
- Phơng pháp điều tra.
- Phơng pháp thực nghiệm.
- Phơng pháp thống kê toán học.

Sử dụng phơng pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Đạo đức ở bậc Tiểu học

6


L uậ n v ă n t ố t n g h i ệ p

N g u y ễ n T h ị H u y ền -

39A1 Tiểu học

Nội dung nghiên cứu
Chơng I:
Cơ sở lý luận và thực tiễn của vấn đề nghiên cứu.
I. Cơ sở lý luận:

1. Khái niệm về phơng pháp dạy học.

39A1 Tiểu học

của học sinh và cách thức điều khiển quá trình nhận thức của giáo viên.
(I.D.Dverép, 1980).
Ngoài ra còn có nhiều định nghĩa khác, có thể tóm tắt trong ba dạng
cơ bản sau:
+ Theo quan điểm điều khiển học, phơng pháp là cách thức tổ chức
hoạt động nhận thức của học sinh và điều khiển hoạt động này.
+ Theo quan điểm lôgic, phơng pháp là những thủ thuật lôgic đợc sử
dụng để giúp học sinh nắm kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo một cách tự giác.
+ Theo bản chất của nội dung, phơng pháp là sự vận động của nội
dung dạy học.
Mặc dù cha có ý kiến thống nhất về định nghĩa khái niệm phơng pháp
dạy học, các tác giả đều thừa nhận rằng phơng pháp dạy học có những dấu
hiệu đặc trng sau đây:
- Nó phản ánh sự vận động của quá trình nhận thức của học sinh nhằm
đạt đợc mục đích đề ra.
- Phản ánh sự vận động của nội dung đã đợc nhà trờng quy định.
- Phản ánh cách thức trao đổi thông tin giữa thầy và trò.
- Phản ánh cách thức giao tiếp giữa thầy và trò.
- Phản ánh cách thức điều khiển hoạt động nhận thức: kích thích và
xây dựng động cơ, tổ chức hoạt động nhận thức và kiểm tra đánh giá kết quả
hoạt động.
Nh vậy có thể hiểu, phơng pháp dạy học là tổ hợp các cách thức hoạt
động của cả thầy và trò trong quá trình dạy học, dới sự chỉ đạo của thầy
nhằm thực hiện tốt các nhiệm vụ dạy học.
1.2. Những tính chất cơ bản của phơng pháp dạy học.
Qua nghiên cứu ngời ta đi đến kết luận rằng, phơng pháp dạy học có
những tính chất cơ bản sau:
- Tính mục đích: Đây là tính chất cơ bản nhất của phơng pháp. Phơng

tuỳ thuộc vào khả năng vận dụng của ngời giáo viên trong những điều kiện
cụ thể của lớp học và của từng học sinh. Vì thế không có phơng pháp dạy
học nào đợc xem là vạn năng, cần phải phối hợp các phơng pháp dạy để phát
huy hiệu quả chung của chúng.
- Tính hệ thống: Các phơng pháp dạy học đợc vận dụng trong từng
khâu của quá trình dạy học phải tạo thành một hệ thống đợc lựa chọn, cân
nhắc trên cơ sở phân tích khoa học những mối liên hệ nhiều mặt giữa phơng
pháp và các yếu tố khác của quá trình dạy học. Mỗi phơng pháp dạy học
cũng bao gồm một hệ thống thao tác, biện pháp tơng xứng với lôgíc của hoạt
động dạy học diễn ra lúc phơng pháp dạy học đó đợc vận dụng.
2. Phơng pháp thảo luận nhóm:
Sử dụng phơng pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Đạo đức ở bậc Tiểu học

9


L uậ n v ă n t ố t n g h i ệ p

N g u y ễ n T h ị H u y ền -

39A1 Tiểu học

2.1. Khái niệm về phơng pháp thảo luận nhóm.
Một trong những nhu cầu tâm lý quan trọng của con ngời là giao tiếp
xã hội. Con ngời với t cách là một thực thể xã hội, một sản phẩm của lịch sử
xã hội, dù muốn hay không muốn phải giao lu, phải hợp tác với những ngời
khác. Chính trong quá trình hoạt động giao lu hợp tác với những ngời khác,
tính tích cực của con ngời mới đợc bộc lộ và phát triển, nhân cách của con
ngời đợc hoàn thiện.
Nhóm là một trong những đặc điểm sinh hoạt của loài ngời ngày nay.

