ĐIỀU TRA, THỐNG KÊ, ĐÁNH GIÁ TNDL NHÂN VĂN Ở LONG AN
A. ĐIỀU TRA:
I. Di tích lịch sử văn hóa
* Di tích lịch sử cấp quốc gia
1. Lăng mộ và đền thờ Nguyễn Huỳnh Đức
Cách Thị xã Tân An 3,5km về phía Tây, lăng Nguyễn Huỳnh Đức là một trong những kiến trúc lăng mộ cổ nhất ở Long An còn
tồn tại gần như nguyên vẹn cho đến ngày nay. Đây là một quần thể kiến trúc bao gồm các công trình chính như cổng, lăng mộ,
đền thờ Kiến Xương Quận công Nguyễn Huỳnh Đức, một công thần khai quốc của Triều Nguyễn.
2. Di tích lịch sử chùa Tôn Thạnh
Nằm cạnh tỉnh lộ 835 thuộc địa phận xã Mỹ Lộc, huyện Cần Giuộc là một ngôi chùa đã nổi tiếng từ lâu trong lịch sử và văn học:
Chùa Tôn Thạnh - một di tích lịch sử đã được Bộ VHTT xếp hạng cấp Quốc gia ngày 27/11/1997 (theo số quyết định 2890VH/QĐ).
Chùa Tôn Thạnh ban đầu có tên là chùa Lan Nhã được Thiền sư Viên Ngộ sáng lập năm 1808. Thiền sư có thế danh là Nguyễn
Ngọc Dót, con của ông Nguyễn Ngọc Bình và bà Trà Thị Huệ ở làng Thanh Ba tổng Phước Điền Trung huyện Phước Lộc.
3. Di tích nhà Trăm cột
Cần Đước-Long An không những là vùng đất được biết đến với đặc sản gạo nàng thơm Chợ Đào mà còn là nơi có nhiều di tích
lịch sử văn hóa.Có dịp về Cần Đước, bạn đừng quên ghé thăm một công trình kiến trúc điêu khắc cổ ở xã Long Hựu Đông mà
nhân dân địa phương thường gọi là Nhà Trăm Cột ( vì có trên 100 cột)
4. Di tích Vàm Nhựt Tảo
Là nơi giao hội giửa sông Vàm Cỏ Đông và sông Nhựt Tảo, Vàm Nhựt Tảo là một vùng sông nước phẳng lặng hiền hòa thuộc xã
An Nhựt Tân, huyện Tân Trụ, tỉnh Long An. Nhưng vào ngày 10/12/1861, vàm Nhựt Tảo đã dậy sóng căm hờn nhấn chìm tàu L'
Espérance của quân xâm lược Pháp. Người đã làm nên sự kiện mà nhà thơ Huỳnh Mẫn Đạt ca ngợi là ''oanh thiên địa'' ấy chính là
người anh hùng dân chài Nguyễn Trung Trực.
5. Khu di tích khảo cổ học Bình Tả , xã Đức Hòa Hạ, huyện Đức Hòa , tỉnh Long An, nằm về hướng đông bắc thị xã Tân An,
cách Tân An 40 Km theo lộ trình Tân An- Bến Lức- thị trấn Đức Hòa và nằm cách tỉnh lộ 824 (tình lộ 9 cũ) tám trăm mét về phía
đông. Nằm trong một tổng thể di tích với hơn 60 di tích khảo cổ học đã được khảo sát, tập trung trên địa bàn huyện Đức Hòa, khu
di tích Bình Tả là một cụm gồm 16 di tích kiến trúc phối hợp với một hệ thống bàu nước cổ ở xung quanh
6. Chùa Phước Lâm
Chùa Phước Lâm tọa lạc tại ấp Xóm Chùa, Xã Tân Lân, huyện Cần Ðước, tỉnh Long An. Vào năm 1880, một lương y kiêm điền
chủ ở làng Tân Lân, ông Bùi Văn Minh , đã đứng ra dựng chùa này vừa thờ Phật vừa làm từ đường cho dòng họ Bùi. Vì có công
với làng nên ông Minh khi mất được dân chúng tôn làm hậu hiền và đưa vào phối tự trong đình Tân Lân. Ngôi chùa do ông lập ra
ngoài tên chữ hán là Phước Lâm Tự ra còn có tên là chùa ông Miêng (do lệ cử tên húy ông Minh).

