1
1
DANH MỤC CÁC BẢNG
2
2
MỤC LỤC
3
3
PHẦN 1
CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUÂT
1.1
1.1.1
. Điều tra cơ bản
. Điều kiện tự nhiên
1.1.1.1 . Vị trí địa lý
Yên Hưng là một xã thuộc huyện Ý Yên,có vị trí nằm ở phía Nam của
huyện, cách trung tâm 7 km. Xã tiếp giáp với các địa phương sau:
Phía Nam giáp với tỉnh Ninh Bình có con sông đáy chảy qua
Phía Đông, Bắc giáp với xã Yên Phú
Phía Tây giáp với xã Yên Phong
xã cần có sự kết hợp chặt chẽ giữa ngành trồng trọt và ngành chăn nuôi.
1.1.1.3 . Giao thông vận tải
Yên Hưng là xã có đường giao thông tương đối thuận lợi, đặc biệt trong
vài năm trở lại đây xã đã dành nhiều sự quan tâm tới việc tu sửa, nâng cấp và
làm mới nhiều tuyến đường liên thôn, liên xã.
Hệ thống giao thông trong xã Yên Hưng đang ngày càng được mở rộng
và hoàn thiện. Đa số các đường đi trong xã đã được dải bằng bê tông, chỉ có
một số ít vẫn là đường đá. Trong xã có các đường trục chính giúp ô tô đi lại
dễ dàng tới từng thôn, xóm trong xã.
1.1.1.4 . Khí hậu, thủy văn
Xã Yên Hưng có khí hậu nóng ẩm mưa nhiều, đặc trưng của vùng đồng
bằng sông Hồng rất thuận lợi cho phát triển nông, lâm nghiệp như: trồng trọt,
chăn nuôi...
Nhìn chung khí hậu xã Yên Hưng chia hai mùa rõ rệt:
- Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10.
- Mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau.
+Nhiệt độ năm trung bình từ 23 đến 24 . Mùa đông nhiệt độ trung
bình từ 16 đến 17 ; tháng lạnh nhất là tháng 1 và tháng 2. Mùa hè nhiệt độ
trung bình từ 26 đến 28 , tháng nóng nhất là tháng 7 và tháng 8.
+ Độ ẩm trung bình năm từ 80 đến 85%; độ ẩm mức cao nhất 90% rơi
vào tháng 3.
+ Lượng mưa trung bình từ 1700 đến 1800 mm và phân bố đều trên toàn xã.
Mùa mưa chính từ tháng 5 đến tháng 10 chiếm 80% lượng mưa hàng năm. Từ
tháng 11 đến tháng 4 lượng mưa rất thấp, có tháng hoàn toàn không có mưa.
Xã Yên Hưng thuộc vịnh bắc bộ và hàng năm chịu ảnh hưởng của bão
nhiệt đới hay áp suất thấp. Mỗi năm trung bình có 4 đến 6 cơn bão, chủ yếu từ
tháng 7 đến tháng 10. Có năm xã đã chịu thiệt hại do cơn bão lớn nhất trong
vòng 100 năm, xã bị ngập lụt có đoạn đê bị vỡ do bão gây ra.
2445
3463
1630
Cơ cấu
(%)
100
52
48
68
32
Tổng số lao động trong độ tuổi lao động là 5094, đây là nguồn nhân lực
tương đối dồi dào, ngoài thời gian lao động mùa vụ nguồn lao động này còn
tham gia vào các ngành nghề phụ khác thúc đẩy các nghề đó phát triển.
1.1.2.3 . Cơ sở vật chất kỹ thuật
- Về năng lượng: Yên Hưng là một xã có lưới điện hoàn chỉnh, trạm điện
chính ở giữa trung tâm xã thuận lợi cho việc phân bố các đường dây về các
xóm khác nhau.
- Về giáo dục: phong trào xã hội hóa giáo dục được quan tâm chú trọng.
Hội khuyến học, hội phụ huynh học sinh, khuyến học ở các dòng họ duy trì
các hoạt động khuyến học khuyến tài, cải tiến các hình thức hoạt động để tạo
nguồn kinh phí động viên khen thưởng kịp thời.
Trường tiểu học, đã được nâng cấp xây dựng lại vào năm 2006 lên
trường chuẩn quốc gia. Còn trường mầm non mới vừa hoàn thiện vào năm
2010 giúp cho trẻ có được chỗ học tập tốt nhất.