học còn thấp (nhất là học sinh Tiểu học) nên sản phẩm ban đầu làm ra dễ
mang tính chủ quan phiến diện, thiếu khoa học. Vì vậy sau học cá nhân, cần
trao đổi hợp tác với bạn theo tinh thần học thầy chẳng tày học bạn. Suy
rộng ra học bạn là học mọi ngời, học mọi nơi, học mọi lúc, mọi nội dung và
bằng mọi cách tức là xã hội hoá việc học.
Với các em, nhóm đợc tập hợp với nhau từ 5 6 học sinh, mỗi nhóm
đợc tự do lựa chọn công việc nhóm muốn thực hiện, công việc đợc thực hiện
với sự hợp tác của mỗi ngời trong nhóm.
Trong quá trình dạy học theo nhóm, thảo luận nhóm là khâu chủ yếu
nhất, là giai đoạn quan trọng nhất của hoạt động nhóm. Thảo luận nhóm là
sự bàn bạc trao đổi ý kiến, trình bày quan điểm của mỗi cá nhân về một vấn
đề học tập dới sự tổ chức, hớng dẫn của giáo viên. Thông qua giao lu giao
tiếp, ngời học có cơ hội trình bày, trao đổi, tranh luận, kiến thức chủ quan đợc hình thành qua việc tự học ban đầu của mình, tiếp thu những suy nghĩ,
phát hiện mới của bạn, chọn lọc và hoàn thiện thêm một bớc nhằm tiếp cận
kiến thức, chân lý khoa học. Mặt khác trong thảo luận nhóm học sinh hay e
dè, nhút nhát sẽ trở nên mạnh dạn hơn, học sinh khá có thể giúp đỡ những
học sinh yếu hơn, thảo luận nhóm đáp ứng khát vọng của học sinh là đợc
tham gia, đóng góp vào công việc chung thể hiện tính hợp tác, tính cộng
đồng. Đợc tham gia thảo luận bàn bạc, học sinh chủ động, tích cực hơn
trong học tập, nâng cao tinh thần trách nhiệm với mọi ngời. Việc thảo luận
trong các nhóm nhỏ không những tạo cơ hội cho học sinh cọ xát các quan
điểm, chính kiến về tri thức mà còn là điều kiện để họ thể nghiệm chính
mình, hình thành năng lực tự đánh giá, tự ý thức. Học bạn, hợp tác với bạn,
đó là cơ hội để ngời học nâng dần trình độ của mình lên.
Thảo luận nhóm không làm hạ thấp, lu mờ vai trò của giáo viên mà
ngợc lại làm thay đổi cách dạy của giáo viên theo hớng tích cực. Họ là ngời
tổ chức, hớng dẫn, là trọng tài, cố vấn cho các cuộc thảo luận. Trong quá
trình thảo luận nhóm học sinh có thể gặp những trở ngại vật cản khoa học

Sử dụng phơng pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Đạo đức ở bậc Tiểu học 11

thảo luận nhóm trong dạy học môn Đạo đức chính là hình thức học sinh hoạt
động dới sự hớng dẫn của giáo viên, làm cho lớp học sôi nổi, hứng thú, làm
cho các mối quan hệ trong lớp hài hoà, phát triển.
Mặt khác, chơng trình môn Đạo đức ở Tiểu học có tính đồng tâm do
đó khi học các chuẩn mực đạo đức có tính đồng tâm học sinh ít nhiều đã có
những kinh nghiệm đạo đức mà các em đã học ở lớp dới. Vì vậy việc thảo
Sử dụng phơng pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Đạo đức ở bậc Tiểu học 12


