i

LỜI CAM ĐO AN
Tôi xin cam đoan rằng, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luậ:
“Nghiên cứu các y ếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo của trirờriỊ
đẳng C ơ k h í - Luyện kim Thái Nguyên " là trung thực, là kết quả nghiê
của riêng tôi.
Các tài liệu, số liệu sử dụng trong luận văn do Trường Cao đẳng Co
Luyện kim cung cấp, do cá nhân tôi thu thập từ thông qua việc điều tra

V

kết quả nghiên cứu có liên quan đến đề tài đã được công bố... Các trícl
trong luận văn đều đã được chi rõ nguồn gốc.

Thái Nguyên, ngày 15 tháng 08 năm
Tác giả luận văn

N guyễn Thị Anh Tú


LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình thực hiện đề tài: “Nghiên cứu các y ế u tố ảnh hưởttị
chất lượng đào tạo của trường Cao đẳng C ơ kh í - Luyện kim Thái Ngu]
tôi đã nhận được sụ hướng dẫn, giúp đỡ, động viên của nhiều cá nhân V
thể. Tôi xin được bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc nhất tới tất cả các cá nhân V
thể đã tạo điều kiện giúp đõ tôi trong học tập và nghiên cứu.
Tôi xin chân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu N hà trường, Phòng Qu
Đ ào tạo Sau Đại học, các khoa, phòng của Trường Đại học K inh tế và

2. M ục tiêu nghiên c ứ u ..............................................................................................
2.1. Mục tiêu c h u n g ...................................................................................................
2.2. M ục tiêu cụ th ể ...................................................................................................
3. Đối tượng và phạm vi nghiên c ứ u .....................................................................
3.1. Đối tượng nghiên c ứ u ........................................................................................
3.2. Phạm vi nghiên c ứ u ...........................................................................................
4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài.........................................................
5. Ket cấu của luận v ăn ..............................................................................................
CH Ư Ơ NG 1. C ơ SỞ LÝ LUẬN VÀ T H ự C TIỄN VÊ CH ÁT LƯC
ĐÀ O TẠO TRO NG CÁC c ơ SỞ G IÁ O DỤ C ĐẠ I H Ọ C ........................
1.1. C ơ sờ lý lu ận ........................................................................................................
1.1.1. Khái niệm , mục tiêu, nhiệm vụ của trường cao đẳng ............................
1.1.2. Khái niệm về đào tạo và chất lượng đào t ạ o ............................................
1.1.3. Quản ]ý chất lượng đào tạo và các m ô hình quản lý chất lượng đào tạo
1.1.4. Đ ánh giá chất lượng đào tạ o .........................................................................
1.1.5. Các yếu tố ảnh tói chất lượng đào t ạ o .......................................................
1.2. C ơ sờ thực tiễ n .....................................................................................................
1.2.1. Kinh nghiệm về phát triển giáo dục đại học của T rung Q uốc.............
1.2.2. K inh nghiệm về phát triên giáo dục của Đài L o an ..........................


iv

1.2.3. N hững bài học kinh nghiệm rút ra và khả năng vận dụng đối với
triển giáo dục đại học của V iệt N a m ....................................................................
C H Ư Ơ NG 2. PHƯ ƠNG PHÁP N G H IÊN c ứ u ...........................................
2.1. Câu hỏi nghiên c ứ u ............................................................................................
2.2. Phương pháp nghiên c ứ u ..................................................................................
2.2.1. Phương pháp thu thập số liệ u ......................................................................
2.2.2. Phương pháp tổng hợp, phân tích số liệ u .................................................