- Về y tế: xã có một trạm khám đa khoa khu vực, có 9 giường bệnh,
được biên chế 9 người trong đó có 2 bác sĩ, 2 y tế, 1 dược sĩ, 1 xét nghiệm, 1
nâng cao mức sống cho mỗi gia đình.
Mục đích của ngành chăn nuôi hiện nay là cung cấp phân bón cho ngành
trồng trọt và cung cấp thực phẩm cho người dân .
Những năm qua ngành chăn nuôi của xã đã đạt được một số kết quả sau:
Bảng 1.2: Biến động số lượng đàn gia súc gia cầm trong 4 năm gần đây
Năm
2008
2009
2010
2011
7
7
Chỉ tiêu
Tổng đàn trâu bò (con)
365
359
353
348
nay không còn nhiều mà nuôi đẻ lấy phân bón phục vụ cho ngành trồng trọt.
Hình thức chăn nuôi là chăn thả tự nhiên, thúc ăn chủ yếu của đàn trâu bò là cỏ
tươi và các sản phẩm phụ của ngành trồng trọt như khoai lang, ngô, sắn...
Về mùa đông thời tiết khô lạnh, nguồn thức ăn sẵn có ít, thức ăn xanh
cung cấp cho trâu bò hầu như không có, chủ yếu là rơm khô nên trâu bò thường
bị giảm sút về sức khỏe dẫn đến kế phát một số bệnh. Mặt khác chuồng nuôi
trâu bò của các gia đình ở xã xây dựng phần lớn không đúng kỹ thuật, không
đạt vệ sinh, nền chuồng ẩm ướt, nhiều chuồng mang tính chất tạm bợ vì vậy
trâu bò hay mang bệnh kí sinh trùng đường máu, đường tiêu hóa.
Trong vài năm gần đây Yên Hưng đã có dấu hiệu phát triển chậm đàn
trâu bò vì một số gia đình đã áp dụng cơ giới hóa vào nông nghiệp (bán trâu
bò để mua máy cày, máy bừa...) diện tích đất chăn thả bị thu hẹp nên đàn trâu
bò có xu hướng giảm.
- Chăn nuôi lợn
Nhìn vào bảng 1.2 ta cũng thấy tổng đàn lợn có hướng ngày càng tăng
năm 2008 với tổng số là 2.925 con đến năm 2011 tổng đàn lợn lên tới 2.960
8
8
con. Ngày nay nhu cầu tiêu thụ sản phẩm của con người ngày càng cao, ngành
chăn nuôi lợn không chỉ cung cấp thực phẩm trong nước mà còn được xuất
khẩu sang các nước khác. Lợi ích kinh tế mà ngành chăn nuôi đem lại không
nhỏ, hiện nay đã được người dân chú trọng đầu tư. Chính vì vậy mà tổng đàn
lợn ngày càng tăng.
Thức ăn chủ yếu là ngô, cám gạo, khoai, rau xanh...do ngành trồng trọt
cung cấp.
Do tập quán của người dân trong xã vừa nuôi lấy thịt, vừa nuôi lấy phân
Đây là một lợi thế quan trọng cho việc phát triển kinh tế, văn hóa của xã. Tuy
nhiên trình độ phát triển kinh tế chưa cao, kết cấu cơ sở hạ tầng còn yếu kém
làm cho xã chưa thể phát triển hơn nữa.
Cơ sở vật chất hạ tầng của xã khá hoàn chỉnh trong xã có điện lưới quốc
gia, trạm y tế,bưu điện, đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân được nâng cao.
Đội ngũ cán bộ, nhân viên đông đảo, có trình độ, nhiệt tình, giàu kinh
nghiệm, có ý thức trách nhiệm cao. Ban lãnh đạo có năng lực trách nhiệm.
Yên Hưng có điều kiện khí hậu thuận lợi cho việc phát triển các cây
trồng, vật nuôi đa dạng, có lợi thế trong việc phát triển nông nghiệp.
Được sự quan tâm, tạo điều kiện và có các chính sách hỗ trợ đúng đắn
của huyện.
Xã có diện tích sông ngòi nhiều thuận lợi cho việc phát triển đàn thủy cầm.
1.1.4.2. Khó khăn
Nông nghiệp là ngành thế mạnh nhưng chưa được đầu tư đúng mức,
chưa sản xuất theo hướng chuyên canh.