L uậ n v ă n t ố t n g h i ệ p

N g u y ễ n T h ị H u y ền -

39A1 Tiểu học

luận nhóm sẽ rất quan trọng trong việc các em bàn bạc tham gia đóng góp ý
kiến, bổ sung những thiếu sót cho nhau
Đạo đức là một môn học có vị trí quan trọng trong việc giáo dục đạo
đức cho học sinh. Có thể nói những chuẩn mực đạo đức trang bị cho các em
sẽ là nền móng của nhân cách, của đạo lý làm ngời. Trong quá trình học
môn Đạo đức, học sinh tự tìm ra kiến thức bằng hoạt động của chính mình,
phải tự học kết hợp với hành. Học cá nhân rất quan trọng nhng sau học cá
nhân thì cần trao đổi, hợp tác với bạn, tranh luận để hớng tới chân lý khoa
học.
Vì vậy có thể nói, sử dụng phơng pháp thảo luận nhóm trong dạy học
môn Đạo đức ở Tiểu học vừa có ý nghĩa về mặt lý luận, vừa có ý nghĩa về
mặt thực tiễn. Với phơng pháp này các em tự tìm ra cách ứng xử và cách giải
quyết phù hợp. Trên cơ sở đó các em sẽ tự lĩnh hội, tự bồi dỡng cho kho tàng
tri thức của mình thêm phong phú, có đợc sự giải quyết nhạy bén, linh hoạt
khi gặp các tình huống xảy ra trong cuộc sống ở các mối quan hệ của các em

khiển của nhóm trởng, lần lợt từng thành viên đa ra ý kiến của mình, cả
nhóm bàn bạc thảo luận và thống nhất ý kiến chung.
Trong quá trình học sinh thảo luận nhóm, giáo viên phải theo dõi
diễn biến công việc của các nhóm, giáo viên phải nắm đợc thông tin phản
hồi từ phía học sinh để có những nhận định đánh giá kịp thời.
2.3.3. Một số điều kiện để tổ chức cho học sinh thảo luận nhóm có hiệu quả.
- Giáo viên: Cần chuẩn bị kỹ kế hoạch dạy học, dự kiến những nhiệm
vụ cần giao cho các nhóm, dự kiến trớc tình huống có thể xảy ra khi học
sinh thảo luận nhóm, dự kiến thời gian dành cho học sinh thảo luận nhóm,
chuẩn bị đầy đủ đồ dùng.
- Học sinh: Đợc giao nhiệm vụ rõ ràng và phải có kết quả cụ thể.
- Cơ sở vật chất: Phải có đồ dùng học tập đầy đủ, phơng tiện tốt (bàn,
ghế).
2.3.4. Một số yêu cầu s phạm đối với việc tổ chức thảo luận nhóm.
Khi tổ chức thảo luận nhóm trong dạy học môn Đạo đức giáo viên cần
chú ý một số yêu cầu sau:

Sử dụng phơng pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Đạo đức ở bậc Tiểu học 14


L uậ n v ă n t ố t n g h i ệ p

N g u y ễ n T h ị H u y ền -

39A1 Tiểu học

- Tổ chức nhóm phù hợp, tạo ra không khí thoải mái, thân thiện và tin
cậy nhng nghiêm túc trong nhóm, có nh vậy các em mới phát biểu một cách
tự nhiên.
- Học lực, khả năng của các nhóm tơng đơng nhau, tạo sự đồng đều


4
5

Là phơng pháp học tập của học sinh, không có sự tổ
chức, hớng dẫn của giáo viên.
Là phơng pháp cả thầy và trò cùng hoạt động.
Là phơng pháp đợc sử dụng rộng rãi nhằm giúp cho học
sinh tham gia một cách chủ động vào quá trình học tập,
học sinh có thể chia sẻ kinh nghiệm, ý kiến hay để giải
quyết một vấn đề đạo đức nào đó.
Là phơng pháp dạy học của giáo viên.
Các ý kiến khác.