Có dịp xuôi dòng kinh Trà Cú, đến vàm Rạch Cây Gáo du khách sẽ nhìn thấy một ngôi đình cổ nằm soi bóng bên dòng nước - đó
là đình Vĩnh Phong, nơi lưu niệm ông Mai Tự Thừa, người đã có công khai cơ lập làng, lập chợ tạo nên sự phồn thịnh của Thị
trấn Thủ Thừa ngày nay.
13. Di tích khảo cổ học Gò Ô Chùa, tọa lạc tại xã Hưng Điền A, huyện Vĩnh Hưng, tỉnh Long An, cách biên giới Việt NamCampuchia khoảng 2 km.
Tháng 5/1997, Bảo tàng Long An phối hợp với Bảo tàng lịch sử Việt Nam tổ chức cuộc khai quật Di tích khảo cổ học Gò Ô
Chùa. Qua khai quật thu thập được những hiện vật như: xương, răng động vật, các mộ còn dấu tích di cốt người, các mộ vò có di
cốt trẻ em; dọi xe chỉ; nhiều đồ gốm và mãnh gốm chạc ba với kích thước và hình dáng trang trí; nhiều công cụ sắt; hạt chuỗi đá
quý, lục lạc và vòng đồng; mãnh khuôn đúc và nồi rót kim loại; nhiều vỏ trấu và hạt lúa.
Qua khai quật phát hiện và thu thập những hiện vật, có thể xác định Di tích khảo cổ học Gò Ô Chùa thuộc văn hóa Óc Eo ở vùng
Đồng Tháp Mười.
14. Di tích lịch sử Ngã tư Rạch Kiến
Ngả Tư Rạch Kiến là giao lộ 18 và 19 tại trung tâm xã Long Hòa, huyện Cần Đước.Nơi đây, trong không gian khoảng 1km2,đây
đó những sân bay dã chiến,bãi pháo, câu lạc bộ sĩ quan, khu trại quân sự ... của căn cứ Mỹ gợi lại một thời gian khổ và hào hùng
trên Vành đai diệt Mỹ Rạch Kiến - một thế trận chiến tranh nhân dân độc đáo thể hiện ý chí và sáng tạo của Đảng bộ và quân dân
địa phương trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
15. Di tích lịch sử và khu lưu niệm Nguyễn Thông
''Khu lưu niệm Nguyễn Thông'' thuộc ấp Bình Trị II -xã Phú Ngãi Trị - huyện Châu Thành, là nơi lưu niệm danh nhân Nguyễn
Thông: một trí thức yêu nước, nhà hoạt động văn hóa lớn của Nam kỳ lục tỉnh nửa cuối thế kỷ XIX.
16. Di tích lịch sử Nhà và lò gạch Võ Công Tồn
Võ Công Tồn cùng với Nguyễn An Ninh là hình ảnh của ''Núi Hai Vì'' hai tấm gương lớn về hoạt động cách mạng ở Nam bộ nửa
đầu thế kỷ XX. HĐNN nước CHXHCN Việt Nam tặng thưởng ông Huân chương kháng chiến hạng ba năm 1986; tên của ông
được đặt cho một con đường tại tỉnh lỵ Long An.
Địa thế nhà Võ Công Tồn rất tiện lợi để che mắt địch: cây cối rậm rạp, hàng rào cây xanh, hào sâu bao bọc và chỉ một cổng vào
duy nhất là cầu bắt qua hào, đêm đến cầu được rút đi và có những chú chó tinh khôn canh gác. Cảnh quan di tích hiện nay vẫn
không thay đổi nhiều. Nhân dân làng Long Hiệp vốn có truyền thống yêu nước, sẳn sàng chở che, đùm bọc cho những người yêu
nước và các đảng viên Cộng sản, tích cực tham gia các phong trào đấu tranh cách mạng.
Khu Lò gạch Võ Công Tồn nằm về phía đông nam Nhà Võ Công Tồn, khoảng 1km. Trước kia khu Lò gạch có 3 lò sản xuất gạch
ngói với hơn 300 công nhân. Hiện còn lại 1 lò gạch đã vỡ ¾ và một số nền móng sân nhà. Đây là nơi Võ Công Tồn sản xuất và
kinh doanh gạch ngói tạo nguồn tài chính cung cấp cho Đảng, cơ sở tin cậy của Đảng bộ Chợ Lớn, Xứ ủy Nam kỳ và các phong
trào yêu nước trước năm 1945; là nơi hoạt động của nhà yêu nước và lãnh đạo cách mạng như Nguyễn An Ninh; nơi ra đời của

sĩ - biểu hiện cho vụ mùa bội thu được thiết kế trước khoảng một tuần. Trước khi lễ diễn ra, một đoàn người thỉnh Ông Tiêu từ
Linh Phước tự về chùa Ông để một đêm sau đó rước về đài Chiến sĩ. Tại Giàn Ông Tiêu (Giàn thí thực) một con heo quay (lớn