Người dân chưa có nhận thức đầy đủ về công tác tiêm phòng, vệ sinh thú
y. Phần lớn các hộ chăn nuôi bằng chuồng trại nhỏ hẹp,tạm bợ không đảm
bảo vệ sinh,bên cạnh đó việc giết mổ gia súc còn tùy tiện nên việc phát hiện
và ngăn chặn dịch bệnh chưa được thực hiện triệt để.
Điều kiện kinh tế một số hộ trong xã còn nhiều khó khăn. Tập quán sản
xuất trồng trọt, chăn nuôi cơ bản còn lạc hậu mang nặng phương thức truyền
thống. Đồng thời trình độ dân trí không đồng đều nên việc áp dụng khoa học
kỹ thuật mới vào sản xuất còn nhiều hạn chế.
Đội ngũ cán bộ chuyên ngành làm công tác khuyến nông, khuyến
lâm,khuyến ngư còn thiếu.
Hệ thống kênh mương tưới tiêu hầu hết đã bị xuống cấp nhiều, việc huy
động kinh phí để triển khai thực hiện kiên cố hóa kênh mương còn gặp nhiều
khó khăn.
Sự phối hợp giữa các cấp, các ngành, các tổ chức đoàn thể có những lúc
chưa đồng bộ, chặt chẽ dẫn đến việc triển khai tổ chức thực hiện một số chủ
và điều trị bệnh cho đàn lợn.
-Bám sát cơ sở, tích cực đọc sách báo để nâng cao kiến thức.
-Chấp hành nghiêm chỉnh mọi nội quy và quy chế của nhà trường và
trạm thú y đề ra.
1.2.3. Kết quả phục vụ sản xuất
1.2.3.1. Công tác tiêm phòng
11
11
Cùng với cán bộ trạm thú y xã tiến hành tiêm văc-xin cho đàn gia súc,
gia cầm cụ thể như sau:
Tiêm văc-xin : tụ huyết trùng, xoắn trùng, dịch tả, lở mồm long móng cho lợn
Tiêm văc-xin : tụ huyết trùng, lở mồm long móng, dịch tả cho trâu bò
Tiêm văc-xin Newcastle cho gà
1.2.3.2. Công tác điều trị bệnh
Trong quá trình thực tập tại cơ sở, song song với việc chuẩn đoán bệnh
gia súc, gia cầm tôi đã tiến hành điều trị có kết quả đối với một số bệnh
12
12
-Nguyên nhân: bệnh do trực khuẩn E.coli có hại thuộc vi khuẩn đường
ruột Enterobacterriacae. Bệnh do E.coli là bệnh truyền nhiễm cấp tính, đặc
trưng tháo chảy, nhiễm trùng và nhiễm độc huyết. Bệnh xảy ra hầu hết các cơ
sở chăn nuôi lợn sinh sản và bệnh xảy ra chủ yếu ở lợn con theo mẹ .
Ngoài ra bệnh còn do một số nguyên nhân khác như: bầu vú lợn mẹ bẩn,
do vệ sinh chăm sóc kém, thức ăn lợn mẹ không đảm bảo vệ sinh, lợn con
không được bú sữa đầu, uống nước bẩn liếm láp mà nhiễm trùng, do thành
phần dinh dưỡng và phẩm chất của sữa mẹ kém, do thời tiết lạnh, mưa phùn
ẩm ướt...
-Triệu chứng: bệnh thường gặp ở lợn con 10-21 ngày tuổi, lợn ỉa phân
lỏng màu trắng sữa, trắng xám hoặc vàng mùi tanh khắm đặc biệt khó ngửi.
Lợn bú ít dần, lúc mới bị bụng hơi chướng, bệnh kéo dài thì bụng tóp lại, lông
xù, đuôi rũ hậu môn dính phân bê bết. Nếu ỉa chảy nhiều lợn kiệt sức, mất
nước da nhăn nheo, đi đứng xiêu vẹo, 4 chân lạnh. Đôi khi có lợn bệnh nôn ọe
ra sữa chưa tiêu mùi tanh, sốt nhẹ.
-Điều trị: trong thực tế chữa bệnh tôi đã dùng một số loại thuốc sau:
Hampiseptol, Ampiseptryl, BIO Đ-O-C, thuốc đặc trị tiêu chảy, Coliver, Coli
stop kết hợp với thuốc bổ B.complex.