8

28,5

6

21,4

7

25

4
3

14,3

chỉ trở thành phơng pháp dạy học của giáo viên khi giáo viên biết tổ chức, hớng dẫn cho học sinh thảo luận nhóm để các em tự tìm ra tri thức.
Ngoài ra các ý kiến khác chiếm tỷ lệ (10,8%).
Nh vậy đa số giáo viên đợc điều tra cha hiểu đúng về khái niệm phơng
pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Đạo đức ở Tiểu học.
1.2. Nhận thức của giáo viên về ý nghĩa của phơng pháp thảo luận nhóm
trong dạy học môn Đạo đức ở Tiểu học.
Bảng 2: Nhận thức về ý nghĩa của phơng pháp thảo luận nhóm trong dạy
học môn Đạo đức ở Tiểu học.

Sử dụng phơng pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Đạo đức ở bậc Tiểu học 16


L uậ n v ă n t ố t n g h i ệ p

N g u y ễ n T h ị H u y ền -

39A1 Tiểu học

TT
ý nghĩa
1 Hiệu quả giờ dạy đợc nâng cao
Giờ học sinh động, học sinh tham gia một cách
2
chủ động vào quá trình học tập.
Phát huy tính tích cực, độc lập, sáng tạo của
3
học sinh.
4 Các ý kiến khác

Số ý kiến

2.1. Mức độ sử dụng phơng pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Đạo
đức của giáo viên.
Bảng 3: Các mức độ sử dụng phơng pháp thảo luận nhóm trong dạy học
môn Đạo đức của giáo viên.
TT
1
2
3

Mức độ
Thờng xuyên
Đôi khi
Cha bao giờ

Số ngời sử dụng
13
14
1

Tỷ lệ %
46,4
50
3,6

Sử dụng phơng pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Đạo đức ở bậc Tiểu học 17


L uậ n v ă n t ố t n g h i ệ p

N g u y ễ n T h ị H u y ền -

Sử dụng phơng pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Đạo đức ở bậc Tiểu học 18


L uậ n v ă n t ố t n g h i ệ p

N g u y ễ n T h ị H u y ền -

39A1 Tiểu học

tranh luận, bổ sung sẽ tạo cơ hội cho các em cọ xát các quan điểm, chính
kiến về tri thức đạo đức để từ đó các em tự tìm ra tri thức đạo đức đúng đắn
cần lĩnh hội. Vì coi nhẹ điều này mà giáo viên đã kết luận chốt lại vấn đề
thảo luận ngay khi nghe đại diện từng nhóm phát biểu ý kiến. Không khí lớ
học trở nên nặng nề và học sinh vẫn thụ động nghe thầy áp đặt, thuyết giáo.
Cần phải hiểu rằng nhờ việc tranh luận, bổ sung mà các em thể nghiệm đợc
chính mình, hình thành năng lực tự đánh giá, tự ý thức và rút ra bài học đạo
đức bằng hoạt động của bản thân.
Chính vì việc tổ chức cho học sinh thảo luận nhóm cha chặt chẽ nên
đã dẫn đến hiệu quả dạy học cha cao, lớp học nặng nề, có khi ồn ào kém
hiệu quả. Vì vậy khi trả lời câu hỏi: Theo đồng chí tổ chức cho học sinh thảo
luận nhóm nh thế nào để có hiệu quả cao? Phần lớn các giáo viên đều trả lời:
Phải có quy trình chặt chẽ (98%); phải chuẩn bị bài một cách nghiêm túc, có
kế hoạch cụ thể để hớng dẫn học sinh thảo luận (96%); phải chuẩn bị đầy đủ
điều kiện phơng tiện vật chất của một giờ lên lớp (90%).
2.3. Đánh giá chung về thực trạng nhận thức và việc sử dụng phơng pháp
thảo luận nhóm trong dạy học môn Đạo đức ở bậc Tiểu học.
Từ việc phân tích đánh giá thực trạng trên chúng tôi rút ra một số
nhận xét sau đây:
- Phần lớn giáo viên Tiểu học đợc điều tra đã đánh giá rất cao vai trò
của phơng pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Đạo đức (hiệu quả giờ