nhỏ tùy theo năm vụ mùa có bội thu) được bày ra cùng bánh trái, nhang đèn. Bên ngoài sân lễ, các hoạt động khác diễn ra sôi
nổi. Dưới nước ghe đăng được trang trí lộng lẫy đi rước vong linh bá tánh ở sông Tầm Vu. Trên bộ thì đoàn Tam Tạng đi thỉnh
kinh, đánh động yêu quái trừ tà ma, bệnh tật cho dân lành... Sau đó tất cả các đoàn tập trung về khu hành lễ chính.
Đúng 24 giờ đêm 16/1 là xô giàn Ông Tiêu. Người đi lễ tranh nhau giành đồ cúng mong tìm được chút lộc đầu năm. Ai tranh
được cái lưỡi của Ông Tiêu là năm đó làm ăn phát tài nên mọi người chen nhau tìm. Sau 24 giờ, mọi nghi lễ đã xong xem như bá
tánh đã chứng cho tấm lòng của người dân thị trấn Tầm Vu, một tàu tống gió sẽ đưa ra sông cho mọi thứ trở về chốn cũ.
2. Lễ Cầu Mưa:
Thời gian: 18 tháng 04 Âm lịch
Mô tả:
Những năm hạn hán nhân dân tại các vùng sản xuất nông nghiệp của Long An thường tổ chức cầu mưa, tế lễ trời đất, mong thần
linh ban cho mưa xuống. Lễ cầu mưa có hai phần: phần lễ theo nghi thức truyền thống và phần hội là các cuộc đua ghe trên sông
rạch, cũng có nơi làm lễ rước rồng. Sau khi đua ghe, dân chúng kéo về đình làng làm lễ cúng thần linh và tổ chức ăn mừng vui
chơi.
III. Làng nghề truyền thống, đặc sản địa phương
1. Nghề rèn
Địa điểm: Ấp Kế Mỹ, xã Trường Bình, Cần giuộc
Mô tả:
Làng nghề rèn ở đây được lưu truyền từ đời nầy sang đời khác, cách nay trên 10 năm về trước làng nghề rèn có hơn 100 hộ với
gần 1 ngàn lao động sản xuất ra các nông cụ, công cụ lao động để bỏ mối cung cấp cho các nơi phục vụ cho sản xuất nông
nghiệp và sinh hoạt gia đình. Ở đây làm nghề này chủ yếu bằng thủ công, giải quyết lao động tại chỗ, thời gian sau nầy điều kiện
kinh tế phát triển nhiều ngành nghề khác ra đời có sức thu hút nhiều lao động nên làng nghề rèn ở ấp Kế Mỹ dần dần bị mai
một, do lợi nhuận cũng thấp, môi trường làm việc nặng nhọc lại luôn tiếp xúc với sức nóng của than ….Tính hiện nay toàn ấp chỉ
còn hơn 20 hộ với trên 50 lao động bám với nghề rèn.
2. Nghề nấu rượu
Đia điểm: Gò Đen, Bến Lức
Mô tả:


Làm trống phải qua hơn 20 công đoạn. Muốn trống bền phải chọn gỗ sao. Gỗ đem về phơi khô, đo cắt, uốn cong, xử lý mối mọt
trước khi ghép lại. Phải khéo léo dùng tay ghép mạnh từng miếng ván lại sao cho mép ván không bị hở. Khó nhất là công đoạn bịt
da. Da phải là da trâu vừa làm xong, đem về căng ra phơi khô. Khi phơi phải lóc hết lớp bầy nhầy. Đặc biệt, muốn trống có tiếng
kêu thanh, vang, trước khi bịt, da phải được bào thật kỹ”. Chính kỹ thuật ghép gỗ khéo léo, bí quyết bào da đã tạo nên sự khác
biệt cho từng chiếc trống của làng nghề.
4. Nghề sản xuất lúa gạo, thương hiệu “Nàng thơm chợ Đào”
Địa điểm: Chợ Đạo, xã Mỹ Lệ, huyện Cần Đước
Mô tả:
Đặc điểm nổi bật của gạo nàng thơm chính là cây lúa có hương vị thơm ngon, đặc biệt. Xã Mỹ Lệ hiện có 450/940 ha đất trồng
lúa Nàng Thơm chợ Đào, năng suất khoảng 3,5 tấn/ha, sản lượng trên dưới 1.575 tấn/năm. Hạt gạo Nàng Thơm Chợ Đào nhỏ, dài
và có chút xúi nhân trắng nên người dân Mỹ Lệ gọi đó là "hạt lựu“
Ngoài giống lúa Nàng Thơm chợ Đào của Long An, miền Tây Nam Bộ nói chung, nói riêng tỉnh Long An còn có những giống lúa
nổi tiếng thơm ngọn như gạo Nàng Hương, Móng Chim, Trắng Tép, Tài Nguyên, Nanh Chồn...
5. Nghề dệt chiếu:
Địa điểm: Trên địa bàn nông thôn tỉnh Long An có 2.301 cơ sở có tham gia dệt chiếu, thu hút 4.875 lao động; trong đó tập trung
chủ yếu ở các huyện Cần Đước, Tân Trụ, Bến Lức, Châu Thành, v.v.
Mô tả:
Nghề dệt chiếu xuất hiện ở ấp Thuận Lợi xã Nhựt Ninh huyện Tân Trụ từ năm 1916. Các địa phương có nghề dệt chiếu từ lâu đời,
đạt tiêu chí để được công nhận là nghề truyền thống gồm xã nhựt Ninh, An Nhựt Tân, (huyện Tân Trụ), các xã Long Cang, Long
Định, Phước Vân, Long Sơn (huyện Cần Đước)