-Kết quả: Điều trị 65 con khỏi 59 con .
Bệnh tiêu chảy ở lợn
Bệnh tiêu chảy là bệnh phổ biến ở lợn, bệnh xảy ra ở mọi lứa tuổi, đặc
biệt là ở lợn con. Có rất nhiều nguyên nhân gây ra bệnh tiêu chảy như do các
virus, vi khuẩn, kí sinh trùng, độc tố thức ăn, do lợn mẹ viêm vú, viêm tử
Nội dung công việc
Công tác tiêm phòng
Tụ huyết trùng trâu bò
LMLM trâu bò
Dịch tả lợn
Xoắn trùng lợn
LMLM lợn
Tụ dấu lợn
Công tác điều trị
Viêm phổi trâu bò
Giun đũa bê nghé
Tiêu chảy lợn con
Phân trắng lợn con
Công tác khác
Đỡ lợn đẻ
Tiêm sắt cho lợn
Tẩy giun đũa lợn
Thiến lợn đực
Phẫu thuật hecni
Thụ tinh nhân tạo lợn
1.3. Kết luận và đề nghị
1.3.1. Kết luận
Số
lượng
(con)
Kết quả (an toàn, khỏi)
60
35
163
59
100
100
95,88
90,77
6
125
60
78
6
8
6
125
60
78
6
6
100
100
100
100
100
75
không có chuyên môn.
-Người dân còn thiếu vốn, thiếu kiến thức khoa học chăn nuôi thú y
-Công tác giống chưa được quan tâm, người dân còn chăn nuôi nhiều
giống vật nuôi phẩm chất kém.
1.3.3. Đề nghị
Từ những tồn tại nêu trên tôi có một số đề nghị sau:
- Hàng năm tổ chức các lớp tập huấn cho thú y viên ở các xã và người
chăn nuôi để cung cấp những kiến thức khoa học mới về chăn nuôi thú y.
15
15
Tăng cường đội ngũ thú y viên ở các thôn và đưa đội ngũ thú y viên sẵn có
vào hoạt động.
- UBND xã cần có những chính sách cụ thể để đẩy mạnh phát triển chăn
nuôi ở địa phương.
- Khuyến khích giúp đỡ các hộ chăn nuôi theo mô hình trang trại.
- Tiêm phòng đầy đủ các loại văc-xin cho đàn gia súc, gia cầm một cách
triệt để.
16
16
PHẦN 2
CHUYÊN ĐỀ NGHIÊN CỨU
Tên đề tài: “Tình hình mắc bệnh tiêu chảy của lợn con và so sánh
17
Giai đoạn nuôi lợn con từ sơ sinh đến 60 ngày tuổi chiếm một vị trí quan
trọng vì chất lượng của đàn lợn con trong giai đoạn này góp phần làm tăng số
lượng cũng như chất lượng cuả đàn lợn thịt. Giai đoạn này do đặc điểm của
bộ máy tiêu hóa chưa phát triển hoàn thiện do đó lợn con dễ bị cảm nhiễm các
bệnh về đường tiêu hóa, đặc biệt là bệnh tiêu chảy. Bệnh chủ yếu do vi khuẩn
đường ruột Ecoli gây ra. Để điều trị bệnh này người ta dùng nhiều loại thuốc
như: Coli-nogen, Ampiseptryl, Amogen, BIO Đ-O-C...song việc điều trị gặp
nhiều khó khăn. Trên thực tế để hạn chế tác hại của bệnh này người dân đã
tạo điều kiện chăm sóc nuôi dưỡng tốt cho con giống : bổ sung vitamin, các
khoáng đa lượng,vi lượng.
Để hiểu rõ hơn về cách phòng và trị bệnh tiêu chảy ở lợn con cũng như
việc ảnh hưởng của việc sử dụng 2 loại thuốc khác nhau tới kết quả điều trị
bệnh tôi tiến hành nghiên cứu đề tài “Tình hình mắc bệnh tiêu chảy của lợn
con và so sánh hiệu lực của hai loại thuốc BIO Đ-O-C và Ampiseptryl tại
xã Yên Hưng-huyện Ý Yên-tỉnh Nam Định”.