việc thảo luận nhóm của học sinh cha có hiệu quả. Học sinh thảo luận nhóm
thông qua tranh ảnh, tình huống, tiểu phẩm còn ít đợc giáo viên vận dụng
mà chủ yếu là thông qua các câu hỏi mà học sinh có thể nhìn vào sách giáo
khoa trả lời. Câu hỏi thảo luận tuy có nhận xét, đánh giá hành vi nhng chỉ ở
mức độ đơn giản, biết đợc hành vi đó đúng hoặc sai chứ không biết vì sao lại
đúng, sai.
Chính vì vậy làm cho chất lợng học tập môn Đạo đức còn hạn chế,
học sinh học tập cha tích cực và hứng thú, cha phát huy đợc óc t duy sáng
tạo của học sinh.
3. Nguyên nhân của thực trạng.
Theo chúng tôi tồn tại thực trạng trên là do nguyên nhân sau đây:
3.1. Về phía giáo viên:
Hầu hết giáo viên đều ý thức đợc tầm quan trọng của việc sử dụng
phơng pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Đạo đức và áp dụng phơng

Sử dụng phơng pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Đạo đức ở bậc Tiểu học 20


L uậ n v ă n t ố t n g h i ệ p

N g u y ễ n T h ị H u y ền -

39A1 Tiểu học

pháp này vào quá trình học tập của học sinh. Tuy nhiên, giáo viên cha đầu t
thời gian và công sức vào sử dụng phơng pháp này nên hiệu quả cha cao.
Điều này có nhiều lý do:
-Việc sử dụng phơng pháp thảo luận nhóm vào quá trình dạy học
môn Đạo đức đòi hỏi giáo viên phải chuẩn bị kỹ kế hoạch dạy học, phải
chuẩn bị công phu, sáng tạo và đầu t thời gian thậm chí còn tốn kém.

39A1 Tiểu học

- Sự chỉ đạo của các cấp quản lý cha sát sao, vẫn còn xem nhẹ môn
học Đạo đức vì vậy giáo viên chỉ coi trọng hai môn Toán và Tiếng Việt, cha
có sự đầu t thời gian sức lực cho dạy học môn Đạo đức.
3.3. Về cơ sở vật chất.
- Sử dụng phơng pháp thảo luận nhóm đòi hỏi cơ sở vật chất thiết bị
dạy học đầy đủ. Học sinh phải có đầy đủ đồ dùng học tâp, ở những nơi có
điều kiện cơ sở vật chất lí tởng là có bộ bàn ghế cá nhân gọn nhẹ để học sinh
dễ dàng di chuyển ngồi lại với nhau thành nhóm. Nhng điều này ở trờng
Tiểu học còn khó khăn.
- Hệ thống bàn ghế hiện nay cha phù hợp. Chính vì vậy tổ chức cho
học sinh thảo luận nhóm còn gặp nhiều khó khăn, đôi khi còn gây ồn ào,
kém hiệu quả.
- Hiện nay một số trờng cũng đã có thiết bị hiện đại nhng mới đợc bộ
phận chính còn bộ phận giá đỡ và thiết bị phục vụ cho nó cha có nên khi tiến
hành cho học sinh thảo luận giáo viên còn ngại lềnh kềnh, ngại vận chuyển.
Những nguyên nhân trên đây ảnh hởng không nhỏ tới chất lợng và
hiệu quả dạy học môn Đạo đức.
Tóm lại: Trong chơng I chúng tôi đã phân tích cơ sở lí luận và thực
tiễn của vấn đề nghiên cứu. Từ việc phân tích đó chúng tôi thiết kế các bài
Đạo đức có sử dụng phơng pháp thảo luận nhóm nhằm nâng cao hiệu quả
giờ dạy môn Đạo đức.

Chơng II
Thiết kế các bài dạy Đạo đức ở Tiểu học sử dụng phơng pháp thảo luận nhóm.
I. Cơ sở để thiết kế.