3.3.6. M ối quan hệ giữa nhà trường và doanh n g h iệp .......................................
3.3.7. Đánh giá chất lượng làm việc của học sinh tại các doanh nghiệp...........
3.4. Đánh giá về các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo của trường
đẳng Cơ khí - Luyện kim ..........................................................................................
C H Ư Ơ N G 4. M Ộ T SỐ G IẢ I P H Á P N H Ằ M N Â NG C A O C H Ấ T L Ư (
ĐÀO TẠO CỦA TRƯỜNG CAO ĐẲNG c ơ KHÍ - LUYỆN K IM ........
4.1. Sự cần thiết phải nâng cao chất lượng đào tạo tại trường C ao đẳng C(
- Luyện kim ..................................................................................................................
4.2. Những căn cứ chung cho việc xây dựng các giải pháp nâng cao chất h
đào tạo tại trường Cao đẳng C ơ khí - Luyện k im .................................................
4.2.1. M ục tiêu phát triển giáo dục đại học của Việt Nam đến năm 2 0 2 0.......
4.2.2. Các giải pháp phát triển giáo dục Việt Nam giai đoạn 2011-2020........
4.2.3. Định hướng phát triển của trường Cao đẳng C K L K .............................
4.3. M ột số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng đào tạo tại t n
cao đẳng C ơ khí - Luyện k im ..................................................................................
4.3.1. Giải pháp xây dựng và đổi mới nội dung chương trinh đào t ạ o ...............
4.3.2. Giải pháp tăng cường cơ sở vật chất phục vụ giảng dạy và học t ậ p ..
4.3.3. Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giảng v iê n ................................
4.3.4. Giải pháp nâng cao chất lượng đầu v à o ....................................................
4.3.5. Giải pháp đẩy m ạnh công tác quản lý và giáo dục sinh v iê n ..............
4.3.6. Giải pháp tăng cường xây dựng m ối quan hệ giữa nhà trường với d(
n g h iệ p ............................................................................................................................
4.4. M ột số kiến nghị để thực hiện có hiệu quả các giải pháp tr ê n .............
K ẾT L U Ậ N ..................................................................................................................
T À I L IỆ U T H A M K H Ả O
PH Ụ L Ụ C ..............................


D A N H M Ụ C C Á C T Ừ V IẾ T T Á T


: Giáo viên chủ nhiệm
: Học sinh, sinh viên

N CK H

: N ghiên cứu khoa học

sx

: Sản xuất

SL

: Số lượng

Đ N GV

TDTT

: Thế dục thế thao

TNHH

: Trách nhiệm hữu hạn

XD

: Xây dựng


B ảng 3.14: B ảng đánh giá chất lượng đội ngũ giảng viên th eo từ n g kl
năm 2 0 1 2 .........................................................................................................................
Bảng 3.15: Đánh giá năng lực giảng dạy, nghiên cứu của đội ngũ giảng viên ..
Bảng 3.16: Tổng họp các ý kiến đánh giá của sinh viên về đội ngũ giảng viên.
B ảng 3.17: Đ ánh g iá của C B Q L và G V C N về công tác sử d ụ n g và
dư ỡ n g đội ngũ g iản g v i ê n .............................................................................


Vlll

B ảng 3.18: T hống kê điểm chuẩn đầu vào của sinh viên hệ cao đănị
năm 2010 đến năm 2 0 1 2 ..........................................................................................
Bảng 3.19: Đ ánh g iá công tác giáo dục và quản lý sinh v i ê n .....................
B ảng 3.20 : Đánh g iá hiệu quả m ối quan hệ giữa nhà trư ờng với các do;
nghiệp sử dụng lao đ ộ n g ..........................................................................................
B ảng 3.21: M ức độ quan tâm của doanh n ghiệp theo các tiêu chí khi tu;
dụng lao đ ộ n g ...............................................................................................................
B ảng 3.22: T ống hợp ý kiến đánh giá các kỹ năng của người lao động
phía người sử d ụ n g ....................................................................................................


1

M Ở ĐẦU
1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài
Bước vào thời kỳ đổi mới, Đ ảng ta đê ra chủ trương phải xây dựng nên
kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. N hư vậy cùng với thể giới,
chúng ta đang từng bước xây dựng m ột nền kinh tế tri thức có sự điêu tiêt của
cơ chế thị trường. Đào tạo nghề trờ thành m ột ngành sản xuất đậc biệt: “ Sản
xuất nhân lực” và cũng phải tuân theo quy luật cạnh tranh của nền kinh tê thị


-

về thực tiễn: Trên cơ sờ nguồn số liệu cập nhật có chọn lọc, luận văn

đã phân tích thực trạng về chất lượng đào tạo và các yếu tố ảnh hường đên
chất lượng đào tạo của trường Cao đẳng C ơ khí - Luyện kim , tim ra những
điểm m ạnh và điểm yếu của nhà trường từ đó đề xuất m ột sô giải pháp đê
nâng cao chất lượng đào tạo của trường Cao đẳng Cơ khí - Luyện kim trong
thời gian tới. Các giải pháp này có nghĩa thiết thực cho công tác nâng cao chất
lượng đào tạo tại trường Cao đẳng C ơ khí - L uyện kim và các trường ĐH, CĐ
khác có điều kiện tương tự.
5. K ết cấu của luận văn
Ngoài phần m ờ đầu và kết luận, luận văn được chia thành 4 chương:
- C hương 1: C ơ sở lý luận và thực tiễn về chất lượng đào tạo trong
các cơ sở giáo dục đại học
- C hương 2: Phưong pháp nghiên cứu
- C hưong 3: Các yếu tố ánh hưởng đến chất lượng đào tạo của Cao
đang C ơ khí - Luyện kim
- Chirong 4: Giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo của trưòng cao
đăng C ơ khí - Luyện kim