* Mục tiêu của việc nghiên cứu
- Xác định tỉ lệ nhiễm bệnh tiêu chảy ở lợn con tại xã Yên Hưng – huyện
Ý Yên – tỉnh Nam Định nhằm đánh giá thực trạng của bệnh từ đó có kế hoạch
phòng trị kịp thời.
- Xác định ảnh hưởng của khu vực, điều kiện chuồng nuôi, lứa tuổi tới tỉ
lệ nhiễm bệnh tiêu chảy ở lợn con.
- Thử nghiệm hiệu lực điều trị bệnh tiêu chảy ở lợn con của hai loại
thuốc BIO Đ-O-C và Ampiseptryl.
- Đề tài giúp cho nhân dân trong xã lựa chọn những loại thuốc kháng
sinh thích hợp điều trị bệnh tiêu chảy ở lợn con đem lại hiệu quả kinh tế cao.
2.2. Tổng quan tài liệu
2.2.1. Cơ sở khoa học
2.2.1.1. Đặc điểm sinh trưởng và phát triển của lợn con từ sơ sinh đến 60
Cơ năng điều tiết nhiệt của lợn con chưa hoàn chỉnh, thân nhiệt lợn con
chưa ổn định, sự sinh nhiệt và thải nhiệt chưa cân bằng, thân nhiệt luôn có xu
hướng hạ thấp.
Khả năng điều tiết nhiệt của lợn kém do nhiều nguyên nhân:
-Lớp mỡ dưới da còn mỏng, lượng mỡ và Glycogen dự trữ trong cơ thể
lợn con còn thấp, trên thân lợn lông còn thưa nên khả năng cung cập nhiệt để
chống rét bị hạn chế và khả năng giữ nhiệt kém.
-Hệ thống thần kinh điều khiển cân bằng nhiệt chưa hoàn chỉnh. Trung
khu điều tiết nhiệt nằm ở vỏ não mà não của gia súc là cơ quan phát triển
muộn nhất ở cả giai đoạn trong thai và ngoài thai.
-Diện tích bề mặt cơ thể lợn con so với khối lượng chênh lệch tương đối
cao nên lợn con bị mất nhiều nhiệt khi lạnh.
19
19
Nói chung khả năng điều tiết nhiệt của lợn con dưới 3 tuần tuổi còn kém,
nhất là trong tuần đầu mới sinh. Cho nên nếu lợn con nuôi trong chuồng có
nhiệt thấp thì thân nhiệt của lợn con bị hạ xuống rất nhanh. Mức độ hạ thân
nhiệt nhiều hay ít, nhanh hay chậm còn phụ thuộc vào nhiệt độ của chuồng
nuôi và tuổi của lợn con. Nhiệt độ của chuồng nuôi càng thấp thì thân nhiệt
của lợn con giảm càng nhanh. Tuổi của lợn con càng ít thân nhiệt hạ xuống
càng nhiều. Sau 3 tuần tuổi cơ năng điều tiết nhiệt của lợn mới hoàn chỉnh và
thân nhiệt ổn định hơn (39-39,5 ).
*Về khả năng miễn dịch
Lợn con mới đẻ ra hầu như chưa có kháng thể. Lượng kháng thể tăng lên
rất nhanh sau khi được bú sữa đầu. Cho nên khả năng miễn dịch của lợn con
là hoàn toàn thụ động, phụ thuộc vào lượng kháng thể hấp thu được nhiều hay
dưỡng, chăm sóc không chu đáo, thức ăn cho lợn không đảm bảo vệ sinh,
không cân đối khẩu phần lợn con rất dễ bị còi cọc, mắc bệnh đường tiêu hóa.
Ngoài ra còn một số nhân tố khác làm cho lợn con dễ bị nhiễm bệnh.