1. Đặc điểm môn Đạo đức ở tiểu học.
1.1. Môn Đạo đức ở tiểu học đa ra các chuẩn mực đạo đức dới dạng

Tuy ở các lớp 4, 5 t duy trừu tợng đã hình thành, kinh nghiệm sống cũng đã
phong phú hơn nhng vẫn cha thoát li khỏi những đối tợng và định hớng cụ
thể. Cho nên tri thức đạo đức cung cấp cho các em vẫn là các chuẩn mực đạo
đức dới dạng những mẫu hành vi cụ thể nhng chứa đựng nội dung khái quát
cho nhiều tình huống nh (tích cực tham gia công việc chung, lao động tập
thể, vui chơi tập thể).
Các chuẩn mực đạo đức đa ra cho học sinh giúp các em có những
cách ứng xử phù hợp trong các mối quan hệ đa dạng của mình, trong mối
quan hệ của các em với công việc học tập, lao động, vui chơi, trong mối

Sử dụng phơng pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Đạo đức ở bậc Tiểu học 23


L uậ n v ă n t ố t n g h i ệ p

N g u y ễ n T h ị H u y ền -

39A1 Tiểu học

quan hệ với tài sản xã hội, các di sản văn hoá, mối quan hệ của các em với
xã hội, với thiên nhiên và trong mối quan hệ của các em với chính mình.
1.2. Các chuẩn mực đạo đức đợc quy định trong chơng trình Đạo đức ở
Tiểu học có tính đồng tâm.
Tính đồng tâm đợc thể hiện ở chỗ một số loại chuẩn mực hành vi đạo
đức đợc lặp đi lặp lại nhiều lần từ lớp dới lên lớp trên, song càng lên lớp trên
thì yêu cầu của các chuẩn mực đợc nâng cao hơn, tổng hợp hơn, khái quát
hơn. Điều này xuất phát từ đặc điểm nhận thức của học sinh Tiểu học là dễ
nhớ, chóng thuộc, mau quên. Vì thế, muốn cho một chuẩn mực đạo đức
khắc sâu trong học sinh thì chuẩn mực đó phải đợc lặp đi lặp lại nhiều lần thì
mới đợc củng cố và khắc sâu.

1.4. Mỗi bài Đạo đức ở Tiểu học đợc dạy trong 2 tiết: Tiết cung cấp tri
thức về chuẩn mực hành vi và tiết thực hành.
ở tiết 1 có thể thông qua kể chuyện, qua tranh ảnh, tình huống để
cung cấp cho học sinh những tri thức về chuẩn mực hành vi. Cụ thể giúp
cho học sinh có đợc biểu tợng về chuẩn mực hành vi, khai thác ý nghĩa đạo
đức của chuẩn mực hành vi, xây dựng động cơ hớng dẫn hành vi.
Tiết thực hành giúp cho học sinh luyện tập cũng cố tri thức mà các
em đã nắm đợc trong tiết 1, giúp cho học sinh tập ứng xử theo chuẩn mực
hành vi. Vì thế mà tiết học này có ý nghĩa rất quan trọng, bởi vì muốn cho
tri thức đạo đức trở thành kỹ xảo và thói quen đạo đức thì học sinh nhất thiết
phải luyện tập một cách có hệ thống và thờng xuyên.
Môn Đạo đức là một môn gần gũi với cuộc sống của học sinh. Đây là
môn học có nội dung sinh động, sát thực. Vì vậy mà học sinh tích cực tham
gia xây dựng bài, giúp cho giáo viên và học sinh có cơ hội đổi mới phơng
pháp dạy học theo hớng tích cực. Thảo luận nhóm là một trong những phơng
pháp của hệ phơng pháp dạy học tích cực. Việc tổ chức cho học sinh thảo
luận nhóm trong quá trình dạy học Đạo đức sẽ khai thác đợc kinh nghiệm
sống, vốn hiểu biết của các em, làm cho các em học tập tích cực, tạo giờ học
sinh động hơn.
2. Đặc điểm nhận thức của học sinh Tiểu học.
Nh chúng ta đã biết học sinh Tiểu học ở lứa tuổi 6 11 tuổi là một
giai đoạn phát triển của đời ngời. ở lứa tuổi này các em có những biến đổi
cực kỳ quan trọng trong các hoạt động sống và học tập do đó ở giai đoạn này
trẻ em có những thay đổi cơ bản về đặc điểm tâm lý.
Sử dụng phơng pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Đạo đức ở bậc Tiểu học 25