4

CHƯƠNG 1
C ơ S Ở L Ý L U Ậ N V À T H ự C T IÊ N V È C H Á T L Ư Ợ N G Đ À O T Ạ O
T R O N G C Á C C ơ S Ở G IÁ O D Ụ C Đ Ạ I H Ọ C
1.1. C ơ sở lý luận
1.1.1. K hái niệm, m ục tiêu, nhiệm vụ của trư ờng cao đẳng



6

- Phối hợp với các tổ chức, cá nhân và gia đình của người học trong
hoạt động giáo dục.
- Tổ chức cho giảng viên, cán bộ, nhân viên và người học tham gia các
hoạt động xã hội phù hợp với ngành nghề đào tạo. Chăm lo đời sống và bảo
vệ quyền lợi chính đáng, hợp pháp của cán bộ, giảng viên nhà trường.
- G iữ gìn và phát triển những di sản văn hoá dân tộc.
- Thực hiện chế độ báo cáo Bộ Giáo dục và Đào tạo, cơ quan quản lý
các cấp về các hoạt động của trường theo quy định hiện hành.
- Công khai những cam kết của trường về chất lượng đào tạo, chât
lượng đào tạo thực tế của trường, các điều kiện đảm bảo chất lượng và thu chi
tài chính hàng năm của trường.
- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định cùa pháp luật.
1.1.2.

K hái niệm về đào tạo và chất lư ợng đào tạo

1.1.2.1. Đào tạo
Đào tạo là m ột quá trinh hoạt động có mục đích, có tổ chức nhằm hình
thành m ột cách có hệ thống các tri thức, kỹ năng, thái độ đế hoàn thiện nhân
cách cho mỗi cá nhân, tạo tiền đề đe có thế vào đời hành nghề, có năng suất
và hiệu quả.
N hư vậy, đào tạo đề cập đến việc dạy các kỹ năng thực hành, nghề
nghiệp hay kiến thức liên quan đến m ột lĩnh vực cụ thể, để người học lĩnh hội
và nắm vững những tri thức, k ĩ năng, nghề nghiệp m ột cách có hệ thống để
chuẩn bị cho người đó thích nghi với cuộc sống và khả năng đảm nhận được
m ột công việc nhất định.

kết quả nghiên cứu khoa học và các dịch vụ khác) so với Bộ tiêu chi hoặc so
với các m ục tiêu đã định sẵn.
- C hât lượng sản phấm: M ức độ đạt các yêu cầu công tác của sinh viên
tốt nghiệp qua đánh giá của chinh bản thân sinh viên, của cha m ẹ, của cơ quan
công tác và của xã hội.
- C hất lượng giá trị gia tăng: Mức độ năng lực của sinh viên tốt nghiệp
(kiến thức, kỹ năng, quan điểm ) đóng góp cho xã hội và đặc biệt hệ thống
giáo dục đại học. (Trần Khánh Đức, 2002)
T ừ các khái niệm trên có thể thấy chất lượng đào tạo là m ột khái niệm
đa chiều, với những người ờ cương vị khác nhau có thể có những ưu tiên khác


nhau khi xem xét nó. Ví dụ: đối với cán bộ giảng dạy thì ưu tiên của khái
niệm chất lượng đào tạo phải là ờ quá trinh đào tạo, còn đối với người học và
những người sử dụng lao động, ưu tiên về chất lượng đào tạo của họ lại ở đâu
ra, tức là trinh độ, năng lực, và kiến thức của sinh viên khi ra trư ờ n g ...
Trong lĩnh vực đào tạo, chất lượng đào tạo với đặc trưng sản phâm là
"con người" và được thể hiện ờ phẩm chất, giá trị nhân cách và giá trị sức lao
động hay năng lực hành nghề của người tốt nghiệp tương ứng với mục tiêu
đào tạo của từng ngành đào tạo trong hệ thống đào tạo. Với yêu cầu đáp ứng
nhu cầu nhân lực của thị trường lao động, quan niệm về chất lượng đào tạo
trong nhà trường không chỉ gắn những điều kiện đảm bảo nhất định từ bên
trong như: cơ sờ vật chất, đội ngữ giáo viên, trung tâm thư viện... mà còn phải
được kiểm chứng qua quá trình sử dụng thực tiễn sản phẩm đào tạo đáp ứng
được yêu cầu của thị trường sức lao động.