2.2.1.2. Khái niệm và mầm gây bệnh
Khái niệm bệnh
Tiêu chảy là một biểu hiện lâm sàng của hội chứng bệnh lý đặc thù của
đường tiêu hóa. Hiện tượng lâm sàng này xuất phát từ nguyên nhân, triệu
chứng, đặc điểm và tính chất của bệnh mà được gọi với nhiều tên khác nhau:
Tên chung nhất : hội chứng tiêu chảy ( Dyspepsis)
Bệnh tiêu chảy không nhiễm trùng (Non – Infectived diarrhea )
Bệnh phân sữa ( Milk – scours )
Hoặc tiêu chảy là triệu chứng của các bệnh truyền nhiễm như: phó
thương hàn, E.coli, viêm dạ dày ruột truyền nhiễm, dịch tả, Rotavirus
Tiêu chảy gây thiệt hại đáng kể cho ngành chăn nuôi lợn. Bệnh xuất hiện
ở 3 giai đoạn chính ( chia theo lứa tuổi ):
Giai đoạn 1: ở lợn sơ sinh vài ngày tuổi
Giai đoạn 2:ở lợn con theo mẹ
Giai đoạn 3:ở lợn con sau cai sữa ( Theo Hoàng Văn Tuấn, 1988[23])
Ở nước ta bệnh tiêu chảy xảy ra quanh năm đặc biệt là vào vụ đông xuân
khi thời tiết thay đổi đột ngột và vào những giai đoạn chuyển mùa trong năm (
Lê Văn Tạo và cộng sự, 1996[21])
Nguyên nhân gây bệnh tiêu chảy ở lợn con
Trong lịch sự nghiên cứu về bệnh tiêu chảy, nhiều tác giả đã có những công
trình nghiên cứu về nguyên nhân bệnh được đánh giá cao, làm cơ sở cho việc
chữa trị. Tuy nhiên bệnh tiêu chảy là là một hội chứng có liên quan rất nhiều đến
các yếu tố, có yếu tố là nguyên nhân nguyên phát, có yếu tố là nguyên nhân thứ
phát. Vì vậy việc xác định nguyên nhân gây bệnh tiêu chảy ở từng nơi và trong
từng giai đoạn khác nhau cũng thu được kết quả khác nhau.
Theo Nguyễn Hữu Vũ và cộng sự (1999) [26], có rất nhiều nguyên nhân
gây nên bệnh tiêu chảy ở lợn con như : vi khuẩn, virus, ký sinh trùng, độc tố
Do vi khuẩn:
Vi khuẩn gây tiêu chảy cho cơ thể qua niêm mạc mũi, miệng, đường tiêu
hóa gây nên các bệnh đều dẫn đến tiêu chảy.
-E.coli :gây nên các bệnh tiêu chảy thường gặp nhất. Người ta đã chứng
minh được vai trò của E.coli trong bệnh lợn con phân trắng. Vai trò gây bệnh
của E.coli gồm các sezotype O8, O139, O141, O145, O147, O149
(Glawischning E, Bacher H, 1992, [28] ).
-Clostridium perfringens type A và type C gây bệnh viêm ruột
-Erysipelothrix: gây bệnh đóng dấu lợn
-Trepenoma: gây bệnh hồng lỵ
- Trực khuẩn lỵ Amip: gây các bệnh ỉa chảy kiết lỵ
- Salmonella choleraesuis và Sal.typhymurium là hai tác nhân gây tiêu
chảy ở lợn con sau cai sữa và bắt đầu vỗ béo( Laval. A, 1997 [27])
Do ký sinh trùng:
Ký sinh trùng nói chung và ký sinh trùng đường tiêu hóa nói riêng là một
trong những nguyên nhân gây tiêu chảy ở lợn cũng như các gia súc khác . Ký
sinh trùng gây ỉa chảy tồn tại trong phân , nước tiểu, thức ăn khi vào cơ thể
22
22
gặp điều kiện thuận lợi chúng trưởng thành phát triển thành các ký sinh trùng
gây bệnh. Tác hại của chúng là cướp chất dinh dưỡng của cơ thể, tiết ra các
độc tố (nội – ngoại độc tố) ngoài ra trong các quá trình di hành, sinh trưởng
23
•
•
23
Ngoài những triệu chứng chung của lợn mắc bệnh tiêu chảy, các triệu
chứng điển hình cho từng loại bệnh dẫn đến tiêu chảy ở lợn biểu hiện rất rõ.
*Bệnh tích đại thể : Những lợn chết mổ khám quan sát thấy hầu hết các
cơ quan phủ tạng của lợn gồm dạ dày, ruột, gan, lách, tim và phổi đều có biểu
hiện bệnh lý :
Bệnh tích ở dạ dày của lợn gần như là giống nhau, đều chướng hơi và
chứa 1/2 chất lỏng gồm sữa không tiêu và nước lổn nhổn màu vàng. Riêng dạ
dày lợn sau cai sữa (60 ngày tuổi) niêm mạc xuất huyết, viêm đỏ dễ bong.