.

Nguyên liệu để dệt chiếu thường là lác, cước, đay. Hiện nay ở Long An, dệt chiếu theo hai công nghệ: thủ công và bằng
máy.


- Dệt chiếu thủ công: Yêu cầu về mặt bằng để dệt chiếu thủ công khoảng 20-30m2. Trang thiết bị gồm dao, đòn, ghế, v.v.
Trong dây chuyền dệt chiếu thủ công gồm có hai lao động: một người đưa lác, một người dệt. Hạch toán giá thành và hiệu quả

Nam, tàu thuyền trong khu vực có thể thực hiện những hải trình rất dài mà không phải đi dọc theo bờ biển. Do vậy mà về mặt
chiến lược, Óc Eo là một địa điểm trung chuyển rất thuận lợi.
Hiện nay, tại khu Bình Tả của tỉnh Long An người ta đã khai quật tìm thấy rất nhiều di chỉ của nền văn hóa xưa cổ này. Tuy hiện
nay nó không còn tồn tại nhưng những giá trị còn sót lại của nó vẫn có thể tận dụng phục vụ du lịch.
2. Thành phần dân tộc
Theo số liệu thống kê tổng điều tra dân số năm 2009 vừa qua của tỉnh Long An thì toàn tỉnh hiện nay là 1.436.914 người, trong đó
dân tộc Kinh chiếm 99,68 %, dân tộc Hoa (Hán) chiếm 0.18 %, dân tộc Khơme khoảng 1293 người, chiếm 0.09%... Như vậy, các
đặc điểm và đa dạng dân tộc ở tỉnh Long An không sâu sắc lắm, chủ yếu là người Kinh, các dân tộc khác không đáng kể.

2.Thống Kê


STT Tên
Hành
Chính

TNDL Tự Nhiên
Địa
hình

1

TP.Tân
An

Khí
hậu

Đặc
điểm

đền
thờ
Nguyễn
Huỳnh
Đức

Bảo
tàng
Long
An

.Bảo
Tàng
Tỉnh
Long An
2

3

H.Châu
Thành

H.Cần
Đước

Di tích
Ls và khu
lưu niệm
Nguyễn
Thông


cột
Chùa
Phước
Lâm

cầu
Thơm,
mưa. chiếu

dệt

Di tích
Ls Ngã
tư Rạch
kiến
4

H.Cần
Giuộc

Di tích
Ls Chùa
Tôn
Thạnh

Làm
lạp
xưởng,rèn…


Nấu rượu,
dệt chiếu

7

H.Đức

Di

tích


Hòa

Ls Ngã
Tư Đức
Hòa
.Di tích
Khảo cổ
học Bình
Tả

8

H.Đức
Huê

Di tích
Ls Bình
Thành

g tâm
Nghi
ên
cứu,
Bảo
tồn

Chùa
Kim
Cang


và
Phát
triển
Dược
liệu
Đồng
Tháp
Mười
.Khu
Du
lịch
sinh
thái
Làng
nổi
Tân
Lập
.

mạnh du lịch trên cơ sở những làng nghề đã có, cần đầu tư khuyến khích nghệ nhân, tạo điều kiện mở rộng làng nghề
trên diện rộng, để du khách có thể tham quan, quan sát được cách làm của những nghệ nhân…
Vì vậy, việc nhận diện thế mạnh của tài nguyên du lịch nhân văn Long An là vấn đề hết sức quan trọng, để xây dựng
những tuyến du lịch kết hợp thu hút khách.