1.1.2.3. Chát lượng giáo dục trường cao đắng
T heo điều 2, khoản 1, Q uyết định số 66 /2007/Q Đ -B G D Đ T đã nêu:
"Chất lượng giáo dục trường cao đẳng là sự đáp ứng mục tiêu do nhà trường
đê ra, đảm bảo các yêu cẩu về mục tiêu giáo dục đại học trình độ cao đẳng

m ẫu m ã, quy cách, các thông số kỹ thuật quy định trước đó với m ục tiêu là
tạo m ột đầu ra phù hợp với m ục đích. BS 575O/ISO 9000 đưa ra m ột kỷ
luật nghiêm ngặt đối với những người sử dụng, đồng thời đòi hỏi sự đầu tư
về nhân lực, tài lực và thời gian. M ọi người phải nắm được các yêu cầu đặt
ra và tuân thủ các quy trình m ột cách nghiêm túc.

b. Mô hình quản lý chất lượng tong thể (TQM)
Q uản lý chất lượng tổng thể (total quality m anagem ent - TQ M ) là cách
tiếp cận về quàn lý chất lượng ờ m ọi công đoạn trong quá trinh nhằm nâng
cao năng suất và hiệu quả chung của tổ chức.
M ô hình TQM dựa trên phương pháp và công cụ quản lý chất lượng do
E .w . D em ing đề xuất và gồm các bước tổng quát sau:
- L ựa chọn quá trinh ưu tiên để phân tích.
- Phân tích quá trình.
- Kiêm tra, đánh giá quá trinh.
- Lập và thực hiện các biện pháp nâng cao chất lượng.


10

TQM dựa trên cách quản lý tập trung vào chất lượng, thông qua việc
thiết lập m ột hệ thống quản lý chất lượng có thể kiểm soát m ọi khâu của quá
trình thực hiện. Thực chất TQM là sự kết hợp đồng bộ giữa "quản trị chất
lượng với quản trị năng suất" để thực hiện mục tiêu là đạt đến sự hoàn thiện,
làm đúng ngay từ đầu để sản phẩm không có khiếm khuyết.
M ô hình quản lý chất lượng tổng thể là m ột mô hình cũng có xuất xứ từ
thương mại và công nghiệp nhưng lại rất phù hợp với giáo dục đại học, cao
đẳng. Đặc trưng của m ô hình TQM là ờ chỗ nó không áp đặt m ột hệ thống
cho bất kỳ cơ sờ đào tạo nào. TQ M khi được áp dụng vào quản lý giáo dục
nói chung, quản lý nhà trường nói riêng, nó được coi là công cụ tốt đế hỗ trợ

xã hội.
1.1.4.

Đánh giá chất lư ợng đào tạo

1.1.4.1. Mục đích của đánh giá chất lượng đào tạo
Đ ánh giá trong giáo dục đào tạo là m ột hoạt động được tiến hành nhằm
xác định mức độ đạt được của đối tượng quản lý về m ục tiêu đã định. Việc
đánh giá, đo lường chất lượng có thể được tiến hành bời chính cán bộ giảng
dạy và sinh viên của trường nhăm mục đích tự đánh giá các điêu kiện đảm
bào chất lượng đào tạo cũng như đánh giá bản thân chất lượng đào tạo của
trường mình. Hoặc việc đánh giá, đo lường chất lượng cũng có thê được tiến
hành từ bên ngoài do các cơ quan hữu quan thực hiện với các m ục đích khác
nhau (khen - chê, xếp hạng, khuyến khích tài chính, kiếm định công n h ậ n ...)
Đe việc đánh giá đạt hiệu quả, thì trước khi xác định phương pháp cũng
như công cụ đo lường dùng đế đánh giá, cần phải xác định được m ục đích của
việc đo lường, đánh giá là gì. M ục đích của đánh giá trong giáo dục hết sức đa
dạng, nó tuỳ thuộc vào đặc thù của từng trường, sự phát triển kinh tế xã hội
của đất nước và cả tuỳ thuộc vào quan điểm đánh giá của các chủ thể. Ví dụ,
nếu mục đích của giáo dục đào tạo đại học, cao đẳng là cung cấp nguồn lao
động được đào tạo cho xã hội thì m ục đích của việc đánh giá chất lượng xem
xét mức độ đáp ứng của sinh viên tốt nghiệp đối với thị trường lao động. Còn
nếu lấy chương trình, m ục tiêu đào tạo làm cơ sờ đánh giá thì chất lượng sẽ
được xem xét trên góc độ là khối lượng kiến thức, kỹ năng m à khoá học đã
cung cấp, m ức độ nam bắt và sử dụng các kiến thức và kỹ năng của sinh viên
sau khoá học. N goài ra việc đánh giá chất lượng đào tạo còn nhằm m ục đích