Bệnh tích ở ruột: chướng hơi, chất chứa trong ruột lỏng màu vàng đến
đỏ thẫm.
Gan, lách, thận đều có sưng và xung huyết (Hoàng Văn Tuấn, 1998, [23]).
2.2.1.4. Những hiểu biết về một số vi khuẩn gây bệnh tiêu chảy
Vi khuẩn E.coli
Đặc tính hình thái
E.coli là một trực vi khuẩn hình gậy ngắn,có kích thước 2 – 3 x 0,4 –
0,6,2 đầu tròn.Khi ở trong cơ thể của động vật thì E.coli có hình cầu trực
khuẩn và đứng riêng lẻ,đôi khi xếp thành chuỗi ngắn,có lông xung quanh thân
nên có thể di động được,khi nhuộm màu thì bắt gram âm,không hình thành
nha bào trong tổ chức và dịch thể ngấm ra từ bệnh tích thỉnh thoảng thấy hiện
tượng bắt màu sẫm ở hai đầu.
men:Dextrin,Amidin,Glycogen,Xenlobio.
E.coli làm sữa đông sau 24- 37 giờ,ở 37 không làm tan chảy
gelatin.Phản ứng sinh Indol,VP,MR dương tính,phản ứng HS âm tính,hoàn
nguyên Nitrat thành Nitrit.
Quá trình sinh bệnh
Đối với lợn con khỏe mạnh vi trùng E.coli và các vi trùng khác chỉ cư
trú ở ruột già và phần cuối ruột non,phần đầu phần giữa hầu như không có vi
trùng,chỉ có rất ít liên cầu khuẩn,tụ cầu khuẩn,lacto baccillus.Quá trình sinh
bệnh liên quan nhiều đến đặc điểm sinh lý của cơ thể. Hệ thống thần kinh của
lợn con hoạt động với chức năng chưa thành thục.Việc điều khiển thần kinh
hầu hết bằng phản xạ không điều kiện.Ngoài ra có những điểm đáng chú ý độ
tan của dịch vị dạ dày thấp,độ thẩm thấu của biểu bì thành ruột cao,chức năng
điều tiết của gan kém,chức năng thu nhận của các tế bào hệ thống võng nội
quá dễ dàng.Sự thu nhận của các độc tố do chúng sinh ra vào các cơ quan nhu
mô chính gây nên bệnh.
Triệu chứng
Lứa tuổi mà bệnh thường gặp ở lợn con theo mẹ dưới 2 tháng tuổi,thời
gian ủ bệnh từ vài giờ đến một ngày.
Lợn con mắc bệnh lúc đầu vẫn bú bình thường nhưng sau đó giảm
dần,khi nặng thì bỏ bú kèm theo triệu chứng sốt.Lợn con bị bệnh yếu,chậm
chạp thân nhiệt ít khi tăng cao,cá biệt có con 40,5 – 41. Lúc đầu con vật đi
táo,phân rắn như hạt đỗ xanh, thường có màu vàng nhạt, dần dần chuyển sang
ỉa chảy,phân lỏng vàng hoặc nâu rồi chảy thành dòng,bắn tung tóe trên nền
chuồng và dính vào mông, khoeo chân sau,lông xù,da nhăn nheo.Sau đó sữa
không được tiêu hóa con vật đi ỉa phân trắng,lỏng đôi khi còn thấy phân lẫn
máu.Con vật yếu ớt,bụng tóp lại,dáng đi xiêu vẹo đôi khi bụng chướng.
25
Để phòng bệnh E.coli thì có rất nhiều phương pháp.
-Phòng bệnh bằng vệ sinh,chăm sóc,nuôi dưỡng: Vệ sinh chuồng
trại,máng ăn,máng uống là khâu hết sức cần thiết trong phòng trị bệnh tiêu
chảy để hạn chế tiêu diệt các loại mầm bệnh trong môi trường,giảm thiểu
nguy cơ mắc bệnh.Phải thường xuyên tiến hành vệ sinh hàng ngày để đảm
bảo chuồng trại sạch sẽ.Tuân thủ nghiêm ngặt lịch khử trùng chuồng trại dụng
cụ chăn nuôi theo định kỳ.Xử lý phân,chất thải,xác chết...đúng quy định.
Chăm sóc,nuôi dưỡng cho lợn mẹ tốt,bổ sung sắt cho lợn con.