12


Phương pháp này có ưu điểm là dễ dàng biểu diễn sự đánh giá dưới
dạng định lượng về m ức độ chất lượng đạt được và hạn chế được yếu tố chủ
quan của người đánh giá. Tuy nhiên phương pháp này cũng có những nhược
điêm là việc đánh giá không m ang tính chất toàn diện vì phương pháp thi cử
chì đánh giá m ặt “hiếu biết “ của những người học và phương pháp này dễ bị
nhiễu vì những hiện tượng tiêu cực.

b. Đánh giá chát lượng đào tạo thông qua việc đánh giá các yếu to cơ
bản của công tác đào tạo
C ác yếu tố cơ bản của công tác đào tạo bao gồm: (i) M ục tiêu đào tạo'
(ii) Đối tượng đào tạo; (iii) Cơ sở vật chất kỹ thuật của công tác đào tạo-(iv)
Đội ngũ giảng dạy và phục vụ giảng dạy; (v) Nội dung đào tạo; (vi) phương
pháp đào tạo.
V iệc đánh giá các yếu tố trên được thực hiện bàng cách: Kiểm tra vờ
học sinh để biết nội dung thầy, cô dạy như thế nào; kiểm tra sổ ghi đầu bài để


14

biết thực hiện nội quy, tiến độ giảng dạy; dự giờ để biết phương pháp giảng
dạy và biết nội dung giảng dạy có phù hợp, đáp ứng yêu cầu m ục tiêu đào tạo
không, phát phiếu thăm dò ý kiến của sinh viên và giáo viên vê cơ sở vật chât
phục vụ giảng dạy để xem cơ sờ vật chất cùa nhà trường có đáp ứng được yêu
cầu học tập và giảng dạy hay không....
Do việc đánh giá dựa trên nhiều khía cạnh khác nhau của công tác đào
tạo nên phương pháp này có ưu điểm là đánh giá khá toàn diện chất lượng đào
tạo, tìm được nguyên nhân và bản chất của những điểm được và chưa được
trong chất lượng đào tạo. Bên cạnh những ưu điếm nêu trên thì phương pháp
này còn có những nhược điểm là: Sự đánh giá khó có thể lượng hoá được m à
phần lớn dừng lại ở mức định tính; việc đưa ra đánh giá chung về chất lượng

- T iêu chuẩn 5: Đội ngũ cán bộ quản lý, giảng viên và nhân viên (C ó 7
tiêu chi).
- Tiêu chuẩn 6: Người học (Có 4 tiêu chí).
- Tiêu chuẩn 7: Nghiên cứu khoa học, ứng dụng, phát triển và chuyến
giao công nghệ (Có 5 tiêu chí).
- T iêu chuẩn 8: T hư viện, trang thiết bị học tập và cơ sờ vật chất
khác (Có 8 tiê u chí).
- T iêu chuẩn 9: Tài chính và quản lý tài chính (Có 3 tiêu chí).
- T iêu chuẩn 10: Q uan hệ giữa nhà trường và x ã hội (Có 2 tiêu chí). [5]
Nội dung cụ thể các tiêu chí của từng tiêu chuẩn được trình bầy rõ ràng
trong phụ lục số 1 của đề tài.
T iêu chuấn đánh giá chất lượng đào tạo trường cao đăng được ban hành
làm công cụ để các trường cao đẳng tự đánh giá nhằm không ngừng nâng cao
chất lượng đào tạo và đế giải trinh với các cơ quan chức năng, xã hội về thực
trạng chất lượng đào tạo, đế cơ quan chức năng đánh giá và công nhận trường
cao đẳng đạt tiêu chuẩn chất lượng giáo dục, để người học có cơ sờ lựa chọn
trường v à nhà tuyển dụng lao động lựa chọn nhân lực.
1.1.5.

Các y ể u tố ảnh tớ i chất lư ợng đào tạo
Có rất nhiều yếu tố ảnh hường đên chất lượng đào tạo của m ột nhà

trường như: cơ sờ vật chất, chương trình đào tạo, người dạy, người học cơ
chế chính sách,

các yếu tố này được phân làm 2 nhóm : nhóm các yếu tố vi

mô và nhóm các yếu tố v ĩ mô.